Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Hiển thị các bài đăng có nhãn rạng đông. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn rạng đông. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 15 tháng 9, 2019

Chuyện bóng đèn phích nước

Tôi hơi bị xui. Chả là từ khá lâu rồi, cố lục lọi bộ nhớ già nua cũ kỹ, giống như thứ bộ nhớ của cái máy tính cổ lỗ sĩ 286 khi mới có ở xứ này, để biên “chuyện xưa tích cũ” về một thứ đồ dùng quen thuộc trong mọi gia đình hồi trước. Ấy là bóng đèn phích nước. Chưa kịp động phím, đùng một cái xảy ra vụ cháy Rạng Đông. Cả nước nhao nhao. Kể lại mấy thứ có liên quan dễ bị quy thành ăn theo lắm. Mà không kể thì đợi đến bao giờ.

Xứ ta, nói tới bóng đèn phích nước là nghĩ ngay đến nhà máy Rạng Đông. Suốt một thời gian dài, cái logo Rạng Đông in trên giấy, vẽ trên thủy tinh, dập trên nhôm, có ở tất cả sản phẩm bóng đèn, phích nước, đã tạo nên thời vàng son của nó. Đó là hình ảnh một nửa ông mặt trời đang nhú lên với những tia nắng hình rẻ quạt. Biểu tượng ấy theo Rạng Đông suốt hơn nửa thế kỷ, chui vào từng nhà.

Tôi không rõ lắm, bởi còn bé tí, nhưng biết chút ít, hồi những năm cuối thập niên 50, đầu thập niên 60 miền Bắc bắt đầu xây dựng các nhà máy xí nghiệp để thực hiện cách mạng công nghiệp hóa. Trong khi anh cả Liên Xô giúp súng đạn máy bay tàu bò để đánh nhau thì Trung Quốc gánh phần giúp phát triển sản xuất. Hầu hết nhà máy xí nghiệp mới, được ra đời thời kỳ này có sự giúp đỡ của “anh hai”. Cụ thể là cụm công nghiệp Cao Xà Lá gồm 3 nhà máy Cao su (Sao Vàng), Xà phòng (Hà Nội), Thuốc lá (Thăng Long) tại căn cứ địa Thượng Đình; nhà máy Bóng đèn phích nước (Rạng Đông) ở khu Hạ Đình. Thời ấy, từ Ngã Tư Sở trở ra chẳng khác gì ngoại thành, càng đi về Hà Đông càng thưa thớt nhà cửa, từ ga xe điện Cầu Mới trở ra chỉ tinh ruộng là ruộng. Đầu thập niên 70, tôi diện xe điện 5 xu, từ bờ Hồ về Mễ Trì, tới ga Cầu Mới, tàu chạy một mạch qua chợ Xanh thì còn thấy dăm ba ngôi nhà ven đường, chạy thêm nữa đường tàu chỉ ven theo ruộng lúa. Tàu dừng ga Thượng Đình cho sinh viên trường Tổng hợp và công nhân khu Cao xà lá (đối diện với trường, bên kia đường) xuống, chạy hơn cây số nữa tới ga Thanh Xuân.

Rạng Đông

Trong vụ Trernobin Rạng Đông, nhà chức việc (cả chính quyền lẫn cơ quan chuyên môn) dường như chỉ quan tâm đến uy tín, tiếng tăm của chế độ chứ không thực lòng chăm lo đến tính mạng, sức khỏe con người.

Đúng ra, dù chưa xác minh được thật cụ thể hậu quả tai hại của vụ cháy đầy nguy hại này, thì việc đầu tiên là phải đưa ra cảnh báo đỏ, thậm chí chấp nhận sơ tán dân chúng (dù có tốn kém và gây xáo trộn nhất định) trong một thời gian thì chính quyền lại vội vàng khẳng định an toàn thế này, đạt ngưỡng thế nọ, thậm chí lại còn hùng hổ dọa kỷ luật quan chức địa phương (phường Hạ Đình) do đã có cảnh báo sớm với dân. Họ làm tất cả chỉ vì bệnh sĩ của chính quyền chứ không phải vì dân.

Cần biết chất độc không phát tác và gây họa trong một sớm một chiều. Không khí, đất đai, nước, vật chất (kể cả thực phẩm) nơi đó đã bị nhiễm độc. Hạn chế được sự tác động của nó tới con người bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Nhà cai trị nên hiểu rằng nếu sau này những đứa trẻ được sinh ra ở đây bị dị dạng, tật nguyền nhiều hơn hẳn so với bình thường và trước đó, nếu tỷ lệ người bị ung thư tăng thêm, thì nạn nhân có quyền khởi kiện chính quyền, bắt phải bồi thường. Tính mạng và số phận con người không phải là thứ muốn vần vò thế nào cũng được.

Đô trưởng Nguyễn Đức Chung hãy đeo ngay mặt nạ đến tận nơi mà xem xét, chứ đừng ngồi trong phòng lạnh bên hồ trả gươm rồi phán phản cảm phản kiếc nọ kia.

Nguyễn Thông