Tư liệu: Anh em nhà họ Hồ

Mấy ngày vừa qua, đồng chí Hồ Đức Việt nguyên Ủy viên Bộ Chính trị mệt nặng, có khả năng được Hồ Chủ tịch triệu đi gặp cụ Mác – Lê. Thân thế và sự nghiệp của đồng chí thì nhiều người đã biết… Tuy nhiên, đồng chí còn một người anh trai cũng khá nổi tiếng nữa thì vẫn chưa nhiều người tường tận. Hai anh em nhà họ Hồ có nhiều điểm chung và khác biệt rất thú vị với vùng quê và dòng họ Hồ giàu truyền thống.


Hai đồng chí Hồ Đức Việt và Hồ Anh Dũng là anh em ruột và là cháu đích tôn nhà cách mạng tiền bối Hồ Tùng Mậu. Sinh trưởng tại vùng quê bất khuất, giàu truyền thống (làng Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An). Tuy sinh trưởng trong cùng gia đình nhưng tính cách hai đồng chí từ nhỏ đã khác biệt. Đồng chí Dũng thì giỏi thơ văn, xã hội. Đồng chí Việt thì thích các môn tự nhiên. Về sau, đồng chí Dũng được Đảng và Nhà nước cho đi học văn ở ĐH Tổng hợp Lomonosov. Đ/c Việt thì học chuyên Toán. Sau này, khi đã giữ trọng trách trong công tác Đoàn, đồng chí Việt lại được Đảng cho đi học 3 năm tại Paris năm 1980 (hồi này được đi học ở tư bản là khủng khiếp lắm).

Tuy khác biệt như vậy, hai anh em đồng chí có điểm chung là đều trưởng thành và đi lên từ công tác Đoàn. Cả hai đều từng giữ cương vị Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

Trong sinh hoạt chính trị, đồng chí anh thì thâm trầm, ít nói, chắc chắn. Đồng chí em thì sôi nổi quyết đoán nhưng có phần bộp chộp.

Tư liệu quý liên quan đến Phan Thanh Giản

Lời giới thiệu:
Sau khi dư luận lên tiếng phê phán kịch liệt cuốn sách Danh nhân và thời đại (NXB Đồng Nai) bịa đặt, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ danh nhân, nhất là xúc phạm nhân vật lịch sử Phan Thanh Giản, đã có nhiều bài báo làm rõ vụ việc. Một người bạn tôi ở LB Nga, nhà thơ Nguyễn Huy Hoàng cũng rất bức xúc. Anh gửi cho tôi một tư liệu quý của nhà nghiên cứu Trần Giao Thủy (Pháp) về Đoàn sứ giả Việt Nam tại Paris năm 1863, trưởng đoàn (chánh sứ) là cụ Hiệp biện đại học sĩ Phan Thanh Giản.

Về nhân vật nổi tiếng vùng Nam kỳ này, lịch sử đương đại đã có sự nhìn nhận lại để đánh giá đúng đắn, khách quan (sau bao quy chụp một cách hồ đồ, cố ý, nhất là những năm 60-70 thế kỷ trước ở miền Bắc). Tôi nghĩ rằng cái gì của lịch sử phải trả lại cho lịch sử, mà việc đầu tiên là khôi phục lại tên đường Phan Thanh Giản tại những đô thị lớn hoặc ở quê hương ông (thị xã Vĩnh Long). Điều này, chính quyền Sài Gòn trước kia rõ ràng tiến bộ hơn chính quyền cộng sản hiện thời.
Nguyễn Thông

Đoàn sứ giả Việt Nam tại Paris năm 1863
TRẦN GIAO THỦY

Năm 1863, vua Dực Tông (Tự Đức) cử quan Hiệp biện Đại học sĩ Phan Thanh Giản làm Chánh sứ sang Pháp thương nghị về việc xin chuộc ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định, Định Tường đã nhường đứt cho Pháp năm trước đó trong khoản 2, Hòa ước Nhâm Tuất 1862.

Trong dịp này, rất một số nhân vật của đoàn sứ giả Việt Nam có ảnh chụp tại Paris. Có lẽ đây là lần đầu tiên một đoàn ngoại giao nước Việt Nam được chụp ảnh; những hình ảnh này mang tính khoa học nhiều hơn là ngoại giao hay chính trị. Hình chụp quan chánh sứ Phan Thanh Giản, tương đối khá phổ quát trong sách in cũng như trên mạng. Bài viết sau đây nhằm giới thiệu môt số hình ảnh trong bộ ảnh đã số hóa của Thư viện Quốc gia Pháp. Đây là một phần ảnh chụp của tác giả Jacques-Philippe Potteau trong Bộ ảnh Nhân chủng học do Thư viện ảnh của Viện bảo tàng Nhân loại (Paris) phát hành trong khoảng 1860-1869. Đa số trong năm trăm tấm do Jacques-Philippe Potteau chụp là ảnh bán thân chụp nghiêng và chụp trước mặt. Một số nhỏ là ảnh chụp người mặc quốc phục hay triều phục bản xứ.