Nhiều tờ báo đang xôn xao vụ người ta cắt đất một trong những
nơi “bất khả xâm phạm” nhất của TP.HCM để dùng vào việc… kiếm tiền. Cụ thể là
Thư viện khoa học tổng hợp của thành phố chục triệu dân này bị chính quyền địa
phương xén béng hơn 1.200m2 cho doanh nghiệp thuê dài hạn để xây cao
ốc văn phòng cho thuê. Chưa biết nhà đầu tư ấy mạnh đến cỡ nào nhưng thò được
chân vào đất kim cương, mà đất ấy lại chỉ dành cho văn hóa - tri thức thì cũng
có thể nói là cao thủ, ghê gớm.
Tôi vừa nhắc đến “đất kim cương” bởi Thư viện khoa học tổng
hợp TP.HCM nằm ngay trung tâm thành phố, một khu đất 4 phố mặt tiền: Lý Tự Trọng,
Nguyễn Trung Trực, Lê Thánh Tôn, Nam Kỳ Khởi Nghĩa (Q.1). Từ đây, chỉ cần rảo
vài bước chân là có thể vào mua sắm tại chợ Bến Thành hoặc tung tăng dạo chơi
trên phố đi bộ Nguyễn Huệ, thăm thú những cảnh đẹp Nhà hát thành phố, bến Bạch
Đằng… Còn quá kim cương đằng khác.
Vấn đề quan trọng ở chỗ, đó không phải đất trống, mà là thư
viện tầm cỡ quốc gia, nơi hội tụ, chứa đựng tri thức của nhân loại, nơi chắp
cánh cho con người trên đường học vấn, khám phá khoa học để sau này phụng sự đất
nước. Có nhà báo gọi đó là biểu tượng của tri thức ở TP.HCM, thậm chí có người còn
phong cho nó thành thánh địa của tri thức, kể cũng không quá đáng lắm.
Từ xưa đến nay, thuở các thời vua chúa phong kiến, trong những
bộ phận của triều đình luôn có thư khố (nơi chứa sách), thư viện (chỗ nghiên cứu
học vấn, tri thức). Chúng làm nhiệm vụ lưu giữ, bảo vệ, cung cấp kiến thức cho
quan lại, sĩ tử để họ làm tốt công cuộc cai trị, học hành. Càng về sau, thư viện
càng cần thiết, “phủ sóng” đến tận mọi người dân. Nó trở thành phần không thể
thiếu trong thiết chế văn hóa, là một biểu tượng văn hóa.