Dùng người và quy trình

Chiều nay 22.11, Quốc hội họp, dành quá nhiều thì giờ để làm thủ tục miễn nhiệm một bà bộ trưởng tới tuổi về hưu. Họ gọi đó là quy trình. Quy trình nó thế, không thể làm khác được. Họ bảo vậy.

Luật lệ hay quy trình đều do con người tạo ra. Những anh cộng sản là chúa rườm rà, đẻ ra đủ thứ quy định, tự trói mình rồi bắt người khác phải theo. Nếu ai làm khác đi, họ sẽ mắng sao lại không theo quy trình, linh ta linh tinh… Cãi lại họ, họ sẽ bắt như bắt Phạm Chí Dũng chứ chả đùa.

Ai đó sẽ bảo rằng quốc hội đã “đẻ” ra bà bộ trưởng Tiến thì để quốc hội quyết là đúng rồi, vậy cho tôi hỏi, ở biết bao nước khác, bộ trưởng bị nghỉ hoặc xin nghỉ nhoay nhoáy, nghỉ người này lập tức có người khác thay, có phải quy trình không. Mà chả riêng cỡ bộ trưởng, ngay thủ tướng cũng vậy, họ cần quái gì quy trình. Lấy cái lợi ích của nước của dân đặt lên hàng đầu thì quy trình rườm rà hình thức chỉ đáng vứt vào sọt rác.

Đừng làm xấu ngành y

Liên tiếp nhiều vụ việc tai tiếng xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua khiến người ta chột dạ chả nhẽ vận hạn cứ đeo đẳng mãi vào cái ngành được coi là đạo đức bậc nhất trong các ngành. Dù có phân trần biện giải thế nào đi chăng nữa thì vẫn phải thẳng thắn đặt ra nguyên nhân chủ quan, đó là trách nhiệm của con người trong ngành y, từ cấp lãnh đạo đến những người mang danh “lương y-từ mẫu”.

Không nhắc lại những vụ việc cũ (dù vẫn còn gây nhiều bức xúc trong dư luận), chỉ riêng vụ “nhân bản kết quả xét nghiệm tại Bệnh viện đa khoa Hoài Đức, Hà Nội” đã như giọt nước tràn ly. Dân chúng không còn thắc mắc đơn thuần kiểu “tại sao lại có thể như thế?” mà đã thực sự phẫn nộ, bất bình. Hành nghề y, tức lãnh trách nhiệm trị bệnh cứu người, coi mạng sống của con người là trọng, chứ đâu lại rẻ rúng con người đến thế. Lấy cái kết quả xét nghiệm máu của một cá nhân đem áp dụng cho hàng chục người, thử hỏi lương tâm “từ mẫu” họ đã ném chốn nào. Đây không phải là sai phạm đơn thuần về mặt chuyên môn mà là sự xuống đáy tận cùng về y đức. Ai cũng biết kết quả xét nghiệm cực kỳ quan trọng bởi căn cứ vào đó bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh chính xác, phát hiện bệnh kịp thời, nhất là với những người mang bệnh nan y, phức tạp. Cán bộ, nhân viên y tế xét nghiệm Bệnh viện đa khoa Hoài Đức thừa biết điều đó bởi trước khi hành nghề họ đã được đào tạo chuyên sâu, họ đã tuyên thệ lời thề Hippocrates, họ đã thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ “thầy thuốc như mẹ hiền”. Nhưng họ đã làm ngược lại tất cả, rẻ rúng tất cả. Đến mạng người mà họ còn coi thường, rẻ rúng được thì còn có gì để họ tôn thờ, coi trọng. Nói trắng ra, hành vi ấy phải xem như tội ác, phải bị lên án kịch liệt, thậm chí trừng trị.

Vắc xin và mạng người

Bài này tôi xin tặng anh Bùi Chiến- PV báo Thanh Niên chuyên mảng y tế. Trưa nay anh Chiến bảo sao dạo ni ít viết thế, ngày nào cũng đợi bài mới mà chả thấy.

Thực ra cái chuyện tiêm chích mấy con vi rút vào người không có gì mới lạ, thậm chí có thể ví nó xưa như cổ tích. Hồi cụ thể thì tôi chả rõ nhưng lứa chúng tôi sinh giữa thập niên 50 thế kỷ trước, lúc cởi trần tắm kênh hoặc đi đánh dậm nhìn cánh tay đứa nào cũng có vết sẹo nhỏ bằng hạt đỗ, dấu tích của chủng ngừa bệnh đậu mùa, gọi nôm na là chủng đậu. Về nhà hỏi kỹ anh chị lớn hơn, sinh vào thập niên 40, té ra ai cũng có vết chủng đậu ấy. Vậy ít nhất từ thời mồ ma thực dân Pháp dân An Nam đã được chích ngừa. Không phải là tiêm vắc xin hiện đại như bây giờ đâu, chỉ thấy cô y tá lấy miếng sắt nhọn nhọn giống cái ngòi bút lá tre, thấm con vi trùng đậu mùa, bảo mình quay mặt đi, cô ấy rạch nhéo một phát vào cánh tay. Xong, bôi tí cồn. Chỉ để lại vết sẹo. Nghe người nhớn dọa rằng họ cấy con vi trùng đậu mùa vào cơ thể chúng mày đấy, đứa nào cũng trợn tròn mắt lắc đầu lè lưỡi sợ. Về nhà lo lắng hỏi, thày mẹ trấn an giải thích rằng mấy con vi trùng đó yếu rồi, vào cơ thể không quậy phá gì được đâu, chỉ có tác dụng để con người mình tập luyện cho quen, sau này con đậu mùa nào mạnh hơn xâm nhập vào thì hệ miễn dịch đánh sẽ quen tay, đỡ bị bỡ ngỡ. Đại loại thế, giống bọn trẻ con tập đánh trận giả, lúc nhớn đi bộ đội đánh Mỹ Diệm sẽ hăng lắm.

Cuộc sống càng ngày càng hiện đại, cách chủng ngừa càng tối tân và nhẹ nhàng hơn so với trước. Không cần phải nhắm mắt, quay mặt, còn cô y tá vừa cười vừa dí mũi tiêm vào tay đứa bé, chớp mắt đã xong. Chả lưu vết sẹo nào. Nhà nước gọi đó là tiêm chúng mở rộng, ngừa bằng vắc xin. Nhưng khổ nỗi, theo đà đời sống phát triển thì bệnh cũng phát sinh nhiều hơn. Hồi xưa chỉ chủng đậu (mùa) để khỏi bị rỗ mặt, nay thì lao, uốn ván, ho gà, bạch hầu, sởi, bại liệt, rubella, quai bị, viêm gan, hết siêu vi A lại đến siêu vi B, C, loạn cả lên. Trẻ con mới chào đời chưa kịp cất tiếng khóc đã bị lôi ra tiêm tiêm chích chích. Nhà nước khuyến cáo đó là vì tương lai giống nòi. Dạo ban đầu, các cháu cứ đến độ tuổi, đến ngày hẹn là đưa tới phường tới xã, tới phòng y tế chích vắc xin, miễn phí hoàn toàn. Hai đứa con tôi, một đứa sinh thập niên 80, một đầu thập niên 90 được chích đủ thứ mà chẳng mất đồng nào. Sau này tự dưng họ thu tiền, có những mũi mấy trăm ngàn đồng, tôi chả hiểu ra làm sao.