Những ai quan tâm đến cuộc sống hiện tại chắc đều giật mình khi nghe đại
biểu quốc hội Nguyễn Ngọc Hòa (TP.HCM) trăn trở trên nghị trường, rằng tại sao
chúng ta có 13 em đạt nguyệt quế “Đường lên đỉnh Olympia” ra nước ngoài du học
mà lại những 12 cháu không trở về. Dù lý do gì đi chăng nữa, thì đó không phải
là điều bình thường, nhất là với một nước đang phấn đấu thoát nghèo, đang rất
thiếu người tài giỏi.
Thời nào cũng vậy, đất nước luôn cần người tài giỏi. Nhà văn hóa kiệt xuất Nguyễn Trãi thế kỷ 15 từng
ghi lại buổi đầu gian nan của cuộc kháng chiến chống quân Minh không phải chỉ
thiếu ăn thiếu lính mà còn “tuấn kiệt như sao buổi sớm, nhân tài như lá mùa
thu”, cho thấy tầm quan trọng của lực lượng tinh nhuệ này. Và nhiều người biết,
trong bài văn bia nổi tiếng hiện sừng sững ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội),
danh sĩ Thân Nhân Trung (thời Lê) có nhận xét để đời, lưu truyền hậu thế: “Hiền
tài là nguyên khí quốc gia. Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, sẽ mạnh lên.
Nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi thấp xuống”. Một lời ngắn gọn như vậy
nhưng là sự đúc kết cả chặng đường dài lâu hàng nghìn năm của dân tộc, gói ghém
cả quá khứ, hiện tại, tương lai.
