Bồi thường oan sai: Cao hay thấp, nhiều hay ít…

Quả thật rất khó nói khi đọc thông tin này: Sáng 9.1, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước (sửa đổi). Tại buổi thảo luận, ông Nguyễn Hòa Bình, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao, với tư cách người đứng đầu một cơ quan tư pháp cấp cao nhất của nhà nước đã nhắc lại chuyện bồi thường những vụ oan sai vừa qua, vụ đã bồi thường ông Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang, đang rắc rối vụ ông Huỳnh Văn Nén ở Ninh Thuận, rồi có thể tiếp là vụ ông Hàn Đức Long (cũng Bắc Giang) nữa. Tinh những vụ oan sai kinh người, “chấn động địa cầu”.

Dưới góc độ cá nhân, ông Nguyễn Hòa Bình nhận định rằng số tiền bồi thường cho ông Chấn Bắc Giang là quá cao, nó gây khó khăn, tạo tiền lệ xấu cho những vụ bồi thường tiếp sau. Ông Bình dẫn ra vụ ông Nén – người tù thế kỷ. Ông bảo rằng đang rất gặp trở ngại bởi nếu theo quy định của Bộ Tài chính thì mức bồi thường sẽ rất thấp, thấp hơn nhiều so với bồi thường cho ông Chấn, trong khi ông Nén bị tù nhiều năm hơn (17 năm, so với 10 năm).

Dĩ nhiên với những nhà chức việc như ông chánh án Bình thì xử lý những điều hệ trọng vậy phải căn cứ vào các điều luật, quy định, con số cụ thể. Sai một li có thể đi ngàn dặm. Việc xét xử kết án ông Chấn, ông Nén, ông Long và bao nhiêu vụ oan sai khác đều bắt đầu từ những cái sai, nay không cho phép sai tiếp theo nữa. Đồng tiền bồi thường oan sai không phải là vô hạn, bao nhiêu cũng được. Càng chính xác, sát hợp, càng thuyết phục và dễ được chấp nhận.

Vì công lý

HUY ĐỨC
Đọc những lời nói dối trơ trẽn của điều tra viên Cao Văn Hùng mà thêm tởm lợm. Nhưng oan sai là câu chuyện không chỉ của một con người.

Các cơ quan tố tụng đã không có công lao gì trong việc minh oan cho cho ông Huỳnh Văn Nén hay, trước đó, ông Nguyễn Thanh Chấn. Nếu thủ phạm không đầu thú trong vụ ông Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang hay người bạn tù giang hồ không có chút nghĩa hiệp, trong vụ Huỳnh Văn Nén, thì ông Nén, ông Chấn đã phải bị bắn hoặc rũ tù.

Làm sao bắt một người vô tội chứng minh là họ bị bức cung, nhục hình khi họ đã bị còng tay trong bốn bức tường của nhà tù. Nhưng một người thơ ngây nhất cũng phải biết tự hỏi làm sao một người vô tội lại có thể khai ra các tình tiết giết người mà họ không hề thực hiện.

Các cơ quan tố tụng nếu cứ nhân danh chống tội phạm để vi phạm tố tụng (bức cung, nhục hình...) thì oan sai sẽ không bao giờ dừng lại.

Lời kêu cứu ở xứ thiên đường

Sáng nay 3.12, các cơ quan tư pháp gây ra oan sai, án oan đối với ông Huỳnh Văn Nén ở tỉnh Bình Thuận đã phải gặp gỡ và xin lỗi người bị tù oan 17 năm 5 tháng ròng rã này. Điều đáng chú ý, ông Nén đã có bài phát biểu trong buổi gặp mặt xin lỗi vỏn vẹn 20 phút đó. Tôi đồ rằng có ai đó viết cho ông, nhưng dù ai đi chăng nữa, có thể coi đây là tiếng nói thống khổ của những người bị chế độ bất nhân đè nén, áp bức thậm tệ, là bản tố cáo đanh thép cái xã hội tàn bạo vô pháp luật đó. Sau đây là toàn văn bài phát biểu đã được ông Nén trực tiếp đọc trước hàng trăm người.

"Kính thưa thầy Nguyễn Thận!

Kính thưa các nhà báo!

Kính thưa các cơ quan tố tụng tỉnh Bình Thuận!

Tôi là Huỳnh Văn Nén, người mà được các cơ quan báo chí gọi là người tù thế kỷ, với hai bản án oan cho tội giết người trong 2 vụ án. Tôi là người đã đi tù hơn 17 năm vì sự sai sót có chủ đích của những người làm việc trong cơ quan tố tụng.

Hơn 17 năm qua, gia đình tôi đã tan nát, các con tôi lớn lên mà không được cha dạy dỗ, đến miếng ăn cũng không đủ no.

Hơn 17 năm sau tôi trở về, làng xóm thay đổi, chỉ có nhà tôi là xơ xác.

Hơn 17 năm tôi chịu bao cay đắng tủi cực trong tù.

Hơn 17 năm cha tôi không được một giấc ngủ tròn, mà đáng lẽ ở tuổi của ông được an nhàn bên con cháu thì ông phải ngược xuôi lo toan cho tôi.

17 năm khi tôi ở tù, mẹ tôi ra đi với nỗi lo đau đáu, đến trước khi nhắm mắt, bà vẫn nói với cha tôi rằng, hãy lo cho tôi.

Có ai trên đất nước này khổ như tôi không?