Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Chủ Nhật, 5 tháng 4, 2026

Có vài từ tiếng Việt nên lưu ý khi dùng

Không ít người tặc lưỡi dễ dãi, dào, đời đầy thứ lớn cần quan tâm, chứ mấy cái nhỏ vụn vặt sai sót nhầm lẫn để ý làm gì. Có người trách tôi “nhàn cư vi bất thiện”, quá rảnh rỗi, tào lao, suốt ngày săm soi, lại còn mắng rằng “tiếng Việt không có nhà anh thì nó vẫn cứ phát triển, không cần anh phải xí vào”, v.v..

Tôi nghe vậy thì biết vậy, cũng chẳng lấy làm buồn phiền, bởi tính mình “cào” quen rồi, vả lại lúc nào cũng chỉ muốn góp chút sức mọn “giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt” như cụ Phạm Văn Đồng từng dạy.

Ngay cả bản thân tôi cũng có lúc sơ suất, không phải sai, mà gây nên sự hiểu lầm. Chả là vừa rồi tôi biên ít chữ về chuyến đi Campuchia, ghi nhận những điều mắt thấy tai nghe.
 
Muốn để vui, đỡ nặng nề, tôi chơi chữ, dùng từ “du mục” khi viết “chuyến du mục” với giải thích trong ngoặc rằng du là đi, mục là mắt, thấy, ý là đã đi và thấy. Những bác rành rọt, thông thạo từ Hán Việt, kiến thức rộng còm có ý chê cười bỉ nhân hiểu “du mục” vậy là sai rồi, bởi du mục để chỉ một lối sống của những người chăn nuôi gia súc nay đây mai đó.

Thứ Bảy, 4 tháng 4, 2026

Quan ngại bị chấm dứt

Khi hai bên (hai nước hoặc hai phe) có chiến tranh, không thể nói trước được điều gì. Chiến tranh mà một phe có ông Trump lại càng không thể đoán được nó sẽ như thế nào.

Việc Iran vừa bắn rơi hai chiếc máy bay hiện đại của Mỹ chẳng khác chi giọt nước tràn ly, đặt dấu chấm hết cho hy vọng hai bên ngồi lại với nhau bàn về đình chiến, chứ chưa nói về hòa bình.

Đó là sự thách thức của Iran đối với Mỹ, kiểu như "mày làm gì được tao", mà Mỹ thì không muốn bị bẽ mặt thêm nữa. Từ hôm đánh nhau tới giờ, cũng chưa dài lắm, nhưng bẽ hơi bị nhiều.

Đó cũng là lý do vì sao Mỹ quyết cứu cho bằng được phi công, bởi nếu Iran bắt được sẽ cực kỳ phức tạp, Iran sẽ giành thế thượng phong.

Lần này Mỹ sẽ đoạn tuyệt chuyện ngồi lại với nhau, chỉ còn đánh thôi, mặc cho bên ngoài quan ngại.

Thứ Tư, 1 tháng 4, 2026

Chị Thanh (phần 3)

Campuchia tận mắt

Phần này nằm trong vệt bài về bà chị Nguyễn Thế Thanh nhưng tôi tranh thủ ghi đôi điều về Campuchia nên đặt cho nó cái tên “Campuchia tận mắt”.

Chuyến du mục (đi và thấy) trên đất Miên đã cho đứa vốn quanh năm suốt tháng chỉ quanh quẩn xó bếp như tôi ngộ ra được nhiều điều, chứ những người như chị Nguyễn Thế Thanh, nhà thơ Trần Hữu Việt và mama tổng quản Kim Tuyền (cùng xe) vốn đi nước ngoài như đi chợ nào có lạ gì.

Chút nói tiếp về chị Thanh, giờ biên vài chữ về Campuchia qua mục sở thị, mắt thấy tai nghe đã.

Campuchia lâu nay tôi chỉ được nghe là nước nghèo, chậm phát triển, so với Việt Nam thua kém nhiều mặt... Có đi mới tỏ, hóa ra không hẳn vậy.

Quả thật nông thôn Cam còn hoang dã, nhiều nơi đi cả chục cây số nhà cửa rất thưa thớt, thậm chí không bóng người. Những nơi có dáng vẻ đô thị cũng ít nhà cao tầng, đường thưa xe cộ, chả thấy ùn tắc bao giờ.

Chủ Nhật, 29 tháng 3, 2026

Chuyện cuối tuần

29.3.2026

-  Một người bị phạt 7,5 triệu đồng về “tội” đoán rằng những ngày tới giá xăng sẽ lên 34.000 đồng/lít. Khi ấy giá xăng do nhà nước quy định tại các cây xăng hơn 29.000 đồng. Công an phạt bởi cho rằng đương sự phao tin đồn nhảm, thất thiệt, gây hoang mang trong dân chúng, làm rối loạn thị trường.
Chưa đầy một tuần sau dự đoán, chính xác là 5 ngày, xăng lên hơn 34.000 đồng/lít, giá nhà nước.
Dư luận bảo thông minh cũng chết, ai biểu cầm đèn chạy trước ô tô để mang vạ...

- Cậu học trò lớp 12 ở xứ Thanh (Thanh Hóa) không hề theo lớp học vi tính, tin học, lập trình... nào, tự mày mò, tự học, tự tìm tài liệu, tự “nghiên cứu” mà viết được phần mềm, mã độc vượt qua mọi ngăn chặn, vô hiệu hóa mọi ổ khóa bảo mật, để lấy cắp dữ liệu... Mã độc này theo thống kê ban đầu đã thâm nhập gần 100.000 máy tính trên toàn cầu. Y ta và đồng phạm cướp được hàng chục tỉ đồng. Quá khiếp.

Đúng là kỳ tài. Một mình nó còn hơn cả viện này viện nọ đầy những giáo sư tiến sĩ. Có nhẽ công an cũng thấy điều đó nên trong thông tin cung cấp cho báo chí chỉ viết tắt tên đương sự.
 
Công nhận xứ Thanh lắm người tài, hào kiệt đời nào cũng có. Chúa Trịnh Sâm từng ban cho xứ Thanh 4 chữ “Thanh kỳ khả ái” quả thật không sai tẹo nào.

Thứ Bảy, 28 tháng 3, 2026

Bắc Ninh

Tối qua 27.3.26 trên tivi, nhà đài VTV phát chương trình văn nghệ trực tiếp tôn vinh tỉnh Bắc Ninh.

Mình đã từng ở Bắc Ninh, tỉnh nhỏ hiền lành bị nhập với Bắc Giang thành Hà Bắc. Cụ thể là làng Sát Thượng, xã Yên Trung, huyện Yên Phong. Nay nơi ấy thành khu công nghiệp hoành tráng của tỉnh Bắc Ninh mới. Dạo năm kia mình có dịp qua đó, không tìm thấy chút dấu xưa nền cũ.

Mấy tháng cũng đủ nhớ cả đời, từ tháng 10.1972 tới tháng 3.1973 khi trường sơ tán về đó. Sau 12 ngày đêm khói lửa, Mỹ chấm dứt ném bom miền Bắc, thầy trò lại khăn gói quả mướp, lục tục kéo nhau về Hà Nội, qua cửa ô lối cầu phao Chương Dương, đi bộ mới khiếp, thầy Nguyễn Văn Tu dẫn đầu.

Phải nói luôn, thời ấy vùng quê ven sông Cầu thật đẹp, lả lướt, dịu dàng, chân chất, yên bình, dù đang chiến tranh. Chỉ có điều nghèo, đói, như chán vạn làng quê khác. Nông thôn những năm đó quê nào cũng nghèo khó, vất vả, thậm chí làng Trà Phương quê mình ở Hải Phòng còn nghèo gấp mấy lần làng Sát Thượng.

Thứ Ba, 24 tháng 3, 2026

Chị Thanh (phần 2)

Dần dà theo dòng thời gian trôi, tôi được gặp chị Nguyễn Thế Thanh nhiều hơn, kể cả khi chị không còn là Tổng biên tập báo Phụ nữ TP.HCM nữa. Năm 1996 hay 1997 chi đó, sau hai nhiệm kỳ gánh vác thành công “tiếng nói của phụ nữ”, chị nhận ghế mới Phó chủ tịch Hội LHPN thành phố, rồi tiếp đó năm 2001 làm Phó giám đốc Sở Văn hóa – Thông tin. Hồi ông anh vợ tôi làm ở Phòng Văn nghệ của sở, tôi tới chơi, hỏi về chị Thanh, ổng bảo nó được lắm, tốt tính.

Một sáng tháng 11.2014, chị Thế Thanh nhắn tôi có rảnh thì ghé chung cư Vĩnh Viễn, quận 10 chụp giúp mấy tấm ảnh kỷ niệm buổi trao nhà cho bà quả phụ trung tá Ngụy Văn Thà. Gì chứ tham gia vào việc nghĩa của chương trình Nhịp cầu Hoàng Sa do Osin Huy Đức chủ trương thì chả có chi phải chần chừ nấn ná.

Tôi thu xếp tới, bác Nguyễn Duy đã ở đấy rồi, có cả chị Thế Thanh, anh Huỳnh Ngọc Chênh, Huy Đức, bác Đỗ Thái Bình, bác chuẩn đô đốc Lê Kế Lâm, nhà báo Viễn Sự… Phải kể ra như thế bởi đó là những con người dũng cảm lúc bấy giờ.

Thứ Hai, 23 tháng 3, 2026

Chuyện đầu tuần

Thứ hai 23.3.26. Hết tuần này là kết thúc tháng 3. Lại sắp tháng 4, rồi tháng 5 tháng 6... Ông hàng xóm cười bảo cuộc đời trôi nhanh như chó chạy.

Có những điều phải chép ra, như một dạng biên nhật sử, biên nguyệt sử, “bức tranh vân cẩu con người tang thương” (Nguyễn Gia Thiều) cho người đời biết.

- Nhân vụ anh tài xế công nghệ bị “nhạc sĩ” chửi, dọa đánh, bị chủ hãng bẻ cần câu cơm, nhà cháu viết câu đối:

Bao năm mày mò âm (nhạc), chả mấy ai nghe tiếng biết danh
Vài phút sờ lần dương (thế), biết bao người cạch mặt khinh tâm

Liên quan tới câu đối này, nhà cháu nói thêm: Hồi xưa, bọn trẻ con thường chế nhạo nhau rằng “Nhận vơ là vợ thằng nhân/Nó cho bát bún sờ lần cả đêm”. Từ “sờ lần” có nghĩa là vậy.

Bác nào chỉ ra chỗ chưa chuẩn của câu đối, nhà cháu xin đãi chầu cà phê. Nói khí không phải, nhớ chuyện Lã Bất Vi viết “Lã thị xuân thu”, treo ở cổng thành, bảo ai sửa được một chữ sẽ trả nghìn lượng vàng. Chả ai dám sửa do sợ Lã công, chứ nhà cháu rất mong được sửa bởi đời chẳng có gì hoàn toàn.