Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Thứ Bảy, 8 tháng 9, 2018

Thủ Thiêm và làng Mùi

Sau 20 năm vụ chính quyền cướp đất của dân ở Thủ Thiêm, nay đã có kết luận chính thức của Thanh tra chính phủ. Kết luận không chỉ ra được cụ thể "tội ác" của đứa nào, chỉ đề nghị thủ tướng xem xét xử lý những người liên quan.

Tôi đồ rằng sau 20 năm nữa, nếu chính thể dạng này còn tồn tại, thủ tướng (khi ấy không biết là lão XYZ nào) sẽ chính thức kết luận đã xem xét và tiếp tục đề nghị bộ chính trị xử lý, thi hành kỷ luật, rồi khoảng 20 năm nữa sẽ có kỷ luật cách chức những nguyên, những cố, những mồ ma, hồn ma bóng quỷ và con vịt giời.

Cuối cùng chỉ dân Thủ Thiêm gánh chịu cái quy trình khốn nạn ấy. Điều mà họ nhận được trên thực tế là đất bị cướp, nhà bị tan, ruộng vườn bị mất, mồ mả bị đào bới, tài sản do ông cha bao đời truyền lại cho con cháu bị cướp sạch, cha mẹ vợ chồng con cái thì sống vất vơ vất vưởng "tạm cư"; và nhận được những lời hứa hão của nhiều nhiệm kỳ con ma nhà họ hứa.

Rồi cuối cùng cũng chẳng chết đứa có quyền nào, chỉ chết dân Thủ Thiêm.

Vụ Thủ Thiêm có thể được coi là một trong những tấn bi - hài kịch lớn nhất của chế độ này suốt gần nửa thế kỷ qua.

Những xử lý thanh tra điều tra hứa nhăng hứa cuội của nhà cai trị với vụ Thủ Thiêm làm tôi sực nhớ tới cuộc cách mạng được Lỗ Tấn viết trong AQ chính truyện. Làng Mùi vật vã với phong trào cách mạng, dân chúng hy vọng sẽ có thay đổi, nhưng rốt cuộc các cụ cố họ Triệu, họ Tiền vẫn y nguyên, lão Tây giả vẫn là lão Tây giả, còn đám dưới đáy xã hội như AQ, vú Ngò, cu D, Vương râu xồm... càng bị đẩy vào chân tường, và nhận bản án tử hình, chết mà chưa kịp sống.

Nguyễn Thông

Thứ Năm, 6 tháng 9, 2018

Văn chương đê tiện


NGÔ NHẬT ĐĂNG (con trai nhà văn Xuân Sách)

Một đoạn ký Nguyễn Tuân được trích lại viết về Mắc-Kên (McCain) trên mạng xã hội. Tôi cũng từng được hỏi : “Vì cái gì mà mấy nhà văn đó đâm ra đổ đốn vậy ? Vì sợ, vì hèn, vì danh, vì chút bổng lộc…? Anh cũng là con của nhà văn thời ấy, anh giải thích được không ?”. 

Số đông hơn người miền Nam thì nói : “ Ngày xưa, trong này đi học chúng tôi say mê những Nguyễn Tuân, Huy Cận, Chế Lan Viên, Xuân Diệu vv…lắm. Yêu Hà nội cũng vì những ông này. Bọn chúng đã giết hại cả một thế hệ tài hoa của dân tộc”. Các anh này toàn những cậu Tú, cậu Cử ngày xưa, đi lính trong đợt Tổng động viên, sau 75 thì nếm mùi lao cải, ít cũng 5, 7 năm nhiều thì mười mấy, 20 năm. Cũng lạ, những người suốt đời không quên được tội ác đó đáng lẽ phải căm thù, phải khinh bỉ thì lại không cực đoan. Có lẽ vì trải qua “cái lò luyện cừ” trại cải tạo nên từng trải và hiểu lẽ đời hơn chăng (?).

Những cuộc “tẩy não” kéo dài ngày này sang ngày khác làm đầu óc con người quay cuồng, cụ Ngô Tất Tố sau mỗi buổi “kiểm thảo” là nước mắt, nước mũi ròng ròng. Cụ vắt mũi quệt lên cột lán than : “Làm người sao mà khó ?”, rồi cụ cũng phải tự tử bằng cách treo cổ. Người thì thành lẩn thẩn như Hà Minh Tuân, lang thang vật vờ giữa lòng Hà Nội, bị đưa về cái cơ quan có cái tên kỳ dị : “Vụ cá nước lợ- Bộ thủy sản”, gặp ai cũng nói : “ Cám ơn ông (bà) đã có lời hỏi thăm. Bây giờ tôi biết nhiều về người nước lợ rồi, nhưng vẫn chưa biết cá nước lợ nó như thế nào”. Người thì phát điên như họa sỹ Tư Nghiêm, chạy cả ra đồng vặt cỏ ăn khi người ta ngày này sang ngày khác bắt ông phải kể tội mẹ mình….

Rồi sau chiến dịch Nhân văn Giai phẩm, người thì đi tù, người đi chăn bò, người bỏ về quê như Hữu Loan, Nguyên Hồng, Phù Thăng vv…những người còn lại thì tính cách “bảo toàn lực lượng”. Người thì không sáng tác nữa, những người “được” nhà nước bắt buộc viết thì toàn “cho ra đời những phế phẩm”, ngụ ý : “cái thời chính trị đốn mạt thì chỉ có một nền văn học đê tiện”.

Thứ Tư, 5 tháng 9, 2018

Khai trường

Có nên tổ chức lễ khai trường (tôi gọi là khai trường chứ không phải khai giảng bởi giáo viên giảng mà không có học trò học thì cũng vứt) không? Rất nên, để các cháu lưu được trong ký ức những kỷ niệm về thời đi học (nhưng là với các cháu đã nhơn nhớn nhơ nhỡ thôi, chứ trò lớp 1 chẳng nhớ được gì đâu, bởi bé quá. Tôi cam đoan chả có ai nhớ được hồi lớp 1 mình đã dự khai giảng như thế nào).

Nhưng ở xứ này thời nay, vốn trọng hình thức, bệnh màu mỡ riêu cua đã ngấm vào máu, thì ngày khai trường cứ như sân khấu kịch thực cảnh xã hội hóa toàn quốc, cờ đèn kèn trống quá mức, diễn văn đít cua ồn ào điếc tai. Lễ khai trường đã bị biến thành thứ dịch vụ kiếm tiền, người thì thu bộn tiền, kẻ thì khoe được danh, chỉ có học trò bị lợi dụng.

Tôi đọc cuốn sách trứ danh "Những tấm lòng cao cả" (còn có tên Tâm hồn cao thượng) của văn hào Ý Edmondo De Amicis thấy tả buổi khai trường thật giản dị, không màu mè rùm beng nhưng xúc động cực kỳ. Chủ yếu là tình cảm, sự gắn bó, hiểu biết, cảm thông của thầy cô giáo, học trò và phụ huynh với nhau thôi. 

Ăn nhau là ở cái tình chứ không phải bóng bay, cờ phướn, đít cua, nện trống thật lực.

Nguyễn Thông



Thế lực thù địch

Hôm trước coi video, thấy cảnh đoàn xe chở và hộ tống ông thủ tướng đi ngang qua Hà Nam Phủ Lý chi đó dài dằng dặc, rầm rập hung dữ, tiền hô hậu ủng, còi xe công an hú kinh người, xe lao vun vút... không khác gì chạy trốn hoặc đi đánh giặc.

Người ta bảo, với các quan lớn thì phải thực hiện "dịch vụ bảo vệ" như thế để đảm bảo an ninh an toàn trước các thế lực thù địch.

Về với dân, tinh những chị Dậu anh Pha, cái Tý cái Tỉu thằng Dần... nhưng luôn lo sợ họ là thế lực thù địch, hoặc bị thế lực thù địch lợi dụng, nên cứ phải ngồi tịt trong cái hòm kín phóng vun vút. Còn có ông khác ở xứ ta xài cả xe chống đạn giá vài chục tỉ, rất kinh.

Kiểu dọa dân như thế, nếu áp dụng với quốc khách, như Obama, Tập Cận Bình, Putin... thì cũng hợp lẽ, bởi nếu xảy ra chuyện gì đó không hay sẽ gây khó khăn trong quan hệ quốc tế. Đằng này ngay trong nhà mình, trên đất mình, với dân mình, cứ coi như quân thù quân hằn, đề cao tinh thần cảnh giác.

Nếu ai bảo rằng đã ở cương vị như thế thì phải thế, vậy tôi xin hỏi, trả lời làm sao việc ngài tổng thống Uruguay Jose Pepe Mujica, người đã đưa đất nước phát triển thêm gần 20% trong 2 nhiệm kỳ của ông, khi làm tổng thống chỉ tự hằng ngày lái xe từ nhà cấp 4, cả nhà lẫn xe đều không có lính bảo vệ, tự tới dinh, hết ngày làm việc lại tự lái xe về, ngày nghỉ thì hai vợ chồng lao động, làm vườn, nấu ăn, không có lấy một người phục vụ. Chính nhà độc tài Fidel Castro của Cuba cũng còn phải khen ngợi ông này, gọi ông là vị tổng thống bình dân, được dân chúng yêu mến nhất trên thế giới. 

Tạo ra thế lực thù địch, có nguy hiểm hay không nguy hiểm, là do mình. Chính mình đẻ ra. Khi đã không chính danh, làm điều xấu thì luôn "thần hồn nát thần tính", nhìn đâu cũng ra kẻ thù. Miệng thì cười nói nhưng lòng thì run sợ. Đã không được lòng dân, không có dân che chở, yêu thương thì dù có cả sư đoàn mãnh hổ bảo vệ, xe phóng vun vút tốc độ ánh sáng, ngồi xe tăng bọc thép dày cả mét... thì cũng như người đã chết, cần gì phải ai dọa ai giết.

Nguyễn Thông

Thứ Hai, 3 tháng 9, 2018

Lớp i tờ

Ngày xưa, học đánh vần theo cách của cụ Hoàng Xuân Hãn, nhiều thế hệ đã trưởng thành. 

Tôi còn nhớ lúc nhỏ tí, khoảng năm 1960, bu tôi đi học lớp bình dân học vụ do thầy giáo Thẫn làng tôi dạy. Bấy giờ làng Trà Phương (xã Thụy Hương, huyện Kiến Thụy, HP) quê tôi có 3 thầy giáo dạy lớp i tờ (còn gọi là lớp vỡ lòng) là thầy Thẫn, thầy Bạt, thầy Mông. Tuổi các thầy bằng tuổi học viên, thậm chí kém. Còn phụ huynh thì chắc chắn đều 100% râu dài, cỡ U.70.

Lớp học ban đêm ở trụ sở ủy ban xã. Gọi là trụ sở nhưng là cái nhà cấp bốn 3 gian, không bằng nhà để xe của trường tiểu học bây giờ. Học viên mỗi người đem theo đèn dầu, chỗ thầy Thẫn dạy thì treo chiếc đèn bão. Tối nào bu đi học, tôi cũng lon ton theo cầm đèn giúp bu, ngồi bệt dưới đất hóng lên bảng nghe các cụ học.

Học được mấy tháng, các cụ học viên đều biết đọc biết viết. Nhưng rồi mải làm HTX, lại quên dần. Sau, tôi chả bao giờ thấy bu tôi đọc sách báo gì, chỉ còn thạo môn toán cộng trừ, buôn bán đi chợ tính nhẩm không mất xu nào.

Kỷ niệm nhớ nhất thời xách đèn cho bu đi học là hôm ấy thầy Thẫn dạy cho các cụ học viên bài hát. Bài này chả biết ai sáng tác, dựa theo bài "Hò kéo pháo" mà nhạc sĩ Hoàng Vân viết hồi chiến dịch Điện Biên Phủ. Tôi còn nhớ cụ giáo Thẫn hát: "Tờ i ti này, đến lớp ta học đi nào. Tờ i ti này, đến lớp ta học ta viết. Mắt kém, tay run, nhưng lời Bác khuyên thì ta cương quyết. Nhà neo, con mọn, học là xây dựng nước non nhà"...

Giờ thì cả cụ Hoàng Xuân Hãn, các thầy i tờ Thẫn, Bạt, Mông, cả bu tôi cùng những học viên thời ấy đã lên đường hết rồi, biết đâu sắp kỷ niệm 60 năm lớp học i tờ ở thế giới bên kia. 

Nghe lao xao chuyện thiên hạ bàn về đánh vần, tôi chỉ tham gia chút hồi ức cũ chứ không dám bàn luận gì bởi kiến thức mình có hạn.

Nguyễn Thông

Thứ Bảy, 1 tháng 9, 2018

Kẻ sĩ xưa đẹp trên từng trang sách

Lật giở từng trang lịch sử nước nhà, thời nào cũng có kẻ sĩ đẹp lung linh, nhất là về tài năng và nhân cách. Kẻ sĩ ấy là những hiền tài, hào kiệt, bậc thầy, là tấm gương đạo đức, bản lĩnh, chí khí, tinh thần. Ức Trai tiên sinh (Nguyễn Trãi) từng tổng kết” “Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau/Song hào kiệt đời nào cũng có”.

Trải thế hệ này qua thế hệ khác, ta từng nghe ông cha truyền lại những tấm gương Tô Hiến Thành, Chu Văn An, Trương Hán Siêu, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Giang Văn Minh, Lê Quý Đôn, Nguyễn Công Trứ… đỗ đạt cao, giỏi giang trị quốc bình thiên hạ, vì dân vì nước, tấm lòng trong sạch. Họ in dấu cả trên bia đá bảng vàng ghi danh lẫn những lưu truyền trong lòng người và văn chương, sử sách.

Nhưng cũng có không ít ẩn khuất, góc tối, góc hẹp khiến có những kẻ sĩ suốt dặm dài thời gian bị che phủ, mờ nhạt, không lộ diện, thậm chí bị hiểu sai, méo mó, ngược hẳn với con người thực. Tình trạng ấy của lịch sử đã xuất hiện trong nhiều giai đoạn, nhất là khi có những biến thiên thời cuộc, xã hội bãi bể nương dâu, “thế gian biến cải vũng nên đồi”. Thôi thì chả dám trách, tránh sao được khi búa tạ thời đại giáng vào ai đó, chỉ có điều thật mừng bởi có lúc phát lộ những khoảng sáng vỡ òa khiến sự thật trở về đúng với nó vốn có, nhờ công khai phá tìm tòi của nhiều thế hệ hậu sinh.

Trong những sự khai phá ấy, gần đây nhất là 2 cuốn sách chững chạc, nghiêm túc xoáy sâu vào chủ đề kẻ sĩ của nhà báo, nhà nghiên cứu Nguyễn Mạnh Thắng (tức Từ Khôi): Cuốn Vụ án Thái sư hóa hổ (năm 2017) và Đạo sắc màu máu (năm 2018).

Tính cách Mỹ

Tại sao số đông người Mỹ ngày càng thích, càng ủng hộ ông D.Trump? 

Đơn giản vì ông ấy làm những việc thiết thực có lợi cho nước Mỹ với sự quyết đoán, dứt khoát, không màu mè, không lằng nhằng dây điện, không nhằm tạo tiếng tốt cá nhân. Không đi theo vết của B.Clinton, B.Obama. Cứ thứ gì gây hại cho nước Mỹ là ông ta trảm. Thấy tổ chức UNESCO bị giật dây, rút ra liền; thỏa thuận hạt nhân với Iran không có lợi, hủy ngay; nước nào không ủng hộ Mỹ trong vụ chuyển tòa đại sứ về Jerusalem, cắt viện trợ ngay (với lý do không tội gì cho tiền đứa cãi mình); Trung Quốc lươn lẹo kinh tế, phạt luôn; Tổ chức thương mại thế giới WTO gây hại cho Mỹ, tính rút ra luôn; Hội đồng nhân quyền hay chửi Mỹ, rút luôn... Ông Trump thậm chí còn muốn rút khỏi Liên Hợp Quốc.

Ông ta vì nước Mỹ, làm những điều mà mấy anh tiền nhiệm nhát, chỉ thích vẽ vời lấy tiếng. Còn ông ta, cứ phải thiết thực. Cái gì không có lợi cho nước Mỹ, cho dân Mỹ là không chơi, dù có "truyền thống hữu nghị, quan hệ lâu đời" đến đâu chăng nữa.

Tôi đồ rằng, kể từ nay dân Mỹ sẽ nhận thức lại, những anh nào mang cốt cách D.Trump sẽ được tín nhiệm trong các cuộc bầu tổng thống, những anh nào dạng Clinton, Obama chỉ thích "nâng lên tầm cao và đi vào chiều sâu", "bày tỏ vui mừng về quan hệ tốt đẹp" sẽ thất bại thảm hại. 

Đó mới là Mỹ.

Nguyễn Thông