Án văn: Hoàng Minh Tường bị lên bờ xuống ruộng

Có hai ông cùng vần “ường”, một ông nhà văn tên cúng cơm Hoàng Minh Tường, ông kia là nhà điêu khắc gò đồng tên theo CCCD do chính quyền cấp là Phạm Xuân Trường. Rất nổi tiếng, được kính trọng nể phục, cả ông viết văn lẫn ông gò đồng. Họ là "đương sự" trong hai vụ án văn ở xứ này. Vụ ông Phạm nhà cháu đã từng viết cách nay chưa lâu.

Ông Hoàng Minh Tường sinh năm 1948, Mậu Tý, tuổi con chuột, làm đủ nghề (dạy học, làm báo, viết văn, nghiên cứu...), viết văn từ sớm, năm 1973 đã có tiểu thuyết được giải cấp bộ, năm 2008 ra cuốn “Thời của thánh thần” nổi như cồn, rồi ngay sau đó bị đánh tơi tả, thu hồi, cấm tiệt.

 
Cuốn này chịu án trảm quyết trong nước, nhưng lại được thế giới khen nức nở, đánh giá rất cao, dịch ra nhiều thứ tiếng như Hán (Trung Quốc), Pháp, Hàn, Nhật... Đó là vài lời vắn tắt về cuộc đời và sự nghiệp ông văn sĩ Tường.

Nhà văn Hoàng Minh Tường hơn đám tôi 7 - 8 niên, cùng tuổi bác Nguyễn Duy. Lứa ấy nhiều bác giỏi, cực giỏi, như Lưu Quang Vũ, Nguyễn Duy, Dương Kỳ Anh...

Cụ Tường có nét đời na ná hao hao các “nhà” Nguyễn Huy Thiệp, Ma Văn Kháng, nghĩa là từng học sư phạm, làm thầy giáo, được bổ lên miền núi “vời vợi nghìn trùng”, chả biết có để lại giống nòi nơi ấy không, rồi sa vào viết văn, làm báo, hiến phần đời còn lại cho văn chương.

“Thơ”, “cô giáo” và cựu binh dỏm

Phải để trong ngoặc kép bởi đó không phải thơ, người viết cũng không xứng đáng là cô giáo.

Dư luận xã hội vừa lên tiếng hơi bị nhiều về bài “ther” của một “cô giáo”, do cựu binh dỏm đưa lên mạng xã hội. Ồn ào chăm chú tới mức, người ta quên cả những đại sự quốc gia, chẳng hạn ông A được giải thưởng, đám B bị kỷ luật khai trừ đảng, chìm tàu, v.v..

Chê khen đều có cả. Ở xứ này, bất cứ thứ gì người ta cũng có thể cãi nhau, ngay cả những điều hết sức rõ ràng. Chả hạn chuyện chiến tranh ở Ukraine, người gọi là chiến tranh, kẻ nói thành xung đột, người lên án quân xâm lược, kẻ bênh vực Pu.tin, cứ rối tinh rối mù, thiếu điều chia phe tẩn nhau một mất một còn. Bênh quân xâm lược, hăng nhất là những anh có duyên nợ với... Liên Xô, nhắm tịt mắt bênh mặc kệ thế thời đã đổi.

Ông hàng xóm nhà tôi cười gút lại, xưa cứ quen mồm bảo “chính quyền nào, nhân dân ấy”, sai, mà phải là “nhân dân nào, chính quyền ấy”. Nhân dân là sự bộc lộ rõ nhất phần “tối” của chính quyền.

Vụ “ther” là ví dụ cụ thể.

Tắc kè

Trường đại học FPT vừa (tối 7.7.2026) công bố không liên quan gì tới cuốn sách và nội dung cuốn sách của ông Nguyễn Thành Nam.

Trường cho biết ông Nam đã nghỉ việc (còn nghỉ từ lúc nào thì ỡm ờ không nói rõ), đã không còn dạy môn về Hồ Chí Minh tại trường nữa.

Những vi phạm của ông Nam trường không chịu trách nhiệm, v.v..

Thói đời xưa nay là vậy, "khi vui thì vỗ tay vào/đến khi hoạn nạn thì nào thấy ai", phù thịnh chứ không phù suy, thậm chí còn đánh bồi cho chết luôn.

Đành rằng trách nhiệm cá nhân, nhưng phủi sạch như không dính dáng gì, coi sao đặng, nghe chẳng lọt tai chút nào. Chuyển màu nhanh quá.

Lúng túng, rề rà, lãng phí

Hôm nay 2.7.2026, đã vào kỷ nguyên mới được tròn một năm, thêm một ngày.

Để có cuộc cách mạng vĩ đại sáp nhập/xóa bỏ các bộ ngành, các đơn vị hành chính tủn mủn cồng kềnh, điều chắc chắn là cấp trung ương đảng và chính quyền đã nghiên cứu, bàn bạc rất kỹ, rất lâu, ủ mưu cho chín muồi, tính kỹ về tất cả mọi điều, rồi mới quyết định thực hiện từ 0 giờ ngày 1.7.2025.

Ông em rể tôi bảo rằng dẹp được 29 tỉnh, xóa được gần 700 cấp huyện là điều cực kỳ vĩ đại, tích cực, bỏ bộ máy cồng kềnh với bao nhiêu rườm rà ăn theo mà tất cả những triều trước cố duy trì, không dám làm, không làm được.

Để bộ máy mới được trôi chảy, những phát sinh và tồn đọng được xử lý, dĩ nhiên không thể một sớm một chiều. Cần thông cảm.

Các bạn tôi bên ấy (kỳ 3, cuối)

Hôm nay 30. Tháng 6.26 có 30 ngày. Chỉ còn hôm nay, sau khi ra số cuối cùng, báo Tuổi Trẻ giấy (bản in) chấm dứt tồn tại. Theo ngôn ngữ chính quyền, nó đã “hoàn thành nhiệm vụ lịch sử” khi đất nước sang kỷ nguyên mới, còn nói trần trụi thì do người ta không cần tới nó nữa. Cũng như báo Tin Sáng hồi thập niên 80 vậy, buộc phải tự tuyên bố đã hoàn thành nhiệm vụ lịch sử và chấm dứt hoạt động, cũng đúng vào ngày 30.6, năm 1981.

Mấy hôm rồi, bỉ nhân cứ phân vân có biên tiếp không. Đành rằng các anh chị “bên ấy” mình quen biết, thân tình đều đã nghỉ làm Tuổi Trẻ cả, nhưng dẫu sao nhắc tới báo lúc này, khi nó sắp bị đình bản, có điều chi không nên không phải. Vậy nên nhà cháu chỉ tẩn mẩn nhớ lại vài gương mặt mình kính trọng, khâm phục nhất, coi họ như thầy nghề, sư phụ nghề.

Trước hết là đại ca Đoàn Khắc Xuyên. Bác hơn tôi đủ thứ, tuổi đời, sự từng trải và kinh nghiệm nghề, trình độ hiểu biết/kiến thức, ngoại ngữ, cách đối nhân xử thế, cách giao tiếp xử sự, sự chín chắn, sự dứt khoát, cách sống tình cảm, lời nói nhẹ nhàng... Tôi mà liệt kê, tỉ mẩn kể ra, đến tối chẳng hết.

Ai đó sẽ bảo, vậy là thánh à. Không, không phải thánh, nhưng là một trong những người NGƯỜI nhất, đáng kính nể nhất mà tôi quen biết. Không phải thánh, mà là Đoàn Khắc Xuyên, nhà báo Đoàn Khắc Xuyên.

Chúng nó vô ơn

Ông anh họ tôi, rồi sau đó các con ông đã phàn nàn như vậy về trường hợp họ đối xử vô ơn với bố mình, ông mình, tức bác tôi.

Đó là trường hợp cụ Nguyễn Phẩm Bình cán bộ tiền khởi nghĩa, ở thôn Trà Phương, xã Thụy Hương, H.Kiến Thụy (trước kia), nay là xã Kiến Thụy, TP.Hải Phòng.

Cụ Bình sinh năm 1909, từ năm 1943 đã tích cực tham gia cuộc cách mạng chống thực dân Pháp ở địa phương, là thành viên trong tổ chức của mặt trận Việt Minh.

Khi Hải Phòng nổ ra phong trào Kim Sơn kháng Nhật và tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền ở phủ Kiến Thụy và tỉnh Kiến An (cũ), cụ Bình đã có nhiều đóng góp, được nhà nước và nhân dân ghi nhận. Tháng 12.1945, cụ Bình chính thức đứng trong đội ngũ cách mạng, làm thư ký Văn phòng UBND huyện Kiến Thụy, sau đó được chuyển lên làm thư ký UBND tỉnh Kiến An.

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp 9 năm, cụ Nguyễn Phẩm Bình từng giữ chức Trưởng phòng cán sự Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh Kiến An, sau đó công tác tại bộ phận chỉ đạo của ủy ban đến khi về hưu năm 1965.

Loanh quanh

Phải nói toẹt thế này:

Bà cán bộ Trung tâm dịch vụ công số 3 tại phường Ngọc Hà ở thủ đô, theo như cấp trên (cả giám đốc trung tâm lẫn lãnh đạo thành ủy, ủy ban) giải thích, là đã làm đúng quy trình, quy định, quy tắc, không sai, chỉ có điều còn máy móc, thiếu tinh tế, chưa bám sát thực tế, v.v..

Tôi nói thật, cũng chỉ loanh quanh bảo vệ nhau, bao che, chữa thẹn thôi, ngại xấu thiếp hổ chàng.

Thứ mà cô ta thiếu là thứ quan trọng nhất của con người, nhất lại là cán bộ: Thiếu ĐỨC.

Cụ Hồ dạy "Có tài mà không có đức thì là người vô dụng". Cứ thế mà thực hiện, theo lời cụ giáo huấn.
Loại cán bộ robot thiếu ĐỨC như vậy thì phải lập tức đình chỉ công việc, loại khỏi bộ máy, chứ không phải chỉ kiểm điểm, xử lý nội bộ, rút kinh nghiệm sâu sắc.

Cứ tự đặt mình là bà cụ, hoặc con bà cụ bị "hành là chính" thì sẽ tìm ra cách xử lý nghiêm túc nhất.

Nguyễn Thông

(Tôi có ông bác là cán bộ tiền khởi nghĩa, còn đủ cả hồ sơ chứng minh, suốt bao nhiêu năm gia đình đi làm thủ tục xác nhận nhưng nhà chức việc không chịu giải quyết chỉ bởi họ quen việc hành dân, đòi phải thế này thế nọ, kể cả tiền.

Nhân vụ bà cụ cán bộ 80 năm tuổi đảng kia, tôi sẽ công khai vụ bác tôi. Còn ai muốn nắm sớm, cứ liên hệ hỏi: Ông Nguyễn Hữu Cộng (cháu nội cụ), thôn Trà Phương, xã Kiến Thụy, TP.Hải Phòng, sẽ được cung cấp đầy đủ bằng chứng tin cậy).