Bình thường hay phi thường

Theo dõi vụ án Hàn Đức Long, ông Long vừa trở về (ngày 20.12.2016) sau 11 năm tù oan, tôi đặc biệt chú ý tới chi tiết “giám định pháp y tâm thần” ông Long. Kết luận pháp y ông Long là bình thường. Không, ngàn lần không, tôi không tin ông Long là người bình thường. Xem video thấy ông Long khi được về nhà trả lời rành rọt các câu hỏi của nhà báo, thì đối với tôi, ông Long không bình thường mà là... phi thường!

Tôi nhớ một bài báo thời bao cấp ở Hà Nội, kể về một anh kỹ sư nghèo quá phải ở nhờ nhà vợ, ở chung thì phát sinh mâu thuẫn giữa anh ta và anh chị em bên gia đình vợ, anh phải chịu nhẫn nhục chịu đựng, bao nhiêu tiền anh ta đều dành dụm chỉ để mua nhà, một thời gian sau anh ta mua được một căn nhà nhỏ. Hôm dọn qua nhà mới của “riêng mình”, anh ta như người bị tâm thần. Từ nét mặt, hành vi khiêng đồ đạc, cách nói chuyện với mọi người thì anh ta là người không bình thường! Dễ hiểu thôi. So sánh trạng thái của anh chàng kỹ sư ngoài đời kia khi chỉ mua được một ngôi nhà nhỏ mà còn bị "tâm thần" khi về ngôi nhà “độc lập tự do” của mình với sự tự do của ông Long khi đựợc thả ra khỏi tù thì đúng là so sánh con muỗi với con voi.

Hồi học cấp 3, khi học về phân tích một tác phẩm văn học nào, phân tích một nhân vật nào thì thầy dạy văn đều nhắc phải phân tích “phát triển tâm lý nhân vật”. Tôi không phải nhà tâm lý học gì sất, tôi chỉ suy nghĩ thế này: từ một người bình thường, côi cút làm ăn, ông ta (Long) bị triệu tập, bắt giam, bị đánh (tôi tin rằng ông Long nói thật), chúng nó xúm vào đánh, đánh xong chúng nó đi uống rượu. Nó kẹp bút bi vào ngón tay, đánh, dùng dùi cui đánh vào “chỗ kín”…, ông Long biết nếu không nhận tội thì ông phải “xuống mồ”, rồi nó soạn sẵn lời khai, thư nhận tội… bắt phải ký vào… Không ký chỉ có chết. Vậy phải ký, không còn đường sống nào khác.