Một khía cạnh khác trong vụ “sổ đỏ Nguyễn Bá Thanh”

Không phải góc nhìn khác mà là khía cạnh khác. Cần rõ như thế để tránh sự hiểu lầm.

Nguyễn Bá Thanh giỏi. Đương nhiên. Trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo xứ này mấy chục năm qua, người làm được việc, góp phần làm thay đổi bộ mặt tỉnh/thành là rất hiếm, cực hiếm.

Nửa thế kỷ qua, số tỉnh thành trên cả nước khi thế này lúc thế khác, có lúc lên tới 64, lúc giảm chỉ còn 34 (hiện tại), tỉnh to thì như Nghệ An, Thanh Hóa, Đắc Lắc, nhỏ như Bắc Ninh, Hưng Yên, đều trực thuộc trung ương cả, nhưng chỉ mỗi Đà Nẵng đột phá được, trong đó công rất lớn của Nguyễn Bá Thanh. Phải nói thế cho công bằng. Ông anh ruột tôi sống ở Đà Nẵng gần 40 năm, khi thành phố này còn là đô thị bệ rạc nghèo nàn (thực ra trước 1975 rất hiện đại, văn minh) không ưa gì sự vênh váo của Nguyễn Bá Thanh nhưng đã nhận xét công bằng rằng không có Thanh khó có Đà Nẵng ngày nay.

Hãy xem, Hà Nội là thủ đô, TP.HCM là đô thị lớn nhất nước, Hải Phòng có truyền thống “coi giời bằng vung”, Thanh Hóa rừng vàng biển bạc, Nghệ An đất thang mộc muốn đòi gì cũng được... vậy nhưng cứ chục năm này trôi qua chục năm khác dường như chỉ đi đều bước, hoặc dậm chân tại chỗ, hoặc thụt lùi, hoặc nghèo bền vững, mỗi khi giáp hạt, bão gió thiên tai lại ngửa tay xin chính phủ cấp gạo, nhiều tỉnh nhỏ nghèo thu ngân sách địa phương chỉ đủ hay tay vày lỗ miệng. Nhẽ ra đám đông ấy phải biết ngượng trước Đà Nẵng, khi mình chỉ lầm lũi trong nghèo đói và lẩm bẩm khen người ta “thành phố đáng sống”.
Quá nhiều thế hệ cầm đầu các tỉnh thành, nói thật, do cơ cấu-chỉ định, chỉ là những bụt đất, không giúp gì được nơi họ cai trị, mà còn gây hại. Kể tên các đương sự như Trịnh Văn Chiến, Hoàng Thị Thúy Lan, Lê Đức Thọ, Lê Thanh Hải... có mà cả ngày không hết. Đó là lỗi của bộ máy tuyển chọn cán bộ, có tên Ban Tổ chức trung ương.

Thành phố sông Hàn

Bây giờ, lúc này mà nói về Đà Nẵng dễ bị coi là đồ “cuốn theo chiều gió”, ăn theo, cơ hội, bầy đàn, là đủ thứ, mặc dù vùng đất này lúc nào cũng đầy sức hấp dẫn chứ không phải đợi có dịch cô vít cô veo.

Tôi có thứ duyên nợ nhạt không ra nhạt, mặn không hẳn mặn, với Đà Nẵng. Nhưng thấy xứ Tourane cũ đang phải gồng mình trợn mắt chống dịch bệnh, cứ thương thương. Mỗi khi thấy ai đó chê nó cười nó, lại càng thương.

Quê tôi Hải Phòng, thời chiến tranh chống Mỹ, chính quyền miền Bắc đặt ra sự kết nghĩa những tỉnh thành ngoài Bắc với tỉnh thành trong Nam. Hà Nội đương nhiên thì phải đăng ký hôn thú với Sài Gòn rồi. Tỉnh Kiến An “lấy” tỉnh Gò Công, tỉnh Nghệ An lấy tỉnh Quảng Ngãi, thành phố Hải Phòng được ghép đôi với Đà Nẵng, rồi Thanh Hóa - Quảng Nam, Vĩnh Phúc - Bến Tre, Thái Bình - Vĩnh Long và Trà Vinh… Cứ thế mà thi đua, bên sản xuất, bên chiến đấu. Ở Hải Phòng có đường Đà Nẵng gần ngã năm, sau 1975 ở Đà Nẵng có đường Hải Phòng gần ga xe lửa. Bài hát tỉnh ca “Thành phố hoa phượng đỏ” có câu “Hải Phòng ơi, hôm nay bé nhỏ, mai ta đã thấy rộng dài rực sáng, sánh vai cùng Sài Gòn, Đà Nẵng quê hương”. Từ thời bom đạn, đám trẻ nông thôn như tôi quanh đi quẩn lại sống trong làng nhưng nghe nói mãi về Đà Nẵng, tự dưng cảm thấy thân thương, định bụng sau này nước nhà thống nhất, nếu có tiền, vào đó chơi một chuyến cho biết “Đà Nẵng yêu thương” thế nào.

Buồn cười thành phố đáng sống

Xứ này rất nhiều chuyện mắc cười, kể ra có mà cả ngày chả hết. Nhưng tuần ni buồn cười nhất là chuyện bầu bán lãnh đạo ở Đà Nẵng.

Đã e hèm dặng hắng chuẩn bị suốt bao lâu rồi chứ có phải là làm đột ngột đâu mà bảo không kịp chuẩn bị. Sáng 9.7 đã lên kế hoạch, phiếu đã phát, hòm phiếu đã trưng ra, thậm chí kết quả bao nhiêu phần trăm cũng đã có sẵn như mọi cuộc bầu bán theo chỉ đạo ở xứ ta lâu nay, đánh đùng một cái ra tuyên bố trung ương chưa duyệt, chưa có ý kiến nhất trí về nhân sự nên tạm hoãn. Rồi lại đùng phát nữa, tới chiều thì công bố trung ương đã duyệt, bầu ngay trong ngày, tất nhiên là trúng, đúng người trung ương đã duyệt.

Lão Maddox cười, văng tục, đèo mẹ, cả nước đang bao nhiêu là việc cần làm, lại ngồi đó diễn trò, nghe và nhìn cứ tức anh ách. Trung ương thì ấm ớ, suốt bao lâu, hoặc là vô trách nhiệm không duyệt cho nó (Đà Nẵng), hoặc là cố tình ngâm tôm kiểu như ra thông điệp chúng mày muốn làm cũng phải chờ ý tao, đừng có lôi thôi. Còn địa phương, đã biết chẳng có tí chút quyền gì vẫn giở dói bầu bán, mất thời gian.

Cái thành phố một thời được coi là điểm sáng của cả nước, suốt cả năm nay chỉ loay hoay xếp đặt, tranh giành ghế, lún sâu vào những trò cười, thật đáng tiếc.

Nguyễn Thông

Chuyện hầm chuyện cầu chứ không phải hầm cầu

Tôi chân tình khuyên các vị đang cầm đầu bộ máy cai trị Đà Nẵng (trong đó có cả người tôi quen biết) đừng làm hầm chui qua sông Hàn. Nghe thì có vẻ thích thật đấy, cũng có hầm chui lặn tịt dưới sông sánh vai với Sài Gòn, nhưng tôi nói thật, làm hầm chui không chỉ tốn tiền gấp bội mà việc duy trì cho nó hoạt động cũng tốn kém hơn rất nhiều so với xây cầu trên sông. 

Ai từng đi qua hầm chui sông Sài Gòn đều thấy lượng điện (tôi chỉ nói điện thôi nhé) dùng cho hầm chui 24/24 để chiếu sáng, thông khí, bảo vệ, chạy máy, nuôi bộ máy điều hành... kinh khủng tốn kém đến thế nào; trong khi cây cầu gần như suốt ngày không tốn tí điện nào, chỉ về đêm mới chiếu sáng. 1 năm tốn bao nhiêu điện, 10 năm tốn bao nhiêu, 50 năm thì bao nhiêu, kinh quá.

Cũng phải nói ngay, bảo vệ an ninh cho cái hầm chui, nhất là hầm chui dưới nước cực kỳ phức tạp, tốn kém; và nếu có thảm họa thì vô cùng kinh khủng. Với một xã hội nhiều "thế lực thù địch" như bây giờ, chả nói trước được điều gì. Mỗi lần có việc phải đi qua hầm chui, bao giờ tôi cũng gợn cảm giác bất an nhiều hơn khi qua cầu.

Thôi thì biết thế nào nói thế ấy, còn nghe hay không thì tùy.

Nguyễn Thông

Chuyện như đùa ở Đà Nẵng

Tưởng chuyện đùa nhưng đó là chuyện thực. Thực trăm phần trăm. Những người theo chủ nghĩa hoài nghi cũng không cần phải nghi ngờ gì nữa bởi chuyện như đùa này được chính những người ngồi ghế cao nhất trong bộ máy lãnh đạo ở Đà Nẵng xác nhận.

Chả là sáng 11.8 Hội đồng nhân dân TP.Đà Nẵng họp. Mới vào phiên họp cuối cùng, nóng lên ngay. Một vị dân biểu đồng thời là quan chức, ông Trần  Văn Trường – Bí thư Huyện ủy Hòa Vang chất vấn, nêu ra thông tin việc thành phố này định bỏ không dùng tòa nhà trung tâm hành chính công đang sử dụng để đi chỗ khác. Một thông tin khiến rất nhiều người, ngay cả cán bộ ở Đà Nẵng, sững sờ, không tin vào tai mình. Một “sĩ quan” cấp cao của thành phố như ông Trường mà nói ra tức là có cơ sở. Đặt trường hợp, nếu ông Bí thư Hòa Vang không phát lộ ý kiến thì cuộc họp có thể sẽ lại êm đẹp, yên bình như bao cuộc họp khác lâu nay.

Phải nói ngay rằng, tòa nhà “hải đăng - cánh buồm” cực kỳ hoành tráng và hiện đại ấy khi đang thi công, khi hoàn thành, khi đưa vào sử dụng đều được gắn mác ca ngợi “biểu tượng của thành phố ven sông Hàn”, trở thành thứ đáng để ý, thu hút nhất ở “thành phố đáng sống”. Còn gì nữa, nó cao 34 tầng chưa kể 2 tầng hầm, thiết kế hiện đại, ngốn gần hết 2.000 tỉ đồng, là nơi tụ hội làm việc của hầu như toàn bộ các cơ quan hành chính đầu não của thành phố. Tôi còn nhớ hồi tháng 9.2014 đại công sở được đưa vào sử dụng, báo chí khen ngợi rầm trời, người dân sở tại nhìn những người hằng ngày ra vào “biểu tượng” với con mắt ngưỡng mộ, thán phục.

Biệt thự, biệt phủ và biệt lệ

    Bất cứ nước nào cũng vậy, từ xưa đến nay, để duy trì trật tự xã hội đều phải có pháp luật. Đó là những quy định được cả cộng đồng tuân phục, chấp hành triệt để. Tổ chức, cá nhân nào làm sai, chống lại pháp luật thì lấy chính pháp luật ra để xử lý. Thượng tôn pháp luật là nguyên tắc tối cao, không loại trừ một ai.

    Xã hội có bao nhiêu lĩnh vực thì có bấy nhiêu luật lệ tương ứng, chưa kể có những bộ luật tổng hợp bao trùm mang tính cốt lõi, định hướng, chỉ đạo. Ngày xưa nước ta có những bộ luật nổi tiếng như bộ luật Hồng Đức (Quốc triều hình luật) thời nhà Lê, Quốc triều hình luật thời nhà Trần, Hoàng Việt luật lệ thời nhà Nguyễn… dù đậm đặc tính phong kiến, quân chủ nhưng góp phần tạo ra hệ thống pháp luật Việt Nam, và cơ bản là tạo nên một xã hội tôn trọng pháp luật, mọi hành vi được điều chỉnh bằng pháp luật.

    Cuộc sống thay đổi, luật lệ đổi thay theo, được sửa đổi, bổ sung, tạo mới để phù hợp với thời đại. Dễ nhận thấy nhất, cứ mỗi kỳ họp, Quốc hội lại thông qua những luật mới, những sửa đổi bổ sung bộ luật cũ, ngày càng tạo nên nền pháp luật hoàn chỉnh.

    Thế thì, chả vì lý do gì mà có những vụ việc xảy ra trong xã hội, đáng lẽ chỉ cần căn cứ vào pháp luật để xử lý, dù rằng đôi khi cũng cần phải lưu ý đến yếu tố này nọ, thì chẳng hiểu sao, cứ chần chừ, nhùng nhằng, dây dưa, kéo dài. Tình trạng ấy không chỉ gây bất bình trong nhân dân, tạo dư luận xấu, nó còn ảnh hưởng rất tệ đến ý thức thượng tôn pháp luật. Tôi muốn nói đến vài vụ cụ thể liên quan đến tài sản nhà nước, công sản, vi phạm về đất đai, xây dựng.

Pháo hoa còn rực sông Hàn?

Năm nay cầu sông Hàn
Liệu có còn bắn pháo
Ôi xanh đỏ tím vàng
Say pháo hoa mếu máo

Cuộc đời như giấc mộng
Pháo cũng chỉ phù vân
Sông Hàn ơi sông Hàn
Về biển lớn nhân dân

18.1.2013

Nguyễn Thông

 

 

Loạn

Đúng là loạn, loạn thật rồi.

Sáng 12.7 tại TP.Đà Nẵng, ông bí thư Nguyễn Bá Thanh, nhân vật số 1 của xứ sông Hàn, một ngôi sao đang lên, có cuộc gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi thẳng thắn, thân tình với tụi trẻ hư. Đối tượng của ông Thanh nhìn chung toàn những cu cậu không trộm cắp thì cũng xì ke ma túy, bỏ học, lêu lổng chơi bời, tiền án chưa có nhưng tiền sự đầy mình. Kể ra một ông quan đầu tỉnh mà hạ cố quan tâm đến những "vị" này là điều hiếm thấy, đáng khen, ít có ông bà lãnh đạo nào xử sự được như thế.

Chỉ tiếc rằng, có lẽ do quá hăng, hoặc không có ai dám nhắc nhở ông Thanh nên ông ta ăn nói văng mạng. Mới nghe qua tưởng rằng hay, nhưng than ôi, nó bộc lộ cái tư chất, trình độ của người lãnh đạo ở mức nông cạn, vô cùng hời hợt.

Chả là khi trao đổi với một cậu bé ở phường Thọ Quang (có tiền sự ăn cắp), nghe cậu ta hứa sẽ chừa thói trộm cắp, xin được đi học, ông bí thư vặn thêm vài câu và chấp nhận sự hoàn lương ấy. Nếu chỉ dừng ở mức ấy thôi thì tốt quá, nhưng ông Thanh lại nói chữ (hình như bác này mắc cái tật đó mà cả xứ Đà Nẵng không ai chịu can ngăn giùm): "Hứa nhé. Quân tử nói là phải làm!". Biết đâu chả có mấy anh nịnh còn rối rít tấm tắc khen "thủ trưởng phát biểu hay quá, thủ trưởng bình dân quá, thủ trưởng bác học quá". Chết ở đám ấy đấy, ông bá Thanh ạ. Càng hiểu hơn tại sao các bậc quân vương khi xưa dù sáng suốt đến mấy vẫn đặt ra chức gián quan, gián nghị đại phu.

Khiếp. Lần đầu tiên mình nghe có người khẳng định kẻ cắp là quân tử. Mình không cố ý bắt bẻ ông Thanh, dù ông chỉ nói theo thói quen, dùng một từ mang ý nghĩa chung chung. Nhưng ở đây đụng đến chữ "quân tử" chỉ một loại người được xã hội kính trọng. Từ điển Hán Việt của cụ Đào Duy Anh cắt nghĩa thế này: "Quân tử là người tài đức xuất chúng, có phẩm hạnh ngay thẳng, có nhân cách hoàn toàn". Còn ông bí thư Thanh thì "quân tử là kẻ cắp, kẻ cắp là quân tử". Nếu chấm điểm vụ này, tôi phết cho ông bí thư điểm zero. Hay là ông Thanh nói ra sự thực của thời loạn, mọi giá trị đều đảo lộn, mà người khác không dám nói.

Khổng tử nếu sống lại, chắc sẽ phải đề nghị Đà Nẵng cho thu hồi hết sách nho bởi quan điểm của thánh nhân đã quá lỗi thời.

13.7.2012
Nguyễn Thông

Vị trí trung tâm

Đừng cho là mình bới bèo ra bọ nhưng chuyện này mình cứ thấy nó làm sao ấy.

Chả là Đà Nẵng hằng năm tổ chức thi bắn pháo hoa quốc tế, trên sông Hàn, nhân dịp kỷ niệm 30.4-1.5. Đã thành lệ, thành tập tục văn hóa, được khen ngợi. Đó cũng là cách để Đà Nẵng PR, marketing với cả nước và thế giới. Nên ủng hộ.

Tuy nhiên, tôi muốn chân thành nhắc các vị Đà Nẵng điều này: Bắn pháo hoa thì cũng tốt thôi, nhưng tại sao khi quảng cáo lại phải sắp xếp đưa cờ Trung Quốc vào giữa. Nếu theo thứ tự năm các đội vô địch thì TQ phải ở vị trí thứ 2, nếu đúng tinh thần nước chủ nhà thì VN phải ở giữa. Nay cho nó trung tâm là sao? Tôi thấy chả có tí ti lý do nào để xếp vị trí như vậy. Hay là tôi dốt quá, xin nhờ các vị giải thích giùm.

Còn sửa kịp nếu thực tâm muốn sửa.

17.4.2012

Nguyễn Thông

Những bài hát của một thời (25): Sông Hàn vang tiếng hát

Không bao lâu sau khi Đà Nẵng được hoàn toàn giải phóng (29.3.1975), trên sóng phát thanh đài Tiếng nói Việt Nam đã vang lên bài hát thật hay về thành phố bên sông Hàn, với tên giản dị Sông Hàn vang tiếng hát, của nhạc sĩ Huy Du, bản ca hay nhất là bản do ca sĩ Kiều Hưng thể hiện. Trên mục này, mình đã giới thiệu khá kỹ về cả Huy Du lẫn Kiều Hưng nên không nói lại nữa.

Trong nhiều tài liệu, mình thường chỉ thấy giới thiệu bài ca là của nhạc sĩ Huy Du, nhưng theo mình biết, thì hồi sau giải phóng có nghe đài Tiếng nói Việt Nam giới thiệu là nhạc Huy Du, lời thơ Bùi Minh Quốc, nhưng lâu rồi, chả biết phải vậy không.

Đầu những năm 60 thời chống Mỹ, miền Nam được coi là tiền tuyến, còn miền Bắc là hậu phương lớn. Để tiền tuyến hậu phương gắn bó, cứ mỗi tỉnh thành ở miền Bắc lại kết nghĩa với một tỉnh thành ở miền nam, ví dụ Hà Nội với Sài Gòn, Nghệ An với Quảng Ngãi (sách tập đọc lớp 2 có bài Vườn cây An-Ngãi), Kiến An với Gò Công... Thành phố Hải Phòng quê mình bây giờ (thực ra mình thuộc Kiến An) được kết hôn với thành phố Đà Nẵng. Từ bấy thành phố sông Hàn trở thành một phần không thể thiếu của Hải Phòng. Một con đường rất đẹp từ ngã năm vào trung tâm được đặt tên là Đà Nẵng (mụ Minh Huệ lớp mình hồi theo bố nó công tác ở HP đã cư ngụ nơi đó), còn Đà Nẵng sau giải phóng cũng có ngay đường phố Hải Phòng, mình nhớ không nhầm thì nó chạy sát ga xe lửa.

Tháng 3.1975 chộn rộn hết sức. Chả học hành gì, chỉ ngóng chờ tin chiến thắng. Nghe mấy người thạo tin bảo rằng tổng thống Thiệu điều viên tướng tài ba Ngô Quang Trưởng tử thủ Đà Nẵng, cũng thấy ghê ghê. Vậy mà chiều tối 29.3 đài rộn rã loan tin Đà Nẵng đã được giải phóng, thật không tưởng tượng nổi. Mấy tay gốc Nam lớp mình như Nguyễn Đăng Thành, Hoàng Thanh Chương, cả thằng Hán Nôm Cao Văn Dũng nữa đã lên kế hoạch về Nam ngay sau thời khắc lịch sử này, mặc dù còn những năm rưỡi nữa mới tốt nghiệp.

Dù mình ít có dịp ghé Đà Nẵng nhưng thành phố ấy đối với mình hết sức thân quen. Anh trai ruột mình đã đóng đô ở Đà Nẵng suốt hơn 30 năm nay, giờ hưu rồi vẫn cùng vợ con cháu kết với đất này. Nơi ấy mình có vợ chồng bạn đồng môn khóa 17 văn khoa là Hoàng Sĩ Chiến- Bùi Thị  Lập cư ngụ; có nhiều đồng nghiệp cùng cơ quan bây giờ như bọ Thế Thịnh, anh Đức Hùng, anh Điện Thắng, em Diệu Hiền... Đã từ lâu, Đà Nẵng chưa bao giờ xa lạ.

Xin tặng lại Đà Nẵng bài hát thân thương này. Đoạn mở đầu, ngắn thôi, chất lượng âm thanh không được tốt lắm.

Xin cám ơn nhà sưu tầm Zanhanoi.

23.3.2012
Nguyễn Thông

Lời hay ý đẹp (6): Mong về thời vua Lê Thánh Tông

Bác bí thư sông Hàn kể ra cũng là tay hoạt ngôn, phát nhiều câu hay ra phết. Khoan hãy bàn chuyện bác ấy làm gì cho dân Đà Nẵng, tốt xấu làm sao, chỉ riêng ở cương vị sứ quân như bác ta mà dám nói thẳng thắn cũng hơn ối ông ngậm miệng ăn tiền đợi hết nhiệm kỳ.

Bác ấy nói như vầy:
"Chúng ta mới có hòa bình chứ thật sự chưa có thái bình. Thái bình là phường trên xóm dưới yên vui, ngủ không sợ trộm vào nhà, không có tội phạm, con người sống với nhau nhân ái, thủy chung và tình nghĩa". (Nguyễn Bá Thanh)
(nguồn: báo Sài Gòn giải phóng, ngày 14.3.2012).

Tự đáy lòng, xin chúc thành phố bên sông Hàn mau chóng đạt được cuộc sống thái bình, ước mong của ông Bá Thanh thành hiện thực.

Thế mà các ngài tuyên giáo sa lông kinh viện nhà ta cứ ra rả ca ngợi cuộc sống ngàn lần tươi đẹp. Sống mà cứ nơm nớp lo sợ, nhân ái thủy chung tình nghĩa còn là thứ quý hiếm thì ca ngợi cái nỗi gì.

15.3.2012
Nguyễn Thông

Cứ theo luật mà làm

Chỗ khuyết sẽ được lấp đầy, rùa lại è lưng mà cõng (ảnh: N.Thông)

Mấy ngày qua, dư luận sôi nổi bàn bạc, đồn đoán chuyện ai sẽ làm chủ tịch cái gọi là Ủy ban nhân dân của đô thị lớn hàng nhất nhì ba xứ mình (người ta cứ bảo hàng thứ 5 nhưng theo mình, nó phải đứng hàng 3, chỉ sau thủ đô mở rộng và Sài Gòn thôi), TP Đà Nẵng.

Chả là thành phố bên sông Hàn đang yên hàn thì ông Tô tổ chức vào công bố quyết định điều động ông Trần Văn Minh, ủy viên T.Ư đảng, đương kim chủ tịch UBND thành phố ngược ra thủ đô giữ ghế phó cho ông Tô, tức Phó ban Tổ chức T.Ư. Điều này cũng bình thường bởi là chuyện riêng của đảng, của một tổ chức chính trị xã hội, chả ai thắc mắc gì. Có lẽ ông Minh cũng tiếc cái chỗ béo bở anh hùng nhất khoảnh, theo nguyên tắc “thà làm đầu gà còn hơn làm đuôi voi” xưa nay, nhưng đã người của đảng thì phải phục tùng tổ chức, cũng giống như dân đen chịu nguyên tắc“bắt phong trần phải phong trần/cho thanh cao mới được phần thanh cao”. Hãy vui sướng đi, bác Minh ạ, cứ tự an ủi thế cho nhẹ nhõm.

Ông Minh dứt áo ra đi thì ghế trống. Vị trí quan đầu thành phố (đúng ra chỉ hàng thứ 2, còn sau một ông), thị trưởng một đô thị lớn không nên bỏ trống quá lâu, dễ sinh loạn. Các hãng thông tấn, từ cỡ BBC đến thông tấn vỉa hè đều hướng sự đồn đoán vào một nhân vật tuổi trẻ (quá trẻ đằng khác) tài cao (cái này thì thời gian sẽ dần chứng minh), ông Nguyễn Xuân Anh, 36 tuổi (năm ngoái 35 thì nay 36, già thêm một tí so với kỷ lục đã được xác nhận). Ông Anh đương kim ủy viên dự khuyết T.Ư, Phó chủ tịch tỉnh, con của một ông từng rất to (người đỡ đầu cho ông số 1 Đà Nẵng bi giờ), học hành bài bản, ngoại ngữ thông thạo (chứ không phải chứng chỉ A, B đáng ngờ như một số vị), đẹp giai, vợ sắc nước hương trời… quả xứng đáng, chả mấy ai bằng chứ nói gì hơn. Riêng kẻ hèn này, có thời từng chung cơ quan với ông Xuân Anh (mình lớn tuổi hơn nên ông ấy xưng hô gọi anh xưng em rất đàng hoàng, tình cảm) thì mến phục cái đức tính thẳng thắn của ông ấy (chuyện này nếu kể ra thì hơi nhạy cảm, động chạm đến người khác, tạm gác lại đã). Nhiều người bảo, nếu không phải con cụ Chi triều đình thì đố nó dám phát ngôn văng mạng vậy, nghe cũng có lý, nhưng theo mình chưa hẳn. Bởi mình biết đó là bản tính của Xuân Anh, không phải một lần mà nhiều lần như vậy. Sự thẳng thắn, dám công khai đấu tranh với cái xấu, cái tệ hại, đó là thứ phẩm chất người lãnh đạo cần phải có, và tôi thấy Xuân Anh đã có, đậm đà đằng khác.

Năm 2008, Xuân Anh cưới vợ, cô hoa hậu Bùi Thị Diễm, tổ chức tại Cần Thơ, có mời tôi nhưng tôi ngại xa nên cáo vắng. Lúc ấy Xuân Anh đang là Phó chủ tịch quận Liên Chiểu (cái quận nổi tiếng với kho xăng của quân đội Mỹ, từng đi vào bài hát thật hào hùng “Lửa, lửa cháy ngút trời Đà Nẵng. Đêm nay Đà Nẵng đứng lên rồi. Hãy gầm lên, gầm lên nữa, pháo, pháo ơi…” mà tôi rất thích); tôi nhắn tin cám ơn tân lang và bảo “10 năm nữa VN sẽ có vị phó thủ tướng trẻ nhất từ trước đến nay”, chả biết anh chàng còn nhớ chứ bản tin ấy tôi vẫn lưu trong máy làm kỷ niệm. Nay mới 4 năm, chưa được phân nửa chặng đường, chú rể đất Cần Thơ gạo trắng nước trong giờ đã hàm trung ương, vị phó chủ tịch tỉnh, tôi đồ rằng điều mình tiên đoán chắc chẳng sai, thành hiện thực sơm sớm là đằng khác.

Thôi, lan man quá, quay lại chuyện ai sẽ thị trưởng Đà Nẵng. Hiện thành phố này có 4 vị phó thị trưởng gồm các ông Võ Duy Khương (PCT thường trực), Văn Hữu Chiến, Phùng Tấn Viết và Nguyễn Xuân Anh. Xứ sông Hàn chưa mặn mà với phụ nữ như đất Sài Gòn. Tuy nhiên chỉ nhõn ông Anh là trung ương, nếu đôn ông Khương hoặc những ông kia lên kể cũng khó. Nguyên tắc bất di bất dịch là đảng lãnh đạo. Đảng ở Đà Nẵng giờ là ông Thanh, ông Anh. Ông Thanh bí thư đã đi một nhẽ, như một ông trùm, ai làm gì nghĩ gì cũng phải báo cáo ông ấy, chả lăn tăn. Nhưng ông chủ tịch không dính trung ương lại phải báo cáo xin phép ông phó chủ tịch hàm trung ương thì lộn tùng phèo quá. Thật quá rõ đường quan lộ cho mấy vị kia có vẻ chẳng hanh thông. Tôi lại đồ rằng trường hợp ông Anh không được cất nhắc (do trẻ quá) thì ông Tô tổ chức sẽ điều một ông trung ương khác về cho trong ấm ngoài êm. Chuyện đó đối với đảng là chuyện nhỏ.

Theo luật Hội đồng nhân dân, “Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên” (điều 1); “Trong lĩnh vực xây dựng chính quyền địa phương và quản lý địa giới hành chính, Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: 1. Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch, Phó chủ tịch, Ủy viên thường trực Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, Phó chủ tịch và các thành viên khác của Ủy ban nhân dân…” (điều 17). Vậy thì dân Đà Nẵng ngoan cường một thời có dám thực hiện cái quyền mà luật trao cho mình không? Vẫn biết trung ương nếu có đưa ai về hoặc chọn ai đặt vào ghế thì cũng gói ghém vào vỏ bầu bán cho ra vẻ chính danh, và thường mũi tên đã bắn ra là cắm vào đích. Trong trường hợp cấp trên bao cấp, làm thay, chọn thay mà chính xác, đưa ra được người tài giỏi thì quá tốt, dân sông Hàn nhờ ơn mưa móc có phúc có phận. Còn ngược lại, cứ gò cứ ép buộc phải chấp thuận người nào đó mà lòng dân không ưa, không tín nhiệm thì theo tôi, Đà Nẵng, cứ luật mà làm.

Đà Nẵng hãy chứng tỏ bản lĩnh của mình. Nhé nhé.

11.8.2011

Nguyễn Thông