Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Thứ Hai, 24 tháng 4, 2017

Có một thứ báo chí như thế này

BẠCH HOÀN (nhà báo, nữ)

Khi người dân Đồng Tâm được thông báo đi đo mốc giới rồi bị bắt vào ngày 15.4, họ im lặng.

Khi cảnh sát cơ động tiếp tục được tăng cường về Đồng Tâm và bị người dân buộc phải bắt giữ làm con tin vào ngày 16.4, họ im lặng.

Khi xuất hiện những thông tin (sai sự thật) người dân Đồng Tâm tẩm xăng vào cán bộ chiến sĩ cảnh sát cơ động, họ im lặng.

Những ngày sau đó là liên tiếp các thông tin người dân vi phạm pháp luật nghiêm trọng, gây rối trật tự công cộng, lấn chiếm đất quốc phòng, cản trở người thi hành công vụ...

Những ngày sau đó nữa là một bức tranh xấu xí, đáng sợ về người dân Đồng Tâm, về chân dung người thôn Hoành hung dữ kinh hoàng. Cảm xúc của người cầm bút cài lẫn thông tin ngày 15.4, cơ quan cảnh sát điều tra về bắt người theo quyết định khởi tố trước đó. Nó như một lời khẳng định hành vi bắt người hôm 15.4 là đúng!?

Báo chí, hầu như đã không cho người dân được lên tiếng cho đến khi ông Nguyễn Đức Chung, chủ tịch UBND TP Hà Nội về huyện Mỹ Đức và sau đó là về thôn Hoành.

Chủ Nhật, 23 tháng 4, 2017

Hội ăn, vô tích sự

Vụ Đồng Tâm như thế, ngay cái tên của nó (Đồng Tâm) đã đủ chất liệu cho cả trăm vở kịch chứ chưa cần nhắc tới những bi thảm, dữ dội, ngang trái, ác độc, mưu mô, hèn hạ, tầm thường... diễn ra trong mấy ngày qua.

Xứ này nhiều năm nay có đủ các hội văn nghệ, thậm chí còn có cả Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật toàn quốc (tức là nhiều vô thiên lủng); có hội sân khấu, hội điện ảnh, hội nhiếp ảnh, hội nhà văn, hội... Không một hội nào lên tiếng, dù lúc nào cũng ra rả kêu gào thiếu chất liệu nóng bỏng cho tác phẩm.

Những lúc như thế, càng tiếc không có lấy một Lưu Quang Vũ. Thời đại bi thương, nhan nhản người mà không có lấy một con người ra hồn.

Báo chí truyền thông có gần một nghìn cơ quan chính thống, đủ cả báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử, tập trung vào cái gọi là Hội Nhà báo với gần 20.000 hội viên có thẻ, vậy nhưng suốt mấy ngày đầu của cuộc nổi dậy cũng im thin thít, cứ như xã Đồng Tâm ở Campuchia hoặc Lào; trong khi đó thì cử người sang tận Syria để nói láo, thấy bên Mỹ có ông bác sĩ gốc Việt bị đuổi khỏi máy bay thì cứ nhào nhào sốt sắng như chính mình vừa bị đuổi.

Ngoài vô vàn những hội nghệ thuật vô dụng, còn có cả tầng tầng lớp lớp hội thuộc dạng đoàn thể xã hội như công đoàn, hội nông dân, hội phụ nữ, hội thanh niên, hội nhà báo, hội cựu chiến binh, hội người cao tuổi, hội... nhưng cũng không hề thấy chút quan điểm nào, dù chỉ lời thều thào. Ngậm mồm cho thật chặt. Dường như những người dân ở xã Đồng Tâm do trời đưa xuống chứ không phải dân xứ này, không thuộc bất cứ hội nào.

Mà xã Đồng Tâm có lẽ từ sao Hỏa tách xuống thật, bởi ngay cả Mặt trận tổ quốc, cả Quốc hội (mà Thường vụ quốc hội khi ấy họp bàn đủ chuyện linh tinh, như chuyện cấm viết phây búc chẳng hạn) suốt mấy ngày cũng chả hé răng. Quốc hội, mặt trận xứ này không bàn chuyện, không quan tâm đến đại diện của sao Hỏa, kiểu như kệ mẹ chúng mày.

Đồng Tâm nóng như thế, nhưng cái Ban Dân vận, Ban Tuyên giáo, rồi cả ông cụ đứng đầu đảng cũng không thèm bớt 1 giây đứng ra giả nhời dân lấy một câu. Có vẻ các vị ấy bảo rằng chuyện nhỏ, chuyện vặt, không xứng với tầm đại nhân, yếu nhân.

Tôi đem chuyện lắm hội nhiều đoàn nhưng tất cả đều im tiếng phàn nàn với lão Maddox hàng xóm nhà tôi. Lão cựu chiến binh hải quân năm 1964 này dí vào trán tôi đau điếng, nói như quát: hội l... vô tích sự (lão này nóng tính, ăn nói rất thiếu văn hóa nhưng tôi không biết biên cách nào khác, chỉ dám viết tắt đi).

Nguyễn Thông

Thứ Bảy, 22 tháng 4, 2017

Lối thoát cho cuộc khủng hoảng Đồng Tâm

TS NGUYỄN SĨ DŨNG

Cảm ơn nhà báo Bảo Hà về bài viết “Đối thoại ở thôn Hoành” trên VnExpress. Thú thực, cả đời tôi chưa bao giờ đọc được một bài báo nào hay như vậy! Chị Bảo Hà đã đến được tận nơi và mô tả những người nông dân chất phác, lam lũ ở thôn Hoành, huyện Mỹ Đức và tình thế tuyệt vọng của họ chân thực đến nao lòng.


Thì ra, sự cục cằn, thô bạo của những người nông dân này chỉ là lớp vỏ bên ngoài. Đằng sau lớp vỏ đó là những tâm hồn rất dễ bị tổn thương, là những nỗi niềm chất chứa không có cách gì giãi bày cho hết.

Đó là những con người vừa mới quát tháo, nhưng lập tức nghẹn ngào trình bày những oan ức của mình khi được lắng nghe.

Ai muốn chặt đầu tôi thì chặt, nhưng tôi nhất quyết không bao giờ tin những người dân ở Đồng Tâm, Mỹ Đức là thế lực thù địch, là những kẻ chống phá chính quyền!

Người dân thôn xã Đông Tâm cũng hiểu rất rõ toàn bộ sự nghiêm trọng của những việc mà họ đang làm. Nhưng, có lẽ, vì danh dự và vì trách nhiệm đối với cụ Kình, họ đã không làm khác được. Cái họ có thể làm và họ đã cố gắng làm là đối xử tử tế với những người bị bắt giữ làm con tin và không để xảy ra bạo lực đối với những người này.

Hiện nay, cả chính quyền và cả những người dân ở Đồng Tâm, Mỹ Đức đều cần một lối thoát. Lối thoát đó chính là đối thoại.

Và những người dân đã có lý khi họ đòi hỏi được đối thoại với cấp chính quyền mà họ chưa mất niềm tin. Đó là cấp thành phố. Rất may là tất cả chúng ta đều biết, Chủ tịch thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã chính thức khẳng định là ông sẵn sàng đối thoại với những người dân xã Đồng Tâm nếu cần thiết.

Xin thưa với Chủ tịch, đây là trường hợp cần thiết nhất từ trước đến nay đấy ạ!

Cứ nghĩ mà xem, với những kẻ ngoại bang xâm chiếm biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc chúng ta còn đối thoại được, thì tại sao với những người dân của chính mình lại không?!

Nguyễn Sĩ Dũng
(TS Nguyễn Sĩ Dũng nguyên nhiều năm là Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội)

Bài lấy từ báo VTC News, http://vtc.vn/xa-hoi/loi-ra-cho-khung-hoang-dong-tam-d317154.html

Thứ Sáu, 21 tháng 4, 2017

Giật thột chuyện 28 năm trước (viết nhân việc ở Đồng Tâm, Mỹ Đức)

XUÂN BA (nhà báo)

Chiều mười tám (18.4.2017) hóng được cánh đồng nghiệp thạo tin rằng sắp diễn ra việc đối thoại của cấp trên với dân làng Đồng Tâm (Mỹ Đức) tôi bám theo mấy anh em viết trẻ về cái làng quê mấy bữa nay đang nóng trên các phương tiện truyền thông việc bắt giữ người trái pháp luật…Nhưng đến địa phận Đồng Tâm, mọi lối vào làng đã bị chặn cứng!

Tần ngần trước ngã rẽ chắc chẳng phải lối chính vào làng đương bị chặn bởi mấy chiếc xe bò, xe ba gác chổng ngược, loanh quanh mãi rồi cũng gặp được hai đàn ông đứng tuổi với ba thanh nam thanh niên chắc đang làm cái việc canh gác… Năn nỉ cùng trình ra đủ thứ giấy tờ tùy thân nhưng chỉ nhận được những cái lắc đầu kiên quyết kèm câu trả lời gióng một chắc nịch rằng báo ta báo tây, báo trung ương hay địa phương lề phải lề trái gì… đều cấm tiệt vào làng.

Đợi thêm một hồi nữa, hóa ra cái tin đối thoại không có.

Chợt bừng trong trí nhớ chuyện gần ba chục năm trước.

Cụ thể, 28 năm trước, ngày mồng 1 tháng 7 dương lịch. Cái tin dân của thôn Cộng Hòa, xã Thọ Ngọc, huyện Triệu Sơn tỉnh Thanh Hóa bắt giữ 5 cán bộ công an, viện kiểm sát của huyện Triệu Sơn dậy khắp… Ấy là với Thanh Hóa thôi chứ hồi đó đâu đã có internet với điện thoại và mạng viễn thông hiện đại! Thời điểm ấy tôi đang có tí ti chức phận là cơ quan cử biệt phái ở tỉnh Thanh nên nhận được tin ấy khá nhanh.

Bươn bả đến chỗ ông Lê Huy Ngọ vừa mới chân ướt chân ráo về nhậm chức Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa thay ông Hà Trọng Hòa bị kỷ luật để hóng tin. Ông Ngọ, khuôn mặt vốn đăm đăm cố hữu khi ấy ngó lại càng thêm khó coi tợn! Qua trao đổi, ông Ngọ xác nhận có chuyện ấy thực nhưng bảo tôi về để đợi tỉnh giải quyết. Còn giải quyết như thế nào thì ông Ngọ và mấy thuộc hạ tin cẩn của ông chả thấy nói gì!

Thứ Năm, 20 tháng 4, 2017

Nhà lý luận

Cũng giống như ở các nước lăn bánh xe vào vệt đường chủ nghĩa xã hội, những nhà lãnh đạo bộ máy cầm quyền Việt Nam rất thích lý luận. Theo họ, lý luận có tác dụng như ánh sáng (câu cửa miệng của họ là: dưới ánh sáng nghị quyết của đảng), như ngọn cờ, đưa đường chỉ lối, là điều kiện đầu tiên và tiên quyết, quyết định mọi thành bại trong thực tiễn. Không có lý luận cách mạng, sẽ không có phong trào cách mạng, họ khẳng định vậy.

Chính vì thế, người cộng sản phải xây dựng cho bằng được những nhà lý luận. Phong trào cộng sản quốc tế đến nay mặc dù đã lụi tàn, hấp hối, đang thở hắt ra chút sinh khí yếu ớt cuối cùng nhưng sử sách có lẽ còn nhớ ít nhiều đến tên tuổi của Karl Marx (Các Mác), Lenin (Lê Nin), Dimitrov, Mao Trạch Đông, Suslov, Hồ Chí Minh… những nhà lý luận “sáng chói” của đường lối này. Ai mà đi chệch một chút sẽ bị cả đám đông lên án là xét lại, bị tẩy chay, bị cô lập, cả khối không thèm chơi, như “tên phản bội” Tito nước Nam Tư thời thập niên 60-70.

Ở Việt Nam, lý luận thực ra cũng chỉ tầm tầm dạng lằng nhằng dây diện chứ chả có gì đỉnh cao, độc đáo, đặc sắc. Nó là thứ lý thuyết bát nháo được đẻ ra từ thực tiễn rồi người ta cố gượng ép tôn lên thành lý luận. Điều nguy hiểm ở chỗ, khi đã thành lý luận rồi thì cả bộ máy cứ thế vận hành theo, cả xã hội phải tuân theo, cả dân tộc phải đi theo, bất biết nó đúng - sai, hay - dở thế nào.

Một trong những nhà lý luận được đảng cầm quyền xứ này tôn vinh là ông Lê Duẩn. Họ vừa tổ chức rầm rộ lễ kỷ niệm 110 năm ngày sinh của ông, vào ngày 7.4.2017, tại ngay chính quê hương ông, Quảng Trị. Đó cũng là thứ hủ tục lâu nay của đảng và nhà nước. Ngày sinh, ngày mất của những nhà lãnh đạo đã chết cứ tới những năm mà họ gọi là năm chẵn luôn được giở ra kỷ niệm, phô trương như một dạng sự kiện quốc gia. Họ gọi là ăn quả nhớ kẻ trồng cây, biết ơn người đi trước, tuy nhiên nói gì thì nói, nó vẫn đậm màu sắc phong kiến cổ hủ. Dàn lãnh đạo cứ càng ngày càng đông, kẻ sau nối tiếp người trước, với cái đà kỷ niệm này, đến một ngày nào đó họ sẽ phải kỷ niệm quanh năm suốt tháng.

Thứ Tư, 19 tháng 4, 2017

Đất, và đất quốc phòng

Từ vụ đất xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức) thấy nảy ra những khía cạnh khác:

Năm 1980, nhà nước thu hồi đất nông nghiệp của dân định làm sân bay, nhưng sân bay không làm thì phải trả lại cho nông dân chứ, cứ đâu chỉ cần 1 cái quyết định là mãi mãi bị tước đoạt.

Năm 1980, khi đó đất đai do HTX nông nghiệp trực tiếp quản lý (thực ra nó là đất ruộng cá thể được dân góp vào hợp tác) nên khi nhà nước thu hồi, HTX cống nộp cho nhà nước lớn, nông dân không được đền bù một xu nào. Nay sân bay thì không làm, hợp tác không còn nữa, đúng ra phải trả lại đất cho dân.

Rất nhiều đất đai được gắn mác quốc phòng nhưng thực ra đó là thứ lợi ích mà quân đội khư khư giành lấy, một dạng quy hoạch treo khủng, cứ xí phần đó đã, sau này làm gì trên đất thì bảo rằng cho nhiệm vụ quốc phòng.

Chưa có nhà báo nào lưu ý rằng cái quy hoạch sân bay Miếu Môn không chỉ nằm trên đất xã Đồng Tâm (huyện Mỹ Đức) mà còn nằm ở 3 xã nữa thuộc huyện Chương Mỹ. Sao không tìm hiểu "đất quốc phòng" ở huyện Chương Mỹ nay ra sao rồi.

Khi tỉnh Hà Tây còn tồn tại, đất đai không bị cuốn vào cơn lốc đô thị hóa. Nhưng nó thành thứ mồi ngon bị xâu xé sau khi tỉnh nhập vào Hà Nội, mở rộng thủ đô. Giá trị đất đai tăng vọt, bọn kinh doanh địa ốc thâu tóm, nông dân bị cướp đất, mất đất canh tác, bị đền bù với giá rẻ mạt, dẫn đến nhiều xung đột. Những kẻ ký án tử hình tỉnh Hà Tây phải chịu trách nhiệm chính trong bi kịch xã hội này.

Quân đội nhìn chung là tốt, nhưng có những bộ phận không nhỏ trong quân đội được hưởng quá nhiều bổng lộc, quyền lợi. Hầu hết nhà đất doanh trại, kho tàng, biệt thự sĩ quan của quân đội Sài Gòn sau năm 1975 thành đất quốc phòng, sau đó chuyển thành tài sản của tướng lĩnh, sĩ quan. Những khu đất ở đường 3 Tháng 2 quận 10, đất mênh mông trên đường Phan Văn Trị quận Gò Vấp, đường Hồ Văn Huê hoặc Đào Duy Anh quận Phú Nhuận, đường Cộng Hòa quận Tân Bình... chẳng hạn, thử hỏi có mấy người lính chen được vào. "Tiến về Sài Gòn, ta chiếm nhà mặt tiền. Tiến về Sài Gòn, ta chiếm nhà thật to", người ta hát mỉa mai thế. 

Thời nào cũng vậy, nước sông công lính, góp thây trăm họ nên công vài người, khi chia bôi thì xẻng cuốc từ dưới lên, đường sữa từ trên xuống, nói chung chả trong sáng đạo đức gì.

Nguyễn Thông

Thứ Ba, 18 tháng 4, 2017

Ma và người

TRẦN VĂN SỸ
Ngày xưa Đông Quách tiên sinh
Tham gia đội sáo triều đình kiếm ăn
Vua nghe thổi sáo cả dàn
Chẳng phân biệt, thật hay gian, đâu là…
Cho nên Đông Quách nhà ta
Chẳng biết thổi sáo vẫn vờ thổi theo.
Lộc vua vẫn hưởng đều đều
Đến ngày vua chết, lệ triều đổi thay.
Vua mới thích tiếng sáo hay
Nhưng vua lại thích cái hay từng người
Nên vua có lệnh gọi mời
Từng người thổi sáo vua ngổi lắng nghe
Đông Quách sợ tội lộ ra
Vội vàng trốn biệt đi xa chẳng về.

Lời đề nghị với cả chính quyền và dân nhân vụ Đồng Tâm

Dân đã sống ngàn đời trên dải đất này, trong đó có xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, tỉnh Sơn Tây cũ. Chủ sở hữu ruộng đất là nông dân.

Khi nhà nước cần đất phục vụ cho việc quốc phòng thì chỉ cần ra quyết định thu hồi, người dân phải chấp hành nộp đất, bởi vận nước là trên hết, nước mà mất thì ruộng đất canh tác cũng không còn.
Năm 1980, nhà nước đã thu hồi đất tại 4 xã, trong đó có xã Đồng Tâm (huyện Mỹ đức, 3 xã kia ở huyện Chương Mỹ) để định làm sân bay quân sự Miếu Môn. Không biết vì lý do gì, kế hoạch bị bỏ dở, sân bay không hình thành. Không dùng đất nữa thì phải trả lại cho dân, bao giờ dùng thì dân lại chấp hành nộp cho nhà nước (đương nhiên, nếu vẫn có dự định làm đất phục vụ quốc phòng thì nhắc dân chỉ được canh tác, cấm tuyệt đối không được xây dựng bất cứ công trình nào).

Giờ nhà nước đòi thu hồi đất, cưỡng chế, khởi tố, tưởng để làm sân bay, xây ụ pháo, lập trận địa tên lửa, bãi chứa xe tăng, v.v.., nếu thế thì dân mà phản đối là dân sai; ai ngờ lấy lý do quốc phòng để thu lại đem giao cho Tập đoàn Viettel làm kinh tế. Viettel mà dùng đất này, xây cất nhà cửa trên đó, thì nơi đây muôn đời không phục vụ vào việc quốc phòng được nữa. Chả nhẽ xây sân bay trên nóc cao ốc. Dân phản đối, dân không chấp nhận là đúng quá rồi.

Nhà cầm quyền hãy nhìn thẳng vào sự thật, thừa nhận sai trái của mình, không quanh co lươn lẹo, không cố tình lập lờ khái niệm để đánh lừa dư luận và nhân dân. Càng làm vậy, chỉ càng làm tình hình thêm phức tạp, càng đổ thêm dầu vào lửa, càng khiến dân chúng mất lòng tin vào lực lượng cầm quyền.

Những thông báo vừa được công bố của Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội và của Công an Hà Nội thực chất chỉ nhằm đổ tội cho dân chứ hoàn toàn không có tính phục thiện, nhận lỗi. Xưa nay họ là vậy.

Nhưng, là một công dân, tôi đề nghị bà con xã Đồng Tâm nên thả nốt những công an, CSCĐ bị bắt giữ về. Hãy cao thượng trước chính quyền để tự họ thấy họ xấu và tầm thường thế nào. 

Nguyễn Thông

Thứ Hai, 17 tháng 4, 2017

Cấm và cấp phép - căn bệnh của thói cửa quyền

Dường như bộ máy hành pháp, mà cụ thể là Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch, cụ thể hơn nữa là Cục Nghệ thuật biểu diễn, đang có vấn đề. Những “dầu mỡ” mà người ta vừa tra vào bộ máy ấy chẳng những không khiến nó trơn tru mà trái lại, làm khụng khiệng, trục trặc, phát lộ những xộc xệch, hoen rỉ ẩn chứa lâu nay.

Sự việc những ngày qua đậm chất bi-hài kịch. Dư luận chưa kịp lắng xuống từ chuyện Cục Nghệ thuật biểu diễn chả biết nổi cơn cớ gì tự dưng cấm một loạt 5 ca khúc cũ, trong đó có những bài như Con đường xưa em đi, Rừng xưa, Cánh thiệp đầu xuân… từng lan tỏa sâu rộng trong lòng người yêu nhạc, thì lại một phen choáng váng với việc cục này đòi hỏi muốn hát bài Nối vòng tay lớn của cố nhạc sĩ nổi tiếng Trịnh Công Sơn thì phải xin phép, chờ Cục cấp phép. Cục giải thích rằng từ xưa đến nay bài hát ấy chưa từng được cấp phép. Nó đã vô phép thì không được hát. Nếu cố tình hát là vi phạm pháp luật. Đòi hỏi này chả khác quả chùy giáng vào sự nhẫn nại của công chúng khiến họ phát cơn địa chấn bực bội. Họ đặt nghi vấn: Những nhà hành pháp đang thực thi pháp luật của nhà nước, hay là đang hành dân, hành hạ nghệ thuật?

Ai cũng hiểu xã hội phải được quản lý bằng luật pháp, bằng những quy định của thể chế. Cơ quan hành pháp là lực lượng trực tiếp chỉ đạo, ban bố, kiểm tra, theo dõi, uốn nắn, điều chỉnh việc thi hành những quy định của pháp luật. Cục Nghệ thuật biểu diễn làm việc được giao theo đúng chức trách thì chả có gì phải phàn nàn. Nhưng họ không làm vậy. Họ làm tùy hứng, làm theo ý thích, rất máy móc, phi thực tế, không cần biết hiệu quả ra sao. Dường như những vị có trách nhiệm chỉ ngồi trong phòng kín như bưng bấm nút ban hành những quy định mà chính bản thân họ cũng không hiểu chúng sẽ tồn tại như thế nào trong cộng đồng xã hội, trong cuộc sống hằng ngày. Khi bị dư luận phản ứng, họ chỉ còn biết cãi theo lập trình “chúng tôi làm theo quy định, làm đúng quy trình”, một kiểu cãi lấy được.

Mối lo khó nói

Vụ việc "người nông dân nổi dậy" xảy ra tại xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội ngày 15.4 đang kéo dài đến thời điểm này thu hút sự chú ý của mọi tầng lớp trong xã hội.

Nhà cầm quyền không nói ra điều sau đây nhưng có lẽ trong lòng họ đang rất lo: gần 30 công an, cảnh sát cơ động bị nông dân "côi cút làm ăn, toan lo nghèo khó" tay không bắt giữ một cách ngon lành. Điều ấy nói lên cái gì: tức là những con người trang bị tận răng chuyên được giao việc đi đàn áp bây giờ cũng thức tỉnh phản kháng, không theo lệnh chỉ huy nữa, thà ngoan ngoãn để dân bắt còn hơn đánh nhau với dân. 

Chứ gần 3 chục người lính cơ động võ nghệ cao cường, họ lại không chấp cả huyện chứ một xã nhằm nhò gì, mấy thanh niên, mấy bà phụ nữ canh gác đối với họ chỉ là con kiến. 

Với nhà cầm quyền thì nguy ở chỗ đó. Không còn cái thời "bảo đi là đi, bảo đánh là thắng" được nữa.
Nhà cai trị thời nào cũng vậy, họ rất ngại sự thức tỉnh của dân chúng, ngại sự lăn tăn của người lính "trong tay cầm khẩu súng dài/ngắm đi ngắm lại bắn ai thế này". 

Coi tấm ảnh những người lính cơ động trẻ măng ngồi bình thản trong "nhà giam" nhận sự chăm sóc của dân chúng, tôi thấy yêu mến, quý họ chứ không gợn một chút ghét bỏ nào. Về với dân là như cá trong nước rồi, có gì đâu mà phải sợ.

Chỉ thương ở chỗ, có thể những anh em nói trên sau khi được "giải cứu binh nhì" sẽ bị thải ngũ bởi không còn đủ độ tin cậy "còn đảng còn mình" nữa.

Nguyễn Thông

Thứ Năm, 13 tháng 4, 2017

Thối nát

Con của dân đen chỉ xin vào học ở trường mầm non điểm thôi cũng phải xếp hàng từ nửa đêm, xô cổng vượt rào trầy vi tróc vẩy; còn con cháu, dâu rể, anh chị em của mấy ông "ủy" này chia nhau "gánh nặng" ghế quan chức vì dân. Quá thối nát.

Đảng của ông lão bảy mươi ơi, ra mà xem kìa. Hãy tạm đọc đoạn trích này trên báo chính thống đi:

"Cụ thể, trường hợp gia đình ông Nguyễn Hữu Tiến - bí thư Huyện ủy Kim Thành - có em trai là ông Nguyễn Hữu Hưng hiện đang giữ chức vụ phó chủ tịch UBND huyện. Anh trai của ông Tiến là ông Nguyễn Hữu Thưởng cũng được phân công công tác tại Chi cục Thuế huyện Kim Thành.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Hồng Cương, em rể của ông Tiến, được phân công nắm giữ chức vụ trưởng Ban tổ chức huyện ủy.

Con trai của ông Cương là Nguyễn Đức Trọng hiện cũng đang làm chuyên viên tại phòng thanh tra huyện. Được biết, ông Tiến vốn là con trai của ông Nguyễn Hữu Bạ - nguyên bí thư Huyện ủy Kim Thành.

Cũng có “thế lực” không kém gia đình ông Tiến, không ít thân nhân trong gia đình của ông Lê Ngọc Sang - phó bí thư thường trực Huyện ủy Kim Thành - được giao nắm giữ các chức vụ quan trọng.

Trong đó kể đến việc con trai của ông Sang là Lê Ngọc Dũng hiện đang là huyện ủy viên, trưởng phòng tài chính huyện.

Ông Lê Văn Vịnh (em ruột ông Sang) đang là phó chi cục trưởng Chi cục Thuế Kim Thành. Con dâu ông Sang là Đỗ Thị Thu làm phó giám đốc BHXH huyện Kim Thành và con gái ông Sang là Lê Thị Dung là chuyên viên phòng nội vụ.

Ông Sang vốn là con trai của ông Lê Văn Khoái - nguyên bí thư huyện Kim Thành, nguyên trưởng Ban tổ chức tỉnh ủy. Ông này có chị gái từng giữ chức vụ chủ tịch UBND huyện Kim Thành". (trích báo Tuổi Trẻ Online ngày 13.4).

Nguyễn Thông
(Nguồn: Báo Tuổi Trẻ: http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20170413/lai-chuyen-ca-ho-lam-quan-o-hai-duong/1296995.html)

Thứ Tư, 12 tháng 4, 2017

Góp ý nghiêm túc với Sài Gòn

Vụ Công ty Viễn Đông (ở Sài Gòn) phải bồi thường cho bà du khách nước ngoài bị vấp vào vật cản trên hè, té gẫy răng, rách mặt, thảo dân tôi chỉ xin có ý kiến thế này:

-Bồi thường là đương nhiên. Bà khách này hiền đấy, chứ gặp phải vị nào "máu" một chút, diễn viên Hollyood chẳng hạn, về nước làm đơn kiện thì chẳng những đền nhọc mà còn gì thể diện quốc gia.

-Lộ cái thói làm ăn ẩu tả. Chính quyền bắt dọn dẹp lề đường bị chiếm dụng, thế là miễn cưỡng tháo dỡ, cốt cho xong, chừa lại đủ thứ cạm bẫy trên lối đi, gây tại nạn cho người lương thiện. Tội này phải phạt thật nặng chứ bồi thường cũng chưa phải là xong.

-Từ việc bà khách vấp té bởi cái móc sắt, suy ra những chiếc hàng rào vật cản mà chính quyền cho lắp đặt trên lề nhằm ngăn cản đám chạy xe máy cũng vẫn có thể sinh thêm những nạn nhân khác. Công ty Viễn Đông thì bắt nó bồi thường được, vậy đặt trường hợp có người vấp té gẫy răng do mấy hàng rào kia, liệu chính quyền có chịu bồi thường không, hay lại bảo tại sao ông bà đi mà không nhìn ngó, vấp ráng chịu.

-Giải tỏa lề đường xong, cần kiểm tra lại ngay, bắt đứa lấn chiếm phải khôi phục nguyên trạng, đảm bảo an toàn, mỹ quan. Cứ như cái khách sạn Continental cạnh nhà hát lớn, bị yêu cầu dỡ bỏ tiểu cảnh lấn chiếm, dỡ xong cố ý không khôi phục, để chừa lại cảnh tan hoang với ý đồ trưng bày chứng tích chiến tranh, bêu xấu công cuộc dọn dẹp. Loại này cần định thời hạn khắc phục, nếu không cứ phạt nặng, thu hồi ngay chỗ đất ấy cho chừa.

Nguyễn Thông

Người ta tính bản gì?

PHẠM QUANG LONG (giáo sư)

Từ lúc mới mon men đến cái sự đọc đã thấy cổ nhân dạy: nhân chi sơ tính bản thiện. Rồi đọc thêm lại thấy: nhân chi sơ tính bản ác. Chuyện ấy xưa lắm rồi. Cách đây độ chục năm có một bậc thầy ghé tai mình "thiện ác qua rồi ông ạ. Giờ thì là nhân chi sơ tính bản tham. Ông cứ ngẫm mà xem".

Cụ là cây đa cây đề cả về tri thức lẫn độ từng trải. Nhìn cụ cười, nụ cười đầy day dứt mà thấy đau. Cụ bảo "thì ông xem đấy. Cái tay ấy còn lộc gì chưa hưởng nữa mà vẫn còn vơ vét cả đến cái danh hiệu còm". Rồi lắc đầu, bỏ dở câu chuyện, ra về.

Việc cuốn đi. Lo làm lụng kiếm ăn cũng ít chú ý đến điều này. Giờ, việc đã tạm ngơi, ngồi tỉ mẩn giở cái đống đồ tạp nham ra lại thấy có ảnh cụ đang cười. Nhìn ảnh, nhớ người, nhớ những điều cụ nói. Ngẫm và lai thấy đau hơn.

Bản tính tư hữu của con người có lẽ không bao giờ hết. Từ cổ xưa đã thế rồi. Khi người ta cố vẽ ra một xã hội không thừa nhận tư hữu, thì người ta khôn lắm, họ giấu cái đó đi, làm ra vẻ thế thôi. Những người vẽ ra chuyện đó, không biết có dối mình không, cũng nói khắp thiên hạ rằng đến một lúc nào đó tư tưởng tư hữu sẽ bị tiêu diệt và xã hội sẽ tốt đẹp hơn. Ngay ở các nước kiểm soát gắt gao thế mà từ bé đến lớn, nạn hối lộ, ăn cắp cả của công và tư còn làm rung rinh cả một chính thể, làm tiêu ma bao sự nghiệp, sụp đổ nhiều thứ... nữa là.

Thứ Ba, 11 tháng 4, 2017

Ngược chiều

Hôm kia (8.4) trên cầu Nhật Tân ở Hà Nội có mấy đứa liều. Cầu người ta phân rõ rành 2 chiều xe nhưng chúng bất chấp, cứ chạy ngược chiều (chứ không phải chiều ngược lại), kệ bu tính mạng thiên hạ. Mạng nó, nó còn chả coi ra gì, mạng người khác chỉ là cỏ rác.

Lẩn thẩn, chỉ có vài đứa chạy ngược chiều đã kinh thế, vậy mà có cả những tập đoàn nhân danh này nọ cứ giương cờ lái chiếc xe cà tàng chạy ngược chiều, kệ tính mạng cả gần trăm triệu nạn nhân. Hầu hết thế giới văn minh tự giác đưa xe vào làn đường xuôi chiều tiến nhanh vùn vụt, chỉ còn các bố cứ ưỡn ngực ra chạy ngược chiều, bảo là đi tắt đón đầu. Chả thèm biết sẽ đi đến đâu.

Sực nhớ hồi năm 2012 xảy ra vụ Tiên Lãng chấn động địa cầu, tôi vội về ngay Hải Phòng để tìm gặp anh hùng Vươn nhưng không gặp, may lại được hầu chuyện một yếu nhân đất Phòng, vị đạo diễn, NSND Đào Trọng Khánh. Còn nhớ chiều mưa xuân đó, trong cuộc trò chuyện, ông nhón hột lạc rang nhai rất nghệ thuật, khẽ khàng ngụm bia, cười phớ lớ bảo: khổ nhất là các bố cứ thích cầm lái. Giá mà lái thạo, lại rành rẽ đường, thì cũng tạm cho là được đi. Chẳng hạn mấy anh em ta đòi đi Hà Nội, nói ông tài ơi cho chúng tôi đi Hà Nội nhé, nhưng bố vòng vèo thế nào lại đưa tuột mẹ nó cả xe lẫn người về Quảng Ninh. Tinh chạy ngược chiều. Thế nhưng cứ thích cầm lái. Khổ là khổ ở chỗ ấy. 

Nguyễn Thông

Thứ Hai, 10 tháng 4, 2017

Phải biết quý từng đồng xu ngân sách

Nước ta còn nghèo, quá nghèo là đằng khác. Đừng ai đó tự sướng đem so với mấy nước Zimbabwe, Etiopia, Congo... bên xứ châu Phi để mà hãnh diện, cãi rằng nghèo đâu mà nghèo. Muốn biết giàu hay nghèo, sướng hay khổ, cứ lặn lội một buổi về vài vùng nông thôn thì rõ ngay.

Nghèo nhưng dân vẫn phải chịu làm lụng và nộp thuế, đóng góp vào ngân sách. Nghèo nên khai thác tối đa tài nguyên để góp vào ngân sách. Nghèo nên phải ban hành nhiều sắc thuế để mở nhiều kênh thu tiền cho ngân sách. Ơ, thế cái gì cũng ngân sách, vậy ngân sách để làm gỉ gì gì?

Làm nhiều việc. Nuôi quân đội, mua sắm vũ khí. Nuôi bộ máy cầm quyền (quân dân chính đảng, đoàn đội hội, nam phụ lão ấu...). Làm dự trữ quốc gia. Đầu tư phát triển sản xuất các mặt. Chăm lo cho những đối tượng chính sách. Xóa đói giảm nghèo... Ôi giời, trăm cái miệng vẩu chực chờ bầu vú ngân sách. Để nó đói, nó cắn một phát lại chả đứt núm, hết bú.

Đồng tiền đã eo hẹp thế, thì phải biết tính chi li, dè sẻn từng xu. Đừng có vung tay quá trán, vén tay áo đốt nhà táng giấy cháy đùng đùng. Đừng ném tiền qua cửa sổ ra vẻ đại gia. Đừng sấn sổ chi tiền vào những việc nhì nhằng.

Xứ này họp hành quá lắm. Hết nay họp lại mai họp. Họp triền miên. Đủ thứ lễ lạt, kỷ niệm. Nhập vào cũng họp, chi tiền. Tách ra lại họp, chi tiền. Thành lập cũng chi tiền, tan vỡ cũng chi tiền. Được 5 năm, bày trò kỷ niệm, xài tiền. Qua 10 năm, kỷ niệm, tiền. Trung ương cắn vú kiểu trung ương, địa phương cắn vú kiểu địa phương. Vú bà Nữ oa cũng chả đủ sữa cho các vị.

Hôm 9.4, Đảng ủy Khối các cơ quan trung ương long trọng làm lễ kỷ niệm 10 năm thành lập (ảnh). Kèn trống tưng bừng. Đông hơn hội. Đủ mặt văn võ bá quan, kể từ ông chủ tịch nước, đến dự. Vỗ tay nồng nhiệt. Một cơ quan của đoàn thể (đảng) mà tổ chức khủng thế này, tiền ở đâu ra. Ai cũng hiểu làm gì có chuyện cả khách lẫn chủ tự bỏ tiền túi ra làm lễ, dự lễ. Phải từ ngân sách. Chắc chắn rất nhiều, tiền tỉ chứ không ít. Trang trí, kèn trống, hoa hoét, hội trường, quà cáp, ăn uống, phong bao phong bì, tiền xăng dầu cho hàng trăm đại biểu chạy xe công tới làm long trọng viên... bà Nữ oa chi tất.

Điều vô cùng bí mật là dân chúng không ai biết những khoản tiền chi cho những họp hành kiểu này là bao nhiêu, cho đoàn thể, cơ quan tổ chức ngậm vú ngân sách là bao nhiêu. Nó thuộc diện tối mật, tuyệt mật.

Cứ kiểu cắn vú như vậy, chỉ có bầu vú to như ông mặt trời thì mới đủ cho các vị ấy bú. Cháu vẽ ông mặt trời, chòm mây ở cạnh ông, cho các "ông" bú.

Nguyễn Thông

Chủ Nhật, 9 tháng 4, 2017

Góp ý với các nhà báo (phóng viên, biên tập viên): Nạn nhân chứ không phải bệnh nhân

Vừa rồi xảy ra vụ chiếc xe của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chở đoàn cán bộ đi công tác không may lao xuống vực tại huyện Nam Giang (tỉnh Quảng Nam), tất cả đều bị thương nặng, phải đưa vào bệnh viện cứu chữa, nhiều báo đều thông tin. Tuy nhiên, hầu hết các báo, kể cả những tờ to, khá chuẩn mực về tiếng Việt lâu nay... đều gọi các nạn nhân là bệnh nhân.

“Bệnh” theo Từ điển tiếng Việt, nếu xét ở góc độ y học thì để chỉ trường hợp cơ thể con người bị hư hỏng, suy yếu, trục trặc một hoặc vài bộ phận gì đó, do nhiều nguyên nhân như già yếu, thời tiết, vi rút vi khuẩn xâm nhập… Bệnh nhân tức là người bị bệnh, được đưa vào bệnh viện (cơ sở khám và điều trị bệnh) chạy chữa.

“Nạn” tức là trường hợp, hiện tượng thiên nhiên hoặc xã hội xảy ra gây thiệt hại cho con người, được gọi chung là tai nạn, ví dụ như sét đánh, mưa lũ, cháy nổ, chìm tàu, đánh nhau, tai nạn giao thông, chiến tranh... Nạn nhân là người bị nạn. Ta thường nói “nạn nhân chiến tranh”, “nạn nhân lũ lụt”… Trong trường hợp cụ thể xe của EVN nói trên, những người ngồi trên chiếc xe bị lao xuống vực đều là nạn nhân.

Theo thói thường, theo cách suy nghĩ của người trong nghề y, bất cứ ai vào bệnh viện để chữa trị đều là bệnh nhân (người bệnh). Họ gọi như vậy cho nó tiện, không phân biệt đối tượng này nọ. Tôi nhớ hồi năm 1978 thì phải, có một tên cướp bị công an bắn què, được đưa vào chữa trị tại Bệnh viện Bình Dân trên đường Điện Biên Phủ, quận 3, TP.HCM. Công an đưa kẻ bị bắn vào, bảo với bác sĩ, nó là thằng ăn cướp, các anh chữa thế nào thì chữa. Giáo sư bác sĩ Phạm Biểu Tâm khi đó là Giám đốc bệnh viện bước ra nói với công an rằng đây là việc của chúng tôi, những người thầy thuốc, chứ không phải của các anh. Người ta vào bệnh viện thì là "bệnh nhân", y đức của người thầy thuốc không phân biệt bệnh nhân là ai. Với các anh nó là kẻ cướp, với chúng tôi nó là bệnh nhân.

Kể lại chuyện trên để thấy ngành y họ quan niệm vậy, theo y đức, nhưng các ngành khác thì không thế. Báo chí truyền thông phản ánh những vụ việc xảy ra trong cuộc sống, trong xã hội, phải nói chính xác đối tượng, sự kiện. Xe chở đoàn cán bộ EVN đang đi công tác, xe bị nạn nên những người ngồi trong xe đều là nạn nhân (người bị nạn). Khi họ được đưa vào bệnh viện để chạy chữa thì trong mắt bác sĩ đó là những bệnh nhân, còn trong mắt nhà báo phải là nạn nhân. Họ không có bệnh tật gì, họ chỉ vào bệnh viện do bị nạn. Không chữa bệnh, mà chỉ chữa vết thương do tai nạn gây nên.

Không chỉ vụ này, hầu hết những vụ người bị nạn khi báo chí phản ánh đều bị gọi sai như vậy.

Nguyễn Thông



Thứ Bảy, 8 tháng 4, 2017

Loanh quanh

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng ngẫm nghĩ và thốt ra lời: Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt.
Mà đúng, loanh quanh mệt thực. Ấy là tôi liên hệ đến sự loanh quanh của mấy nhà chức việc nhà nước. Qua vài vụ:

-Chả hiểu vì sao, tự dưng các vị ấy hứng lên cấm mấy bài hát cũ, trong đó có bài "Con đường xưa em đi" của Châu Kỳ - Hồ Đình Phương vốn đã rất nổi tiếng, in đẫm vào đầu người yêu nhạc bao thế hệ. Sống lâu với người CS nên tôi biết, tôi hiểu cái duyên cớ họ cấm. Cũng lại cái mà họ coi là nhạy cảm, ca ngợi lính Sài Gòn, chính trị chính em cả thôi. Có lẽ dạo trước cấm còn sót, còn lọt, nên nay giở ra rà soát lại, cấm tiếp. Thì chính có một ông đã bảo "con đường xưa em đi là con đường nào, chiến trường anh bước đi là chiến trường nào". Nhà cai trị, không thích thì cứ cấm, nhưng đừng lòng vòng, loanh quanh, ú ớ. Thấy bị phản đối dữ quá, ông này ông kia liền bảo do vấn đề bản quyền, bản gốc, dị bản, chứ chúng tôi có cấm kiếc gì. Cứ như tốt lắm. Vớ vẩn, ăn nói linh ta linh tinh. Cấm thì cứ cấm mẹ nó đi, toàn vòng vo. Còn không thì thôi, nên đứng ra xin lỗi.

-Vụ dân Hà Tĩnh chiếm phủ huyện, thực chất là họ yêu cầu phải công khai, minh bạch, sòng phẳng trong việc chi trả tiền Formosa đền bù cho dân. Cứ nhìn những câu khẩu hiệu, băng rôn họ căng ra thì biết. Họ ức chính quyền, họ bực cái thói ăn chặn ăn bớt. (Tôi đã từng viết vụ chi trả tiền 500 triệu USD rồi sẽ rất phức tạp, ngay sau khi Formosa đồng ý đền bù).

Dân chúng không rảnh đến mức tới giờ còn kéo nhau đi phản đối Formosa. Họ thừa biết, đó là việc của nhà nước, của chính quyền. Trong vụ chiếm phủ huyện vừa rồi, họ không đối đầu với Formosa mà là đối đầu với chính quyền, đòi quyền lợi thiết thực. Nhưng chính quyền cũng như truyền thông của nhà nước cố tình lái vụ việc vào chuyện "kích động biểu tình phản đối ô nhiễm môi trường, phản đối Formosa" để gián tiếp quy kết rằng vụ Formosa nhà nước đã tích cực giải quyết, Formosa đã cam kết khắc phục, mà dân vẫn còn đòi này đòi nọ là dân không biết điều. Mưu mẹo này cũng khiến không ít người nhìn nhận, đánh giá sai cuộc "vùng dậy" của dân Hà Tĩnh, cho là họ quá đáng.

-Vụ Cục Hàng không định ép giá sàn vé máy bay cũng vậy, định lấy ý kiến cho phải phép (giống vụ Hà Nội lấy ý kiến về loa phường) nhưng rồi chờ thời cơ thuận lợi là áp giá. Thấy không xuôi, liền đổ cho doanh nghiệp, cụ thể là hàng Jetstar Pacific, bảo nó đề xuất thế chứ chúng tôi đã muốn thế đâu. Cũng trò loanh quanh, cãi chày cãi cối.

Sự loanh quanh nào rồi cũng dẫn đến kết quả chứ không phải cứ đi mãi, đi mãi. Nhưng những ý đồ thì không dễ giấu được như hồi một mình một chợ truyền thông.

Nguyễn Thông

Thứ Sáu, 7 tháng 4, 2017

Áp giá sàn vé máy bay là cực kỳ vô lý

Dư luận nửa tháng nay xôn xao vụ Cục Hàng không (Bộ Giao thông vận tải) lấy ý kiến cho dự thảo quyết định đối với giá dịch vụ vận chuyển hành khách hạng vé phổ thông trên các đường bay nội địa. Gọi là lấy ý kiến cho có vẻ khách quan, thu nhận trí tuệ tập thể, làm bài bản, “đúng quy trình”… chứ thực ra nội ý của cơ quan quản lý nhà nước có vẻ nghiêng về sự áp giá.

Với ý định can thiệp sâu vào thị trường, vào hoạt động doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước đang làm trái quy luật, cụ thể nhất là Luật Cạnh tranh. Nói như ông Nguyễn Tiến Thỏa - nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), nhà nước rõ ràng không việc gì phải can thiệp vào việc doanh nghiệp như vậy. Nếu cố tình áp giá sàn, chắc chắn là các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ hàng không sẽ được lợi. Và đương nhiên, người tiêu dùng sẽ không được tiếp tục sử dụng dịch vụ với giá rẻ hơn như hiện nay.

Nói gần nói xa chẳng qua nói thật, Bộ Giao thông vận tải, Cục Hàng không (mà mở rộng ra là nhà nước) hãy cứ làm nhiệm vụ chăm lo đời sống của dân cho tốt, để dân chúng hài lòng, chứ đừng bấn bíu vào mấy thứ giá vé, đừng sợ giá rẻ quá thì hãng nọ hãng kia sẽ bị lỗ, bị thua thiệt.

Cần biết rằng lỗ hay không là chuyện của doanh nghiệp. Dù công ty nhà nước hay tư nhân, đã chấp nhận kinh tế thị trường, tham gia kinh doanh thì phải tự lo cho sự sống còn của mình. Làm ăn phải chấp nhận sự cạnh tranh. Càng có cạnh tranh, người tiêu dùng càng được hưởng lợi, kể cả về mức giá, về điều kiện được phục vụ và chất lượng phục vụ. Người xưa bảo “khôn sống, mống chết”. Hãng tàu bay dù có bán vé thấp mấy chăng nữa thì cũng đã tính đủ thu bù chi, chả dại đến mức chuyến nào cũng lỗ mà vẫn cố bay. Hãng tàu bay "Tăng Tốc" của nhạc sĩ Hà Dũng bị chết yểu là bằng chứng. Còn nếu doanh nghiệp nào âm mưu cố tình hạ giá để tiến tới độc quyền nâng giá, tự tung tự tác làm thiệt hại khách hàng (kiểu cạnh tranh diệt hãng tàu thủy của cụ Bạch Thái Bưởi xưa kia), lúc ấy nhà nước hãy can thiệp, giở chuyên chính với nó.

Thứ Tư, 5 tháng 4, 2017

Dẹp, dẹp, dẹp

Nói tóm lại, Bộ Giao thông vận tải, Cục Hàng không (mà mở rộng ra là nhà nước) cứ làm nhiệm vụ chăm lo dân cho tốt, để dân hài lòng, chứ đừng bấn bíu vào mấy thứ giá vé, đừng sợ giá rẻ quá thì hãng nọ hãng kia sẽ bị lỗ. 

Mẹ kiếp, lỗ hay không là chuyện của nó. Dù công ty nhà nước hay tư nhân, nó đã chấp nhận kinh tế thị trường, tham gia kinh doanh thì phải tự lo cho sự sống còn của mình. Đứa nào tham đứa ấy sẽ chết, người ta tẩy chay không thèm đi. Nó có bán vé thấp mấy chăng nữa thì cũng đã tính đủ thu bù chi, chả dại đến mức chuyến nào cũng lỗ mà vẫn cố bay. Hãng tàu bay "Tăng Tốc" của ông nhạc sĩ bị chết yểu là bằng chứng. Còn nếu đứa nào âm mưu cố tình hạ giá để tiến tới độc quyền nâng giá (kiểu Pháp diệt Bạch Thái Bưởi xưa kia), lúc ấy hãy giở chuyên chính với nó.

Làm quản lý nhà nước thì cần biết rằng nhu cầu đi lại là không thể dẹp. Khi hành khách cần đi thì giá vé cao hay thấp vẫn phải đi. Đáng nhẽ phải hỗ trợ những hãng bán vé giá thấp, rẻ để dân chúng được cơ hội "biết ơn đảng và chính phủ", đằng này chỉ nhăm nhăm bảo vệ thằng nhà giàu, thằng say tiền móc túi dân là sao.

Cũng đừng lôi bọn đường sắt vào đây. Hơn nửa thế kỷ nay, nó ì ạch không bằng đường sắt thời Pháp thì cho nó chết luôn. Chạy chậm, dịch vụ quá kém, vé cao ngất trời, ai thèm đi, lại cứ bắt dân chịu mãi.
Quản lý nhà nước mà quản lý như thế à? Bỏ ngay cái thói bao cấp đó đi cho tôi nhờ. Suốt mấy chục năm nó hành dân chúng sống dở chết dở mà chưa đủ hay sao.

Nguyễn Thông đã ký 
(nhưng không thèm chuyển thủ tướng. Đời thuở nhà ai, thứ gì cũng đá vào chân thủ tướng. Thủ tướng là ông thần vạn năng chắc).

Thứ Ba, 4 tháng 4, 2017

Chuyện vặt thời đã qua (kỳ 3)

Hai lần trước tôi đã lẩn mẩn nhớ và biên lại những chuyện vặt còn nằm trong ký ức, gắn liền với tuổi thơ vất vả thiếu thốn nghèo đói của mình. Những việc vặt như châm dầu vào đèn, lau bóng đèn, rút rơm đem vào bếp để nấu ăn hoặc đưa ra chuồng cho trâu ăn đêm… thời ấy đứa trẻ nông thôn nào chả phải làm. Thời ấy tức là những năm 60 ở miền Bắc, còn nông thôn là vùng duyên hải Hải Phòng.

Tiếng là gần thành phố nhưng huyện Kiến Thụy quê tôi hồi đó nghèo lắm. Nghèo đến mức người nhớn lẫn trẻ con chỉ lo làm lụng chứ chả bao giờ dám nghĩ đến chuyện ăn mặc tươm tất một tí kéo nhau ra phố chơi. Mà nếu đi thì cũng cuốc bộ chứ chẳng có xe đạp. Vậy nên chỉ quanh quẩn làng trên xóm dưới, đồng xa đồng gần. Sáng (hoặc chiều) đến trường học, thì giờ còn lại thì đập nương, tát nước, nhổ mạ, cắt rạ, tỉa đỗ, đánh nhậy thuốc lào, đập lúa, phơi rơm, chăn trâu, đi câu, đánh dậm, băm rau lợn, quét sân, học bài… ôi giời trăm thứ việc. Thế mà vẫn còn thời gian để đánh trận giả.

Giờ nghĩ lại thấy hồi đó gớm thật. Mấy trò đánh khăng, đánh đáo, bật tường, nhảy chồng nụ chồng hoa, thả đỉa ba ba chơi mãi cũng chán. Chỉ có đánh trận giả là khoái nhất. Không biết ông bà nào nghĩ ra cái trò này, nhưng có lẽ tại dân mình máu, thích đánh nhau, thích chiến tranh nên trẻ con từ bé tí đã ham đánh trận. Đánh nhau sớm cho nó quen trận mạc, để 17 tuổi còn đi bộ đội, đi B, cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù. Đứa nào cũng được dạy như vậy.

Đời làm báo, mấy ai được như nhà báo Thu Phương

BÁ TÂN (nhà báo)

                                                        Tiễn biệt đồng nghiệp Thu Phương

Về hưu vừa được 2 năm, tuổi đời chưa nhiều, dưng mà Thu Phương đã lên đường về cõi vĩnh hằng.

Tuổi thọ không tính bằng năm tháng sống, mà tính bằng khối lượng công việc. Đây là quan điểm của trường phái triết học hành động, luôn hướng tới mục tiêu phát triển và phát triển. Theo quan điểm này, Thu Phương là người có tuổi thọ cao, hơn hẳn tuổi đời.

Nhiều năm là người đứng đầu của một ban chuyên môn ở báo Đại Đoàn Kết, không chỉ điều hành quản lý thuộc cấp cũng như đội ngũ cộng tác viên, Thu Phương còn phải “hùng hục” viết bài trong mọi tình huống. Một phần vì máu nghề nghiệp. Phần khác, bởi yếu tố khách quan, nghèo bài có chất lượng. Chưa có số liệu thống kê nhưng điều này có thể khẳng định: Thu Phương là một trong những người có số lượng bài viết đạt đỉnh ở báo Đại Đoàn Kết. Dĩ nhiên, về mặt chuyên môn, số lượng bài viết với thứ hạng và uy tín tác giả không phải lúc nào cũng tỷ lệ thuận. Cố nhà báo Hữu Thọ có lần chia sẻ với đồng nghiệp trẻ rằng có những bài viết, có những cây bút làm nhạt nhòa tờ báo, thậm chí làm mất thanh danh cơ quan báo chí.

Ở báo Đại Đoàn Kết, tôi và Thu Phương là “cặp đôi” đa ngôn vào loại bậc nhất trong các cuộc họp, nhất là những lần trao đổi chuyên môn nghiệp vụ. Đa ngôn nhưng là đa chiều. Không phải lúc nào tôi và Thu Phương cùng về một phe. Những lần tôi và Thu Phương “nảy lửa” với nhau không phải là ít. Là nữ giới nhưng trong những lần tranh luận, âm lượng của Thu Phương luôn ở trạng thái cao trào. Về khoản này, với bản chất người Nghệ, tôi còn trội hơn Thu Phương. Có lần tôi thủ thỉ với Thu Phương tiếng chuông phụ thuộc chất lượng đồng.

Chủ Nhật, 2 tháng 4, 2017

Bộ máy công quyền để làm gì ?

Với câu hỏi đó, người bình thường nhất cũng có thể tìm ra câu trả lời. Nhưng trong trường hợp tòa biệt thự và cơ ngơi cực kỳ hoành tráng của vợ chồng ông Phó trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Đắk Lắk xây cất trái phép bị phát hiện và yêu cầu xử lý thì không dễ giải đáp chút nào. Mà chẳng phải chỉ có vụ này, rất nhiều vụ lâu nay đều khó đưa ra lời giải.

Hai ngày nay, dư luận khá gay gắt xung quanh thông tin biệt thự của ông Nguyễn Sĩ Kỷ - đương kim Phó trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Đắk Lắk, nguyên Chủ tịch UBND huyện Krông Pắk vấp quá nhiều sai phạm trong xây dựng. Bởi đây không phải tài sản bình thường mà là cực kỳ “khủng”, nếu gọi là dinh là phủ cũng chả sai, nên nó tạo ra sự bức xúc. Cũng vì gia sản quá lớn, dẫn đến những nghi ngờ làm cán bộ lấy đâu ra lắm tiền thế, xây nhà to thế, sống xa hoa hưởng lạc thế. Khi đã rơi vào vòng xoáy của dư luận và báo chí, chả cấm được, có giãi bày mấy cũng chẳng ăn thua.

Đã qua rồi cái thời cào bằng sự nghèo, đánh giá nhau chỉ có nghèo mới trong sạch. Nhà nước đang khuyến khích dân làm giàu. Dân giàu nước mạnh. Dân giàu thì cán bộ cũng có quyền giàu. Làm cán bộ mà không giàu, chẳng thà làm dân. Chỉ có điều, bất cứ ai giàu có đều phải bằng sức lao động, trí tuệ, sự phấn đấu không mệt mỏi của mình. Làm cán bộ, nhất là cán bộ to càng phải chứng minh tài sản mình kiếm được không do lợi dụng chức quyền, không từ tham nhũng tiêu cực. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt mục tiêu xây dựng một chính phủ liêm chính là vì vậy. Việc kê khai tài sản cán bộ cũng có mục đích giữ gìn, kiểm soát từ xa như vậy.

Thực ra cái biệt thự của ông Phó trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Đắk Lắk làm từ nguồn tiền nào, tôi không quan tâm lắm. Tất cả rồi sẽ được làm rõ, chứng minh. Cơ quan thanh tra, kiểm tra, điều tra tầng tầng lớp lớp sẽ vào cuộc, rồi sẽ có kết luận. Tôi chỉ muốn nêu ra khía cạnh khác liên quan đến bộ máy quản lý nhà nước đang tồn tại.

Thứ Sáu, 31 tháng 3, 2017

Chuyện đi buôn

Dường như trong đời, ai cũng có, ít nhất một lần, đi buôn. Cái câu “phi thương bất phú” của các cụ xưa nó ngấm vào não. Kiếm tiền bằng đi buôn chả có gì xấu, miễn không lừa đảo, gian dối cướp giật của người khác.

Có một thời cả nước đi buôn. Những năm sau 1975 công cuộc cả nước “tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội" ngày càng tệ hại. Đói vàng mắt. Rách như tổ đỉa. Dân Bắc còn đỡ, từ khổ chuyển sang khổ nên vẫn chịu được, quen rồi, tôi luyện thành thép, thép đã tôi như thế rồi. Nhưng dân Nam thì bi kịch, một bước xuống vực. Đang no đủ, sung sướng, thậm chí thừa thãi, đánh ùm một phát chui tọt xuống hố. Ban đầu còn ngơ ngác, hồ nghi, nghĩ cũng chả mấy bữa mà lại như xưa, ngờ đâu càng ngày càng tăm tối. Chịu riết không nổi, âm thầm đi vượt biên. Anh nào nhát sợ làm mồi cá mập thì ở lại và… đi buôn.

Tôi vào Nam đầu năm 1977. Làm nghề dạy học, mô phạm, chúa ghét dân buôn. Hồi nhỏ đã được giáo dục rằng chỉ có thương nghiệp quốc doanh là đàng hoàng, chứ buôn bán xấu xa lắm, không làm ra của cải cho xã hội, chỉ lừa đảo… Buôn gian bán lận. Cán bộ tuyên truyền bảo chúng tôi phải nhìn người buôn bán tư nhân như kẻ thù địch, phải luôn chuẩn bị tư thế sẵn sàng lao vào cấu xé nó cho hả giận. Đã có nhà nước thương nghiệp, mậu dịch quốc doanh rồi, mà nó còn buôn bán, tức là cố tình phá hoại công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Một kiểu ăn vạ, thương vay khóc mướn

KIM VÂN (nhà báo)

Mấy bữa nay mình cứ thấy nhiều người share trên fb những bức ảnh bậc tam cấp Starbucks, khách sạn 5 sao bị đập, cảnh người dân bắc thang, bắc ghế vào nhà hay rút tiền máy ATM, v.v.. rồi khoái chí chửi chính quyền. Không chỉ là cá nhân trên fb mà ngay cả các bài báo của nhiều tờ có tên tuổi cũng thế. Thực sự mình không hiểu tư duy...

Mình thấy những cách làm đối phó như là bắc ghế, bắc thang sau khi bậc tam cấp lấn đất công bị phá bỏ chẳng khác nào hành vi ăn vạ. Đứa con nít hư, đánh nhẹ nó một cái là nó cũng khóc rống lên để người xung quanh cảm thấy nó bị oan ức lắm. Nhưng con nít thì đã là một lẽ. Toàn những người giàu (có nhà mặt tiền là không phải dạng vừa), rồi thì khách sạn, cafe sang chảnh, ngân hàng, v.v..

Nếu đã sai phạm thì xử lý là đúng rồi, sao phải giở trò khóc lóc, ăn vạ ra như thế. Họ hoàn toàn có thể xây lại bồn hoa, bậc tam cấp và đặt lại máy ATM vào sâu bên trong đất của mình mà, sao cứ phải lấn chiếm đất công thì mới chịu? Mấy người rút tiền nữa, thiếu gì máy ATM mà cứ phải đến cái máy bị phá bậc tam cấp mà rút cho khổ vậy? Không có khách rút tiền thì ngân hàng sẽ phải tự khắc phục thôi.

Mà cũng có thể bản thân người vi phạm không ăn vạ, một vài ngày sau sẽ cải tạo thôi, nhưng không ít người lại thích "thương vay khóc mướn". Mình nghĩ mãi không ra nguyên cớ. Là vì tiếc của do phần lấn chiếm được xây kiên cố, tốn kém quá? Hay lo nhóm khách sạn, ngân hàng, nhà hàng kia không có tiền để sửa sai?

Thứ Tư, 29 tháng 3, 2017

Khát vọng vĩ đại của người cộng sản

(Tôi viết bài này ngay sau ngày cụ Fidel Castro ở Cuba qua đời, và đã đưa lên. Tuy nhiên, dù bài không có ý gì xấu về cụ Fidel, nhưng theo lề thói phương Đông, nghĩa tử là nghĩa tận, tôi đã hạ xuống sau đó. Nay chuyện đã nhạt, tôi đưa lên lại, ít nhất cũng để những người CS xứ này sắp họp hội nghị T.Ư 5 tham khảo mà rút ra được điều gì chăng).

Ngày 25.11.2016, một nhân vật huyền thoại của phe cộng sản trên thế giới, nhà lãnh đạo Cuba Fidel Castro Ruz qua đời, thọ 90 tuổi. Ông cầm quyền liên tục từ tháng 1.1959 sau khi làm cuộc lật đổ chế độ tư sản của Batista, theo đường lối cộng sản, chủ nghĩa xã hội kiểu Liên Xô, mãi tới khi sức tàn lực kiệt, không trụ nổi vào năm 2011 ông mới chịu buông, nhưng không buông hẳn mà “nhường ngôi” cho người em ruột, khi ấy cũng đã hơn 80 tuổi.

Xung quanh nhân vật này, phe cộng sản tô vẽ thêm nhiều điều “khác thường” nên người ta nói “nhân vật huyền thoại” là do vậy. Đó cũng là cách dựng nên, tạo ra một idol, dù là Cuba idol nhưng cũng có ý nghĩa chung cho cả phe, mang tính quốc tế. Phe cộng sản thường tuyên truyền đề cao tập thể, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân nhưng lại thường xuyên thần thánh hóa các cá nhân, dạng Stalin, Brezhnev, Mao Trạch Đông, Kim Nhật Thành, Ceaucescu… để lôi cuốn dân chúng. Nhất thời, những idol này, thông qua bộ máy tuyên truyền, chả khác gì chúa trời, khiến dân chúng phải sùng bái, tụng niệm, làm theo. Tuy nhiên, điều tai hại là, khi thời thế thay đổi, thần tượng sụp đổ thì hình ảnh tan biến rất nhanh, thảm hại. Cuộc sống luôn có quy luật của nó chứ chả tuân theo ý chí chủ quan của một tổ chức hay cá nhân nào.

Thứ Ba, 28 tháng 3, 2017

Bí mật, hay là mèo giấu cứt

Nước này quá lắm bí mật, tinh bí mật muôn đời không thể lộ. Có bí mật quốc gia, có bí mật tỉnh gia, huyện gia, xã ấp gia. Đứa nào lộ ra chết với ông, "mẹc xà lù, cu xông" (hồi nhỏ tôi nghe mấy người học tiếng Pháp mắng vậy, nghĩa là: đồ con lợn bẩn thỉu).

Ấy là tôi đang nói đến chuyện chính quyền tỉnh (tôi hạ cấp xuống thành tỉnh) Đà Nẵng đang ráo riết truy lục xem đứa nào đã lộ ra bản kê khai tài sản của các nhà lãnh đạo tỉnh này, nhằm trị cho đến nơi đến chốn, bởi theo họ bí mật ấy bị những thế lực thù địch lợi dụng bêu xấu lãnh đạo.

Điều đáng nói, nhẽ ra cần phải làm rõ khối tài sản của ông ABC ấy có đúng là vậy không thì người ta lại phớt lờ, chỉ nhăm nhăm tìm xem thằng nào đã lôi cái bí mật mà chúng ông cố tình giấu ra cho mọi người biết.

Ôi giời, cái cần công khai ra cho dân chúng thấy để tỏ rõ sự liêm khiết của lãnh đạo thì các ông lại giấu như mèo giấu cứt, đợi đến khi bung bét như ông Trần Văn Truyền, Trịnh Xuân Thanh, ông XYZ... thì còn ra thể thống gì. Kê khai tài sản là một trong những biện pháp phòng ngừa để chống tham nhũng. Thứ con số kê khai đó, phải cho toàn dân biết mà thực hiện giám sát, chứ kê khai xong dúi vào ngăn kéo thì khai làm gì. Dở hơi. Vậy mà đòi chống tham nhũng.

Cứ cái kiểu trong nhà dấm dúi với nhau, đẹp tốt phô ra xấu xa đậy lại như thế, của nả ấy rồi có giữ được mãi không.

Bọn Mỹ rõ dại, trước khi tranh cử chức này nọ phải công bố cho bàn dân thiên hạ biết mình đang có bao nhiêu đô la. Còn xứ ta thì giấu từ trung ương xuống địa phương.

Lão Maddox hàng xóm nhà tôi cười: cái đéo gì cũng giấu, cu xông.

Nguyễn Thông

Thứ Hai, 27 tháng 3, 2017

Chuyện cũ về cái nghèo qua một từ đã mất

Hôm trước ăn cá kho, nồi cá nục kho với khế, với dưa chua thật ngon, tôi theo thói quen của kẻ nghèo khó còn cố quẹt quẹt đáy nồi. Vợ con thấy vậy cười bảo ông bố nhà này cả đời chả bao giờ giàu được là phải. Ngẫm “chúng hắn” nói đúng, mình khó mà “tự diễn biến” thay đổi bởi cái nghèo đã ngấm vào máu rồi, chỉ có đi thay máu thì may ra… Bần thần ngắm cái nồi cá còn trơ đáy, nhớ đến một chữ đã từng đi theo mình suốt thời niên thiếu, và cả sau này nữa.

Tôi lật giở hết các từ điển tiếng Việt, cả sách giấy lẫn sách điện tử để truy tìm chữ “bẫn” (bờ ân bân ngã bẫn) nhưng tuyệt nhiên không có, chỉ thấy bần (bần thần…), bẩn (bẩn thỉu, ở bẩn…), bấn (bấn bíu, bấn xúc xích, túng bấn…), bận (bận rộn, bận bịu…). Không có “bẫn”. Trong tiếng Việt, dấu ngã không hề lép vế so với các dấu thanh: huyền, sắc, hỏi, nặng, nhưng riêng trường hợp này thì không có ngã. Nhưng tôi cứ khăng khăng là có. Cái chữ “bẫn” ấy đã từng tồn tại khá phổ biến ở vùng quê tôi duyên hải Hải Phòng, thậm chí mở rộng ra cả nhiều tỉnh thành khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Vì không có trong từ điển nên tôi đành phải giải nghĩa. “Bẫn” để chỉ thứ vụn vặt, vụn, không mấy giá trị, như đồ bỏ đi. Đó là một dạng rác, phế thải, phế phẩm. Giữ lại chẳng đáng, dùng cũng chả có giá trị gì mấy, chỉ có điều không nỡ vứt, bỏ thì tiếc. Nói tóm lại, khi cuộc sống trở nên giàu có, sung túc rồi thì thứ bẫn ấy tự nó mất đi. À, thì ra là vậy, nó không tồn tại trong thực tế nên nó không còn trong từ điển. Qua sự phát triển, thay đổi của ngôn ngữ, chúng ta cũng có thể hình dung một cách khá cụ thể cuộc sống đã chuyển động, biến thiên như thế nào.

Chủ Nhật, 26 tháng 3, 2017

Chuyện nâng tầm cao và đi vào chiều sâu

Không phải tình cờ, Việt Nam vừa có cuộc đón tiếp trọng thể, gần như cùng lúc, người đứng đầu của hai nước Israel và Singapore. Cũng giống như mọi cuộc đón khách cấp nhà nước, đủ nghi lễ trọng thị, hội đàm, hội kiến, bắt chân bắt tay, mời nhau sang thăm, nhận lời và cười vui vẻ.

Điều đáng nói, đây là hai nước nhỏ. Nhưng nhỏ mà không nhỏ, nhỏ mà có võ, bé hạt tiêu. Rất giàu và mạnh, vào loại hàng đầu thế giới, tiếng nói rất có sức nặng, giá trị. Cả hai nước được hàng trăm quốc gia trên quả địa cầu này coi là hình mẫu, đích phấn đấu của mình. Ở chừng mực nào đó, ngay cả Mỹ, Nhật Bản, Đức, Anh, chứ chưa cần kể ra Nga, Trung Quốc, Pháp, Hàn, cũng phải học tập họ (Israel, Sing).

Để trở thành giàu có, Israel và Singapore chỉ trước sau đi theo con đường phát triển kinh tế tư bản, chưa có 1 phút vướng vào lối đi kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Hai nước này vốn cực kỳ nghèo tài nguyên. Không có rừng vàng biển bạc. Không có lợi thế núi tiền chôn dưới lòng đất. Chỉ có sa mạc, nắng cháy, cát bỏng (như Israel), đất đai chật chội, ngay cả nước cũng cực kỳ thiếu thốn, phải tiết kiệm từng giọt (cả hai nước). Dân ít, nguồn lao động không dồi dào. Luôn bị nước ngoài đe dọa đánh nhau, phải căng ra mà chống đỡ (Israel)… Có nghĩa là để đi lên được, trở thành giàu có, mạnh mẽ không dễ chút nào. So với họ, xứ này còn thuận lợi hơn nhiều.

Nay thì hai nước ấy nằm trong tốp đầu của những nước giàu có nhất thế giới, còn xứ ta thì ai cũng biết, chả cần nói ra đây.

Thứ Bảy, 25 tháng 3, 2017

Rườm rà lễ tiết hơn thời phong kiến

Có cảm giác những nước khối XHCN trước kia, mấy nước CS (vỏ) bây giờ, cụ thể là Trung Quốc, Triều Tiên, Việt Nam, rất thích vẽ vời hình thức, nào duyệt binh đón khách, diễu qua lễ đài, duyệt đội danh dự, bồng súng giương lê, bắn đại bác chào mừng, hoa trên hoa dưới, hoa ngoài hoa trong, cùng tiếp một ông khách nhưng chia ra làm 3-4 cuộc chỉ chừng ấy lời lẽ..., tức là rất mất thời gian, tốn kém tiền bạc, cả chủ lẫn khách đều mệt mỏi.

Đành rằng trên đời trong mọi mối quan hệ, bang giao phải có lễ, có sự tôn trọng, có chút hình thức cho ra vẻ, nhất là ở tầm quốc gia, nhưng bày vẽ cờ đèn kèn trống súng gươm đi đều bước như lâu nay quả thật cổ hủ, chả khác gì phong kiến, cũng chả khác gì phát xít Hitler nửa đầu thế kỷ trước.

Nếu thực sự đổi mới, cũng cần phải đổi mới cả những thứ lễ tiết rườm rà. Tôi thấy nhiều nước văn minh đón khách rất thực tế, gọn nhẹ, giản đơn mà không hề kém sự tôn trọng. Sẽ có người mắng tôi bảo rằng lễ tân, quan hệ ngoại giao, quốc lễ nó phải vậy. Vâng, xưa nay nó là vậy, nhưng không có nghĩa là nhất thành bất biến. Tất cả mọi quy định, quy chế là do con người đặt ra mà thôi, đặt được thì đổi được.

Tôi cứ ếch ngồi đáy giếng rụt rè góp ý như thế, nếu thuận nhĩ thì nghe, nghịch thì kệ các vị.

Nguyễn Thông

Thứ Năm, 23 tháng 3, 2017

Hàng rong làm sao ngồi một chỗ

Một trong những vấn đề đang nóng rẫy lúc này là công cuộc lập lại trật tự đô thị, mà cụ thể nhất là giải phóng vỉa hè, đang diễn ra trên nhiều đô thị cả nước. Nóng nhất ở TP.HCM và Hà Nội. Nóng hơn nhất nữa là quận 1 và quận Đống Đa ở hai thành phố trên.

Cũng như mọi sự kiện trên đời, luôn có ý kiến trái chiều, lời ra tiếng vào, khen chê đủ kiểu. Bài này không nhằm phê phán sự thực thi pháp luật của chính quyền mà chỉ nêu một khía cạnh tưởng như không gắn gì với “công cuộc giải phóng” ấy. Đó là vấn đề từ ngữ, ngôn ngữ được sử dụng khi xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè.

Chả là chính quyền quận 1 (TP.HCM) có ý tưởng và đã đề xuất lập ra hẳn “phố hàng rong” để giải quyết nơi buôn bán cho những người buôn thúng bán bưng, người bán rong nhằm chấm dứt tình trạng “rong” tồn tại lâu nay. Phải nói ngay, mục đích là rất tốt, vừa tạo điều kiện cho người bán rong có thể mưu sinh, vừa từng bước dẹp hẳn sự nhếch nhác, tạp nham về bộ mặt đô thị. Lo cho dân, cho người nghèo, người dưới đáy xã hội là quá đúng, nhưng chỉ lấn cấn ở chỗ chính quyền không thấy hết cốt lõi vấn đề, đưa ra giải pháp phi thực tế, rất khó thực hiện, thậm chí không thể nào áp dụng được.

Đã lâu nay, về mặt thương mại, ở nhiều đô thị, ngoài những khu chợ truyền thống, mọc lên như nấm những siêu thị, cửa hàng tiện lợi, to nhỏ đủ cả, bày bán hàng vạn, hàng triệu mặt hàng, thứ gì cũng có. Cứ tưởng như thế thì thỏa mãn nhu cầu của người mua rồi nhưng thực ra vẫn tồn tại một kênh phân phối cực kỳ cũ kỹ, giản đơn: hàng rong. Kênh này sống được giữa nền kinh tế thị trường sôi nổi, đa dạng bởi nó vẫn phù hợp với hoàn cảnh của khá đông người mua kẻ bán.

Thứ Tư, 22 tháng 3, 2017

Những nghịch lý chết người hay bi kịch của một quốc gia

NGUYỄN QUANG DY

“Chính trong những khoảnh khắc đen tối nhất, ta phải tập trung để thấy được ánh sáng” (It is during our darkest moments that we must focus to see the light - Aristotle)

Một số nghịch lý chết người có thể làm chính trị suy đồi và kinh tế tụt hậu, dẫn đến bi kịch quốc gia. Nguyên nhân chính là do hội chứng cực đoan và ngộ nhận, vì cực đoan thường dẫn đến vô cảm và ngộ nhận thường dẫn đến vô minh. Vô cảm và vô minh vốn là bi kịch lớn của con người, như một căn bệnh mãn tính rất khó chữa.

Tại các nước đang chuyển đổi (nhưng “không chịu phát triển”), cực đoan và ngộ nhận cản trở cải cách thể chế và hòa giải dân tộc, bỏ qua những cơ hội sống còn để phát triển, làm đất nước ngày càng suy yếu, cạn kiệt, và phụ thuộc, dễ mất độc lập và chủ quyền. Vì vậy, muốn thoát khỏi vấn nạn đó, để “kiến tạo” và phục hưng đất nước, người Việt phải nâng cao dân trí và đổi mới tư duy, để cải cách thể chế và dân chủ hóa.

Nhưng trong bối cảnh phân hóa nội bộ hiện nay, ai ủng hộ và ai chống lại cải cách thể chế? Theo Lê Kiên Thành, “Nếu những người có chức có quyền giàu lên nữa thì đất nước này sẽ sụp đổ… Chúng ta sẽ phải đứng về một phía chống lại 1/3 chúng ta, mà 1/3 này là những người vừa có tiền vừa có quyền, những người đang được hưởng lợi từ thể chế hiện giờ... Đó là những nghịch lý mà chúng ta đang phải đối mặt”.

Cực đoan và hận thù hay “tù nhân của quá khứ”

Khi xem xét lại chiến tranh Việt Nam, người ta nhận ra “một cuộc chiến sai lầm, sai lầm về địa điểm, sai lầm về thời điểm, và sai lầm về địch thủ” (a wrong war, at the wrong place, at the wrong time, with the wrong enemy – John Kennedy, Oct 13, 1960). Đó là một bài học lịch sử cho cả hai bên, vì ngộ nhận dẫn đến nghịch lý chết người. Phải chăng lịch sử có thể rẽ ngả khác, nếu John Kennedy nghe lời khuyên của George Ball (thứ trưởng ngoại giao, đã khuyên tổng thống đừng đưa quân vào Việt Nam). Những người “thông minh tài giỏi nhất” (the best and the brightest) cũng có thể ngộ nhận và mắc sai lầm.

Thứ Ba, 21 tháng 3, 2017

Đi tu cũng thích kỷ lục

Như một sự mặc nhiên, người ta thường ngại nói điều gì đó đụng chạm đến tôn giáo, nhất là Phật giáo. Kiểu: có thờ có thiêng, có kiêng có lành. 

Tôi không theo đạo Phật nhưng tôn sùng giáo lý nhà Phật, mến cảnh chùa chiền, trọng người chân tu. Chính vì vậy thấy thứ gì, việc gì, người tu hành nào mượn màu sắc Phật để trái với giáo lý, phật pháp là tôi tởn.

Một trong những thứ ấy là chuyện người đã chọn tu hành nhưng cứ thích huếnh kỷ lục này nọ. Nào là tượng lớn nhất, chùa to nhất, lễ hoành tráng nhất, tranh Phật khủng nhất. Ấy là tôi muốn nhắc đến vị sư ông người Ấn Độ còn khá trẻ được người ta phong là Pháp vương Drukpa cứ lâu lâu lại sang xứ ta truyền đạo bằng cách lúc thì bê tượng phật ngọc lớn nhất đi khắp nơi, lúc thì tranh phật to nhất. Tôi không dám có ý nghĩ không hay về ngài, nhưng những việc ngài làm, tôi thấy không hợp với đạo Phật xứ này. Phật giáo VN là sự gần gũi, giản dị, đời thường, không phô trương, đạo lẫn với đời, "nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực", sư đi cày ruộng... chứ không ồn ào, hư danh như vậy.

Trong tôi, hình ảnh Phật giáo là ngôi chùa nhỏ cổ kính ngân vang tiếng chuông chiều, chứ không có kỷ lục nào hết.

Nguyễn Thông

Chủ Nhật, 19 tháng 3, 2017

Danh tướng cưỡi ngựa một mình chẳng phải vịn ai

Một bạn mấy hôm rồi gửi cho tôi cái video clip vị thiếu tướng công an nói chuyện nội bộ. Lúc đầu mình hãi, biết đâu người ta lừa, mở ra bọn vi rút ùa vào máy thì bỏ bà, sau kiểm tra kỹ lưỡng nhiều cách thấy cũng ổn, liền tò mò. Bệnh tò mò ai chả có, nhiều ông thân bại danh liệt cũng chỉ bởi tò mò. Mình thân và danh về mo nên điếc không sợ súng cứ tò mò nghe, xem nó thế nào.

Ông thiếu tướng Rồng này tôi có biết. Hồi tôi còn dạy học, ổng là sinh viên vào học tiếng Nga ở trường tôi 1 năm, sau được thầy Phương Văn Dần đưa đi Liên Xô, tốt nghiệp về nước dạy ở Trường đại học Kinh tế, sau chuyển qua làm ở tạp chí Cộng sản, lên đến chức trưởng cơ quan đại diện tạp chí này tại TP.HCM (tạp chí của đảng có khác, xây tòa cao ốc to đùng ngay góc ngã tư Nguyễn Đình Chiểu - Phạm Ngọc Thạch, lúc đầu làm cái biển hiệu rõ to, sau cho bọn ngân hàng Dầu khí thuê, thấy biển hiệu chướng quá nên sửa nhỏ lại, chả biết tiền cho thuê có làm nghĩa vụ thuế không). Đùng một cái, vị quan chức tạp chí CS được đánh sang Bộ Công an, phong hàm thiếu tướng, giữ chức Phó tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng (rồi sau đổi thành Tổng cục Chính trị), kiêm Giám đốc Học viện Chính trị CAND. Có người bảo cộng an họ gài người khắp nơi, lúc cần thì rút về; cũng có người nói tạp chí CS với Bộ CA thì cũng rứa, làm chỗ nào chả thế.

Lại nói về cái video clip. Thực ra cũng chỉ loanh quanh những thứ gọi là nửa kín nửa hở. Lừa được mấy ông già về hưu ôm sổ hưu. Buồn cười nhất là đến thời này mà từ mồm một vị tướng công an vẫn còn phát ra thứ tư duy cũ kỹ, đúng ra phải vứt vào sọt rác từ lâu rồi. Tinh dững khoe khoang, khen ta khéo léo, tài giỏi, giữ thế thượng phong, biết chuyển bại thành thắng, biết xoay chuyển tình hình, đảo ngược bàn cờ, bắt bọn này bọn kia phải làm theo ý mình... Kiểu như Tổng bí thư sang thăm Mỹ, ta bắt nó phải tiếp đón ở Nhà Trắng chứ không được ở nơi khác, nó cũng phải tuân theo... Thật ra cũng có thể xảy ra những điều như thế, mà thực chất đó chỉ là mấy thứ trò trẻ ranh, mưu mẹo vườn, láu tôm láu cá, dằn dỗi ăn vòi. Nghe những chuyện kiểu ấy, tôi lại nhớ có một thời suốt mấy chục năm người ta ca ngợi thắng lợi ở hội nghị Paris, nào là bắt kẻ thù phải ngồi bàn tròn để tư thế ngang nhau, từ 2 bên thành 4 bên để chính thức hóa mặt trận DTGP mà nó phải chịu, nào là đi cửa trước chứ không bao giờ theo cửa sau, nào là nó nói một câu thì mình cũng quật lại một câu, nó bắt tay mình thì ngay lập tức mình rút khăn mùi xoa lau luôn... Tức là tinh những trò vặt vãnh láu cá nhưng lại được tôn lên thành thắng lợi, vinh quang, đứng trên đầu thù...

Nghe xong video càng chán, tưởng thế nào, hóa ra tướng cũng không hơn tầm chủ nhiệm hợp tác xã ngày xưa.

Nguyễn Thông

Khi nào còn có thể hát lên?

NGUYỄN XUÂN HƯNG (nhà văn)

Trả lời: tự nhiên thôi.

Có những bài hát không cấm, có khuyến khích cũng không hát nổi. Ví dụ 1: chú bộ đội bắn Mỹ tài ghê, tàu bay Mỹ đến đây chú bắn cho tan tành. Đó là bài hát của một thời. Ca từ thô thiển. Mất tính thời sự. Hát lên tự thấy không ổn chứ không chính chị chính em gì.

Nhưng có bài hát qua thời gian rồi vẫn hát và thấy ổn. Ví dụ 2: em đi đưa cơm cho mẹ em đi cày. Giai điệu đẹp, tình yêu mẹ trong gian khó... Nói ra thì thế, chứ cứ hát thôi, mấy khi tách bạch rõ. Nay, có người giả sử tìm hiểu chi li, hỏi đi cày là đi cày ở đâu, à cày HTX, HTX thì bỏ lâu rồi, làm HTX chỉ có chết đói nhé. Mà sao phải đưa cơm cho mẹ? Thế là lạm dụng lao động trẻ em...

Đó là giả sử một điều hấp hơi như trên. May thay các em thời cơm hộp, máy cày, vẫn hát bài hát ấy. Vì sao? Không biết, bài hát hay tự nó không chết.

Có một số bài hát ca từ rất vô nghĩa, nếu nghiêm túc ngẫm thì nên không hát nữa. Ví dụ 3: bài Tiếng đàn ta lư, đi đánh nhau vui như hội, hát mà đếm xác chết khoái chí. Không cấm. Nhưng người làm chương trình tự thấy được vấn đề mà thôi, chỉ thế thôi.

Một số bài hát của Trịnh bị cấm một thời, giờ hát mãi, hay vẫn hay, nhưng lứa trẻ chả hát nữa, vì chúng nó có bài hát thời của nó. Hát rap thì nói lải nhải gì đó, lứa cha ông không sao sực nổi. Những kiểu hát ấy có lẽ không ai bảo cấm thì rồi chả sống lâu được.

Vậy thì, cuộc sống nếu mà hát lên được thì người ta hát thôi. Cái gì động đến sâu thẳm tâm can thì còn, cấm cũng không được. Đó gọi văn vẻ là tính nhân văn. Chính chị không nhân văn thì chết, chỉ còn chính em. Ở nước ta, từ lâu ít giáo dục nhân văn, hòa bình, dân chủ. Toàn những thành tựu hàng nghìn năm của thế giới thì mình sợ...

Con tôi hát: tóc bà trắng bà trắng như mây. Bà nó thời nay tóc xanh mướt, vẫn hát và vẫn hay. Vì người ta hát lên cái tình, chứ không hát cái mầu tóc thô thiển.

Nguyễn Xuân Hưng 
(Facebook Nguyễn Xuân Hưng, https://www.facebook.com/nguyenx1/posts/1626979790648793)

Thứ Bảy, 18 tháng 3, 2017

Gặp nhau tại đám tang văn sĩ Nguyễn Quang Thân (kỳ 2)

Lại nói chuyện hôm đến thắp hương tiễn biệt bác Thân về nơi cực lạc. Mặc cho mấy cậu “dân phòng” lúc đầu còn bắc ghế ngồi xa xa, sau có lẽ thấy phía trong này chuyện gì rôm rả quá nên tò mò nhích lại gần, Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng cứ thoải mái kể chuyện cũ. Ông già 76 tuổi tiếng vẫn rổn rảng như chuông khánh nhắc lại chuyện ông bị “anh em mình” giám sát như thế nào, đi cà phê với tướng Hưởng ra sao; chuyện ông từng đề ra chương trình đào tạo 300 tiến sĩ có chất lượng cao cho Việt Nam với sự giúp đỡ của nhiều trường đại học hàng đầu châu Âu; chuyện ông từng bị một ông trí thức Việt kiều Nhật vu cáo vớ vẩn; chuyện bỏ thuốc lá rất kỳ công; chuyện tự tập luyện bền bỉ để chữa những bệnh của người già… Ở ông lão U80 này, người đã từng là giáo sư, sau khi về hưu là giáo sư danh dự của Đại học Liège (Bỉ) cứ hiện rõ mồn một trong bộ trí nhớ ngồn ngộn dữ liệu có vẻ chả lão chút nào. Tôi thầm nghĩ, thứ chất xám này, cũng như của khá nhiều vị trí thức già và sồn sồn người Việt đang “lang thang” ở xứ người, nhà nước này mà không biết cách khai thác, sử dụng thì quả thật uổng biết bao nhiêu.

Đang ngồi chăm chú ngắm bác giáo sư, tôi nghe tiếng chào nhẹ bên cạnh, ngước lên thấy cặp kính cận dày cộm, con mắt cực sáng, khuôn mặt quen như đã gặp ở đâu rồi. Chợt nhớ ra ngay, bộ râu quai nón phớt xanh kia, cặp kính kia gặp hoài trên Phây búc, ừ, Nguyễn Quang Thạch. Tôi ôm lấy Thạch, chào Thạch, may quá, được gặp nhau ở đây. Thạch bảo em đây, Thạch đây, em hằng ngày cũng vẫn “gặp” anh, hôm nay mới “người thực việc thực”.

Tôi quý Thạch, bắt đầu không phải từ người mà từ… sách. Tôi là kẻ mê sách, như đám hủ nho mê sách. Sách theo tôi từ bé đến giờ. Nấu cám lợn cũng đọc sách. Đi coi dưa cũng lôi sách ra lều chong đèn đọc suốt đêm, kệ bọn trộm. Tối 29 tết được giao ngồi trông nồi luộc bánh chưng (lần đầu tiên nhà tôi gói bánh chưng tết trước khi vào HTX, chứ sau bị vào rồi thì chả mấy khi gói nữa) cũng lôi sách ra đọc trong ánh lửa bếp bập bùng. Mải quá, cứ thúc củi vào mà quên châm thêm nước, cháy mất đáy cái nồi đồng to, sau thày tôi phải đem sang làng Du Lễ nhờ chú Giả hàn lại. Thày bu tôi chả đánh đòn bởi tết nhất đến nơi rồi, nhưng cả nhà tiếc nồi và bánh, ăn tết năm ấy mất ngon.

Thứ Sáu, 17 tháng 3, 2017

Đừng quên ký ức bị nguyền rủa của tuần báo 'Văn'

LẠI NGUYÊN ÂN (nhà phê bình)

Trong năm 2017 này, cụ thể là đến đầu tháng 4/2017, sẽ là tròn 60 năm kể từ hội nghị thành lập Hội nhà văn Việt Nam, diễn ra trong vài ba ngày đầu tháng 4/1957 tại Câu lạc bộ Đoàn Kết, ngay cạnh sân Nhà hát Lớn Hà Nội.

Trong số những người cầm bút viết văn bằng tiếng Việt, hẳn đã và sẽ có không ít người hoặc ngấm ngầm hoặc công nhiên bày tỏ thái độ không thật sự kính trọng cái tổ chức mà suốt trên nửa thế kỷ tồn tại, tuy số thành viên ngày càng đông đảo, nhưng chưa bao giờ tỏ rõ ra được là một tổ chức độc lập, tự lập của nhà văn Việt Nam. Đây quả là một trong những vấn đề căn bản hiện tại và tương lai của tổ chức này. Song tại đây, xin tạm gác điều vừa nói để nêu một sự kiện thuộc lịch sử Hội nhà văn Việt Nam: vấn đề danh dự của tuần báo “Văn” (1957-1958).

Những thế hệ cầm bút mới bước vào văn đàn vài chục năm nay có thể thậm chí không có ý niệm gì về tờ báo này, hoặc thậm chí đã bị sang tai những lời giải thích nào đó ít nhiều bóp méo hình ảnh thật của nó.

Tuần báo “Văn”, được xuất bản tại 51 Trần Hưng Đạo, Hà Nội, từ ngày 10/5/1957, hơn một tháng sau hội nghị thành lập Hội nhà văn Việt Nam; chủ nhiệm báo là Nguyễn Công Hoan (1903-1977), chủ tịch đầu tiên của Hội; thư ký tòa soạn là Nguyên Hồng (1918-1982), ủy viên thường vụ Ban chấp hành Hội.

Thứ Năm, 16 tháng 3, 2017

Mâu thuẫn

Chính phủ cũng như chính quyền một số thành phố đang có chủ trương thu hồi, hạn chế lưu thông, thậm chí phạt những chiếc xe máy mà họ cho là cũ nát. Nhiều lý do: gây nguy hiểm, dễ xảy ra tai nạn, mất mỹ quan đô thị, không đảm bảo môi trường, dẹp bỏ để kích thích sản xuất...

Những điều họ nói ra đều đúng cả. Chỉ có điều trong một xã hội còn nghèo đói, thiếu thốn mà vội "tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội" thì đó lại là sự lãng phí, nhất là khi người sử dụng những chiếc xe "cũ nát" ấy 100% người nghèo. Đó là phương tiện kiếm sống chính của họ.

Dẹp lề đường, chính quyền đã nghĩ đến việc tìm chỗ buôn bán cho những người buôn thúng bán bưng, ông chủ tịch quận 1 gọi là "phố hàng rong" (thực ra cái đầu của mấy ông rất ngắn, đã bán rong thì phải lê la đây đó, rong cơ mà, chứ tập trung lại một chỗ thì thành siêu thị à; hàng rong bún riêu, xôi sáng, quả cóc quả ổi... bán một chỗ có ma nó ăn). Vấn đề là phải tìm được công ăn việc làm thích hợp cho họ cơ, bây giờ thu hồi cấm đoán xe cũ nát cũng cần phải tính đến những thân phận nghèo đói lâu nay dùng cái xe đó. Cấm thì dễ, nhưng đẩy người chạy xe vào cảnh vô công rỗi nghề, không có việc mưu sinh lương thiện thì chỉ bổ sung nhân lực cho đám trộm cướp thôi.

Tại sao bài này lại được đặt tên là "Mâu thuẫn"? Lý do là các vị quan quyền định dẹp xe cũ nát, tước cần câu cơm của đám dân nghèo, nhưng lại vừa thanh lý, hóa giá xe ô tô "siêu cũ nát" cho cán bộ đem về sử dụng. Ô tô mà giá chỉ có 30-40 triệu/chiếc thì khác gì cục sắt vụn, chạy thế quái nào được. Vậy nhưng xe vẫn phăng phăng trên đường. Theo giá tiền thì siêu cũ nát, nhưng theo thực chất vẫn là siêu xe. 

Chả biết đường nào mà lần với chính sách của các ông các bà ấy.

Nguyễn Thông

Thứ Hai, 13 tháng 3, 2017

Quẩn quanh lý sự

-Vụ thanh lý xe công, do bị phản ứng dữ quá, Bộ Tài chính bảo đó chỉ là giá thanh lý tính bình quân, chứ trong số gần nghìn xe ấy có nhiều xe cũ đã... 20 tuổi, thậm chí có xe đem tháo dỡ làm mô hình để học cơ khí, v.v.. 

Xin thưa với quý bộ, vấn đề không phải là xe cũ hay mới (cần nói thêm, có những xe cũ kiểu Uoát, Jeep... không rẻ đâu nhá) mà là chuyện các vị bán dấm bán dúi nội bộ, bán rẻ như cho, chia bôi tài sản công, gây thiệt ngân sách. Cứ thanh lý bằng cách công khai đưa ra đấu giá, ai thèm thắc mắc làm gì.

-Nhiều vị phát ngôn của tỉnh này nọ bảo "chúng tôi nhận xe sang của doanh nghiệp để làm công vụ thăm đồng bào miền núi, phục vụ chống thiên tai, đi thăm các đối tượng chính sách". Mẹ khỉ, siêu xe đi chống bão lụt, nói cho ma nó nghe.

-Cái nhà thờ Trà Cổ ở Móng Cái, Quảng Ninh đẹp thế, sau khi bị phá dỡ, dư luận bức xúc, chính quyền lên tiếng bảo đấy là do giáo xứ họ tự phá chứ chính quyền không liên quan. Lạ, cái bọn giáo xứ này quyền to đến thế, phá cả công trình kiến trúc di sản văn hóa. Lâu nay bất cứ ai, đoàn thể nào làm cái gì cũng phải báo cáo chính quyền, chính quyền có cho phép mới được làm, vậy mà vụ này lại thoải mái thế.

-Vụ xét giải thưởng Hồ Chí Minh, các quan cứ giải thích quẩn quanh, nói tại không có giải thưởng nên bị găm, rồi ra vẻ khách quan bảo thời chiến tranh thì lấy đâu ra giải thưởng... 

Vấn đề không phải là chuyện có được giải thưởng về văn học nghệ thuật hay không mà là sự cố tình nhắm mắt làm ngơ hoặc ngu dốt không biết đến sức sống mãnh liệt của những tác phẩm đã ăn sâu vào cuộc sống, con người, tạo tiếng vang suốt bao nhiêu năm. Đóng góp của Phạm Tuyên (đợt trước được xét vớt), Thu Bồn, Thuận Yến, Đinh Ngọc Liên, Xuân Quỳnh, nếu nói ra, 10 người thì 9 người biết, thừa nhận, chỉ có mấy ông hội đồng xét giải là không chịu thừa nhận thôi. Có lẽ họ chỉ xét theo lý lịch, chẳng hạn ông Đinh Ngọc Liên từng chỉ huy đội kèn Bảo an binh của Pháp, ông Thu Bồn "ương bướng", ông Phạm Tuyên có cha là quan phong kiến, chị Xuân Quỳnh bỏ chồng... Xin các vị hội đồng nhớ cho, tác phẩm có tiếng vang, có giá trị lớn là tiêu chuẩn quan trọng hàng đầu chứ không phải mấy cái giải thưởng vớ vẩn hoặc lý lịch nhé.

Nguyễn Thông

Thứ Bảy, 11 tháng 3, 2017

Xe công đặt không đúng chỗ

Vụ xe công lãng phí đang gây xôn xao dư luận. Người dân bất bình bởi tất cả những thứ gì của công đều được mua sắm bằng tiền thuế do họ đóng góp, sử dụng lãng phí có khác gì chà đạp lên mồ hôi, công sức dân.

Lâu nay nhà cầm quyền xứ này luôn tự ý bày đặt ra những quy định và bắt mọi người phải thừa nhận, tuân theo. Họ lúc nào cũng cho rằng mình là đúng, kể cả cái sai cũng... đúng. Ai phản đối thì bị quy chụp vi phạm pháp luật. Pháp luật trong tay họ trở thành thứ công cụ riêng để trấn áp những người không đồng tình, ủng hộ. Ở xứ này, pháp luật không phải công lý, không phải để vì mọi người. Nó chỉ phục vụ cho thiểu số.

Chính vì vậy, cái quyết định về xe công số 32/2015/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 4.8.2015, theo tôi, cũng là sự áp đặt chủ quan như vậy. Hãy đọc điều 3, chương 2: "Các chức danh được sử dụng thường xuyên một xe ô tô, kể cả sau khi đã nghỉ công tác, không quy định mức giá cụ thể:
1. Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
2. Chủ tịch nước.
3. Thủ tướng Chính phủ.
4. Chủ tịch Quốc hội".
bạn sẽ thấy cực kỳ vô lý.

Thứ Sáu, 10 tháng 3, 2017

Khéo vẽ "điều chuyển"

Vụ Thủ tướng và Bộ Công Thương ra quyết định "điều chuyển" ông trùm Tập đoàn Dầu khí Nguyễn Quốc Khánh về Bộ, cái đứa dân ngu nhất như tôi cũng hiểu rằng đó là cách chức và sắp tới sẽ có chuyện.

Riêng việc cứ rập rà rập rình, bắn tiếng này nọ, thăm dò phản ứng, thăm dò dư luận cũng đủ nói lên mưu mẹo của các vị công quyền, còn dân gian thì bảo "giấu như mèo giấu cứt". Nhưng coi thường dân chúng đến mức này thì quả là quá thể, và sẽ khiến cho chính các vị ấy bị khó khi ra tay xử lý (bởi nói một đằng, làm một nẻo). "Việc sắp xếp, bố trí cán bộ là để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mới trong hoạt động của Bộ Công Thương, chứ không liên quan tới vấn đề kỷ luật", Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nhấn mạnh, đồng thời chúc ông Nguyễn Quốc Khánh tiếp tục đóng góp cho Đảng, Nhà nước trên cương vị công tác mới" (trích từ báo Phunu news).

Thưa với ông Dũng bộ trưởng, dân đen đang chống mắt chờ xem ông Khánh sẽ tiếp tục "đóng góp" như thế nào. Vụ ông Nguyễn Xuân Sơn, người tiền nhiệm của ông Khánh đó, hồi năm 2015 vừa cặp kè đi với tổng bí thư tuần trước thì tuần sau bị tóm. Hay là vẫn bài cũ, đánh lạc hướng đương sự. "Không liên quan đến vấn đề kỷ luật", nói vậy mà không phải vậy, haha.

Ai cũng biết lĩnh vực dầu khí xứ này là ổ tham nhũng, là nơi một bộ phận không nhỏ vơ vét tài nguyên của đất nước làm giàu cho cá nhân, ăn thủng nồi trôi rế. Những chỗ ngon ăn như ghế mà ông Khánh ngồi là nơi "quần ngư tranh thực", chả đứa nào chịu nhả ra bao giờ, chỉ có ăn no thì tránh ra nhường chỗ cho đứa đói vào thôi. Dân biết thừa, họ chưa nói ra thôi, khi đã nói thì các ông đi quét chùa.

Vậy có thơ rằng:
Khen ai khéo vẽ sự đời
Chuyển đi chuyển lại để người thành ma.

Nguyễn Thông

Thứ Năm, 9 tháng 3, 2017

Nhà văn Nguyễn Quang Thân qua lời kể của Ngô Thị Kim Cúc

NGÔ THỊ KIM CÚC (nhà văn)

Sáng 3 tháng 3.2017, không thấy anh Nguyễn Quang Thân có mặt trong lễ trao giải Văn Việt lần II, mọi người đều hỏi nhau, không rõ anh bận việc hay có buồn việc gì.

Đó là vì qua phiếu bầu ở Hội đồng Văn xuôi, không tác phẩm nào được tối thiểu 4/5 phiếu để có giải chính thức. Anh là thành viên Hội đồng Văn xuôi và đã có một bản nhận xét viết kỹ, để bảo vệ tác phẩm mình đề cử.

Không ai nghĩ anh đau ốm, vì như anh vẫn thường nói một cách tự hào: Từ nhỏ tới giờ, anh chưa từng phải vào bệnh viện. Và hiện giờ, ở tuổi 82, anh vẫn có thể bơi sáu, bảy cây số mỗi ngày…

Xong lễ trao giải, trừ những người có việc nhà cần kíp, mọi người đều ngồi lại thêm mấy tiếng để hàn huyên, vì những dịp gặp nhau đông vui như thế này không dễ có.

Khi chia tay nhau thì trưa đã thành chiều. Ai cũng rất vui và nhẹ nhõm trong lòng vì công phu hàng năm trời của nhiều người, cả trong nước lẫn ngoài nước đã không phí uổng: những tác phẩm được giải quả thật xứng đáng, và buổi lễ đã có mặt đông đảo nhà văn trong Nam ngoài Bắc lẫn nước ngoài, trong đó có những người hầu như rất ít khi xuất hiện.

Một chuyện đáng ghi nhận: buổi lễ đã không bị cản ngăn như lễ trao giải lần đầu, hồi năm ngoái, khi buộc phải tiến hành ở nhà riêng của chị Ý Nhi, lại còn bị cắt điện.

Thứ Tư, 8 tháng 3, 2017

Gặp nhau tại đám ma văn sĩ Nguyễn Quang Thân

Lần chần dây dưa bởi có mấy việc không thể đừng, mãi tới chiều tối 6.3 tôi mới vọt ra khu cư xá Thanh Đa nằm trên cù lao sông Sài Gòn bên quận Bình Thạnh để thắp nén hương tiễn biệt văn sĩ Nguyễn Quang Thân. Ngày mai bác ấy chính thức “hóa”, lên đường qua thế giới bên kia, theo khói lò hóa thân lẫn cùng mây trắng. Sẽ chả còn dịp nào gặp soái ca đất Phòng ngay tại nhà nữa.

So với hồi tôi từng đến những năm 80 thì khu Thanh Đa giờ đã sầm uất như một Singapore thu nhỏ của Sài Gòn (nói thế cho nó sướng chứ cũng còn không ít nhếch nhác). Tuy nhiên, những dãy nhà cũ vốn là khu gia binh, khu cư xá sĩ quan quân đội Sài Gòn vẫn còn, gồm những lô nhà ký hiệu chữ A, B, C… Bác Thân thì ở bên khu mới, ký hiệu đánh số 1, 2, 3… Dù được xây sau nhưng nó vẫn đậm dấu ấn kiểu xây dựng thời bao cấp, tường xi măng thô ráp sần sùi, kiến trúc xấu, cầu thang thô thiển, loại nhà chỉ cốt làm chỗ ở, chui ra chui vào chứ không phải sự hưởng thụ. Dọc lối vào tang gia, rải rác có những chú dân phòng mặc trang phục xanh có phù hiệu bắc ghế ngồi để ý người qua lại. Càng gần nhà có tang, dân phòng và “người lạ” vẩn vơ bên ngoài càng nhiều, nhưng kệ, ai hơi đâu mà quan tâm. Mình đi đám ma cơ mà, chứ có phải đi khủng bố, đặt mìn cầu Sài Gòn đâu mà ngại.

Phần xác văn sĩ Nguyễn Quang Thân được quàn ngay trong căn phòng ông từng sống lâu nay, trên lầu 2 (tức tầng 3 tính theo kiểu miền Bắc). Nhác thấy một ông già còn phong độ chậm rãi từng bậc cầu thang lên trước, tôi lần theo. Nhìn quen quen nhưng mình không dám dấn lên hỏi sợ thất lễ. Nhà văn Dạ Ngân phu nhân bác Thân đang đứng ở cửa phòng đón khách, cất tiếng “Em chào giáo sư Nguyễn Đăng Hưng”. Té ra giáo sư Hưng, một nhân vật nhiều người biết tiếng, mình cũng may mắn diện kiến đôi lần.

Thứ Ba, 7 tháng 3, 2017

Xét giải thưởng Hồ Chí Minh: Hội đồng máy móc, quy trình vô cảm

Chữ “máy móc” được nêu trong tiêu đề bài này không phải của người viết mà từ Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc. Ngày 1.3, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2.2017, sau khi nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch báo cáo về những vấn đề đang ồn ào xoay quanh Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt xét duyệt lần 5 (sắp trao giải), nhất là có những điều khiến thân nhân văn nghệ sĩ và dư luận bức xúc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo ngay “không được để các quy trình máy móc cản trở việc tôn vinh những tác giả có các tác phẩm văn học nghệ thuật nổi tiếng và có những đóng góp to lớn cho dân tộc”.

Và cũng thời sự hơn nữa, chỉ 1 ngày sau đó, chính Chủ tịch Trần Đại Quang thông qua thông báo của Văn phòng Chủ tịch nước đã lên tiếng rằng việc xét duyệt giải thưởng chưa thật phù hợp với thực tế, cần phải có sự xem xét, điều chỉnh.

Những điều hệ trọng như thế, lâu nay cứ “đúng quy trình”, dưới đưa lên, trên xét duyệt, tưởng như đã thành luật thành lệ, đã chặt chẽ đến mức con kiến không chui lọt, vậy mà hầu như lần nào cũng “có vấn đề”. Chả phải do tâm lý “một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp” mà là cần một sự đánh giá công bằng, khách quan, nhất là ở tầm quốc gia.

Chủ Nhật, 5 tháng 3, 2017

Chuyện riêng nhưng phải nói ra để tránh hiểu nhầm

Tôi theo nghiệp làm báo đã hai mươi mấy năm. Thời gian qua, dù đã "nghỉ chế độ" sau thời gian phục vụ ở báo Thanh Niên, tôi có cộng tác với báo điện tử Một Thế Giới, một tờ báo trẻ nhưng phát triển nhanh. Nay đến lúc tự cảm thấy sức khỏe không đáp ứng được công việc chữ nghĩa nặng nề, tôi đã chính thức xin nghỉ, không làm công việc sự vụ gì nữa, từ ngày 1.3.2017. 

Tôi thỉnh thoảng viết trên blog này bày tỏ những suy nghĩ, quan điểm của mình, xin nói ngay đó hoàn toàn là quan điểm cá nhân, tôi tự chịu trách nhiệm về những điều mình viết, không có liên quan gì đến báo Một Thế Giới cả. Tôi thấy cần phải nói rõ như vậy để không ảnh hưởng đến ai hoặc tờ báo mà tôi từng phục vụ, tôn trọng.

Chúc cho báo ngày càng có nhiều bạn đọc.

Nguyễn Thông

Thứ Bảy, 4 tháng 3, 2017

Nhà văn Nguyễn Quang Thân đi thật ư?

Thật sững sờ không tin được khi nghe gia đình văn sĩ Nguyễn Quang Thân thông báo ông vừa qua đời sáng sớm nay. Cụ thể ông đi lúc 3 giờ 15 ngày 4.3.2017 (mùng 7 tháng 2 Đinh Dậu) sau cơn đột quỵ tại nhà riêng (cư xá Thanh Đa, P.27, Q.Bình Thạnh, TP.HCM), thọ 82 tuổi.

Tang lễ nhà văn Nguyễn Quang Thân cử hành tại tư gia ở khu cư xá Thanh Đa, Q.Bình Thạnh, lễ viếng bắt đầu lúc 15 giờ chiều 4.3. Hỏa táng ngày 7.3.2017  tại đài hỏa táng Phúc An Viên, Q.9, TP.HCM.

Ông ra đi để lại cho đời di sản văn chương khá đồ sộ, nhiều thể loại, viết cho nhiều đối tượng bạn đọc khác nhau. Có thể kể: Truyện ngắn: Nước về (sáng tác năm 1957), Hương đất (1964), Cô gái Triều Dương (1967), Ba người bạn (1970), Những người chinh phục (1977), Nếp gấp (1978), Những chùm các biển (1979), Người không đi cùng chuyến tàu (1989), Vũ điệu của cái bô (1991), Hoa cho một đời (1996), Giao thừa trắng (1996), Giữa những điều bình dị (Amongst and in the simple things) - tập truyện ngắn song ngữ Anh – Việt... Tiểu thuyết: Chú bé có tài mở khóa (1983), Lựa chọn (1997), Thời hoa mẫu đơn (1988), Ngoài khơi miền đất hứa (1990), Con ngữa Mãn Châu (1991), Hội thề (2009). Kịch bản phim: Cây bạch đàn vô danh (1993), Hội thề (2005)…

Nhà văn Nguyễn Quang Thân sinh ngày 15.4.1936 (Bính Tý) quê Sơn Lễ, H.Hương Sơn, đất học Hà Tĩnh. Ông viết văn từ sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, đã in rất nhiều tác phẩm, nhiều thể loại... mà có lẽ nổi tiếng nhất là tập truyện ngắn Vũ điệu cái bô. Thế hệ trẻ thơ hồi thập niên 80-90 hầu như không mấy đứa không đọc cuốn Chú bé có tài mở khóa của ông.

Ông sống bản lĩnh, ngoan cường, ngay thẳng, không chấp nhận sự vênh váo, không thỏa hiệp với cái tầm thường nên đời văn của ông cũng khá nhiều lận đận, truân chuyên. Ông không chức tước gì, đến khi ra đi chỉ là nhà văn đúng nghĩa. Sáng tác rất nhiều, tác phẩm hay rất nhiều, đóng góp phục vụ cho dân cho nước không ít nhưng ông vẫn chưa được nhận những giải thưởng danh giá như Giải thưởng Hồ Chí Minh hoặc Giải thưởng Nhà nước. Có lẽ bộ máy này không ưa khí phách kẻ sĩ của ông.


Nhà văn Nguyễn Quang Thân từng 26 năm sống và sáng tác ở Hải Phòng quê tôi. Ông thuộc lớp người khai phá, tạo dựng nên một thời văn chương lừng lẫy của đất Hải Phòng. Những cái tên Nguyễn Quang Thân, Trần Tự, Đào Cảng, Thanh Tùng, Trần Hoài Dương, Thi Hoàng, Nguyễn Xuân Thâm, Nguyễn Tùng Linh... gắn liền với mảnh đất này.

Cách nay 2 tuần, bác Nguyễn Quang Thân từ khu Thanh Đa (Sài Gòn) lò dò chậm rãi tới nhà ông bạn Phúc Vinh đồng nghiệp tôi ở quận Bình Thạnh cà phê, ới gọi tôi, Thông ơi đến nhé. Tôi đang dở tí việc, nhà cách đó khoảng 15 cây số, thưa bác cứ nhâm nhi đi, em đến chậm một tí. Xong việc vội đi ngay, gặp cái đám kẹt xe chết tiệt lại chậm thêm mươi phút nữa. Tới nơi Vinh bảo bác Thân mới kêu taxi đi được vài phút, hay mình xin bác quay lại. Tôi có lỗi quá, bảo không thế được, mình phải đến thăm cụ, chứ ai lại thế. Nay vừa mới thu xếp được rảnh cái thân, chưa kịp rủ Vinh đến thăm đại ca đất Phòng thì nhận tin dữ, bác lặng lẽ đi rồi.

Những người tử tế cứ lần lượt ra đi. Cách nay không lâu là ca sĩ Quang Lý người Phòng, nay lại bác Thân. Đất Phòng ngày càng trống vắng những con người oanh liệt.

Cầu cho bác Thân của chúng em (những chú bé chưa biết mở khóa) thanh thản cõi thiên đường.
Xin chuyển đến nhà văn Dạ Ngân phu nhân văn sĩ Nguyễn Quang Thân lời chia buồn không thể nói thành lời.

Nguyễn Thông



3 chuyện cảm động

Lấy từ Facebook

1. ĐỪNG ĐÁNH GIÁ NGƯỜI KHÁC QUA VẺ BỀ NGOÀI
Có một bà mẹ đơn thân nọ vừa mới chuyển nhà, bà ta phát hiện hàng xóm là một gia đình nghèo khó, gia đình đó có một bà mẹ góa chồng và hai đứa con. Có một hôm mất điện, bà ta đành phải thắp nến lên cho sáng.
Một lúc sau, có tiếng người gõ cửa. Bà ra mở cửa, thì ra đó là con của nhà hàng xóm. Đứa bé hỏi: “Con chào dì, dì cho con hỏi nhà dì có nến không ạ?”.
Bà ta thầm nghĩ: “Cái gia đình này nghèo đến nỗi ngay cả nến cũng không có sao? Tốt nhất không cho, cứ như thế họ sẽ ỷ lại mất”.
Nghĩ rồi, bà liền nói to một tiếng: “Không có!”. Đúng lúc bà ta đang chuẩn bị đóng cửa, đứa bé đó liền cười rạng rỡ và nói: “Con biết ngay là nhà dì không có nến mà!”.
Nói xong, đứa bé liền lấy ra hai cây nến: “Mẹ và con sợ dì sống một mình không có nến nên con đem sang tặng dì hai cái để thắp sáng ạ!”.
Lúc này, bà ta vừa tự trách bản thân, vừa cảm động rơi nước mắt, sau đó liền ôm chặt đứa bé vào lòng.

2. CHÚNG TA CHỈ BẤT TIỆN 3 TIẾNG THÔI.
Ngày hôm đó, tôi may mắn đặt được vé về quê ngoại cùng với chồng, nhưng sau khi lên xe thì nhìn thấy có một quý cô đang ngồi ở vị trí của chúng tôi. Chồng tôi bảo tôi ngồi ở cạnh vị nữ sĩ đó nhưng lại không mời bà ấy nhường chỗ.

Thứ Năm, 2 tháng 3, 2017

Chuyện cầu cống (phần 2)

Nhân kể chuyện cầu Nhị Thiên Đường ở Sài Gòn - Chợ Lớn do người Pháp làm, vừa bền vừa đẹp, dùng cả gần trăm năm mà bê tông vẫn chắc nình nịch, sực nhớ lan man một thứ siêu phẩm cầu cống khác của Pháp gắn bó với tuổi thơ tôi.

Quê tôi huyện Kiến Thụy, đất Hải Phòng. Cứ nói đến Kiến Thụy là nhớ tới con sông Đa Độ. Đây là một nhánh của sông Văn Úc, chảy qua huyện, xuôi về Bàng La qua cống Cổ Tiểu rồi ra bể. Hình như chưa có con sông nào nước trong xanh đến thế (đấy là tôi nhớ lại hồi xưa), sau này có dịp ghé đất thần kinh Huế thì nghĩ sông Hương đoạn ngang chùa Thiên Mụ có thể sánh với sông Đa Độ quê mình. Bơi ra vài chục mét, lặn sâu xuống nhìn rõ tận đáy. Nhà tôi ở cách sông khoảng 3 cây số nhưng tuần nào đám trẻ trâu làng cũng rủ nhau lên tắm sông huyện ít nhất 1 lần. Hồi học lớp 10, máy bay Mỹ đánh rát quá, đi lại khó khăn vất vả, cần tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp phổ thông, tôi khăn gói lên huyện trọ học, ở nhà bác Mẳn phố Thọ Xuân, chiều chiều mấy đứa con trai bác, thằng Hùng thằng Cường rủ đi tắm sông. Đỡ phải múc nước giếng, lại mát, tập bơi. Hùng, Cường vừa tắm vừa ra cống câu cá bống. Sao mà lắm cá bống thế, chiều nào chúng nó cũng giật được lưng giỏ, cả mấy chục con, nhiều con to bằng cổ tay. Có hôm còn câu được rùa, có con hơn 2 ký.

Cùng học lớp 10 với tôi có thằng Hoàng Trung Khuông, bố nó làm ở Viện kiểm sát huyện nên nó được tá túc ngay khu tập thể của cơ quan bố, sát bờ sông. Có lần tôi nghe nó rủ bọn thằng Ngọ, thằng Vinh người phố huyện đến nhà nó, đợi ban đêm nhìn ra chỗ bậc thềm đá ven sông ngắm mấy chị khu liên cơ (ủy ban, huyện đoàn, bưu điện, bách hóa…) ra tắm, thích lắm. Công nhận các bố ấy gớm thật.

Thứ Tư, 1 tháng 3, 2017

Không dứt điểm lần này, sẽ không bao giờ nữa

Hơn 2 tuần nay, dư luận xã hội, báo chí truyền thông đặc biệt quan tâm đến vấn đề thời sự nóng bỏng: “Chiến dịch” lập lại trật tự đô thị, cụ thể là giải tỏa tình trạng lấn chiếm vỉa hè. Khởi ra từ quận 1 (TP.HCM), sau đó lan đi các quận, và đang có thể thành phong trào trên đô thị cả nước. Lúc đầu chỉ có chính quyền quận 1 đứng mũi chịu sào (mà tiêu biểu nhất là vị Phó chủ tịch quận Đoàn Ngọc Hải), rồi cả lãnh đạo thành phố vào cuộc. Mới đây nhất, chiều 28.2, đích thân Bộ trưởng Bộ Công an, thượng tướng Tô Lâm đã có công điện chỉ đạo công an toàn quốc thực hiện công tác xử lý nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè, bảo đảm trật tự an toàn giao thông, trật tự công cộng và giữ gìn trật tự đô thị... Và cập nhật nhất, ngay trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ sáng nay 1.3, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh tinh thần "quyết liệt trả lại vỉa hè cho người đi bộ", coi đó là tin vui đầu năm, thúc giục phải làm đến nơi đến chốn.

Không còn nghi ngờ gì nữa, một tình trạng vi phạm pháp luật từng ngang nhiên tồn tại lâu nay, biết bao nhiêu lần “vững như bàn thạch” sau khi nhà chức việc ra quân, tưởng sẽ cứ ngoài vòng cương tỏa mãi, thì nay với đợt lập lại trật tự kiên quyết, dứt điểm, mạnh mẽ, đồng loạt này, nó sẽ chấm dứt, không còn đất sống. Một đô thị văn minh, một xã hội văn minh văn hóa nhiều khi được nhìn nhận, đánh giá từ chính những thứ bình thường, như cái vỉa hè chẳng hạn, chứ đâu phải chỉ những điều cao vọng.

Cũng có không ít ý kiến, quan điểm trái chiều. Với một sự kiện xã hội mang tính cộng đồng cao như vậy, đó không phải chuyện lạ. Những gì chưa được, chưa phù hợp, bị phê phán… trong suốt 2 tuần qua đã được chính quyền tiếp thụ, sửa chữa, điều chỉnh để làm cho tốt hơn. Cũng có thể thấy rõ đông đảo người dân đang theo dõi từng ngày, đồng tình ủng hộ chủ trương này. Tất nhiên những người lấn chiếm vỉa hè phản ứng, nhưng đó chỉ là số ít trong cộng đồng. Vỉa hè nói riêng, không gian đô thị nói chung phải là của chung, của cộng đồng, dứt khoát không thuộc về riêng ai. Ai lấn chiếm thì phải trả. Ai không chịu trả thì buộc phải trả, dù đó là cá nhân, doanh nghiệp hay cơ quan nhà nước.

Thứ Hai, 27 tháng 2, 2017

Chuyện giải phóng vỉa hè

-Ở nước ta, nhất là các đô thị, kinh tế vỉa hè đã từng tồn tại, đó là thực tế. Nhưng rất nhiều người đã nhầm lẫn khi cho rằng lấn chiếm vỉa hè chủ yếu là người bán hàng rong, buôn thúng bán bưng, tức là tầng lớp nghèo dưới đáy xã hội, nếu có lập lại trật tự đô thị, dẹp lấn chiếm vỉa hè thì cần phải thông cảm. Thực ra cũng có những người này chứ chẳng phải là không, nhưng lấn chiếm vỉa hè chủ yếu là những người có nhà mặt tiền, thuộc tầng lớp trung lưu. Họ đứng ra kinh doanh hoặc cho thuê diện tích để người khác kinh doanh. Họ không chịu bỏ một phần diện tích trong nhà cho việc kinh doanh, giữ xe của khách mà lại chiếm vỉa hè của cộng đồng làm của riêng. Dẹp là đúng rồi.

-Điều cốt yếu là chính quyền ra tay lần này đừng đầu voi đuôi chuột, ném đá ao bèo. Và phải tổng thể, đừng nơi này làm nơi khác không.

-Các ông các bà công dân ơi, cần ủng hộ sự quyết liệt giải phóng vỉa hè của chính quyền quận 1 Sài Gòn, nhất là ông Phó chủ tịch Hải. Không làm thì cũng chê, làm thì cũng nghi. Cái gì mà cũng nghi ngờ hết trơn hết trọi thì sống khó lắm. Phải để cho chính quyền sửa sai chứ.

Chuyện cầu cống (kỳ 1)

Hơn tháng nay, ngày nào tôi cũng đi ngang qua đại công trình phá cầu Nhị Thiên Đường cũ (ở quận 8, Sài Gòn - Chợ Lớn) để lấy chỗ xây cầu mới. Cây cầu cũ này đã gắn bó với người Sài Gòn - Chợ Lớn gần trăm năm nay, còn tôi cũng có duyên với nó gần 20 năm sau khi chuyển nhà từ nội đô về huyện Bình Chánh. Nhìn cảnh cầu bị đập phá, dù biết sẽ có cầu mới, cứ bồi hồi thương thương làm sao ấy. Thế mới biết ngay cả gạch đá cũng không phải là vô tri. Chắc nó có hồn, có tình nhưng nó không kêu lên được.

Cầu Nhị Thiên Đường cũ (còn gọi là cầu 1 bởi hiện đã có một cây cầu cùng tên song song với nó là cầu 2) được thông cầu từ năm 1925. Hồi tôi mới vào Sài Gòn (năm 1977), tay bộ đội đi học Đào Gia Thiệp người Thủy Nguyên (Hải Phòng) rủ tôi ra cầu Nhị Thiên Đường coi xem người ta cá cược mưa nắng. Hồi ấy dân Chợ Lớn, nhất là mấy người Hoa ngày nào cũng kéo nhau lên cầu Nhị Thiên Đường cá thời tiết, khi đang nắng chang chang mà vẫn có người quả quyết rằng đến khoảng mấy giờ sẽ mưa. Nếu mưa thì thắng cuộc, thấy bảo tiền cược to lắm. Họ là những người đầy kinh nghiệm thời tiết, có khi còn hơn cả Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn của nhà nước. Tôi bảo Thiệp, đây là kiểu cờ bạc của những tay bác học.

Những năm đầu sau 1975, cầu Nhị Thiên Đường vẫn còn đẹp lắm. Cây cầu cong cong khoác áo màu xanh lá cây mềm mại vắt ngang một nhánh kênh Đôi rộng gần 100 mét (còn gọi là kênh Tàu Hủ) nối hai bờ quận 8, với những hàng trụ đèn được thiết kế thật thanh thoát, mỹ thuật. Nếu nó không nằm ở Sài Gòn, ta có liên tưởng đang được chiêm ngưỡng một chiếc cầu bắc ngang dòng sông Seine thủ đô Paris nước Pháp. Mà cũng phải, cầu do ông chủ hãng dầu nóng Nhị Thiên Đường xây cho người làm công của ông ở bờ phía đông kênh để đi lại ra vào nội ô cho đỡ vất vả, thuê nhà thầu là Công ty xây dựng Levallois Perret (Pháp) thiết kế, thi công, hoàn thành năm 1925. Nhà văn Sơn Nam hồi còn sống kể rằng khắp xứ Đông Dương hồi ấy người ta chỉ làm cầu sắt, nhưng đây là chiếc cầu đầu tiên làm bằng xi măng cốt thép. Toàn bộ nguyên vật liệu thép, xi măng… được đưa từ Pháp sang, chỉ có nhân công người bản địa. Họ làm kỹ lưỡng đến mức, suốt gần trăm năm, sau bao nhiêu vật đổi sao dời, mưa nắng gió bão, nó cứ sừng sững trơ gan cùng tuế nguyệt. Và đẹp một cách kiêu hãnh.

Sau năm 1975, do kinh tế khó khăn, cây cầu không được chăm sóc, tu bổ bảo dưỡng nên xuống cấp rất nhanh. Những lan can rỉ sét chẳng ai sơn phết lại, mục dần. Đèn chiếu sáng bị tháo trộm chỉ còn trơ trụ. Màu xanh nguyên thủy mát mắt của cầu biến thành bạc phếch. Cầu cứ mỗi ngày một thảm hại, như một chứng tích về thời khốn khó sau “giải phóng”. Người ta đã bao lần tính tới tính lui làm thịt nó và cuối cùng đã kết liễu số phận một tác phẩm nghệ thuật hoành tráng, kỳ vĩ bằng việc phá nó đi, xây cái mới. Thời oanh liệt của cầu Nhị Thiên Đường nguyên thủy đã kết thúc vào ngày 20.1.2017.

Tôi đứng bần thần nhìn chiếc xe bánh xích to như xe tăng chuyên khoan phá bê tông xoáy cái mũi khoan to như bắp đùi vào cơ thể Nhị Thiên Đường. Sau gần trăm năm, cầu vẫn khiến chiếc máy đao phủ hiện đại kia cực kỳ vất vả. Từng tảng bê tông bị phá ra vẫn chắc khừ, trắng boong, ken dày cốt sắt thép bên trong. Người Pháp mà làm cầu đường, phải nói là số 1. Nếu cứ cái thói ăn bớt ăn xén, độn tre pheo vào thay sắt thép thì lấy đâu ra trăm năm cầu Nhị Thiên Đường. (còn tiếp)

Nguyễn Thông

Chủ Nhật, 26 tháng 2, 2017

Có học hành, bằng cấp, địa vị vẫn hơn

Trong một vụ cướp nhà băng, tên đầu bọn hét lên: "Tất cả đứng im, nên nhớ tiền thuộc về Nhà nước, còn mạng sống thuộc về....các người!".
Mọi người trong ngân hàng nghe xong liền im lặng nằm xuống.
>>> Điều này được gọi là: "Cách thức khai tâm - Thay đổi những suy nghĩ theo lối mòn".

Có cô nhân viên nằm trên bàn trong tư thế khêu gợi, một tên cướp hét lên: "Làm ơn cư xử văn minh, chúng tôi là cướp chứ không phải những kẻ hiếp dâm!".
>>> Điều này được gọi là: "Hành xử chuyên nghiệp - Chỉ tập trung vào công việc mà bạn được huấn luyện!".

Khi tên cướp quay lại, một tên cướp trẻ hơn (có bằng MBA) nói với tên cướp già hơn (kẻ mới tốt nghiệp hết phổ thông): "Đại ca, có phải đếm xem được bao nhiêu tiền không?". Tên cướp già gằn giọng: "Đừng ngu, giờ đếm thế nào được? Đợi đi, tối nay TV sẽ nói chúng ta cướp được bao nhiêu!".
>>> Điều này được gọi là: "Kinh nghiệm - Ngày nay thì kinh nghiệm quan trọng hơn giấy tờ, sách vở".

Sau khi băng cướp rời khỏi, giám đốc chi nhánh định gọi báo cảnh sát. Kế toán trưởng vội vã chạy đến, thì thầm vào tai ngài: "Đợi đã, hay để luôn 5 triệu chúng ta biển thủ vào trong số tiền bị băng cướp lấy mất!".
>>> Điều này được gọi là: "Bơi theo dòng nước - Chuyển đổi những tình huống bất lợi trở thành thuận lợi".

Vị giám đốc tự nhủ: "Vậy thật tuyệt nếu cứ mỗi tháng lại có một vụ cướp!".
>>> Điều này được gọi là: "Hãy loại bỏ những điều khó chịu - Hạnh phúc là điều quan trọng nhất".

Ngày hôm sau, TV đưa tin 100 triệu đã bị cướp khỏi nhà băng. Những tên cướp đếm đi đếm lại thì chỉ có 20 triệu. Chúng giận dữ: "Chúng ta mạo hiểm mạng sống của mình chỉ để lấy 20 triệu, bọn chó lãnh đạo chỉ ngồi chơi mà cướp được 80 triệu. Đúng là học hành, có bằng cấp thì chúng nó được ngồi cái ghế đấy, cướp tiền siêu đẳng hơn chúng ta!".
>>> Điều này giải thích tại sao: "Kiến thức thì thời nào cũng như vàng ròng"!

Sưu tầm từ Facebook



Thứ Tư, 22 tháng 2, 2017

Biếu-nhận xe sang, hay chuyện đi qua ruộng dưa

Nhân chuyện Bí thư Đà Nẵng đang chịu trận từ bão dư luận vụ xe sang, tôi biên ra mấy dòng.

Vẫn biết, nghi ngờ lòng tốt của con người là một cái tội. Phật dạy chúng sinh phải tin vào thiện tâm. Chỉ có điều...

Xin nhớ, không ai cho không nhau cái gì. “Biếu” từ cân đường hộp sữa đến chiếc xe sang, siêu sang, thì thứ thu lại, nhẹ nhất cũng là lòng biết ơn của người nhận.

Người dân đóng thuế nộp vào ngân sách, nhà nước dùng tiền ấy để mua sắm phương tiện sử dụng trong bộ máy nhà nước. Đồng tiền có từ mồ hôi nước mắt đó chi cho hoạt động phục vụ nhân dân là quá hợp lý; đừng có xa hoa lãng phí, thò thụt bỏ túi riêng là được.

Lâu nay, có một khoản chi khác được lấy từ nguồn “xã hội hóa”. Nếu xã hội hóa đúng nghĩa, cả nhà nước, nhân dân và doanh nghiệp (hoặc cá nhân) đều có lợi. Tuy nhiên, phương châm xã hội hóa ít nhiều đã bị lợi dụng. Đặc biệt dư luận cực lực phản đối việc mượn danh nghĩa xã hội hóa để hợp pháp tình trạng biếu xén, mua chuộc, hối lộ. Khi doanh nghiệp bỏ tiền mua cái ô tô biếu cơ quan nhà nước, nó cũng xót lắm, nhưng nó đã sẵn trong đầu ý thức "thả con săn sắt, bắt con cá rô", nhằm đạt mục đích này nọ rồi. Nếu ừ hữ chấp nhận sự "biếu xén" có nghĩa là công khai cho phép hối lộ, làm chuyện xì xằng, không đàng hoàng.

Thứ Hai, 20 tháng 2, 2017

Chuyện tóc đít vịt và quần ống loe

Hôm có việc đi Bảo Lộc (Lâm Đồng), tôi diện xe cao cấp Thành Bưởi (xe Thành Bưởi chiếc nào mà chẳng cao cấp, nhà xe bảo vậy). Ngồi gần chỗ tôi là một đôi trai gái. Trẻ trung, xinh đẹp, có học (nghe họ nói chuyện thì nghĩ vậy). Nói năng cư xử nhã nhặn, có văn hóa, yêu nhau rất mực nhưng ý tứ, không kệch cỡm. Nghĩ thầm trong bụng, họ là mẫu hình tuổi trẻ thời nay. Mà thực ra những cô cậu như thế bây giờ không hiếm. Điều tôi muốn biên ra đây là họ có mái tóc rất lạ. Cô gái nhuộm kiểu tóc Hàn Quốc, còn cậu người yêu “hãi” hơn, hai bên thái dương gọt trụi, chỉ còn đỉnh đầu cái chỏm chào mào, nhuộm xanh đỏ, trông hệt chóp con chào mào.

Nếu cứ nhìn vào dáng vẻ lạ lùng ấy mà vội đánh giá con người thì nhầm to. May mà tôi ngồi gần họ, nghe họ trò chuyện, tận mắt nhìn cách họ cư xử, chứ nếu chỉ gặp thoáng trên đường, tránh sao khỏi như nhiều người trong cách đánh giá. Nhẹ thì cũng lầm bầm lố lăng bỏ mẹ.

Họ gợi cho tôi nhớ về chuyện tóc tai, quần áo hồi xưa, thời tôi còn trẻ. Thời ấy, mái tóc cũng như bộ quần áo, rành rành là của cá nhân mình, mà không phải của mình. Nó là của xã hội, được chi phối, quy định bởi xã hội, kiểu “bắt phong trần phải phong trần/cho thanh cao mới được phần thanh cao”. Đẹp - xấu, hay - dở đều phải theo quy định của nhà nước. Nhà nước bảo đẹp thì là đẹp, bảo xấu thì là xấu, cấm cãi.

Hồi tôi học cấp 2 (giữa những năm 1960), cả làng già trẻ lớn bé nếu cắt tóc cũng chỉ biết chờ hai ông thợ cúp dạo: ông phó Bót và ông Sộp. Hai ông xách hòm đồ nghề rảo khắp hang cùng ngõ hẻm, cứ cắt mỗi cái đầu là 1 hào. Chỉ có 2 kiểu cắt: cắt cao, còn gọi là cắt móng lừa; hoặc húi trọc. Ngồi lên ghế, ông phó cầm tông đơ đi vài đường, cạo nữa là xong. Đứa nào muốn khác kiểu thì phải lên huyện. Về sau, có chú Xích đi bộ đội được giải ngũ, mở quán cắt tóc cạnh nhà tôi, đem về bao nhiêu là kiểu, bấm kéo tanh tách giòn tan, thích kiểu nào cũng chiều.

Một trong những kiểu tôi nhớ nhất là tóc đít vịt. Kiểu này do bọn thanh niên thành phố sơ tán đem về làng. Hai tay chơi đít vịt nổi nhất là anh Hảo móm và anh An gù. Hảo hơn tôi vài tuổi, hồi nhỏ đi đánh nhau ngoài ga xe lửa bị đâm vào má, có vết sẹo lõm to khiến mặt bị móm, chắc bỏ học nhiều nên khi sơ tán lại học cùng bọn tôi. Còn anh An bị gù lưng, chuyên chữa xe đạp, mở cái quán gần ngõ nhà ông Tưởng, cạnh HTX mua bán. Hai vị này chả biết sợ ai. Đám chúng tôi tóc tinh dững cắt cao 3 phân, mô đen xanh mai trắng gáy, còn tóc hai anh này thật ấn tượng. Phần sau gáy luôn để thật dài, trùm cả cổ áo, phủ xuống vai. Chả ai bảo là nghệ sĩ bởi tóc nghệ sĩ phải dài hết cả toàn bộ đầu, còn đây chỉ dài gáy. Hình như dân anh chị thời ấy đều phải thế. Cứ thấy tóc đít vịt là phải ngại, phải kiêng nể rồi.

Xã hội mặc nhiên đánh giá sự tốt xấu của con người qua mái tóc, kiểu tóc. Cán bộ nhắc dân bọn đít vịt đi đến đâu phải dè chừng chúng nó. Không ăn trộm gà thì cũng đào trộm khoai. Cứ có đám cãi nhau đánh nhau là nghĩ ngay đến đít vịt làm thủ phạm. Đám này nếu tuyển quân, việc đầu tiên là bị gọt đầu. Nhiều anh tiếc tóc đít vịt khóc như cha chết. Nhưng bộ đội không có đùa. Quân ngũ là trường học lớn cải tạo con người. Thế mà ối anh đít vịt đã thuần, phải công nhận bộ đội rèn người giỏi thật.

Sau năm 1975, tôi vào miền Nam nhận việc. Không ít lần chứng kiến những chuyến về miền Tây Nam Bộ, đội thanh niên cờ đỏ, dân quân du kích dàn hàng ngang tại bắc (phà) Mỹ Thuận chặn xe, không phải để bắt bọn phản động, mà chỉ để cắt tóc đít vịt và rạch quần loe. Không oong đơ lôi thôi, lôi xuống xe, đi vài đường kéo cắt phăng cái đít vịt, rạch cái ông quần loe rồi thả cho đi tiếp. (còn tiếp)

Nguyễn Thông



Chủ Nhật, 19 tháng 2, 2017

Lật bản chất Đường Tăng

Chẳng phải những "nhà đạo đức" thời nay mới giả dối. Từ hồi xưa kia.

Tôi đang đọc lại bộ Tây Du Ký. Người ta cứ khen Đường Tăng đạo đức, lòng sáng như gương, trong sạch vững mạnh, còn tôi thì thấy y cực kỳ giả dối. Y lúc nào cũng mở mồm khuyên "người xuất gia không nên nói dối", phải chân thành, thực lòng... nhưng khi y trao cho Tôn Ngộ Không cái vòng kim cô (mà Quan âm bồ tát vừa đưa cho y) để nhằm trói buộc Tôn, lão Tôn thắc mắc thầy lấy đâu ra cái mũ này mà cho con, y bảo "mũ ấy ta vẫn đội lúc còn nhỏ, đội mũ ấy không phải nghe dạy kinh cũng biết tụng kinh, không cần học lễ cũng biết làm lễ, nay ta thương con, cho con dùng".

Tôn đang không có mũ, mừng quá, cảm ơn thầy, đội vào. Thầy liền đọc chú khẩn cô nhi khiến Tôn ngã lăn quay. Khi Tôn thắc mắc sao sư phụ lại đọc chú để hại con, y thầy còn cố cãi "ta chỉ đọc kinh chứ có đọc chú hại con đâu".

Lão Maddox hàng xóm nhà tôi cảu nhảu bảo, đèo mẹ, thương cái xương không còn, cứ động có tí chức lãnh đạo là giả dối, càng cao càng dối trá. Những thằng xoen xoét cái mồm là không tin được.

Nguyễn Thông