Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Thứ Tư, 22 tháng 2, 2017

Biếu-nhận xe sang, hay chuyện đi qua ruộng dưa

Nhân chuyện Bí thư Đà Nẵng đang chịu trận từ bão dư luận vụ xe sang, tôi biên ra mấy dòng.

Vẫn biết, nghi ngờ lòng tốt của con người là một cái tội. Phật dạy chúng sinh phải tin vào thiện tâm. Chỉ có điều...

Xin nhớ, không ai cho không nhau cái gì. “Biếu” từ cân đường hộp sữa đến chiếc xe sang, siêu sang, thì thứ thu lại, nhẹ nhất cũng là lòng biết ơn của người nhận.

Người dân đóng thuế nộp vào ngân sách, nhà nước dùng tiền ấy để mua sắm phương tiện sử dụng trong bộ máy nhà nước. Đồng tiền có từ mồ hôi nước mắt đó chi cho hoạt động phục vụ nhân dân là quá hợp lý; đừng có xa hoa lãng phí, thò thụt bỏ túi riêng là được.

Lâu nay, có một khoản chi khác được lấy từ nguồn “xã hội hóa”. Nếu xã hội hóa đúng nghĩa, cả nhà nước, nhân dân và doanh nghiệp (hoặc cá nhân) đều có lợi. Tuy nhiên, phương châm xã hội hóa ít nhiều đã bị lợi dụng. Đặc biệt dư luận cực lực phản đối việc mượn danh nghĩa xã hội hóa để hợp pháp tình trạng biếu xén, mua chuộc, hối lộ. Khi doanh nghiệp bỏ tiền mua cái ô tô biếu cơ quan nhà nước, nó cũng xót lắm, nhưng nó đã sẵn trong đầu ý thức "thả con săn sắt, bắt con cá rô", nhằm đạt mục đích này nọ rồi. Nếu ừ hữ chấp nhận sự "biếu xén" có nghĩa là công khai cho phép hối lộ, làm chuyện xì xằng, không đàng hoàng.

Thứ Hai, 20 tháng 2, 2017

Chuyện tóc đít vịt và quần ống loe

Hôm có việc đi Bảo Lộc (Lâm Đồng), tôi diện xe cao cấp Thành Bưởi (xe Thành Bưởi chiếc nào mà chẳng cao cấp, nhà xe bảo vậy). Ngồi gần chỗ tôi là một đôi trai gái. Trẻ trung, xinh đẹp, có học (nghe họ nói chuyện thì nghĩ vậy). Nói năng cư xử nhã nhặn, có văn hóa, yêu nhau rất mực nhưng ý tứ, không kệch cỡm. Nghĩ thầm trong bụng, họ là mẫu hình tuổi trẻ thời nay. Mà thực ra những cô cậu như thế bây giờ không hiếm. Điều tôi muốn biên ra đây là họ có mái tóc rất lạ. Cô gái nhuộm kiểu tóc Hàn Quốc, còn cậu người yêu “hãi” hơn, hai bên thái dương gọt trụi, chỉ còn đỉnh đầu cái chỏm chào mào, nhuộm xanh đỏ, trông hệt chóp con chào mào.

Nếu cứ nhìn vào dáng vẻ lạ lùng ấy mà vội đánh giá con người thì nhầm to. May mà tôi ngồi gần họ, nghe họ trò chuyện, tận mắt nhìn cách họ cư xử, chứ nếu chỉ gặp thoáng trên đường, tránh sao khỏi như nhiều người trong cách đánh giá. Nhẹ thì cũng lầm bầm lố lăng bỏ mẹ.

Họ gợi cho tôi nhớ về chuyện tóc tai, quần áo hồi xưa, thời tôi còn trẻ. Thời ấy, mái tóc cũng như bộ quần áo, rành rành là của cá nhân mình, mà không phải của mình. Nó là của xã hội, được chi phối, quy định bởi xã hội, kiểu “bắt phong trần phải phong trần/cho thanh cao mới được phần thanh cao”. Đẹp - xấu, hay - dở đều phải theo quy định của nhà nước. Nhà nước bảo đẹp thì là đẹp, bảo xấu thì là xấu, cấm cãi.

Hồi tôi học cấp 2 (giữa những năm 1960), cả làng già trẻ lớn bé nếu cắt tóc cũng chỉ biết chờ hai ông thợ cúp dạo: ông phó Bót và ông Sộp. Hai ông xách hòm đồ nghề rảo khắp hang cùng ngõ hẻm, cứ cắt mỗi cái đầu là 1 hào. Chỉ có 2 kiểu cắt: cắt cao, còn gọi là cắt móng lừa; hoặc húi trọc. Ngồi lên ghế, ông phó cầm tông đơ đi vài đường, cạo nữa là xong. Đứa nào muốn khác kiểu thì phải lên huyện. Về sau, có chú Xích đi bộ đội được giải ngũ, mở quán cắt tóc cạnh nhà tôi, đem về bao nhiêu là kiểu, bấm kéo tanh tách giòn tan, thích kiểu nào cũng chiều.

Một trong những kiểu tôi nhớ nhất là tóc đít vịt. Kiểu này do bọn thanh niên thành phố sơ tán đem về làng. Hai tay chơi đít vịt nổi nhất là anh Hảo móm và anh An gù. Hảo hơn tôi vài tuổi, hồi nhỏ đi đánh nhau ngoài ga xe lửa bị đâm vào má, có vết sẹo lõm to khiến mặt bị móm, chắc bỏ học nhiều nên khi sơ tán lại học cùng bọn tôi. Còn anh An bị gù lưng, chuyên chữa xe đạp, mở cái quán gần ngõ nhà ông Tưởng, cạnh HTX mua bán. Hai vị này chả biết sợ ai. Đám chúng tôi tóc tinh dững cắt cao 3 phân, mô đen xanh mai trắng gáy, còn tóc hai anh này thật ấn tượng. Phần sau gáy luôn để thật dài, trùm cả cổ áo, phủ xuống vai. Chả ai bảo là nghệ sĩ bởi tóc nghệ sĩ phải dài hết cả toàn bộ đầu, còn đây chỉ dài gáy. Hình như dân anh chị thời ấy đều phải thế. Cứ thấy tóc đít vịt là phải ngại, phải kiêng nể rồi.

Xã hội mặc nhiên đánh giá sự tốt xấu của con người qua mái tóc, kiểu tóc. Cán bộ nhắc dân bọn đít vịt đi đến đâu phải dè chừng chúng nó. Không ăn trộm gà thì cũng đào trộm khoai. Cứ có đám cãi nhau đánh nhau là nghĩ ngay đến đít vịt làm thủ phạm. Đám này nếu tuyển quân, việc đầu tiên là bị gọt đầu. Nhiều anh tiếc tóc đít vịt khóc như cha chết. Nhưng bộ đội không có đùa. Quân ngũ là trường học lớn cải tạo con người. Thế mà ối anh đít vịt đã thuần, phải công nhận bộ đội rèn người giỏi thật.

Sau năm 1975, tôi vào miền Nam nhận việc. Không ít lần chứng kiến những chuyến về miền Tây Nam Bộ, đội thanh niên cờ đỏ, dân quân du kích dàn hàng ngang tại bắc (phà) Mỹ Thuận chặn xe, không phải để bắt bọn phản động, mà chỉ để cắt tóc đít vịt và rạch quần loe. Không oong đơ lôi thôi, lôi xuống xe, đi vài đường kéo cắt phăng cái đít vịt, rạch cái ông quần loe rồi thả cho đi tiếp. (còn tiếp)

Nguyễn Thông



Chủ Nhật, 19 tháng 2, 2017

Lật bản chất Đường Tăng

Chẳng phải những "nhà đạo đức" thời nay mới giả dối. Từ hồi xưa kia.

Tôi đang đọc lại bộ Tây Du Ký. Người ta cứ khen Đường Tăng đạo đức, lòng sáng như gương, trong sạch vững mạnh, còn tôi thì thấy y cực kỳ giả dối. Y lúc nào cũng mở mồm khuyên "người xuất gia không nên nói dối", phải chân thành, thực lòng... nhưng khi y trao cho Tôn Ngộ Không cái vòng kim cô (mà Quan âm bồ tát vừa đưa cho y) để nhằm trói buộc Tôn, lão Tôn thắc mắc thầy lấy đâu ra cái mũ này mà cho con, y bảo "mũ ấy ta vẫn đội lúc còn nhỏ, đội mũ ấy không phải nghe dạy kinh cũng biết tụng kinh, không cần học lễ cũng biết làm lễ, nay ta thương con, cho con dùng".

Tôn đang không có mũ, mừng quá, cảm ơn thầy, đội vào. Thầy liền đọc chú khẩn cô nhi khiến Tôn ngã lăn quay. Khi Tôn thắc mắc sao sư phụ lại đọc chú để hại con, y thầy còn cố cãi "ta chỉ đọc kinh chứ có đọc chú hại con đâu".

Lão Maddox hàng xóm nhà tôi cảu nhảu bảo, đèo mẹ, thương cái xương không còn, cứ động có tí chức lãnh đạo là giả dối, càng cao càng dối trá. Những thằng xoen xoét cái mồm là không tin được.

Nguyễn Thông

Thứ Sáu, 17 tháng 2, 2017

Không thể làm xiếc mãi

Đúng đến hôm nay, 17 tháng 2, vừa tròn 38 năm xảy ra cuộc chiến tranh biên giới phía bắc 1979 (như người ta thường gọi thế). Nói một cách chính xác, đó là cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc, đồng thời là cuộc chiến đấu bảo vệ tổ quốc của Việt Nam. Dù nhìn nhận dưới góc độ nào cũng vẫn chỉ là thực chất ấy.

Vài ngày nay, trên nhiều kênh thông tin, nhất là mạng xã hội, đặc biệt Facebook, đã sôi sùng sục tinh thần “hướng về ngày 17.2”. Nếu trước đó vài hôm, đám người trẻ tuổi còn mê cuồng với lễ Tình yêu, Valentine Day 14.2, thì chỉ 3 hôm sau, không chỉ bọn trẻ, mà đủ mọi tầng lớp, lứa tuổi nhắc nhau ôn kỷ niệm, nhớ đến ngày 17.2. Họ còn chứng minh họ không phải là thứ người hay quên, quay lưng lại lịch sử, chối bỏ quá khứ oanh liệt của tổ tiên, ông bà, cha anh, bằng cách thay hình đại diện thành bông hoa sim tím. Hoa sim, cái màu tím rưng rức ấy, chả biết tự khi nào, thành biểu tượng của các tỉnh biên cương phía bắc. Bông sim nở xòe, được gắn với con số 17.2, như nhắc nhở một chặng, một vệt lịch sử không thể lãng quên.

Với sự thận trọng vốn có của mình, cộng thêm cả sự dè dặt quá mức, tôi không vội vào hùa với không khí náo nức ấy. Mình vội vàng quá, có thể sai. Mà sai thì khó chữa. Tôi ráng chờ đợi, như người con gái chính chuyên bị phụ bạc đang chờ kẻ phụ bạc biết đâu nghĩ lại mà quay về. Coi xem, lắng nghe chính quyền có tổ chức lễ lạt kỷ niệm, thông báo thông biếc gì không. Buổi sáng trôi qua. An ủi, biết đâu kế hoạch là buổi chiều thì sao. Rồi chiều cũng qua đi trong sự ấm ức. Thời tiết cả nước hôm nay đẹp thế cơ mà. Miền Bắc, nhất là thủ đô, trời se lạnh nhưng khô ráo, thật tiện cho những cuộc mít tinh, biểu tình, lễ lạt. Miền Trung và miền Nam tuy hơi nóng, nơi này nơi kia lác đác mấy hạt mưa, nhưng cũng đẹp, cái đẹp về hùa với công tác tổ chức huy động cộng đồng. Nhưng không động tĩnh gì. Thôi thì ráng chờ đến tối, vẫn còn khả năng diễn ra sự kiện vào buổi tối. Ấy là mình cứ tự đánh lừa mình thế thôi, chứ cũng hiểu nó như thế nào rồi.

Thứ Tư, 15 tháng 2, 2017

Luật và photocopy

Cần phân biệt hành vi photocopy tài liệu để học tập với việc xuất bản, in ấn theo quy định của pháp luật.

Bất cứ giáo trình, giáo án nào đang được sử dụng trong nhà trường, sinh viên đều có quyền photo lại để sử dụng. Điều đó pháp luật không cấm. Người dân có quyền làm tất cả những gì mà pháp luật không cấm.

Tuy nhiên, nếu cô sinh viên kia photo tài liệu - giáo trình, không chỉ để sử dụng mà còn đem bán kiếm lời, tức là vừa có hành vi vi phạm bản quyền, vừa buôn bán bất chính, thì cô ấy phải bị xử lý theo những quy định của pháp luật. Đình chỉ học 1 năm có khi còn nhẹ bởi có hiểu biết mà vẫn cố tình vi phạm thì không thể coi như đứa dân thường vô ý, vô tình được.
Nếu cô gái kia chứng minh được cô ấy bỏ tiền túi photo nhiều bản (8 bản) nhưng chỉ để cho, biếu, giúp người nhà, bạn bè có hoàn cảnh kinh tế khó khăn... mà không hề thu một xu nào thì phải khen cô ấy. Đoàn trường đại học Luật phải nêu gương cô này cho sinh viên học tập, chứ đừng Ban giám hiệu bảo gì nghe nấy.

Trường đại học Luật, cũng như mọi cơ quan đơn vị khác, có những nội quy (quy định nội bộ) nhưng không được vượt ra khỏi những gì mà pháp luật quy định. Đừng ai nghĩ rằng đây là trường luật nên không thể có chuyện sai về luật. Nhiều khi càng luật càng sai bởi cậy thế, ra vẻ ta đây.

Trong vụ việc trên, theo tôi, Ban giám hiệu trường Luật đã đi quá đà, nhất là định "ngăn sông cấm chợ", độc quyền giáo trình để bán theo giá do mình tự đặt ra. 

Tôi biết cô Quỳ hiệu trưởng, cô ấy là người giỏi, tôi tin cô ấy sẽ biết sửa sai.

Nguyễn Thông

Thứ Ba, 14 tháng 2, 2017

Người lính không sợ chết, nhưng ai cũng chỉ muốn về nhà

HUY ĐỨC (nhà báo)

+ Thêm một ngôi nhà cho vợ liệt sỹ Trường Sa: cô giáo Lại Thị Huế (Trường Marie Curie Hà Nội xây tặng)

"Thắp nén nhang thơm mát dạ người/ Hãy về vui chút, anh Trung ơi", thầy Nguyễn Xuân Khang đã làm mọi người lặng đi khi kết thúc bài phát biểu của mình như vậy. "Trung" là Phạm Quang Trung, đại úy hải quân QĐND VN, hy sinh ngày 18-7-2012 "khi đang làm nhiệm vụ" trên vùng biển Trường Sa. Thầy Nguyễn Xuân Khang là hiệu trưởng Marie Curie Hanoi School, Trường đầu tư 440 triệu xây tặng vợ và hai con của liệt sỹ Phạm Quang Trung một căn nhà.

Sáng nay, 13-2-2017, tại phường Phú Sơn, thị xã Bỉm Sơn, Nhịp Cầu Hoàng Sa (NCHS) và trường Marie Curie Hà Nội đã làm lễ mừng nhà mới cho cô giáo Lại Thị Huế.

Có chút liên quan đến Valentine Day

Thời tôi học đại học (1972-1976) ở miền Bắc, thứ ngoại ngữ thịnh nhất là tiếng Nga. Suốt 4 năm rưỡi, tôi được học tiếng Nga từ 3 thầy cô: cô Ngô Anh Thơ, thầy Trương Quang Chế, thầy Trần Khuyến. Cô Thơ làm nhiệm vụ vỡ vạc, khai hoang cái đầu u tối của chúng tôi; thầy Chế đưa chúng tôi vào thế giới phức tạp của tiếng Nga, còn thầy Khuyến nâng cao lên ở bước cuối cùng. Nhưng rốt cuộc, đến giờ gần như cả đám trò hư quên tiệt thứ tiếng ấy (may mà còn 2 thằng Phạm Văn Bích, Nguyễn Huy Hoàng sử dụng Nga ngữ quá thành thạo), nhưng vẫn nhớ các thầy cô. Cô Thơ thật tình cảm, coi sinh viên như mấy đứa em ruột. Thầy Chế rất hiền lành, gần gũi, thầy ra bài tập dịch bài thơ Cánh buồm của Lermontov, thằng Bích dịch siêu nhất, thầy rất thích. Nhưng phải công nhận thầy Trần Khuyến giỏi nhất, bấy giờ thầy đã nổi tiếng với bản dịch bộ 3 tác phẩm tự thuật của Maxim Gorki (Thời thơ ấu, Kiếm sống, Những trường đại học của tôi). Thày Khuyến dạy rất gắt, buộc sinh viên học ngoại ngữ không phải chỉ biết tiếng mà phải biết cái hay cái đẹp của nó.

Hôm nay 14.2, thiên hạ gọi ngày này là ngày Lễ Tình yêu, theo kiểu Tây phương, tự dưng tôi nhớ tới thầy Khuyến. Có lý do. Thực ra, xứ ta suốt bao nhiêu năm, nhất là thời chúng tôi còn trẻ, làm gì biết ngày tình yêu tình iếc này. Chỉ biết hằng năm kỷ niệm ngày đảng ra đời, ngày thành lập đoàn, ngày sinh bác Hồ, ngày quốc khánh, ngày đẻ quân đội, thế cũng đủ mệt, đủ bận bịu cấn cá rồi. Yêu á, vớ vẩn. Yêu trong thực tế còn bị kiểm điểm, có đâu lại bày vẽ lễ lạt tình yêu cho rởm đời. Các cán bộ đoàn Lê Quốc Lập, Lê Xuân Sang… luôn quán triệt sinh viên phải sống cho đàng hoàng, đừng yêu đương nhăng nhít. Về sau bọn trẻ chúng tôi tìm hiểu, hóa ra các bác ấy có vợ cả rồi. Thế mới quái.

Tại sao thời ấy tôi vẫn biết có một cái lễ gọi là ngày Lễ Tình yêu? Nhớ một hôm, thầy Nguyễn Văn Khỏa dạy phần tác phẩm kịch của Shakespeare (hồi đó phiên âm đọc là Sếch Pia), trong vở Hamlet có nàng Ophelia, khi nàng thất tình, hơi chớm điên, nàng mặc chiếc áo hoa vừa đi vừa lẩm bẩm hát (thầy Khỏa diễn ngay đoạn này, đi đi lại lại trên lớp): “Ngày mai là hội thánh Va lăng tanh/Em mặc áo hoa đến cửa sổ phòng anh”. Thầy giải thích, hội thánh Va lăng tanh tức là ngày Lễ Tình yêu của người phương Tây, ngày Valentine 14.2. Giờ thì thầy Khỏa không còn nữa, thầy đi năm 1988, gần 30 năm rồi, nhưng chúng tôi vẫn nhớ thầy, người gần như suốt cuộc đời chỉ sống độc thân, nhờ thầy mà ngay từ cái thời ngăn sông cấm chợ về tình yêu ấy, chúng tôi đã biết thế nào là ngày Valentine – Lễ Tình yêu.

Trở lại chuyện thầy Khuyến. Có lần thầy đọc cho cả lớp nghe bài thơ ngắn tiếng Nga. Tôi không tìm được phông chữ tiếng Nga để gõ ra đây, nhưng rất nhớ, từng chữ một, bèn dịch nghĩa như thế này: Mặt trời để cho ban ngày/Mặt trăng dành cho ban đêm/Hoa hồng cho những cuộc gặp gỡ/Còn em thì dành cho anh.

Thầy Khuyến bảo từng đứa dịch. Tôi dốt tiếng Nga, lẻn tụt xuống hàng cuối lớp, cúi gằm mặt xuống cho thầy đừng thấy. Thằng Hoàng, thằng Bích, cái Nga, cái Huệ, cái Đạm… những đứa siêu tiếng Nga dịch hay lắm, tôi “ghét” chúng nó nên chả chép ra đây. Vài chục năm sau, tôi lẩn mẩn dịch thế này:

Thái dương dành để ban ngày
Chị hằng soi sáng đêm dài thế gian
Gặp nhau luôn có hoa hồng
Còn em, em chỉ nói rằng của anh.

Nguyễn Thông