Nhặt nhạnh, suy nghĩ từ chuyến đi (kỳ 3)

Trưa 5.9.26, tàu đã qua ga Cẩm Giàng chặng dài rồi, sắp dừng ga Gia Lâm, lòng còn bâng khuâng. Vẫn chập chờn hình ảnh khu nhà tàn tạ di tích Tự lực văn đoàn ven đường sắt, nới từng có túp hàng nước nhỏ được Thạch Lam viết nên “Hai đứa trẻ”. Thương thế hệ có bao nhiêu người tài bị chôn vùi, lãng quên chỉ bởi cuộc bể dâu ý thức hệ. Người ta nhân danh này nọ để chém giết nhau thì việc “giết” một cái tên chỉ là chuyện nhỏ.

Nhân chuyện Cẩm Giàng - Nhân văn giai phẩm, sực nhớ mấy hôm rồi nổi lên vụ vừa vui vừa buồn. Ở xứ Thanh. Chính quyền tỉnh Thanh Hóa (một trong vài tỉnh thoát được cuộc sáp nhập giữa năm ngoái 2025) đã làm được điều khá hợp lòng người: đặt tên đường Hữu Loan cho một đường phố ở phường Hạc Thành ngày 9.10, và sau đó một phố khác ở phường Bỉm Sơn cũng vinh dự mang tên tác giả “Màu tím hoa sim”, “Đèo Cả”, “Những làng đi qua”… ngày 17.10.

Hoa sữa ư, có riêng gì hoa sữa

Người ta đang rảnh rỗi "cãi" nhau về mùi hoa sữa. Người bảo thơm, kẻ nói thối. Thực ra là tùy… mũi, tùy cảm nhận, chả ép nhau được. Cà cuống đưa cho người tịt mũi, có mà thơm khối.

Lại nhớ chuyện có hai anh luận về phát rắm (trung tiện) của quan. Một anh bảo "Y hi quản thược chi âm (văng vẳng như tiếng đàn tiếng sáo), một anh “phảng phất chi lan chi vị” (thoang thoảng mùi hương hoa lan). Khi quan lý luận rằng rắm thối lắm, phải thối mới đúng triết học, chứ thơm nguy to, ta chết tới nơi rồi. Tức thì hai anh nhảy loạn lên, bịt mũi xua tay bảo thối, thối không chịu được.

Thơm hay thối, đúng hay sai nhiều khi không phụ thuộc vào bản chất của sự vật, mà do ý chí, thái độ, cảm tính, và nhất là quyền lực của con người.

Hoa sữa, trung tiện, hoặc nhiều thứ khác đều tình trạng vậy. Thích thì nói thích, không thích bảo không thích, vậy thôi. Đừng ép nhau, bắt chặt cây chẳng hạn, bởi vi phạm vào quyền thưởng thức của người khác.

Ngay tôi đây, lối về gần nhà có mấy cây hoa sữa, mỗi lần nó trổ hoa, “thơm” nồng nặc rất… nhức đầu, tôi tăng ga vọt lẹ, về tới nhà thở phào, chứ có đòi chặt đâu. Nhưng mấy nhà gần đó đã xuống tay hạ thủ rồi, họ bảo hoặc nó chết, hoặc tôi chết, cứ ở gần thì biết. Họ lườm tôi, ở xa đừng lắm chuyện.

Trần đời, bỉ nhân chỉ thích bằng lăng. Hoa đẹp mà có ưu điểm… không thơm. Hồi ở Hà Nội thập niên 70, ngó rặng bằng lăng trên phố Hàng Bông Nhuộm, dãy bằng lăng gần nhà lao Hỏa Lò, sao đẹp thế không biết.

Nguyễn Thông

Thắc mắc về dùng từ 'doanh nhân'

Nói ngay, thắc mắc của ông hàng xóm chứ không phải của bỉ nhân. Lão hỏi khó (người xưa gọi là "vấn nạn" - từ này rất nhiều người, nhất là các nhà báo, dùng sai tè le), kể ra cũng có lý.

Chả là, ở xứ ta vốn rất nhiều ngày này ngày nọ, thì ngày 13.10 hằng năm là "ngày doanh nhân". Cũng kiểu dạng ngày kỵ, cúng giỗ, kỷ niệm, chào mừng, tưởng nhớ, biết ơn, sinh nhật. Hôm nay 13.10.2026, trúng ngày ấy.

Chính quyền đặt ra "Ngày doanh nhân Việt Nam" nhưng trên thực tế chủ yếu dành cho các nhà sản xuất, chế tạo, chế biến, đầu tư vốn liếng tiền bạc vào hoạt động nào đó làm ra sản phẩm. Họ là những nhà công nghiệp, làm kinh tế, dịch vụ (giao thông chẳng hạn) nhưng chủ yếu sản xuất công nghiệp chứ không buôn bán, trao đổi hàng hóa. Nông dân cũng là nhà sản xuất, tuy nhiên không được tính vào đối tượng này, mặc dù ai cũng phải ăn gạo do họ sản xuất ra, thế mới quái.

Vậy thì tên gọi kia có điều chưa ổn.

Chuyện “Thắc mắc biết hỏi ai”

Những năm chưa xa, trên tivi TP.HCM cũng như một số tờ báo có mục “Thắc mắc biết hỏi ai?”, người trả lời là bác sĩ Trần Bồng Sơn. Ngoài ra còn có một chương trình nữa về y tế cũng khá nổi tiếng với người giải đáp là bác sĩ Bùi Xuân Vĩnh. Cả hai ông thầy đều có duyên. Coi, nghe họ nói còn thích hơn xem phim ta thắng địch thua.

Đốc tờ Vĩnh chuyên về bệnh trẻ con, mà trẻ con thì lắm bệnh nên bác nói mệt nghỉ. Chả cần mở phòng mạch vẫn sống khỏe. Tư vấn hay lắm, nhiều khi ước con mình bệnh để được bác ấy khuyên răn chỉ dạy.

Người lớn, nhất là thanh niên trai lẫn gái thì chịu đốc tờ Sơn. Một chuyên gia về tình yêu, tình dục, phòng the, chuyện trai gái, bệnh giới tính này nọ. Quan đốc mà lên tivi, bọn trẻ há hốc mồm, nuốt không sót một câu. Tinh chuyện khó nói, khó giãi bày (thế nên mới “thắc mắc biết hỏi ai”) được ổng giải đáp cặn kẽ, khuyên phải thế lọ thế chai.

Sao lại có người giỏi giang, tinh thông, duyên dáng Việt Nam thế. Nhiều lứa trẻ những năm ấy chịu ơn ông. Chả biết cụ Bồng Sơn có còn sống, nếu vẫn tại thế chắc phải cửu thập.

Nhặt nhạnh từ chuyến đi (kỳ 2)

Đường sắt chiều Hải Phòng - Hà Nội, tàu qua ga Hải Dương thì tới ga Cẩm Giàng. Thời trước, những năm 70 - 80, giữa hai nơi này còn điểm dừng ga Cao Xá, giờ bỏ rồi.

Gần trưa 5.9.26, loa trên tàu thông báo “quý khách chú ý sắp tới ga Cẩm Giàng, tàu chỉ dừng trong 3 phút, quý khách xuống ga cần kiểm tra lại đồ đạc hành lý…”. Trời, chỉ có 3 phút, không thể thực hiện được ý định nung nấu từ lâu, chụp vài tấm ảnh về nơi đặc biệt này.

Tôi nói với cô gái ngồi bên, có lẽ sinh viên, cháu có biết gì về ga Cẩm Giàng không. Dạ, cháu chỉ đi qua thôi, không biết, bác ạ. Tôi bảo, chút nữa, cháu để ý ven đường tàu chúng ta sắp qua có bức tường cũ kỹ với tấm bảng nhỏ cũng rất cũ mờ, “khu di tích Tự lực văn đoàn”.

Vừa nói xong thì tàu trườn qua, tấm bảng ấy chầm chậm trôi về phía sau. Cả khu di tích cây cối rậm rạp, nhà cửa cũ kỹ, vườn tược hoang vu, không một bóng người. Quá khứ chập chờn, lạnh lẽo, cô đơn, chỉ còn tấm biển cũ với dòng chữ nhòe nhoẹt như thách thức thời gian. Thật buồn.

Cách chữa mụn cóc

Sau khi đọc bài về chữa lòi dom/trĩ (eo ôi, ghê quá), nhiều bạn còm/nhắn rằng bác/anh/bạn ơi, cho thêm bài chữa mụn cóc nữa nhé.

Quả thật "nhờ ơn giời" nhà cháu đã khỏi hẳn được mấy thứ bệnh "nan y" chết tiệt, cứ tưởng chúng sẽ đeo bám theo hết đời.

 
Các cụ dạy "ở hiền gặp lành", nhà cháu chẳng biết mình có hiền không, nhưng lành thì có.

Sống khổ, thiếu thốn, nhà nghèo, ở nông thôn... nên nhà cháu từng dính hết những ghẻ lở, hắc lào, thối tai, mắt toét, sâu răng, thò lò mũi xanh, mụn cóc... chỉ "chữa vớ chữa vẩn" bằng lá, thế mà cũng khỏi, tiệt luôn.

 
Xin kể để ai mắc mụn cóc, cứ thế mà thực hiện, đảm bảo khỏi trăm phần trăm, còn chi phí khám chữa bệnh có khi chưa đầy 5 nghìn bạc VNĐ theo thời giá hiện tại.

Dành cho những ai quan tâm tới… bệnh trĩ

Thực thà mà nói, gần 3 năm qua, sau khi nhà cháu lên bài kể việc bản thân đã khỏi bệnh ra sao, mà tinh dững bệnh "nhạy cảm" như lòi dom (trĩ), mụn cóc, khô da (á sừng) bàn chân, v.v.. không ít bạn đọc nhắn hỏi bác/anh/bạn ơi, cho xin bài để tham khảo chữa bệnh, mà sao tìm mãi không thấy...

Chả là nhà cháu chủ quan, chỉ lưu file bài vào ổ cứng máy tính, nhưng đùng phát, máy bị hư, bao nhiêu bài vở mất tiệt. Còn phây búc bị chặn phải thay mấy lần, nên tưởng hết hy vọng. Mà viết lại thì bận bịu, không có thì giờ, ngại.

May thay, vừa rồi nhà cháu nhờ được anh bạn - chuyên gia sừng sỏ về vi tính/công nghệ thông tin (sẽ có bài riêng về anh ấy nay mai), y làm nhoắng cái xong, tìm được hầu hết, nhất là những nội dung để ra sách. Quả thật “châu về Hợp Phố”, may vô cùng.

Giờ thì có thể xin lỗi về sự chậm trễ, đáp ứng lại thịnh tình và sự quan tâm của cô bác anh chị em.
Trước hết là bài về chữa bệnh trĩ.