Kỳ diệu Thaco và những ẩn số - Phần 1: “Vạn sự khởi đầu nan” không chỉ một lần

Tôi mần nghề báo mấy chục năm nhưng chưa bao giờ khoe mình nhà này nhà nọ; lại càng ít viết về doanh nghiệp bởi dễ bị thiên hạ hiểu “chắc có gì đây”, không đánh đấm thì cũng nịnh nọt…

Thời còn làm báo TN, tôi gặp ông chủ Công ty Trường Hải vài lần, kiểu “nhà giàu… nhìn từ xa”, chưa trực tiếp mặn chuyện bao giờ. Chả là có chú em của bạn đồng nghiệp làm giám đốc một công ty dịch vụ quảng cáo, cứ có hợp đồng giới thiệu sản phẩm của doanh nghiệp nào đó, nó lại kêu dự, anh viết cho em cái tin. Thế nên biết cả Trương Gia Bình - Hoàng Minh Châu (FPT), Đặng Thành Tâm - Đặng Hoàng Yến (Tân Tạo), Võ Quốc Thắng (Đồng Tâm), Đoàn Nguyên Đức (Hoàng Anh Gia Lai), Đặng Lê Nguyên Vũ (Trung Nguyên)…, tinh những anh tài, lừng lẫy thương trường. Trong số ấy tất nhiên có Trần Bá Dương, đang lên nhưng rất kín tiếng nên nhiều người chỉ nghĩ ổng tầm vừa vừa, chưa đặt vào hàng đấng bậc. Về sau này, có dịp tìm hiểu kỹ, tôi mới biết mình và đông người đã nhầm do cái cách hay nhìn vào phần xổi.
**********

Thaco, cái tên nghe vừa quen vừa lạ. Đó là viết tắt của Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải. Cảm giác quen với ai từng dọc ngang nhiều nẻo đường trên những chiếc ô tô, từ xe 4 chỗ nhỏ nhắn sang trọng đủ thương hiệu nổi tiếng thế giới tới xe buýt đồ sộ hoành tráng hiện đại, do Thaco lắp ráp, sản xuất. Hành khách quen với nhà xe Thành Bưởi, Phương Trang, Kumho… khó mà quên cái logo Thaco ngay đầu mũi xe. Ngự trên tuấn mã Thaco, cảm giác đầu tiên là yên tâm.

Thập niên 1990 ở nước ta, khi xe ô tô chủ yếu được nhập khẩu, đương nhiên giá đắt đỏ, thì sự ra đời và phát triển chóng mặt của Công ty Ô tô Trường Hải đã tạo sự đột phá, dần đưa chiếc ô tô vốn chỉ riêng của nhà giàu biến thành mơ ước có thực với gia đình bình dân. Ông bạn tôi nhận xét, ông Dương (chủ hãng) và Thaco đã bình dân hóa thị trường ô tô Việt, chấm dứt cảnh muốn có xe hơi phải mua xe lậu đưa về từ Lào hoặc Campuchia.

Người lặng lẽ

Một trong những thông tin liên quan tới dịch rất đáng chú ý hôm qua, không phải thứ khơi sự tò mò hoặc tin tức nóng, chẳng hạn bao nhiêu ca mắc, khỏi bao nhiêu, chết bao nhiêu, v.v.. mà là thứ tin lành, tích cực. Báo chí truyền thông nhà nước cũng như mạng xã hội đã có nét vẽ hồng hào trên cái nền u ám.

 
Chả là Công ty Ô tô Trường Hải, mà ta vẫn biết qua cái tên tắt quen thuộc THACO, trao tặng cho chính quyền ở Sài Gòn món quà cực quý lúc này: 30 chiếc xe cứu thương và 25 xe chuyên dụng vào việc tiêm chủng di động, ngoài ra còn nhiều thứ “râu ria” cần thiết khác cho chống dịch. Tôi tò mò nhắn tin hỏi ông bạn hơi già tòng sự bên ấy, ông chỉ trả lời ngắn gọn, trái ngược hẳn với sự hoạt ngôn lâu nay, rằng tính đến thời điểm này THACO đã trao tặng 3 triệu 350 ngàn bộ kit test nhanh Covid, 63 xe chuyên dụng vận chuyển vắc xin, 63 xe tiêm chủng lưu động, 30 xe cứu thương; hỗ trợ 50 xe tiêm chủng cơ động cùng nhiều dụng cụ phương tiện hoạt động phòng chống Covid khác. Riêng đợt ngày 27.8 hơn 160 tỉ đồng, cộng dồn những lần trước (gọi là trước chứ thực ra cũng chưa bao lâu, kể từ khi dịch căng) sơ sơ 800 tỉ đồng. Với những người ngụ trong nhà cấp 3+ như tôi, số tiền nhân hậu ấy thực… khủng khiếp, bởi nó lớn quá, lớn quá.

Thời còn làm báo TN, tôi gặp ông chủ của Công ty Trường Hải vài lần, dạng “nhà giàu…nhìn từ xa”, chưa trực tiếp mặn chuyện bao giờ. Chả là có chú em bạn đồng nghiệp làm giám đốc một công ty dịch vụ quảng cáo, cứ có hợp đồng giới thiệu sản phẩm của doanh nghiệp nào đó, nó lại kêu tôi dự, anh viết cho em cái tin. Thế nên biết cả Trương Gia Bình - Hoàng Minh Châu (FPT), Đặng Thành Tâm - Đặng Hoàng Yến (Tân Tạo), Võ Quốc Thắng (Đồng Tâm), Đoàn Nguyên Đức (Hoàng Anh Gia Lai), Đặng Lê Nguyên Vũ (Trung Nguyên)…, tinh những anh tài, lừng lẫy thương trường. Trong số ấy tất nhiên có Trần Bá Dương, đang lên nhưng rất kín tiếng nên nhiều người chỉ nghĩ tầm vừa vừa, chưa đặt vào hàng đấng bậc. Về sau này, có dịp tìm hiểu kỹ, tôi mới biết mình và đông người đã nhầm do cái cách hay nhìn vào phần xổi.