Bạn bè

Tổng số lượt xem trang

Tìm kiếm Blog này

Đang tải...

Thứ Bảy, ngày 28 tháng 5 năm 2016

Nhưng...

(Cảm tác, gửi ông Nguyễn Phú Trọng, sau khi nghe ông đăng đàn diễn thuyết trên tivi tối 27.5)
Đang say sưa tự lừa dối chính mình
Trong đói nghèo vẫn hét toáng quang vinh

Yêu dân chủ nhưng ghét người đòi dân chủ
Thích hòa bình nhưng kêu gào chống diễn biến hòa bình
Chống tham nhũng nhưng bộ máy chỉ toàn tham nhũng
Hô hào gần dân nhưng lại cực kỳ xa lánh nhân dân
Chủ trương vô thần nhưng mê tín hoang đường hạng nặng
Đề cao tập thể nhưng suốt ngày sùng bái cá nhân
Kêu cần thực chất nhưng đâu đâu cũng màu mè hình thức
Đích đến còn xa nhưng hố diệt vong đã thật gần
Nguyễn Thông

Thứ Sáu, ngày 27 tháng 5 năm 2016

Cõng

Tiếp bài "Người ngựa, ngựa người"

*Nói chung, bây giờ rất kỵ đề cập đến tuổi. Nhạy cảm. Cái bài báo có chi tiết ông N. trên báo Tuổi Trẻ để ông ấy tự nói về tuổi (ổng nói rằng vả lại tôi cũng gần 60 rồi, già yếu rồi, nhờ cõng một tí có sao đâu), thừa nhận tuổi ấy tức vào ngưỡng già yếu, bị lột là phải.
Để nói thế thì khác chi làm mồi mắng cho thiên hạ ăn theo:
-Gần 60, không về đi, còn ham hố gì mà đeo bám rồi than thở.
-Học cụ, cụ bảo "60 tuổi vẫn còn xuân chán/So với ông Bành vẫn thiếu niên", giờ chưa 60 mà than già, chỉ học cái mồm, bị mắng là còn nhẹ.
-Người ta ngoài 70 còn phăm phăm lo dân lo nước kia, vừa được dân tín nhiệm trúng cử đại biểu kia, mới gần 60 ngồi đó mà than.


*Không phải cứ cõng nhau là xấu. Trái lại, nhiều trường hợp rất đẹp, rất cảm động. Con cái cõng cha mẹ, cháu chắt cõng ông bà... khi cha mẹ, ông bà yếu không đi lại được. Bạn bè cõng nhau đi học khi bạn bị liệt không thể tự đến trường. Đó là chữ hiếu, chữ tình. Là việc đương nhiên, không cần phải chứng tỏ với ai, mà cũng chẳng ai dám phê phán. Ngày tôi còn bé đi học cấp 2, nghe kể về hai bạn nữ ở Thái Bình, bạn Tứ cõng bạn Hồng (lâu quá tôi quên mất họ tên đầy đủ) suốt 3 năm, xúc động lắm. thời ấy làm gì có xe đạp, cả làng chỉ vài người có xe đạp thôi, cõng nhau - cái lưng là phương tiện chính, ngày nắng cũng như ngày mưa, cõng không bỏ buổi học nào. Cứ nghĩ đến cái tình ấy mà phát khóc lên được. 

*Dù rằng cán bộ cũng là người, nhưng nhất cử nhất động của cán bộ đều có tác dụng làm gương. Người dân đóng thuế góp tiền nuôi bộ máy cai trị thì họ cũng có quyền yêu cầu mọi hành vi, cử chỉ, lời nói... đều phải chuẩn mực, gương mẫu. Nếu không chấp nhận thì hãy từ quan về làm dân, làm người thường, không tốn tiền dân nuôi nữa, rồi muốn ai cõng thì cõng. Tại sao dư luận khó tính lên tiếng chê cười vị được cõng nọ? Chỉ bởi vì ông ấy là cán bộ, vậy thôi. Là dân thường, ai thèm quan tâm.

*Từ vụ cõng cán bộ, tôi khẳng định rằng kỹ năng sống của cán bộ - những nhà chức việc xứ này, và việc xử lý tình huống khẩn cấp của các cơ quan công quyền, tất cả đang có vấn đề, nếu không nói thẳng ra là quá dở, quá tệ. Biết mưa ngập như vậy, ngoài chuyện ông cán bộ chỉ cần tháo giày ra và xắn quần lên lội, thì cái học viện kia chỉ cần đem sẵn cái ghế gỗ dài (đồng chí AQ gọi là trường kỷ) để đó, giống như cầu tàu, ô tô tấp vào, cán bộ cứ thế leo lên, bố đứa nào dám này nọ.
Chỉ một việc cỏn con như thế mà không biết làm, lại cứ đòi vĩ mô, gánh trách nhiệm với dân với nước.


Nguyễn Thông

Mỗi tuần một từ Hán Việt: Chấp bút

Mục này hôm nay, tôi muốn góp ý với các nhà báo (phóng viên, biên tập viên).
Mấy hôm rồi, nhân những sự kiện Tổng thống Mỹ Obama diễn thuyết, phát biểu ở nơi này nơi nọ, nội dung rất hay, ấn tượng, có khá nhiều báo khai thác ở khía cạnh: những nội dung ấy ông Obama tự nghĩ ra, hay có ai chuẩn bị sẵn. Có 3 tờ báo viết rằng "ai chắp bút cho ông Obama?".
Xin nói ngay, viết thế là sai, phải viết là "chấp bút". Đây là một từ có thành phần Hán Việt nhưng đã được Việt hóa, dùng như từ thuần Việt. Chấp, theo nghĩa Hán Việt, là: cầm, giữ, nắm lấy, thực hành, nhận. Chấp bút theo nghĩa thô là nhận lấy cái bút, cầm lấy bút để làm việc. Nghĩa văn vẻ thì chấp bút là khởi thảo, thực hiện một văn bản, công trình nào đó theo bản đề cương có sẵn, hoặc theo ý kiến, sự chỉ đạo của cá nhân hoặc tập thể nào đó. Người chấp bút là người làm cái công việc ấy. Chấp bút có thể là một người nhưng cũng có thể là một nhóm người.
Còn chắp là từ thuần Việt, có nghĩa là ghép lại (những cái gì đó rời rạc) vào nhau, cho nó liền lại. Truyện Kiều có câu "Trong khi chắp cánh liền cành/Mà lòng rẻ rúng đã dành một bên" để nói về tâm trạng của cô Kiều sau 15 năm mối tình Kim - Kiều gãy đổ, đứt đoạn, sợ chàng Kim không đủ cao thượng quên đi được quá khứ. Hai bàn tay khi úp lại với nhau cho nó dính liền ta gọi là chắp tay...
Còn viết là chắp bút rồi hiểu theo nghĩa chắp những cái bút lại với nhau thì quá thô thiển, làm hỏng hết vẻ đẹp của ngôn ngữ.
Có những từ, khi sử dụng, chỉ chịu khó nghĩ một tí thôi thì sẽ không sai.

Nguyễn Thông

Thứ Năm, ngày 26 tháng 5 năm 2016

Obama, nông dân, và chúng ta

*Điểm lại vài điều nhân chuyến thăm của người đứng đầu nước Mỹ:
-Công tác an ninh tốt, nhưng phần lễ tân khá dở, có những việc cực dở.
-Thắng đậm nhất trong vụ này là VietJet.
-Văn hóa và ẩm thực VN được thăng hoa nhờ ngài tổng thống, vấn đề là ngành văn hóa và du lịch có biết khai thác tiếp không.
-Ông cựu thủ tướng hoàn toàn ở ẩn, không hề xuất hiện như đồn đoán của dư luận trước đó.
-Ông tổng bí thư rất mờ nhạt.
-Giới trẻ, nhất là những bạn trẻ đã thành đạt, được dịp mở mày mở mặt.
-Dân chúng rất nồng nhiệt, tình cảm, họ biết ai xứng đáng nhận sự chào đón của họ.
-Báo chí khai thác quá đà, cũng là thói quen của xứ nhược tiểu thấy cái gì cũng hay cũng lạ.
-Chưa bao giờ, chân dung, hình mẫu, phong cách, trí tuệ, sự giản dị, gần gũi của một nhà lãnh đạo lại cụ thể, có sức hấp dẫn đám đông xứ này đến vậy.

-Ông Obama vẫn còn khiếm khuyết. Ông chủ động lên danh sách mời 15 người "có chính kiến" đến để gặp gỡ, trao đổi, đó là một phần quan trọng trong chương trình của đoàn, vậy nhưng nhà cai trị VN ngăn cản, chỉ cho 6 người "ít nguy hiểm" nhất gặp. Đáng lẽ ông phải phản đối và hủy bỏ cuộc gặp, nhưng lại ngậm bồ hòn làm ngọt. Dở. Đúng là nhân vô thập toàn...

*Phải nói ra một thực tế: Tất cả những ồn ào mấy ngày qua, kể cả việc bầu cử trước đó, chỉ có thể gây được những xao động ở vài thành phố lớn, trong đó có Hà Nội và Sài Gòn, tạo được chút hy vọng vu vơ về sự đổi thay, nhưng gần như không tác động và khiến người dân ở các vùng nông thôn quan tâm. Tôi điện hỏi cậu em và mấy đứa cháu ở quê, có để ý theo dõi Obama không, biết ai trúng cử không, chúng bảo không quan tâm, giờ chỉ cần trận mưa thôi, đất nứt hết rồi. 10 ông ba ma đến chúng cháu cũng chả thèm mất thời gian, chúng cháu chỉ cần trời thôi.
Với những con người chân chất ấy, cái mà chúng ta ồn ào chẳng qua chỉ là tấn trò đời. 
Những người ấy đang còng lưng chờ mưa để cày cấy làm ra hột gạo nuôi chúng ta nói phét.


Nguyễn Thông


Thứ Tư, ngày 25 tháng 5 năm 2016

Người ngựa, ngựa người

Coi cái tấm ảnh vị quan chức được cõng khi Hà Nội bị ngập nước sáng nay, tôi bần thần nghĩ ngợi, đắng lòng lắm.

-Trước hết là sự cảm thông. Đi họp, giày vớ quần áo khô ráo, chỉ còn vài bước mà ướt nhẹp kể cũng rách việc, thôi thì tặc lưỡi, nhờ cõng phát, nhoắng cái xong. Nếu dân thường cõng nhau, chắc chả ai để ý, còn khen là đằng khác. Có thể ông ta không đến nỗi tệ, nhưng vậy là hỏng.


-Cán bô thời nay nhìn chung là hư hỏng. Họ không cần nghĩ "quan trên trông xuống, người ta trông vào", họ không biết giữ chuẩn mực, rất ích kỷ. Giá nhìn thấy nước ngập, đang ngồi trong xe là cởi sẵn giày vớ, xắn quần lên, xe dừng thì lội vào, mấy bước chứ bao nhiêu. Trong cuộc sống luôn xảy ra tình huống như thế này, nhưng đám cán bộ bị cái bệnh quan cách vênh váo, ông trời con ăn vào não nên đã không làm thế. Dưới mắt dân, họ đã tự trở thành thứ hình nhân thiếu tư cách.


-Họ lúc nào cũng hô hào học tập và làm theo đạo đức của cụ Hồ nhưng chính họ lại làm ngược nhiều nhất. Nhất cử nhất động, họ không nghĩ mình phải làm gương, nói một đằng làm một nẻo.


-Việc này xảy ra ở Học viện Chính trị hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, nơi chuyên đào tạo bồi dưỡng cán bộ trung-cao cấp, lại rơi đúng vào đối tượng là những lãnh đạo cao nhất của cơ quan báo chí. Chỉ một người như vậy nhưng làm ô danh cái học viện (tưởng đào tạo ai, hóa ra loại cán bộ này), ô danh báo chí (tưởng thế nào, hóa ra được lãnh đạo bởi những vị như thế này).


-Ngày xưa, hầu như đứa nào trong thế hệ tôi cũng được nghe chuyện thời đánh Pháp ông Nguyễn Chí Thanh chủ nhiệm Tổng cục Chính trị cõng một sĩ quan cấp đại đội qua suối bởi anh này sợ ướt giày chiến lợi phẩm vừa thu được. Cụ Hồ khen ông Thanh rằng chú cư xử khéo, biết dạy cán bộ cho họ thấm thía. Bây giờ mà ông Thanh còn sống, cõng mệt nghỉ.


-Chả biết ông Trọng, ông Huynh, ông Thưởng có dám xử lý những cán bộ như thế này, hay lại sợ xử thì lấy ai làm việc. Dân đang để ý đới.


Nguyễn Thông

Chuyện đại học (2)

Lại nói, hôm tôi đi thi tuốt tận bên huyện Vĩnh Bảo nổi tiếng thuốc lào, bu tôi đưa cho 12 đồng (trên Facebook tôi nhớ nhầm là 20 đồng, thành thật xin lỗi), cầm để chi tiêu và phòng thân, nhưng dặn cố gắng dè sẻn. Tôi biết, số tiền ấy lớn lắm, giá trị bằng cả một xe cải tiến dưa hấu mà tôi với thày tôi phải dậy từ 2 giờ sáng kéo bộ 20 cây số ra chợ An Dương ngoài Phòng bán mới được chừng ấy.
Lần đầu tiên trong đời, chưa bao giờ trong túi tôi có nhiều tiền thế. Gọi là nhiều bởi hồi đó không làm gì ra tiền, nhà nông chỉ trông vào bán vặt vãnh rau cỏ, quả dưa quả ổi, thuốc lào, con gà con qué… theo mùa chứ thóc thì chả đủ ăn, chỉ có những ông trốn vợ đi đánh bạc mới liều xúc vài ký thóc đi bán. Mười hai đồng, có thể mua được hơn chục cuốn sách dày cỡ cuốn Vỡ bờ (tập 1) của Nguyễn Đình Thi. Tôi cố gắng tằn tiện, nhưng tiền vào túi thủng anh nhà nghèo, ráng bóp mồm được nhưng có cái bắt buộc phải chi tiêu.
Xui xẻo, trên đường sang Vĩnh Bảo, đến gần bến phà Khuể bên An Lão, một con nghé đang ăn cỏ ở bờ cừ bất ngờ nhào ra, tôi đi xe đạp chưa quen, tránh nó nên đâm thẳng vào chiếc xe cải tiến đang chở vôi ra bến sông. Đương nhiên là xe cải tiến không sao, còn xe đạp bị cong vành, khung bị chùn. Khệ nệ lôi chiếc xe quý của ông anh họ đến quán sửa xe chỗ bến Khuể, sửa tới trưa mới xong, thợ tháo vành đi nắn vành, tháo khung đi rút khung, lắp ráp xong mất đứt 2 đồng, ông thợ còn bảo tôi thông cảm cho chú học trò đi thi tôi lấy rẻ đới. Món tiền đầu tiên được quyền tiêu pha trong đời để chi cho một tai nạn.
Buổi chiều tới Nam Am, Vĩnh Bảo, nộp tiền lệ phí thi và tiền dự phòng để sau này trường làm hồ sơ, gửi giấy báo về nếu trúng tuyển mất thêm 1 đồng 8 hào nữa. 3 ngày ở nhà chủ, họ quý mến nhường cho nơi ăn ngủ, mượn bếp tự nấu ăn, lúc về cảm ơn gia chủ, mấy đứa bàn nhau mỗi đứa biếu bác gái chủ nhà 2 đồng (3 đứa là 6 đồng) bởi thấy nhà nghèo quá, quần áo cái nào cái nấy vá chằng vá đụp. Vị chi mất toi gần 6 đồng bạc không được bỏ vào mồm, chỉ dám dè sẻn chi dùng trong hơn 6 đồng còn lại thôi. Tôi về trả lại bu 2 đồng dư, không dám khai thật, bu định không nhận nhưng có lẽ thấy tôi tiêu khiếp quá nên thu hồi lại.

Thứ Ba, ngày 24 tháng 5 năm 2016

Lịch sử lại mất thêm một nhân chứng

VŨ THƯ HIÊN (nhà văn)
Thế là Nguyễn Minh Cần đã đi xa.

Đành rằng đã 88 tuổi trời, ông có chia tay với chúng ta âu cũng là lẽ thường. Nhưng mới hôm nào còn được nghe tiếng ông sang sảng bên kia đầu dây, mà hôm nay không còn có thể trò chuyện với ông nữa, thì tin ông mất vẫn cứ làm tôi choáng váng, như thể tin không thực. Cảm giác của con người là vậy - chúng ta quen thấy mọi vật như một cái gì đó vĩnh hằng, cho đến khi không thấy nữa mới biết là không còn.


Cuộc đời Nguyễn Minh Cần gắn liền với lịch sử Việt Nam cận đại. Rõi theo những khúc quanh của cuộc đời ông bằng con mắt chăm chú ta có thể thấy những bước dịch chuyển của tư duy hướng Thiện của những người như ông trong bối cảnh cái Ác lộng hành.


Nguyễn Minh Cần tham gia cuộc đấu tranh cho giải phóng dân tộc rất sớm. Trong phong trào này ông trở thành đảng viên cộng sản cũng rất sớm. Năm 18 tuổi ông đã được bầu làm uỷ viên thường vụ thành uỷ thành phố Huế. Năm 25 tuổi đã là uỷ viên thường vụ thành uỷ Hà Nội, kiêm phó chủ tịch thành phố. Những người được đảng cộng sản tín nhiệm như ông không phải hãn hữu, nhưng cũng không nhiều. Nói tóm lại, Nguyễn Minh Cần được đảng đánh giá cao, được đặt vào hàng những đảng viên ưu tú. Để bồi dưỡng cho hàng ngũ kế cận, năm 1962 ông được cử sang Liên Xô (cũ) học tại Trường đảng cao cấp ở Moskva. Đảng không tin tưởng Nguyễn Minh Cần còn tin tưởng ai.