Những bài hát của một thời (48): Hát lên em, ơi cô gái xã viên

Mình sinh ra và nhớn lên ở nông thôn. Trà Phương quê mình là làng nhỏ dưới chân núi Chè, xã Thụy Hương, H.Kiến Thụy, Hải Phòng. Làng nghèo nhưng anh chị em nhà mình luôn mến yêu, gắn bó với quê. Từ khi biết đi mình đã theo thày bu ra đồng, rồi biết làm đủ việc nhà nông như cày bừa cấy gặt, đập nương, bắt sâu, trồng dưa trồng thuốc lào... Thày bu đã dạy cho mấy chị em bài học đầu tiên là phải biết làm ra hạt lúa củ khoai có ích cho đời. Khi quê vào hợp tác xã, mấy đứa trẻ ranh bọn mình tự dưng thành xã viên thực thụ. Các anh chị lớn người ra chiến trường, người vào hỏa tuyến, chỉ còn chúng mình ở nhà, vừa học vừa làm, nên mau già.

Gắn bó với đồng quê như thế, chả trách nghe những bài hát của nhạc sĩ Trần Chung viết về nông thôn cứ thấy bồi hồi. Tự cho rằng Trần Chung là một trong số ít nhạc sĩ viết hay nhất về cuộc sống nông thôn và người nông dân miền Bắc những năm 60-70, thậm chí ngay cả đến bây giờ.

Blog này đã từng giới thiệu về bác Trần Chung (xem, nghe ở đây), nay không nói thêm nữa, để bạn có thêm thời gian thưởng thức ca khúc Hát lên em, ơi cô gái xã viên. Giai điệu thật vui tươi, rộn rã, tình người thật đôn hậu thật thà. Tiếng sáo réo rắt làm ta chợt ngơ ngác nhớ về đồng đất quê ta, "về đồng đất năm xưa ai qua vẫn nhớ", thoang thoáng chút buồn bã bâng khuâng.

Những bài hát của một thời (7)

Lần này phá lệ, đáng nhẽ mỗi tuần đưa 1 bài nhưng có bác gợi ý sao không thấy bài Chiều dài biên giới của nhạc sĩ Trần Chung, hợp với lòng mình, bởi mình cũng rất yêu, quý mến, kính trọng nhạc sĩ họ Trần. Vậy thì sớm một chút để tỏ sự ngưỡng mộ nhạc sĩ và ca khúc của một thời oanh liệt.
Mình có vinh dự được là đồng hương Hải Phòng với nhạc sĩ Trần Chung. Thế hệ mình 5X thế kỷ 20 chả mấy ai không thuộc những bài hát của ông như Bài ca Trường Sơn, Đêm Trường Sơn nhớ Bác, Chiều biên giới, Chiều dài biên giới, Đất nước tôi, Khi chúng tôi vào lò, Hát lên em cô gái xã viên, Em ơi mùa xuân đến rồi đó... Tuy nhiên, những bài hay nhất của ông, theo mình, là viết về Trường Sơn và biên giới, khớp với hai chặng thời gian chống Mỹ, và chống Trung Quốc gây chiến tranh biên giới phía bắc. Mình mù tịt về nhạc lý, nhưng cảm thấy bài nào của ông cũng đều hết sức hào hùng mà lại mượt mà đằm thắm.
Nhạc sĩ Trần Chung mất năm 2002.
Năm 1971, Trường cấp 3 Kiến Thụy (HP) tổ chức hội diễn văn nghệ. Một đứa cháu mình, nhưng học trên 1 lớp, tên Nguyễn Minh Trí lên hát Bài ca Trường Sơn. Nó hát hay lắm, chỉ có điều đến câu cuối hết hơi, nó hát bậy, đáng nhẽ phải "hát khúc hào hùng giải phóng miền Nam" thì nó lại "hát khúc hào hùng giải phóng miền... thôi". Thôi có nghĩa là thôi, không hát nữa, hết hơi rồi, nhưng thầy hiệu trưởng Nguyễn Mạnh Thường ngồi dưới nghe, giận quá. Hôm sau thầy gọi nó lên để kỷ luật, thầy bảo, em hát thế thì chúng ta không giải phóng miền Nam nữa à, rồi thì làm sao động viên được ai đi bộ đội, v.v... Ấy, cái thời đó nó vậy, dễ bị quy vào chuyện này nọ lắm. Cũng chả thể trách thầy. Cu Trí xin lỗi thầy. Tốt nghiệp lớp 10 (1971) nó đi bộ đội, bị thương bỏ lại 1 cánh tay ở chiến trường miền Nam, sau về học 10+3 Kiến An, giờ làm hiệu trưởng trường THCS Thụy Hương quê nhà.
Xin giới thiệu 2 bài của nhạc sĩ Trần Chung. Bài Bài ca Trường Sơn với giọng hát của nghệ sĩ Quốc Hương (không ai qua được ông bài này), còn Chiều dài biên giới do tốp ca nam đài Tiếng nói Việt Nam trình bày.

10.2011