Cúng tổ

Chủ nhật 26.4.26 theo lịch âm là ngày giỗ tổ Hùng Vương, mùng 10 tháng 3, còn gọi quốc giỗ, ở xứ ta. Dân chúng được nghỉ lễ, nhang khói khắp mọi miền, vui lắm. Cúng nhưng vui hơn tết.

Thực thà mà nói, tôi cũng không mặn mà với lễ giỗ này, chỉ trừ việc được nghỉ làm mà vẫn có lương. Nhưng mình đã nghỉ "hiu" hẳn rồi, ngày nào cũng "lễ", thừa thời gian, chỉ thiếu tiền.

Không thích ngày này bởi đối tượng được giỗ (vua Hùng) không có thật, chỉ là nhân vật hư cấu, truyền thuyết, phi lý (điều này mà làm rõ phải dày bằng cuốn sách "Nỗi buồn chiến tranh").

Mình luôn kính tổ tiên, tiền nhân có đức có tài, các cụ, ông bà, cha mẹ - những con người thật, còn vui theo số đông hướng về hư ảo tưởng tượng (người đẻ trăm trứng chẳng hạn), mình không thích, nhưng cũng không phản đối. Chuyện tâm linh, nên tôn trọng mọi góc nhìn, suy nghĩ, quan niệm.

Trở lại

Blog của nhà cháu gần một tháng qua bị chặn (khi về quê, chỉ có mạng Viettel, mà nhà mạng này chặn rất khiếp).

Nay bỉ nhân đã ở nhà, mạng wifi khác, nên được tiếp tục hầu bạn đọc, trước hết là lần lượt đăng những bài đã viết trong thời gian qua, vẫn còn tính thời sự.

Chúc mọi người cuộc sống vui vẻ, an lành.

Nguyễn Thông

Chị Thanh (phần 4, cuối)

Trên chuyến xe Kia Carnival rong ruổi xứ Campuchia, mấy chị em tôi trò chuyện nổ bung bắp rang. Chuyện đời, chuyện nghề, quá khứ, hiện tại, cả chuyện vui chuyện buồn.

Trong đời, tôi từng quen biết những người có trí nhớ kỳ lạ, hầu như họ chả quên những gì đã xảy ra trong cái dòng thời gian xô bồ và đám đông chen chúc. Chỉ cần một chút gợi nhỏ cũng khiến ký ức tuôn về cuồn cuộn, rất thực, chi tiết, cứ như cuốn sử được lật từng trang vậy. Bộ não như ổ cứng dữ liệu máy tính, enter là bật ra ngay.

Chị Nguyễn Thế Thanh là một trong những người ấy. Tự dưng lẩn thẩn nghĩ, mấy nhà chép sử viết sử nếu lúng túng ngắc ngứ chỗ nào nên tìm đến những pho sử sống này.

Trong chuỗi chuyện đường trường, tôi ra vẻ hiểu biết, rằng hồi còn học cấp 2 em đã nghe kể về Mậu Thân 68 và bác Năm Truyện, lại còn gợi mở chắc hồi ấy bác đã ngang hàm (đại tá) với ông Lê Đức Anh. Chị bảo, không, không, hồi ấy ổng (ông Anh) đã trung tướng rồi, còn Tám Hà chỉ thượng tá.

Hungary (kỳ 2)

Như đã kể, lứa chúng tôi con em nông dân lớn lên ở miền Bắc thời trước 1975 chỉ biết đến Hungary qua sách báo, tuyên truyền của nhà nước, qua văn học nghệ thuật, chứ không có kênh chính trị, kênh quốc tế. Có lẽ để lại dấu ấn đậm nhất về Hungry là cuốn tiểu thuyết lịch sử "Những ngôi sao Ê ghe", hay còn có cái tên phổ biến "Những ngôi sao thành Ê ghe".

Tôi đọc lâu rồi, giờ nhớ mang máng sách ấy kể về cuộc chiến đấu của người Hung chống lại quân xâm lược Thổ Nhĩ Kỳ, bảo vệ thành cổ Ê ghe. Cực kỳ tàn khốc, đau thương, hùng tráng, quả cảm. Cả một dân tộc được tái hiện với những bi kịch, mất mát, anh hùng qua cuộc chiến này, nhất là qua số phận một đôi vợ chồng (tôi quên tên rồi). Hung thế kỷ 16 cũng tang tóc bi kịch như xứ ta cùng thời vậy. Đọc xong sách, rồi sau còn xem phim (người ta dựng thành phim), tự dưng lẩn thẩn nghĩ có lẽ nhà văn Anh Đức viết cuốn "Hòn Đất" bị ảnh hưởng từ Ê ghe này chăng.

Còn những điểm nghẽn

Một trong những việc có ý nghĩa tích cực nhất của tân Thủ tướng Lê Minh Hưng là ký quyết định giải thể, giải tán, chấm dứt hoạt động của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia (đương nhiên kể cả các ban cấp dưới của ủy ban này ở địa phương).

Trong bao nhiêu năm, nó đã tồn tại nhưng an toàn giao thông rất tệ, thậm chí tai nạn giao thông rất nhiều, rất nghiêm trọng.

 
Những nhiệm kỳ chính phủ và thủ tướng trước đều thấy cả biết cả nhưng lờ đi, không có động thái nào xử lý tích cực.

Chưa biết thời gian tới ông Hưng sẽ chứng tỏ mình thế nào nhưng điều ông vừa làm rất đáng ghi nhận, thể hiện sự cương quyết, dũng cảm, đột phá thực sự.

Có những từ tiếng Việt cần lưu ý khi dùng (kỳ 3)

Lần này bỉ nhân đề cập nhóm từ tiếng Việt có gốc Hán, tức từ Hán Việt, gồm: Tiếp kiến, hội kiến, hội đàm.

Chả là báo Nhân Dân - cơ quan trung ương của đảng Cộng sản Việt Nam, số ra ngày 11.4.2026 có bài "Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp kiến Giáo hoàng Leo XIV".

Nói luôn, viết như thế là dốt, không hiểu gì về từ "tiếp kiến", trừ trường hợp cố ý dốt để tự nâng mình lên.

Không chỉ báo Nhân Dân với đội ngũ lãnh đạo sừng sỏ, kiến thức đầy mình, đội ngũ phóng viên tinh những nhà này nhà nọ trong giới, mà cả nhiều báo đài quốc doanh khác cũng dốt vậy, xài từ "tiếp kiến" sai trầm trọng vậy. Tôi dám chê rằng "dốt" bởi không từ nào chính xác hơn, dù có làm họ tự ái, khó chịu.

Chuyện nhỏ mà không nhỏ

Cải cách gì thì cải cách, đột phá gì thì đột phá, tiến vào kỷ nguyên mới hay tiến đi đâu chăng nữa, định làm việc lớn mấy chăng nữa, kết quả thế nào chưa biết được bởi còn chờ thời gian chứng minh.

Nhưng cứ làm ngay được mấy điều nhỏ mà không nhỏ này thì tôi tin:

- Dẹp bệnh hình thức, trước mắt là bớt/giảm tối đa tình trạng băng rôn, cờ quạt, khẩu hiệu, hoa hoét.

- Chấm dứt hẳn chuyện trồng cây to, trồng cây biểu diễn.

- Ngưng xây trụ sở mới của bất cứ cấp nào, ngành nào. Tận dụng và khai thác tối đa những trụ sở cũ sau cuộc sáp nhập các đơn vị hành chính và cơ quan, giao ngay cho 2 ngành y tế và giáo dục đang rất thiếu, chứ đừng ôm tiếp cho đơn vị mình (vài mống cũng chiếm nguyên trụ sở to đùng, rất lãng phí).

- Họp hành vừa thôi, cấp phó ít thôi. Sáp nhập xong, đừng lấy cớ quy mô lớn, bộ máy to rồi cấp phó gấp đôi gấp ba so với bộ máy cũ, nếu vậy mèo lại hoàn mèo, đánh bùn sang ao, chả thay đổi gì, thậm chí tệ hơn. Bộ máy tinh giản và hiệu quả mới là đích của cải cách, đột phá.

Nếu chưa có kinh nghiệm hãy nhìn ra những nước tiên tiến văn minh mà học, chứ cứ rụt rè thứ nghiệm, không mạnh dạn thay đổi thì vẫn chỉ quanh quẩn ao làng thôi, đừng mơ ra biển lớn. Tôi bảo thật.
Thông cào