Chả hiểu sao, bao năm nay, cứ gần ngày 30.4 là tôi lại nhớ ông Choi.
Tôi đã có lần nhắc đến ông Choi. Đời tôi lận đận, chẳng được lên voi nhưng xuống chó xuống mèo nhiều lần. Lúc làm chủ (thực ra làm thuê cho nhà nước, bán cháo phổi, chả chủ với ai, chỉ chủ với chính mình, còn nói theo cách của ông Lê Duẩn hồi ấy thì làm chủ tập thể, rất mơ hồ), khi làm thuê, lao động chân tay trí óc đủ cả. Cái dạo làm thuê đó, ông Choi là ông chủ của tôi.
Chả là năm 1992, đang làm giáo học, lương chết đói sống khổ quá, tôi xin nghỉ một cục rồi đi làm thuê cho một công ty của Hồng Kông chuyên về may mặc. Chủ công ty Việt Thái này là người Hoa ở Hồng Kông, thông thạo cả tiếng Anh, Hoa, Việt, Pháp, nói tiếng Việt còn giỏi hơn tôi. Ông Choi Wan Hoi (tên ông ấy), mấy người Hoa ở Chợ Lớn đến xin việc gọi là ông Thái (phiên âm từ chữ Choi) thường rủ tôi đi cà phê cà pháo bất cứ lúc nào rảnh, ông ấy đùa, bảo để "xâm nhập thực tế".
Ông ấy giỏi, khá nghiêm với cấp dưới nhưng sống có tình, trọng ơn nghĩa, có trước có sau. Dạo ông kêu tôi về làm, ông bảo anh ạ, tôi cần anh gánh cho tôi cái công việc tổ chức nhân sự, giống như việc của ông Lê Đức Thọ. Anh được toàn quyền chọn người, nhưng tôi nói trước, đám bên vợ tôi nó hay gây sự lắm, anh đừng để bụng. Tôi bảo vâng vâng, ông biết tính tôi rồi, làm thì làm, không làm thì nghỉ, có gì đâu. Ông xua tay, chết chết, thế thì còn nói làm gì.
Cần nói thêm, vợ ông cũng người Phòng quê tôi. Ông vốn dân phố Khách (phố Quang Trung, Hải Phòng bây giờ), lấy nhau rồi đến năm 1970 kéo cả nhà về Hồng Kông. Bà này chảnh chọe, ưa làm phách trước nhân viên của chồng. Thấy ông ấy tin cậy tôi, bả ức lắm, phá bằng được, để đưa con cháu vào. Ông Choi thấy vậy khá phiền lòng. Tôi chủ động gặp ông, thưa ông, mai tôi nghỉ để ông đỡ khó xử. Ông rằng, anh ơi, anh ráng giúp tôi, nhưng lúc này tạm lui một chút, anh chịu khó lui về coi kho dưới X28 Gò Vấp nhé. Rồi mình sẽ tính lại. Anh có vợ, anh biết rồi đấy, chấp gì đám đàn bà. Tôi thông cảm với ông, về ở ẩn dưới Gò Vấp suốt 3 năm trời.
