Chính quyền trong ta có còn không?

Ấy là lời của ông bạn tôi, một nhà báo nổi tiếng ở Hà Nội, nguyên văn: "mày ơi, tao hỏi khí không phải, chính quyền trong ta có còn không?". Y gọi điện cho tôi lúc nửa đêm, chả biết đùa hay thật, vừa giỡn hớt vừa bức xúc. Hay là y có tâm sự gì. Tôi bảo khuya rồi, đi ngủ đi, y nói mày đéo hiểu gì cả, rồi cúp máy.

Về sau, gặp nhau ở Sài Gòn, tôi nhắc chuyện cũ, y bảo sáng hôm ấy tao đi biểu tình chống Trung Quốc. Hèn gì mà đến khuya còn bức xúc thế. Câu nói vừa là đùa cợt, vừa nói lên một sự thật: con người ta bây giờ cảm thấy mọi điều rất mong manh, ngay cả sự tồn tại của một thể chế.

Tôi nhớ lại chuyện ấy bởi những ngày qua thấy bộ máy cầm quyền nước này làm nhiều điều khiến tăng sự mong manh đó. Khi lòng tin lẽ ra cần được củng cố, bồi đắp thì ngược lại, người ta phóng thêm vài nhát thuổng vào, phun nước xói cho nó lở thêm. Cứ lẩn thẩn nghĩ, nếu mình là nhà cai trị, mình phải lo lắm, nhưng sao thấy họ vẫn thờ ơ, quanh quẩn. Hay là họ cũng chả thiết tha gì, như đám đông dân chúng kia.

Thì chuyện Sơn La công bố định xây cái tượng đài cụ Hồ. Xây tượng Bác ở xứ ta không phải chuyện lạ. Đi đâu mà chả thấy, thậm chí Bộ Văn Thể Du còn lập hẳn bản quy hoạch tượng đài chủ tịch Hồ Chí Minh đến năm 2030, đã được Thủ tướng thông qua, được Ban Bí thư và Bộ Chính trị phê duyệt. Có nghĩa là còn nhiều tượng nữa, rồi nơi nào vùng nào cũng có, đừng vội tâm tư rằng bên trọng bên khinh, sao người ta có mà tôi không, thiệt cho chúng tôi, như anh chủ tịch Sơn La Cầm Ngọc Minh vừa thổ lộ. Tỉnh nghèo như Sơn La mà bỏ ra cả ngàn tỉ đồng nặn tượng, thiên hạ mắng cho là phải. Nhưng lỗi không hẳn ở chính quyền Sơn La mà phải truy tận ra chính quyền trung ương, bằng cớ là cái bản quy hoạch ấy, là cái công văn do chính ông Phó thủ tướng Vũ Đức Đam phê duyệt. Nhẽ ra thấy chúng trình lên đề nghị này nọ thì phải xem cho kỹ, xua tay, khước từ, đại loại bảo đang nghèo thế, dân chúng cực khổ lầm than thế, tượng tiếc cái gì, nhưng cứ nhắm mắt ký. Đến khổ.

Tôi không tin...

Vâng, tôi không tin, nhất quyết không tin.
Cái gì vậy, chắc ai đó hỏi tôi như thế. Xin nói thực lòng, thấy xã hội nhốn nháo, bất an suốt thời gian qua mà lo lắng.

Chỉ trong vòng mấy tháng, cứ liên tiếp, từ Tiên Lãng, đến Văn Giang, và ngay sau đó là Vụ Bản, như những phong trào nổi lên dồn dập. Người dân hoang mang, căm phẫn, mất lòng tin, thậm chí chia rẽ, nghi ngờ, phân hóa; còn chính quyền loay hoay, bịt được chỗ này xì chỗ nọ, trên bảo thế này, dưới làm thế khác, ý kiến không thuận, lãnh đạo không thông, cấp cao nhất e dè kín tiếng khó hiểu...

Đó là sự mất ổn định xã hội, đẩy người dân vào thế đối đầu với nhà nước, tạo những mâu thuẫn nội bộ ngày càng sâu sắc, có nguy cơ phải giải quyết bằng bạo lực. Nguyên do gì? Từ đâu?

Tôi không tin rằng một lực lượng tự nhận mình là nắm quyền lãnh đạo, luôn khoe từ dân mà ra, vì dân mà phục vụ lại có thể điều động công an, cảnh sát đi đàn áp nhân dân. Nếu chỉ một lần thì còn có thể bảo rằng do nóng vội, nông cạn, hời hợt... để rồi rút kinh nghiệm không xảy ra tương tự. Nhưng đây hoàn toàn ngược lại, càng về sau càng nóng, càng nghiêm trọng, càng ghê gớm hơn lần trước. Thế thì rõ ràng phải có bàn tay nào đó chỉ đạo, điều hành, mà phải là thế lực kinh khủng lắm mới tạo được sự đối đầu giữa nhà cầm quyền với nhân dân. Hay là bọn thù địch nhân dân, thù địch nhà nước đã chui sâu, trèo cao lên những chỗ ấy rồi. Nguy lắm thay.

Bất giác liên hệ đến thời gian gần đây nhà cầm quyền Trung Quốc gia tăng chóng mặt những hoạt động khiêu khích, xâm lấn, khai thác tài nguyên ở biển Đông, tích cực nhòm ngó những vùng thuộc chủ quyền của Việt Nam, cả kín đáo âm thầm lẫn công khai trắng trợn, để chuẩn bị cho cuộc bành trướng sắp tới. Trong khi ấy, dư luận nội bộ Việt Nam mấy tuần qua chỉ hoay hoay với chuyện đất đai, khiếu kiện, cưỡng chế, quên phắt bọn Tàu. Liệu có mối liên quan nào không nhỉ?

Con ngựa đã vào được thành Tơ-roa thì thành cao hào sâu có nghĩa lý gì.

9.5.2012
Nguyễn Thông