Kể chuyện phần trăm

Phần trăm tức là thứ phết phẩy, hoa hồng, chênh lệch, ăn chia… khi hai bên mua bán, giao dịch. Món hàng đáng giá chỉ 100 nhưng hai bên “giao thiệp” với nhau, cứ nâng mẹ nó lên, 500 chẳng hạn, chia cho thằng bán 100 nữa thành 200, còn lại 300 thằng mua đút túi. Cả hai cười như nghé. Về làm quyết toán, cứ đơn giá 500 mà tính, làm gì nhau. Cao gấp 5 lần là còn nhẹ đấy, lần sau chúng ông cứ nhân lên gấp 10 cũng chả ảnh hưởng gì tới hòa bình thế giới.

Phải nói rằng, cái thói móc ngoặc phết phẩy ấy phần lớn chỉ xảy ra ở cơ quan, đơn vị nhà nước. Tiền nhà nước là tiền chùa, không hà lạm cũng thiệt. Mình không lấy thì đứa khác lấy. Chính vì thế, có hiện tượng, trong cơ quan nhà nước, vớ bẫm nhất là nhóm thằng thủ trưởng, thằng vật tư và thằng tài vụ. Ba đứa này mà liên kết với nhau thì tiền bạc giàu như bà chúa Kho cũng sớm nhẵn. Có những cơ quan nhà nước, thằng vật tư còn giàu hơn cả thủ trưởng, ai cũng biết nhưng… đéo làm gì được nó. Tuy nhiên, khi nó ăn đủ rồi, phải xê ra cho thằng khác thế vào, bám mãi ăn mãi có ngày phải đòn.

Nhưng đơn vị kinh tế sản xuất tư nhân thường chặt chẽ hơn. Đứa chủ biết thừa thói ăn bớt ăn xén của cấp dưới nên nó kiểm chặt, tính toàn chi li từng đồng. Vậy mà vẫn không yên tâm. Đồng tiền liền khúc ruột. Tốt nhất là giao cho người nhà. Lọt sàng xuống nia, chả mất đi đâu, dù vẫn tiếc.

Trong vụ thằng Nguyễn Nhật Cảm giám đốc ở Hà Nội, chắc chắn thằng Cảm không ăn một mình. Nó có cả bộ sậu ăn tiền. Chúng nghĩ, tiền nhà nước, tiền chùa, lấy được chút nào hay chút ấy. Lấy bất cứ dịp nào, chẳng liên quan gì tới dịch. Đừng bảo là nó vô đạo đức, ngay cả khi dịch bệnh như thế vẫn làm bậy. Nó có đạo đức đâu mà vô mí không vô. Thế nhưng biết đâu nó từng được khen là điển hình học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM không chừng. Đám cán bộ thời nay đa phần là vậy, cả thằng to lẫn thằng bé. Mà chẳng phải chỉ chúng nó, ngay cả thằng bán máy cho nó cũng dính. Cứ lôi tất ra mà trị. Hà Nội, Quảng Ninh, Quảng Nam quảng niếc… cứ ra tay một mẻ tóm về đầy nơi, đừng tha chúng nó, tha hồ củi đốt lò tôn.

Viết lại chuyện ông Choi

Chả hiểu sao, bao năm nay, cứ gần ngày 30.4 là tôi lại nhớ ông Choi.

Tôi đã có lần nhắc đến ông Choi. Đời tôi lận đận, chẳng được lên voi nhưng xuống chó xuống mèo nhiều lần. Lúc làm chủ (thực ra làm thuê cho nhà nước, bán cháo phổi, chả chủ với ai, chỉ chủ với chính mình, còn nói theo cách của ông Lê Duẩn hồi ấy thì làm chủ tập thể, rất mơ hồ), khi làm thuê, lao động chân tay trí óc đủ cả. Cái dạo làm thuê đó, ông Choi là ông chủ của tôi.

Chả là năm 1992, đang làm giáo học, lương chết đói sống khổ quá, tôi xin nghỉ một cục rồi đi làm thuê cho một công ty của Hồng Kông chuyên về may mặc. Chủ công ty Việt Thái này là người Hoa ở Hồng Kông, thông thạo cả tiếng Anh, Hoa, Việt, Pháp, nói tiếng Việt còn giỏi hơn tôi. Ông Choi Wan Hoi (tên ông ấy), mấy người Hoa ở Chợ Lớn đến xin việc gọi là ông Thái (phiên âm từ chữ Choi) thường rủ tôi đi cà phê cà pháo bất cứ lúc nào rảnh, ông ấy đùa, bảo để "xâm nhập thực tế".

Ông ấy giỏi, khá nghiêm với cấp dưới nhưng sống có tình, trọng ơn nghĩa, có trước có sau. Dạo ông kêu tôi về làm, ông bảo anh ạ, tôi cần anh gánh cho tôi cái công việc tổ chức nhân sự, giống như việc của ông Lê Đức Thọ. Anh được toàn quyền chọn người, nhưng tôi nói trước, đám bên vợ tôi nó hay gây sự lắm, anh đừng để bụng. Tôi bảo vâng vâng, ông biết tính tôi rồi, làm thì làm, không làm thì nghỉ, có gì đâu. Ông xua tay, chết chết, thế thì còn nói làm gì.

Cần nói thêm, vợ ông cũng người Phòng quê tôi. Ông vốn dân phố Khách (phố Quang Trung, Hải Phòng bây giờ), lấy nhau rồi đến năm 1970 kéo cả nhà về Hồng Kông. Bà này chảnh chọe, ưa làm phách trước nhân viên của chồng. Thấy ông ấy tin cậy tôi, bả ức lắm, phá bằng được, để đưa con cháu vào. Ông Choi thấy vậy khá phiền lòng. Tôi chủ động gặp ông, thưa ông, mai tôi nghỉ để ông đỡ khó xử. Ông rằng, anh ơi, anh ráng giúp tôi, nhưng lúc này tạm lui một chút, anh chịu khó lui về coi kho dưới X28 Gò Vấp nhé. Rồi mình sẽ tính lại. Anh có vợ, anh biết rồi đấy, chấp gì đám đàn bà. Tôi thông cảm với ông, về ở ẩn dưới Gò Vấp suốt 3 năm trời.

Chuyện hải quan

    Báo chí vừa rồi đưa tin công an bắt được một cha cán bộ hải quan cỡ kha khá của hải quan TP.HCM, chỉ riêng hơn chục cái phong bì mà y mới thu nhận trong 5 ngày đã sơ sơ 1 tỉ đồng. Đọc tin, ai cũng lắc đầu lè lưỡi.

    Dù báo chí bảo rằng cha này bị công an bắt do các doanh nghiệp bị bóp nặn quá nên ức, không chịu được đã tố cáo. Nhưng dư luận cũng nói có lẽ y ăn dày, không chịu chia cho các đồng chí đồng nghiệp, nhất là cấp trên, nên trở thành kẻ chịu nạn của sự ghen ăn tức ở. Điều này chả biết có đúng không nhưng có bằng chứng là y không bị bắt quả tang, người ta đã làm rõ tài sản phi pháp của y khi y còn ở nước ngoài, về nước mới bị bắt. Nhiều người bảo: cho chết.

    Ở xứ ta, ai cũng biết hải quan là một ngành đặc biệt dành cho con ông cháu cha, cho những kẻ có tiền chạy chọt vào làm. Hải quan là vùng cấm địa, không có chỗ cho bọn dân thường. Hải quan là đất vàng, chỉ con cháu các cụ mới được hưởng lộc. Hải quan là đất ác, người lương thiện đừng hòng ngó vào.

    Đã nói đến hải quan là nghĩ ngay đến làm tiền, tống tiền, làm giàu phi pháp, tiêu cực, tham nhũng. Nó mang cái án chung thân ấy không oan tí nào.