Nhật ký tháng 5.2026 (tiếp)

- Ngày 15 - 16.5:
Những ngày qua, báo chí nhà nước, và cả truyền thông nhân dân (mạng xã hội) đưa tin TP.HCM dự định từ năm học 2027 - 2028 sẽ bỏ thi tuyển vào lớp 10 phổ thông, chỉ thực hiện xét tuyển.

Nếu được vậy dân chúng rất mừng bởi lâu nay “cuộc thi tuyển vào lớp 10” chẳng khác hòn đá tảng vừa đè nặng lên cuộc sống của phụ huynh và học sinh, vừa là chiếc barie chặn đường vào tương lai của biết bao đứa trẻ tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới”.

Phải nói rằng, dù cùng trong một thể chế với rất nhiều áp đặt, phải tuân thủ, nhưng TP.HCM luôn đi đầu sự đổi mới, bứt phá, “xé rào”, rũ bỏ trì trệ, thường lấy sự phục vụ nhân dân làm mục đích.

Nhân vụ lớp 10, lại nhớ những tâm sự có tính chất chỉ đạo của ông Tô Lâm - người đứng đầu đảng, nhà nước, trung ương về điều này. Tại cuộc tiếp xúc cử tri ngày 4.5, ông nói “Mấy hôm nay học sinh chuẩn bị thi vào lớp 10, còn căng thẳng hơn thi vào đại học. Tại sao lại tạo ra tâm lý bất an như vậy? Không những nặng nề cho học sinh, phụ huynh mà còn khó khăn cho cả thầy cô giáo” (theo báo VTC News, 4.5.2026).

Xăng E10 - xe nào cũng là xe

Cứ phải nói thế này: Do nguồn nhiên liệu khoáng (xăng dầu) ngày càng ít đi, càng ít thì càng hiếm, giá càng tăng; lại trúng lúc chiến tranh ở vựa xăng dầu Trung Đông (chiến tranh thì cứ nói mẹ chiến tranh, chứ uyển ngữ thành xung đột nghe thối bỏ xừ), chả biết khi nào mới chấm dứt.

 
Đó là chưa kể lý do bảo vệ môi trường, rồi cả việc thúc đẩy sản xuất trong nước - tất cả đều rất chính đáng, nghe lọt tai.

Vì vậy, việc pha thêm thành phần ethanol (nôm na là cồn, cồn sinh học, chưng cất từ mía, ngô, sắn... xứ ta sẵn) vào xăng khoáng, dù ban đầu áp dụng chỉ 10%, tức theo tỷ lệ 90% xăng R95, 10% ethanol, còn gọi là xăng E10, cũng tạm được đi.

Chạy xe (máy, ô tô) bằng xăng E10, xe có bị mau hỏng không, nóng máy không, hư này hư nọ không... chưa biết, đang cãi nhau như mổ bò, sư nói sư phải, vải nói vãi hay.

Tôi không phản đối xăng pha nhớt, í quên, xăng pha ethanol, nhưng cứ cuối tháng 5 chạy ra cây xăng gần nhà đổ tràn bình 2 con xe máy đầy xăng R95 cái đã, cho chắc ăn. Chỉ đi chợ, có lẽ cũng được vài tuần, haha, kệ các bố cãi nhau.

Cần trả lại tên trường

Hôm 16.5.26 diễn ra lễ "kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống Đại học quốc gia Hà Nội". Có những báo còn đưa tin vắn tắt "120 năm Đại học quốc gia Hà Nội".

Đại học quốc gia HN khởi thủy là Trường đại học Đông Dương được thành lập ngày 16.5.1906, trụ sở tại 19 Lê Thánh Tông, Hà Nội bây giờ. Sau những biến cố thời đại, Trường đại học Đông Dương bị thay thế bằng Trường đại học Tổng hợp Hà Nội năm 1956.

 
Tới năm 1993, trường Tổng hợp bị xóa sổ, chia thành 2 trường đại học khoa học cơ bản là trường Khoa học xã hội và nhân văn, trường Khoa học tự nhiên. Đồng thời, Đại học quốc gia Hà Nội ra đời, gồm hai trường ấy và một số trường khác.

Nói túm lại, Đại học quốc gia Hà Nội có nguồn gốc, nền tảng là Trường đại học Đông Dương và Trường đại học Tổng hợp Hà Nội.

Trí tuệ nhân tạo (AI)

Thực ra bây giờ không cần bắt, xử lý bọn vi phạm bản quyền nữa, bởi các văn nghệ sĩ có tự sáng tác đâu, tinh nhờ AI làm giùm.

AI đang làm đảo lộn mọi điều. Nó như ma vậy.

Học trò không tự làm bài tập về nhà nữa, AI làm văn còn hay hơn thầy cô giáo.

Hôm trước bác thi sĩ Nguyễn Duy kể, khi cả đám đang ngồi nhậu, một lão mở máy nói với AI mày phổ nhạc cho tao bài thơ này của Nguyễn Duy đi, phải thật xúc động nghe mày. Chỉ hơn phút đã có tác phẩm, ca sĩ AI hát luôn, nghe ngất ngây.

Nhật ký tháng 5.2026 (tiếp)

- Ngày 6.5:

Mấy ngày rồi, và cả hôm nay, báo chí nhà nước nhắc nhiều về chủ đề "chủ nghĩa xã hội", một vấn đề vừa công khai vừa cấm kỵ.

Chả là trung ương (đảng, Bộ Chính trị) đã chỉ thị thí điểm trên 34 tỉnh thành cả nước, nhất là Hà Nội và TP.HCM, mỗi địa phương xây dựng mô hình một phường/xã xã hội chủ nghĩa, sau đó “nghiệm thu” và sẽ tiến hành đại trà. Thực hiện ngay từ năm nay 2026. Hà Nội và TP.HCM đang sốt sắng triển khai. Theo tôi, nếu thí điểm, thì cứ tổ chức và xây dựng một xã/phường 100% tư bản chủ nghĩa, biết đâu lại thành công, được dân đồng tình, ủng hộ.

Trước đó chút ít, báo quốc doanh đồng loạt đưa tin, tại cuộc tiếp xúc cử tri ngày 4.5, Tổng bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm nêu mục tiêu đến năm 2045 sẽ kết thúc thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội và đất nước bước sang giai đoạn phát triển mới.

Xin nhớ rằng, người tiền nhiệm là ông Nguyễn Phú Trọng, một trùm lý luận, đã từng khẳng định thờikỳ quá độ rất dài, không biết đến bao giờ, có thể cả trăm năm nữa, nghe rất nản. Bác Lâm đột phá như trên lại gieo chút hy vọng.

Nhật ký tháng 5.26

- Ngày 2.5:

Thiên hạ nghỉ lễ, ngày Quốc tế lao động, đi chơi vui lắm. Thời nay nhiều người khá giả nên họ chẳng dại gì ở nhà, dù ra đường kẹt xe. Kẹt, rồi than thở, có ông chịu trận tắc đường cả tiếng, sau đó lên phây búc than biết thế ở nhà.

Ồn ào chuyện một cặp lái ô tô riêng suốt từ Hà Nội vào tới tận Phan Thiết chơi lễ, ăn đĩa cơm 35 nghìn kêu đắt, tố cáo tùm lum tà la. Giời ạ, cơm đĩa 35 nghìn là chuyện thường, giá vậy bình dân rồi, anh chị ơi. Làm vậy thiên hạ cười cho.


- Ngày 3.5:

Tự dưng trồi ra bài cũ mình biên cách nay 4 - 5 năm về việc trung ương và các địa phương tổ chức lấy phiếu tín nhiệm cán bộ lãnh đạo. Đọc lại, chết cười về trò này. Chị đẹp Hoàng Thị Thúy Lan ở Vĩnh Phúc được tín nhiệm cao 100%. Nhiều anh chị siêu lãnh đạo cũng đạt "tín nhiệm cao" trăm phần trăm, năm sau bị kỷ luật hoặc vào tù.

Giờ chả thấy ai nhắc tới quy trình ấy nữa, nó bị chôn vùi không kèn không trống. Tác giả của nó cũng "lên đường theo tổ tiên" ông bà ông vải rồi. Trong lịch sử đương đại, hình như chưa có vị "đế vương" nào bị lãng quên nhanh như vậy.

Thiên hạ chê cười vụ lấy phiếu tín nhiệm bởi nó vô lý, ngạo mạn. Con người ta, dù là lãnh đạo, ai cũng có phần được và chưa được. Ngay cả tấm huy chương còn có mặt trái, mặt trời còn có vết đen. Nhưng cán bộ thì dù gì chăng nữa cũng đạt tín nhiệm, hơn nhau ở chỗ cao thấp, chứ không có bất tín nhiệm. Tất cả đội ngũ đều trong sạch vững mạnh, ai cũng được tín nhiệm. Rất ngạo mạn. Nói như ông Phan Diễn (có người còn bảo ông Diễn chỉ nhắc lại lời ông Sáu Nin), đó là sự kiêu ngạo cộng sản. Bệnh ăn vào phủ tạng rồi, không sửa được.

Nhật ký tháng 4.26 (tiếp)

- Ngày 30.4:

Cả nước nghỉ lễ. Nhiều nơi bắn pháo hoa. Thiên hạ đi chơi tưng bừng. Cờ đỏ giăng đầy. Nhiều con đường xe cộ chật cứng.

Một người nổi tiếng nữa, Giáo sư Tương Lai, qua đời. Chỉ mỗn báo Tuổi Trẻ thông tin, đăng bài về ông, còn lại báo đài đều lặng thinh. Chắc có sự chỉ đạo ngầm.

Ngay sau khi giáo sư đi, hơn tiếng đồng hồ sau, nhà thơ Nguyễn Duy - người bạn tri kỷ, "đồng ý, đồng chí, đồng tình" của giáo sư có bài tiễn biệt rất cảm động, "ý tại ngôn ngoại", rằng: