Lừa nhau quá dễ

Chỉ là một công ty tư nhân bán hàng đa cấp, trong thời gian mấy năm, Công ty Liên Kết Việt của một kẻ vô danh tiểu tốt là Lê Xuân Giang đã lừa được tới 62.000 người (một con số kinh khủng), trên khắp cả nước, với số tiền 1.900 tỉ đồng (con số này còn kinh hơn nữa). 

Qua vụ lừa đảo ở tập đoàn bán hàng đa cấp Liên Kết Việt này, ta có thể thấy mấy điều:

-Nhiều người không nghĩ rằng để có đồng tiền sinh sống phải đổ mồ hôi sôi nước mắt, cứ tưởng kiếm tiền dễ lắm, tiền sinh tiền, nên sa bẫy là phải. Lòng tham đã khiến con người mờ mắt, liều lĩnh, đần độn, tự mình hại mình, khó trách được ai.

-Có không ít người bế tắc trong cuộc sống cho nên dù khá tỉnh táo, biết nguy cơ là rất cao nhưng vẫn liều nhắm mắt đưa chân. Rất bi kịch. Những nhà cai trị lúc nào cũng phát ngôn về an sinh xã hội cần biết điều này.

-Xã hội ta bây giờ, do quân đội và công an quá được cưng chiều, bất khả xâm phạm nên có những kẻ ma lanh dựa vào đó để làm bậy và dễ thành công. Chúng cũng biết khi bị đổ bể thì cũng khó xử lý bởi rút dây động rừng. Vụ Lê Xuân Giang, hoặc vụ một sĩ quan công an ở Tây Ninh thế chấp thẻ đảng để vay hàng trăm triệu đồng rồi không chịu trả, vụ một đại tá công an ở Quảng Trị bị đình chỉ công tác để "kiểm điểm" do nhận hàng tỉ đồng chạy việc, bị tố cáo... đủ nói rằng đã phát sinh loại kiêu binh, quyền lực rất lớn, dân chúng dễ bị họ mê hoặc, lừa đảo.

-Bộ máy quản lý nhà nước, cơ quan chức năng (trong đó có quân đội, công an) rất vô trách nhiệm khi để sự lừa đảo của Lê Xuân Giang kéo dài, công khai, rùm beng như vậy. Chỉ riêng cái tên viết tắt BQP, nếu tinh ý là nhận ra ngay, truy 1 câu là ra ngay, nhưng không ai hỏi, tạo điều kiện cho nó tác oai tác quái.

-Những vị lãnh đạo cấp cao, tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp "ngây thơ" nhận tiền, quà, phong bì... của nó để làm bình phong cho nó, nếu còn biết điều thì hãy nhả ra để trả lại cho người bị hại.

Nguyễn Thông

Đã có sự nhầm lẫn

    Tôi viết mấy điều này nhân câu nói của ông Bí thư Hà Nội Hoàng Trung Hải: “Thà là sống nghèo nhưng công bằng và yên bình, còn hơn là cuộc sống giàu mà bon chen, không an toàn”. Có một số người phụ họa, bảo rằng đúng đúng, nghèo cho nên yên bình.

    Ngày xưa (chủ yếu ở miền Bắc trước 1975), nếu không kể bị chiến tranh do Mỹ bỏ bom thì có thể nói cuộc sống khá yên bình (theo khía cạnh xã hội) và rất nghèo.

    Về mặt xã hội, những vụ việc không yên bình, gây xáo trộn cuộc sống và tai tiếng nhất lại chính là những vụ do nhà nước chủ trương, ví dụ chống Nhân văn giai phẩm, chống nhóm xét lại chống đảng, còn ngoài ra thì cuộc sống của dân khá yên ổn. Ít trộm cắp, tệ nạn xã hội, chém giết, lừa đảo, chạy chọt, lừa thầy phản bạn, hung tợn, khát máu, kênh kiệu, dốt nát, học đòi…; nhiều sự yêu thương, chan hòa, thông cảm, biết quan tâm đến nhau, lễ nghĩa, kính trên nhường dưới, san sẻ nghĩa tình, chân thật, vô tư, trong sáng… Một thời con người thật là đẹp. Chỉ có điều, sự tốt đẹp ấy được bắt nguồn từ bản chất của con người dù trải qua cả thời phong kiến lẫn thực dân, có nền tảng vững chắc trong cả gia đình, nhà trường và xã hội, được các thế hệ truyền cho nhau, ít chịu sự tác động, công phá của chế độ xã hội. Nói thẳng ra, cái tốt, sự yên bình ấy là do con người chứ không phải do chế độ mới.

    Còn cuộc sống vật chất, không cần vòng vo gì, rất nghèo. Thiếu thốn đủ mọi thứ. Sống luôn trong tâm trạng đợi ngày mai, sống mòn. Bao nhiêu của cải vật chất tốt nhất dồn cho cuộc chiến tranh nên thiếu thốn là điều không tránh khỏi. Tôi còn nhớ, chỉ dịp tết mới được phân phối chục cái bát ăn cơm phế phẩm (có những cái còn dính cả mảnh vỡ vào thành bát), ký muối, chai mắm, gói hạt tiêu, hộp mứt, chục lá dong… Tất cả những thứ ấy đều có thể sản xuất trong nước mà vẫn thiếu, nói chi đến mét vải, lít dầu hỏa, ký đường phải nhập khẩu. Vài năm không thấy bóng dáng hộp sữa là chuyện thường. Không phải do con người không chịu sản xuất, mà cái chính là làm ra cái gì cũng bị quản lý. Nuôi con lợn, con gà đều phải bán cho hợp tác xã mua bán (tức nhà nước), muốn ăn miếng thịt, phải đợi nhà nước phân phối, nên ghét không thèm làm, chính vì vậy dù có sức sản xuất nhưng không được thúc đẩy, cả nền kinh tế bị trì trệ, cuộc sống vật chất thiếu thốn trầm trọng. Anh nào dấm dúi bung ra làm giàu là bị trừng trị ngay. Cái nghèo một phần do con người thụ động, nhưng nguyên nhân chính cũng tại nhà nước.

Mùa lễ hội, sực nhớ cụ cử Phan Kế Bính

1.Dường như cả xã hội nước ta, từ dân đến quan, trong Nam ngoài Bắc, các phương tiện báo chí truyền thông… đang sôi sùng sục trong mùa lễ hội.

    Như đã thành lệ, chả biết tự đời nào, cứ đón xuân ăn tết xong là bước tiếp vào cuộc chạy marathon mệt nghỉ với lễ hội. Tháng giêng là tháng ăn chơi, người ta quan niệm vậy nên ra sức chơi bời, nào có nghĩ rằng mỗi thời, mỗi nơi cần phải khác đi. Coi cái sự ăn chơi, đàn đúm, tung tẩy thành cả phong trào, thiết nghĩ lấy làm lo lắm.

    Theo một thống kê của Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa - Thể thao - Du lịch) được công bố hồi đầu năm ngoái, cả nước ta mỗi năm có gần 8.000 lễ hội lớn nhỏ, bao gồm lễ hội cấp quốc gia và lễ hội nơi làng xã, huyện tỉnh. Hình thức cũng khá đa dạng: lễ hội dân gian, lễ hội tôn giáo, lễ hội lịch sử, lễ hội sinh hoạt, thậm chí cả lễ hội vừa được du nhập từ nước ngoài. Có người nhẩm tính, một năm 365 ngày, vậy bình quân mỗi ngày cõng 22 lễ hội. Quả thật, con số đáng nể, một kỷ lục dạng Guinness mà khó quốc gia nào phá được.

    Nhìn vào thực tế, hầu như ai cũng thấy phần lớn lễ hội tập trung, diễn ra dồn dập vào tháng giêng. Cũng có thể do thời xa xưa, điều kiện thời tiết, canh nông khoảng thời gian này phù hợp (ngơi việc đồng áng chẳng hạn) nên phát sinh nhiều lễ hội, cũng có thể nhân tiện đang đà ăn chơi mùa xuân nên làm tới luôn. Cả nước lễ hội, từng vùng lễ hội, hàng tỉnh hàng huyện lễ hội, mỗi thôn làng tưng bừng mở hội, người người nô nức trảy hội. Không tính bằng ngày mà kéo dài cả tháng, thậm chí vài tháng. Báo điện tử Một Thế Giới vừa đưa tin tỉnh Quảng Ninh đã lần đầu tiên chính thức khai hội xuân Ngọa Vân ở thị xã Đông Triều, sẽ kéo dài suốt 3 tháng và được tổ chức hằng năm. Cũng nên lưu ý rằng Quảng Ninh đã nổi tiếng với lễ hội Yên Tử nơi cách đó không xa, cũng chỉ mở trước lễ hội mới này vài ngày, cùng liên quan đến thiền phái Trúc Lâm và Phật hoàng - Thái thượng hoàng Trần Nhân Tông.

Chém, chọi, cướp và thề

CanhCo

Mỗi năm có ba chữ C to đùng vào những ngày tháng Giêng, khi người Việt vẫn mang nặng tâm lý là tháng ăn chơi, tháng lễ hội và cờ bạc mà trong những trò ăn chơi ấy lộ rõ tính cách người Việt, hay ít ra một bộ phận rất lớn người Việt một cách thảm hại.

Chém. Tại sao vẫn còn lễ tục dã man này trong xã hội văn minh khi nhà nước vẫn một hai cho rằng cả nước đang hòa mình vào thế giới phẳng, nơi mà cuộc sống của từng người bên này bán cầu cũng được nhín ngắm, sờ mó, thậm chí rình rập của người khác ở phía bên kia.

Chém lợn ở làng Ném Thượng năm nay xem ra thiếu ầm ỉ, đám rước ông “lợn” lèo tèo vài trăm người với hình bác to đùng đi trước. Vài người theo sau với lộng, cán, trống cùng với phướn và ông lợn nằm trên xe cây coi bộ buồn rầu ủ rũ lạ. Lễ hội chém lợn được đông đảo người trẻ tham gia, không biết nếu có dịp ra nước ngoài du học các em trả lời sao khi bạn bè ngoại quốc hỏi các em  nghĩ sao về hình ảnh dã man này?

Bên cạnh lễ hội phanh thây lợn của làng Ném Thượng Bắc Ninh thì người dân Đồ Sơn Hải Phòng lại có nguồn vui chọi trâu không kém phần dữ tợn. Con vật giúp người nông dân ngoài đồng, hiền lành chăm chỉ với công việc ngàn năm trên mảnh ruộng Việt Nam bị đem ra giết nhau với đồng loại. Biết ơn trâu cày người ta cho hai con chọi với nhau, kết quả cả hai lăn đùng ra chết!

Phong cách Đinh La Thăng

    Có lẽ thông tin mới nhất liên quan đến tân Bí thư Thành ủy TP.HCM Đinh La Thăng là chiều 21.2, Văn phòng Thành ủy công bố con số, sau 2 ngày hoạt động (chính xác là 43 tiếng đồng hồ), đường dây nóng của Bí thư Thành ủy đã tiếp nhận gần 2.000 cuộc gọi, tin nhắn, chủ yếu từ người dân, phản ánh nhiều mặt cuộc sống của thành phố sôi động, đông dân nhất nước này. Con số ấy phần nào thể hiện sự kỳ vọng, trông đợi, tin cậy của dân chúng vào người đứng đầu thành phố.

    Một chi tiết thú vị: Theo báo Lao Động, sau khi số điện thoại cá nhân của Bí thư Đinh La Thăng được đưa lên mạng xã hội kèm lời ghi rằng “Nếu không gọi được có thể nhắn tin, tôi sẽ trả lời”, chỉ trong một buổi tối, điện thoại cá nhân của ông Thăng lập tức nghẽn mạng, treo máy khi có tới hơn 1.500 tin nhắn được gửi tới. Có lẽ chưa có vị lãnh đạo nào bị “sức ép” của dân chúng dồn dập trong thời gian ngắn đến thế.

    Hàng loạt hoạt động của ông Đinh La Thăng ngay sau khi ngồi ghế Bí thư Thành ủy đã được nhân dân, báo chí quan tâm theo dõi sít sao. Mỗi lời nói, mỗi việc làm, mỗi chỉ đạo, mỗi mối quan tâm, mỗi sự lưu ý của ông đều trong tầm ngắm của dư luận. Và cũng như mọi người, mọi sự trên đời, đều có khen có chê, có đánh giá phân tích thế này thế nọ về ông. Nhưng có thể thấy rõ rằng đại đa số người quan tâm, để ý đến ông Thăng đều ủng hộ, tán đồng, đặt vào ông nhiều niềm tin và hy vọng.

Góp ý với các nhà báo (phóng viên, biên tập viên): ĐA VÀ THIỂU

    Tôi vừa đọc trên một tờ báo uy tín vào loại hàng đầu xứ ta, khi tường thuật buổi Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng làm việc với Công an TP.HCM có thuật rằng bí thư chỉ đạo trong 3 tháng phải giảm thiểu tối đa tình hình tội phạm.

     Không phải đang có phong trào khen anh Thăng mà tôi a dua, nhưng tôi nghĩ rằng một người có trình độ như anh ấy mà tôi biết lâu nay có lẽ không dùng cụm từ sai “giảm thiểu tối đa”, mà do phóng viên viết tán vào thôi, lọt sang tay một biên tập viên chưa cứng nên mới có câu đó trên mặt báo.

     Trong cụm từ “giảm thiểu tối đa” ta thấy toàn từ Hán Việt. Trong đó, tối có nghĩa là hết sức, hết mức, để chỉ sự vô hạn; ví dụ: tối ưu (tốt nhất), tối mật (bí mật nhất), quy chế tối huệ quốc (quy chế cho nước được nhiều ưu đãi nhất). Đa là nhiều, lắm; tối đa là nhiều nhất, nhiều hết mức; ví dụ: đa mưu là lắm mưu, đa dục là nhiều ham muốn, ham muốn hết mức. Văn cổ có câu “quý hồ tinh, bất quý hồ đa”, tức là chỉ cần tinh chất mà không cần nhiều, thà ít mà chất lượng cao, còn hơn nhiều mà thấp; hoặc truyện dân gian có câu “đa mao thiểu nhục, tắc phù” nghĩa là nhiều lông ít thịt thì nổi (trong truyện, câu này để chỉ con vịt. Nghe anh thư sinh nói vậy, anh ít chữ mới vặn thế cái thuyền kia thì lông đâu thịt đâu mà nó vẫn nổi). Đối lập với đa là thiểu. Thiểu nghĩa là ít. Ví dụ thiểu số là số ít; dân tộc thiểu số tức là dân tộc có ít người (so với người Kinh); thiểu năng là khả năng, năng lực, cái sức làm bị hạn chế; tối thiểu là ít nhất.

     Theo cái cách dùng từ của nhà báo kia, có thể tạm hiểu “giảm thiểu tối đa” tức là hạ xuống, giảm xuống còn ít nhất. Nhưng khổ nỗi, không ai lại trái khoáy cưỡng ép, gán ghép thiểu với đa vào nhau như vậy. Đã ít chữ, hiểu không hết, thì tại sao không diễn đạt đơn giản “kéo giảm tình trạng tội phạm xuống mức thấp nhất”.

     Có lẽ các chi hội nhà báo cần tổ chức lớp bồi dưỡng về từ Hán Việt cho phóng viên và biên tập viên của báo mình.

Nguyễn Thông

Test (phép thử)

MẠNH QUÂN (nhà báo)

Sáng cafe, có một ông anh là Ủy viên chuyên trách của một ủy ban của Quốc hội than thở:
-Giờ mà có kiểm tra trình độ tiếng Anh của hàng loạt cán bộ, quan chức, tiến sĩ...kiểm tra thực sự ấy, sẽ lòi cái đuôi dốt hết. Chỉ cần yêu cầu các ông, bà ấy đọc to, rõ ràng bảng chữ cái hay viết mấy dòng CV là đủ.

Ông kể, ở Ủy ban của ông, khủng hoảng vì thiếu cán bộ biết ngoại ngữ, nên đi công tác nước ngoài, theo lời mời của Nghị viện, Q hội nước nọ nước kia, nhiều khi ê mặt ra với nhau vì không hiểu tiếng mà chưa thuê kịp phiên dịch.

"Ủy ban đã từng tuyển 1 cô giáo tiếng Anh, thế mà đi công tác 1 chuyến, người ta nói với đoàn: các ông đừng bao giờ cho cô này đi nữa", ông nói.

Riêng cá nhân người kể thì lại được ghi nhận là một cán bộ nỗ lực học tiếng Anh (điều này không phải do ông nói ra mà tôi nghe mấy người nhận xét như vậy). Ông học tiếng Anh muộn, nhưng chủ động đi học, đạt trình độ khá tốt nên các đoàn nào của ủy ban, có ông đi, cũng khá yên tâm. Nhưng những người như ông, cũng không có nhiều.