Loạn

Đúng là loạn, loạn thật rồi.

Sáng 12.7 tại TP.Đà Nẵng, ông bí thư Nguyễn Bá Thanh, nhân vật số 1 của xứ sông Hàn, một ngôi sao đang lên, có cuộc gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi thẳng thắn, thân tình với tụi trẻ hư. Đối tượng của ông Thanh nhìn chung toàn những cu cậu không trộm cắp thì cũng xì ke ma túy, bỏ học, lêu lổng chơi bời, tiền án chưa có nhưng tiền sự đầy mình. Kể ra một ông quan đầu tỉnh mà hạ cố quan tâm đến những "vị" này là điều hiếm thấy, đáng khen, ít có ông bà lãnh đạo nào xử sự được như thế.

Chỉ tiếc rằng, có lẽ do quá hăng, hoặc không có ai dám nhắc nhở ông Thanh nên ông ta ăn nói văng mạng. Mới nghe qua tưởng rằng hay, nhưng than ôi, nó bộc lộ cái tư chất, trình độ của người lãnh đạo ở mức nông cạn, vô cùng hời hợt.

Chả là khi trao đổi với một cậu bé ở phường Thọ Quang (có tiền sự ăn cắp), nghe cậu ta hứa sẽ chừa thói trộm cắp, xin được đi học, ông bí thư vặn thêm vài câu và chấp nhận sự hoàn lương ấy. Nếu chỉ dừng ở mức ấy thôi thì tốt quá, nhưng ông Thanh lại nói chữ (hình như bác này mắc cái tật đó mà cả xứ Đà Nẵng không ai chịu can ngăn giùm): "Hứa nhé. Quân tử nói là phải làm!". Biết đâu chả có mấy anh nịnh còn rối rít tấm tắc khen "thủ trưởng phát biểu hay quá, thủ trưởng bình dân quá, thủ trưởng bác học quá". Chết ở đám ấy đấy, ông bá Thanh ạ. Càng hiểu hơn tại sao các bậc quân vương khi xưa dù sáng suốt đến mấy vẫn đặt ra chức gián quan, gián nghị đại phu.

Khiếp. Lần đầu tiên mình nghe có người khẳng định kẻ cắp là quân tử. Mình không cố ý bắt bẻ ông Thanh, dù ông chỉ nói theo thói quen, dùng một từ mang ý nghĩa chung chung. Nhưng ở đây đụng đến chữ "quân tử" chỉ một loại người được xã hội kính trọng. Từ điển Hán Việt của cụ Đào Duy Anh cắt nghĩa thế này: "Quân tử là người tài đức xuất chúng, có phẩm hạnh ngay thẳng, có nhân cách hoàn toàn". Còn ông bí thư Thanh thì "quân tử là kẻ cắp, kẻ cắp là quân tử". Nếu chấm điểm vụ này, tôi phết cho ông bí thư điểm zero. Hay là ông Thanh nói ra sự thực của thời loạn, mọi giá trị đều đảo lộn, mà người khác không dám nói.

Khổng tử nếu sống lại, chắc sẽ phải đề nghị Đà Nẵng cho thu hồi hết sách nho bởi quan điểm của thánh nhân đã quá lỗi thời.

13.7.2012
Nguyễn Thông