Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Thứ Tư, 29 tháng 3, 2017

Khát vọng vĩ đại của người cộng sản

(Tôi viết bài này ngay sau ngày cụ Fidel Castro ở Cuba qua đời, và đã đưa lên. Tuy nhiên, dù bài không có ý gì xấu về cụ Fidel, nhưng theo lề thói phương Đông, nghĩa tử là nghĩa tận, tôi đã hạ xuống sau đó. Nay chuyện đã nhạt, tôi đưa lên lại, ít nhất cũng để những người CS xứ này sắp họp hội nghị T.Ư 5 tham khảo mà rút ra được điều gì chăng).

Ngày 25.11.2016, một nhân vật huyền thoại của phe cộng sản trên thế giới, nhà lãnh đạo Cuba Fidel Castro Ruz qua đời, thọ 90 tuổi. Ông cầm quyền liên tục từ tháng 1.1959 sau khi làm cuộc lật đổ chế độ tư sản của Batista, theo đường lối cộng sản, chủ nghĩa xã hội kiểu Liên Xô, mãi tới khi sức tàn lực kiệt, không trụ nổi vào năm 2011 ông mới chịu buông, nhưng không buông hẳn mà “nhường ngôi” cho người em ruột, khi ấy cũng đã hơn 80 tuổi.

Xung quanh nhân vật này, phe cộng sản tô vẽ thêm nhiều điều “khác thường” nên người ta nói “nhân vật huyền thoại” là do vậy. Đó cũng là cách dựng nên, tạo ra một idol, dù là Cuba idol nhưng cũng có ý nghĩa chung cho cả phe, mang tính quốc tế. Phe cộng sản thường tuyên truyền đề cao tập thể, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân nhưng lại thường xuyên thần thánh hóa các cá nhân, dạng Stalin, Brezhnev, Mao Trạch Đông, Kim Nhật Thành, Ceaucescu… để lôi cuốn dân chúng. Nhất thời, những idol này, thông qua bộ máy tuyên truyền, chả khác gì chúa trời, khiến dân chúng phải sùng bái, tụng niệm, làm theo. Tuy nhiên, điều tai hại là, khi thời thế thay đổi, thần tượng sụp đổ thì hình ảnh tan biến rất nhanh, thảm hại. Cuộc sống luôn có quy luật của nó chứ chả tuân theo ý chí chủ quan của một tổ chức hay cá nhân nào.

Thứ Ba, 28 tháng 3, 2017

Bí mật, hay là mèo giấu cứt

Nước này quá lắm bí mật, tinh bí mật muôn đời không thể lộ. Có bí mật quốc gia, có bí mật tỉnh gia, huyện gia, xã ấp gia. Đứa nào lộ ra chết với ông, "mẹc xà lù, cu xông" (hồi nhỏ tôi nghe mấy người học tiếng Pháp mắng vậy, nghĩa là: đồ con lợn bẩn thỉu).

Ấy là tôi đang nói đến chuyện chính quyền tỉnh (tôi hạ cấp xuống thành tỉnh) Đà Nẵng đang ráo riết truy lục xem đứa nào đã lộ ra bản kê khai tài sản của các nhà lãnh đạo tỉnh này, nhằm trị cho đến nơi đến chốn, bởi theo họ bí mật ấy bị những thế lực thù địch lợi dụng bêu xấu lãnh đạo.

Điều đáng nói, nhẽ ra cần phải làm rõ khối tài sản của ông ABC ấy có đúng là vậy không thì người ta lại phớt lờ, chỉ nhăm nhăm tìm xem thằng nào đã lôi cái bí mật mà chúng ông cố tình giấu ra cho mọi người biết.

Ôi giời, cái cần công khai ra cho dân chúng thấy để tỏ rõ sự liêm khiết của lãnh đạo thì các ông lại giấu như mèo giấu cứt, đợi đến khi bung bét như ông Trần Văn Truyền, Trịnh Xuân Thanh, ông XYZ... thì còn ra thể thống gì. Kê khai tài sản là một trong những biện pháp phòng ngừa để chống tham nhũng. Thứ con số kê khai đó, phải cho toàn dân biết mà thực hiện giám sát, chứ kê khai xong dúi vào ngăn kéo thì khai làm gì. Dở hơi. Vậy mà đòi chống tham nhũng.

Cứ cái kiểu trong nhà dấm dúi với nhau, đẹp tốt phô ra xấu xa đậy lại như thế, của nả ấy rồi có giữ được mãi không.

Bọn Mỹ rõ dại, trước khi tranh cử chức này nọ phải công bố cho bàn dân thiên hạ biết mình đang có bao nhiêu đô la. Còn xứ ta thì giấu từ trung ương xuống địa phương.

Lão Maddox hàng xóm nhà tôi cười: cái đéo gì cũng giấu, cu xông.

Nguyễn Thông

Thứ Hai, 27 tháng 3, 2017

Chuyện cũ về cái nghèo qua một từ đã mất

Hôm trước ăn cá kho, nồi cá nục kho với khế, với dưa chua thật ngon, tôi theo thói quen của kẻ nghèo khó còn cố quẹt quẹt đáy nồi. Vợ con thấy vậy cười bảo ông bố nhà này cả đời chả bao giờ giàu được là phải. Ngẫm “chúng hắn” nói đúng, mình khó mà “tự diễn biến” thay đổi bởi cái nghèo đã ngấm vào máu rồi, chỉ có đi thay máu thì may ra… Bần thần ngắm cái nồi cá còn trơ đáy, nhớ đến một chữ đã từng đi theo mình suốt thời niên thiếu, và cả sau này nữa.

Tôi lật giở hết các từ điển tiếng Việt, cả sách giấy lẫn sách điện tử để truy tìm chữ “bẫn” (bờ ân bân ngã bẫn) nhưng tuyệt nhiên không có, chỉ thấy bần (bần thần…), bẩn (bẩn thỉu, ở bẩn…), bấn (bấn bíu, bấn xúc xích, túng bấn…), bận (bận rộn, bận bịu…). Không có “bẫn”. Trong tiếng Việt, dấu ngã không hề lép vế so với các dấu thanh: huyền, sắc, hỏi, nặng, nhưng riêng trường hợp này thì không có ngã. Nhưng tôi cứ khăng khăng là có. Cái chữ “bẫn” ấy đã từng tồn tại khá phổ biến ở vùng quê tôi duyên hải Hải Phòng, thậm chí mở rộng ra cả nhiều tỉnh thành khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Vì không có trong từ điển nên tôi đành phải giải nghĩa. “Bẫn” để chỉ thứ vụn vặt, vụn, không mấy giá trị, như đồ bỏ đi. Đó là một dạng rác, phế thải, phế phẩm. Giữ lại chẳng đáng, dùng cũng chả có giá trị gì mấy, chỉ có điều không nỡ vứt, bỏ thì tiếc. Nói tóm lại, khi cuộc sống trở nên giàu có, sung túc rồi thì thứ bẫn ấy tự nó mất đi. À, thì ra là vậy, nó không tồn tại trong thực tế nên nó không còn trong từ điển. Qua sự phát triển, thay đổi của ngôn ngữ, chúng ta cũng có thể hình dung một cách khá cụ thể cuộc sống đã chuyển động, biến thiên như thế nào.

Chủ Nhật, 26 tháng 3, 2017

Chuyện nâng tầm cao và đi vào chiều sâu

Không phải tình cờ, Việt Nam vừa có cuộc đón tiếp trọng thể, gần như cùng lúc, người đứng đầu của hai nước Israel và Singapore. Cũng giống như mọi cuộc đón khách cấp nhà nước, đủ nghi lễ trọng thị, hội đàm, hội kiến, bắt chân bắt tay, mời nhau sang thăm, nhận lời và cười vui vẻ.

Điều đáng nói, đây là hai nước nhỏ. Nhưng nhỏ mà không nhỏ, nhỏ mà có võ, bé hạt tiêu. Rất giàu và mạnh, vào loại hàng đầu thế giới, tiếng nói rất có sức nặng, giá trị. Cả hai nước được hàng trăm quốc gia trên quả địa cầu này coi là hình mẫu, đích phấn đấu của mình. Ở chừng mực nào đó, ngay cả Mỹ, Nhật Bản, Đức, Anh, chứ chưa cần kể ra Nga, Trung Quốc, Pháp, Hàn, cũng phải học tập họ (Israel, Sing).

Để trở thành giàu có, Israel và Singapore chỉ trước sau đi theo con đường phát triển kinh tế tư bản, chưa có 1 phút vướng vào lối đi kinh tế xã hội chủ nghĩa.

Hai nước này vốn cực kỳ nghèo tài nguyên. Không có rừng vàng biển bạc. Không có lợi thế núi tiền chôn dưới lòng đất. Chỉ có sa mạc, nắng cháy, cát bỏng (như Israel), đất đai chật chội, ngay cả nước cũng cực kỳ thiếu thốn, phải tiết kiệm từng giọt (cả hai nước). Dân ít, nguồn lao động không dồi dào. Luôn bị nước ngoài đe dọa đánh nhau, phải căng ra mà chống đỡ (Israel)… Có nghĩa là để đi lên được, trở thành giàu có, mạnh mẽ không dễ chút nào. So với họ, xứ này còn thuận lợi hơn nhiều.

Nay thì hai nước ấy nằm trong tốp đầu của những nước giàu có nhất thế giới, còn xứ ta thì ai cũng biết, chả cần nói ra đây.

Thứ Bảy, 25 tháng 3, 2017

Rườm rà lễ tiết hơn thời phong kiến

Có cảm giác những nước khối XHCN trước kia, mấy nước CS (vỏ) bây giờ, cụ thể là Trung Quốc, Triều Tiên, Việt Nam, rất thích vẽ vời hình thức, nào duyệt binh đón khách, diễu qua lễ đài, duyệt đội danh dự, bồng súng giương lê, bắn đại bác chào mừng, hoa trên hoa dưới, hoa ngoài hoa trong, cùng tiếp một ông khách nhưng chia ra làm 3-4 cuộc chỉ chừng ấy lời lẽ..., tức là rất mất thời gian, tốn kém tiền bạc, cả chủ lẫn khách đều mệt mỏi.

Đành rằng trên đời trong mọi mối quan hệ, bang giao phải có lễ, có sự tôn trọng, có chút hình thức cho ra vẻ, nhất là ở tầm quốc gia, nhưng bày vẽ cờ đèn kèn trống súng gươm đi đều bước như lâu nay quả thật cổ hủ, chả khác gì phong kiến, cũng chả khác gì phát xít Hitler nửa đầu thế kỷ trước.

Nếu thực sự đổi mới, cũng cần phải đổi mới cả những thứ lễ tiết rườm rà. Tôi thấy nhiều nước văn minh đón khách rất thực tế, gọn nhẹ, giản đơn mà không hề kém sự tôn trọng. Sẽ có người mắng tôi bảo rằng lễ tân, quan hệ ngoại giao, quốc lễ nó phải vậy. Vâng, xưa nay nó là vậy, nhưng không có nghĩa là nhất thành bất biến. Tất cả mọi quy định, quy chế là do con người đặt ra mà thôi, đặt được thì đổi được.

Tôi cứ ếch ngồi đáy giếng rụt rè góp ý như thế, nếu thuận nhĩ thì nghe, nghịch thì kệ các vị.

Nguyễn Thông

Thứ Năm, 23 tháng 3, 2017

Hàng rong làm sao ngồi một chỗ

Một trong những vấn đề đang nóng rẫy lúc này là công cuộc lập lại trật tự đô thị, mà cụ thể nhất là giải phóng vỉa hè, đang diễn ra trên nhiều đô thị cả nước. Nóng nhất ở TP.HCM và Hà Nội. Nóng hơn nhất nữa là quận 1 và quận Đống Đa ở hai thành phố trên.

Cũng như mọi sự kiện trên đời, luôn có ý kiến trái chiều, lời ra tiếng vào, khen chê đủ kiểu. Bài này không nhằm phê phán sự thực thi pháp luật của chính quyền mà chỉ nêu một khía cạnh tưởng như không gắn gì với “công cuộc giải phóng” ấy. Đó là vấn đề từ ngữ, ngôn ngữ được sử dụng khi xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè.

Chả là chính quyền quận 1 (TP.HCM) có ý tưởng và đã đề xuất lập ra hẳn “phố hàng rong” để giải quyết nơi buôn bán cho những người buôn thúng bán bưng, người bán rong nhằm chấm dứt tình trạng “rong” tồn tại lâu nay. Phải nói ngay, mục đích là rất tốt, vừa tạo điều kiện cho người bán rong có thể mưu sinh, vừa từng bước dẹp hẳn sự nhếch nhác, tạp nham về bộ mặt đô thị. Lo cho dân, cho người nghèo, người dưới đáy xã hội là quá đúng, nhưng chỉ lấn cấn ở chỗ chính quyền không thấy hết cốt lõi vấn đề, đưa ra giải pháp phi thực tế, rất khó thực hiện, thậm chí không thể nào áp dụng được.

Đã lâu nay, về mặt thương mại, ở nhiều đô thị, ngoài những khu chợ truyền thống, mọc lên như nấm những siêu thị, cửa hàng tiện lợi, to nhỏ đủ cả, bày bán hàng vạn, hàng triệu mặt hàng, thứ gì cũng có. Cứ tưởng như thế thì thỏa mãn nhu cầu của người mua rồi nhưng thực ra vẫn tồn tại một kênh phân phối cực kỳ cũ kỹ, giản đơn: hàng rong. Kênh này sống được giữa nền kinh tế thị trường sôi nổi, đa dạng bởi nó vẫn phù hợp với hoàn cảnh của khá đông người mua kẻ bán.

Thứ Tư, 22 tháng 3, 2017

Những nghịch lý chết người hay bi kịch của một quốc gia

NGUYỄN QUANG DY

“Chính trong những khoảnh khắc đen tối nhất, ta phải tập trung để thấy được ánh sáng” (It is during our darkest moments that we must focus to see the light - Aristotle)

Một số nghịch lý chết người có thể làm chính trị suy đồi và kinh tế tụt hậu, dẫn đến bi kịch quốc gia. Nguyên nhân chính là do hội chứng cực đoan và ngộ nhận, vì cực đoan thường dẫn đến vô cảm và ngộ nhận thường dẫn đến vô minh. Vô cảm và vô minh vốn là bi kịch lớn của con người, như một căn bệnh mãn tính rất khó chữa.

Tại các nước đang chuyển đổi (nhưng “không chịu phát triển”), cực đoan và ngộ nhận cản trở cải cách thể chế và hòa giải dân tộc, bỏ qua những cơ hội sống còn để phát triển, làm đất nước ngày càng suy yếu, cạn kiệt, và phụ thuộc, dễ mất độc lập và chủ quyền. Vì vậy, muốn thoát khỏi vấn nạn đó, để “kiến tạo” và phục hưng đất nước, người Việt phải nâng cao dân trí và đổi mới tư duy, để cải cách thể chế và dân chủ hóa.

Nhưng trong bối cảnh phân hóa nội bộ hiện nay, ai ủng hộ và ai chống lại cải cách thể chế? Theo Lê Kiên Thành, “Nếu những người có chức có quyền giàu lên nữa thì đất nước này sẽ sụp đổ… Chúng ta sẽ phải đứng về một phía chống lại 1/3 chúng ta, mà 1/3 này là những người vừa có tiền vừa có quyền, những người đang được hưởng lợi từ thể chế hiện giờ... Đó là những nghịch lý mà chúng ta đang phải đối mặt”.

Cực đoan và hận thù hay “tù nhân của quá khứ”

Khi xem xét lại chiến tranh Việt Nam, người ta nhận ra “một cuộc chiến sai lầm, sai lầm về địa điểm, sai lầm về thời điểm, và sai lầm về địch thủ” (a wrong war, at the wrong place, at the wrong time, with the wrong enemy – John Kennedy, Oct 13, 1960). Đó là một bài học lịch sử cho cả hai bên, vì ngộ nhận dẫn đến nghịch lý chết người. Phải chăng lịch sử có thể rẽ ngả khác, nếu John Kennedy nghe lời khuyên của George Ball (thứ trưởng ngoại giao, đã khuyên tổng thống đừng đưa quân vào Việt Nam). Những người “thông minh tài giỏi nhất” (the best and the brightest) cũng có thể ngộ nhận và mắc sai lầm.