Đó là bà Đạm Phương, người phụ nữ tên tuổi nửa đầu thế kỷ 20. Vậy mà sau năm 1954 cũng như sau 1975, người ta ít nhắc tới bà, cả trong đời sống xã hội lẫn văn hóa, lịch sử. Không hiểu vì lẽ gì, chả nhẽ do bà có nguồn gốc phong kiến bự.
Bà Đạm Phương là cháu nội vua Minh Mạng. Cuộc “đả thực bài phong” của giai cấp vô sản đã đào tận gốc, trốc tận rễ những gì dính dáng tới chế độ phong kiến, nhất là nhà Nguyễn, nhất là hoàng tộc, vua chúa. Bà không thoát khỏi thói tật, định kiến ấy của họ.
Nhưng cũng cần biết rằng, trong những thập niên đầu thế kỷ trước (tức 20), bà Đạm Phương là nhà đấu tranh cho nữ quyền, nhà hoạt động xã hội, văn hóa nổi tiếng, nhà báo lừng danh, nhà thơ không hề kém cạnh ai đương thời. Nói tới Đạm Phương nữ sử, ta có thể hình dung ra một xã hội xứ An Nam trong cuộc trở mình để hiện đại, văn minh, phát triển.
