Có một ủy viên Bộ Chính trị...

Nhưng chưa hề ngồi vào ghế nóng ấy một giây, thậm chí một sát-na nào. Đó là giáo sư Nguyễn Đình Tứ.

Hôm qua, báo đài nhà nước đăng-phát nhiều tin về lễ kỷ niệm 80 năm ngày sinh giáo sư Nguyễn Đình Tứ,  làm mình lại nhớ hồi mấy chục năm trước.

Trong nhiều khóa học của Trường đại học Tổng hợp Hà Nội thì khóa sinh viên 17 chúng tôi nằm trọn trong nhiệm kỳ lãnh đạo trường của thầy Nguyễn Đình Tứ. Chúng tôi học khóa 72-76 thì thầy Tứ lãnh đạo từ 71-76. Khi ấy giáo sư Tứ là Hiệu phó, kiêm Bí thư Đảng ủy trường. Hiệu trưởng là thầy Ngụy Như Kontum, tôi còn nhớ có một thầy hiệu phó khác là Dương Hữu Thời. Các thầy đều là những giáo sư đầu ngành khoa học tự nhiên (thầy Kontum, thầy Tứ ngành vật lý, thầy Thời ngành hóa). Chúng tôi học văn, ở tuốt tận ngoại thành, cơ sở Mễ Trì nên ít dịp được diện kiến các thầy, vốn chỉ làm việc ở cơ sở Thượng Đình hoặc Lê Thánh Tông. Nhưng không phải vì thế mà không có ấn tượng gì.

Theo nhận xét của tôi, thầy Ngụy Như Kontum và thầy Nguyễn Đình Tứ là một cặp lãnh đạo nổi bật, nếu không nói là nhất, của Trường đại học Tổng hợp. Giáo sư Kontum trông như Tây, cao ráo, phúc hậu, nước da luôn hồng hào (ở khoa Văn thầy Hoàng Xuân Nhị cũng có tướng mạo, nước da như thế). Thầy rất gần gũi, thương yêu sinh viên. Hồi đi đắp đê sông Đáy năm 1973 thầy cũng quần xắn móng lợn đến từng khoa để động viên học trò. Mỗi lần khoa Văn khoa Sử ở Mễ Trì tổ chức đêm văn nghệ thầy đều về dự, sinh viên được ngắm thầy thỏa thích, lấy làm tự hào lắm. Kỷ niêm vô hình thì nhiều, kỷ niệm cụ thể thì giờ đây mình chỉ giữ được tấm bằng tốt nghiệp do chính thầy ký bằng bút mực; phần viết phía trên gồm tên tuổi sinh viên, khóa học, thứ hạng... do chính phu nhân của thầy viết tay, chữ cô đẹp hơn cả chữ in bây giờ.