Vơ vét tài nguyên công cộng

     Ở nước ta, dấu ấn của nền kinh tế tiểu nông manh mún không phải đến thời công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà mất hẳn, trái lại nó vẫn tồn tại dưới dạng này dạng khác. Chuyện người ta ngang nhiên lấn chiếm không gian, đất đai, tài nguyên công cộng về làm của riêng hầu như nơi nào cũng xảy ra, bất chấp xã hội đã có hẳn luật về tài nguyên môi trường, có những quy ước chặt chẽ của cộng đồng.
 

     Cứ lâu lâu, dư luận lại ồn lên chuyện nhà đầu tư, doanh nghiệp, công ty này nọ chiếm hết bãi biển, thậm chí ngang ngược cấm tiệt không cho người dân được vào, được sử dụng. Báo Thanh Niên vừa lên tiếng sự việc khu nghỉ mát Anna Mandara ở TP.Nha Trang độc quyền cát cứ, xua tất tật cả du khách lẫn dân địa phương không cho bén mảng đến lãnh địa của họ. Trên thực tế, không phải chỉ ở thành phố biển Nha Trang, bất cứ nơi nào trên dải bờ biển dài 3.260 cây số của nước ta, cứ bãi biển đẹp là bị chiếm, dưới cái mác dự án này nọ. Những nơi biển đẹp từng thu hút hấp dẫn du khách như Hạ Long (Quảng Ninh), Đồ Sơn (Hải Phòng), Sầm Sơn (Thanh Hóa), Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng), Nha Trang (Khánh Hòa), Mũi Né (Bình Thuận), Vũng Tàu (Bà Rịa-Vũng Tàu)... hầu hết có tình trạng sứ quân cát cứ. Biển là của chung, dần dà bị biến thành của riêng. Người dân tự bao đời gắn bó với biển bỗng dưng bị ném lên bờ. Chả biết kêu ai.

     Phải thừa nhận, trong quá trình tăng trưởng luôn phát sinh những điều thách thức. Xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế nhưng cũng phải làm sao đảm bảo các nguồn tài nguyên thiên nhiên được quản lý, sử dụng hiệu quả, hợp lý, bền vững. Ngay cả việc duyệt dự án cho các nhà đầu tư (nội và ngoại) cũng cần tính đến quyền làm chủ tài nguyên của người dân, và không nên để mặc họ sau đó tự tung tự tác, tước đoạt quyền lợi của dân. Lại càng không nên ngấm ngầm chia chác tài nguyên khi đặt bút ký phê duyệt dự án. Dự thảo luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sẽ được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9 này, trong dự thảo chỉ ra rất rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân trong quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo. Và dĩ nhiên, luật không bao giờ chấp nhận tình trạng cát cứ.

Công lý

TRƯƠNG HUY SAN (Huy Đức, nhà báo)
Dự thảo Luật Tố tụng hình sự đang được thảo luận tại Quốc hội (tháng 5-2015) đã “tiếp thu” được vài nguyên tắc mà “loài người tiến bộ” đã từng áp dụng từ hàng trăm năm qua. Các đại biểu Quốc hội cũng bắt đầu nhận ra, cho dù nhu cầu chống tội phạm lớn tới đâu cũng không thể chấp nhận oan sai. Tuy nhiên, nếu không nhận thấy nguyên nhân sâu xa của oan sai thì không những không thể thiết kế một nền tư pháp có thể mang lại công lý mà trong vài trò chống tội phạm, nó còn có thể trở thành công cụ của từng băng nhóm.
Dân trí hay quan trí
Không ngạc nhiên khi các tướng công an không ủng hộ quyền im lặng của bị can. Quyền ấy chắc chắn sẽ làm khó hơn cho tiến trình điều tra. Chỉ ngạc nhiên, sao các tướng – những người thực thi – lại được đặt ngồi trong cơ quan lập pháp.
Quyền không khai những điều có thể trở thành bằng chứng chống lại mình khi chưa có luật sư được người Mỹ đưa vào Hiến pháp năm 1789 (Tu chính án thứ Năm). Tướng Trịnh Xuyên cho rằng áp dụng nguyên tắc này sẽ không phù hợp với dân trí nước ta. Nói như thế thật là xúc phạm người dân Việt Nam, không lẽ sau 70 năm xây dựng CNXH, dân trí nước ta lại thua dân trí Mỹ 226 năm về trước.

Nhân đạo với bò

BÁ TÂN 
        Với nhiều người, đặt ra vấn đề đối xử nhân đạo với bò là chuyện gì đó vô cùng xa lạ.

        Người với người lắm khi chưa được đối xử nhân đạo, nói chi đến trâu bò.

        Bò phải được đối xử nhân đạo. Không phải Việt Nam đặt ra vấn đề này, mà là yêu cầu của Australia.

        Australia đưa ra yêu cầu này không vì trâu bò nói chung, mà chỉ dành cho bò của Australia nhập khẩu vào Việt Nam.

        Mỗi năm Việt Nam nhập khẩu từ Australia gần 180 ngàn con bò, đứng thứ 2 trong các nước nhập khẩu bò thịt của nước này.

        Cách giết trâu bò truyền thống của Việt Nam là dùng búa đánh vào đầu con vật. Đến lúc trâu bò gục xuống và tắt thở, tiếp theo là những công đoạn còn lại.

       Đã thành truyền thống cho nên, tại Việt Nam, chẳng có ai phản đối cách giết trâu bò một cách tàn bạo như vậy. Thậm chí khi còn sống, cho dù là đầu cơ nghiệp, trâu bò thường xuyên bị đối xử tàn bạo.

      Nắm được thông tin đáng tin cậy, sau khi nhập khẩu vào Việt Nam, bò xuất xứ từ Australia cũng bị giết theo kiểu dùng búa giáng vào đầu cho đến lúc chết, phía Australia lập tức lên tiếng phản đối, đồng thời yêu cầu Việt Nam phải đối xử nhân đạo với bò nhập khẩu từ nước này.

        Nhập khẩu làm thịt, dĩ nhiên phải giết, nhưng theo yêu cầu của Australia không được giết bò theo kiểu truyền thống của Việt Nam. Phía Australia cho rằng giết bò kiểu đó là không nhân đạo, họ không chấp nhận đối xử với bò nhập khẩu từ Australia theo kiểu dã man như vậy.

         Australia cảnh báo sẽ không xuất khẩu bò sang Việt Nam nếu bò của họ còn bị làm thịt theo kiểu dã man. Muốn tiếp tục nhập khẩu bò của Australia, Việt Nam phải đối xử nhân đạo với bò bằng cách giết mổ mang tính nhân đạo.

          Cũng là trâu bò, mặc dù đã được xuất khẩu, phía Australia vẫn giám sát và yêu cầu phía nhập khẩu phải đối xử nhân đạo với con vật.

          Australia là nước văn minh.Ở đó con người với con người, trong mọi hành vi, luôn được đối xử nhân đạo. Kể cả con vật, cho dù đã ra khỏi biên giới, quốc gia này vẫn quan tâm và đòi hỏi phải được đối xử nhân đạo.

          Tuyệt vời Australia.

          Australia trở thành  một trong những trung tâm giáo dục của thế giới. Nhiều người Việt Nam, trong đó không ít con cháu quan chức, đến học tập, tu nghiệp tại Australia.

          Không chỉ tìm kiếm công nghệ  và lĩnh hội khoa học - kỹ thuật, học tập Australia và muốn có được văn minh như Australia, trước hết phải noi theo sự nhân văn, nhân đạo.

         Dùng tiền mua được công nghệ. Công nghệ cao không đồng nghĩa với con người tốt, chế độ tốt.

        Nhân văn, nhân đạo không sinh ra từ tiền bạc. Thậm chí, với bọn tham nhũng và bè lũ lợi ích nhóm, tiền bạc làm đen tối và ô uế nhân văn, nhân đạo.

         Nhân văn, nhân đạo là cội nguồn sinh ra con người tốt, chế độ tốt.

       Bá Tân

Tôi sợ vỡ chuyện, cái sảy nảy cái ung

Chả là Bộ GTVT đang kiến nghị Bộ GD-ĐT kiểm tra lại học vị tiến sĩ của ông Trần Đình Bá xem có thực không, bởi họ nghi ngờ ông Bá không phải là tiến sĩ. Lý do, ông Bá hay cãi những chủ trương, dự án của bộ. Bộ GD-ĐT không mặn mà lắm với chuyện này, chứ nếu mặn thì bộ Học đã làm um không biết bao nhiêu vụ rồi, chẳng hạn học hàm, chức danh giáo sư của thi tiên thi thánh Yên Tử Hoàng Quang Thuận hồi năm xưa.

Kiểm tra ông Bá, ối ông khác lo, cái sảy nảy cái ung thì bỏ mẹ, trốn trong đống rơm cũng không thoát.

Theo tôi, cứ nên kiểm tra. Ông Bá mà tự xưng (tôi nói ông Bá tự xưng chứ không phải do báo chí phong bừa) tiến sĩ ẩu thì tự ông ấy chả dám thò đến đâu nữa. Nhân tiện, kiểm tra lại hết những ông giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ (thạc sĩ thì tha bởi đông hơn nông dân, kiểm thế đếch nào được).

Mà cách kiểm cũng đơn giản thôi, cứ theo quy định, đã giáo sư, tiến sĩ thì phải thông thạo ít nhất 1 ngoại ngữ, mỗi ông chỉ cần test đúng 1 phút: Nói 1 câu ngoại ngữ (tiếng gì cũng được, theo vị ấy khai báo) xem có hiểu không. Không hiểu là đá đít luôn. Làm đến bộ trưởng, thứ trưởng, đại tướng... cũng mặc, đá đít luôn.

(Lưu ý: Không tính loại GS, TS Mác-Lê bởi loại này chả ai thèm quan tâm).

Nguyễn Thông

Mốc mới của nhà văn Nguyên Ngọc

Lời chủ blog:
Nhà văn Nguyên Ngọc là cái tên không hề xa lạ trên văn đàn Việt Nam. Trong giới cầm bút xứ ta hiện nay, người như Nguyên Ngọc cực hiếm, nằm trong nhóm đếm ngón tay trên một bàn tay.

Nguyên Ngọc có nhiều mốc trong đời ông. Tiểu thuyết Đất nước đứng lên là mốc ban đầu. Truyện ngắn Rẻo cao cũng có thể coi là mốc. Rồi Rừng xà nu, rồi Tổng biên tập báo Văn Nghệ thời vàng son nhất, rồi cương vị Bí thư đảng đoàn Hội Nhà văn những năm cuối 80, rồi luôn có mặt trong những cuộc biểu tình chống Trung Quốc xâm lược, và cái mốc mới nhất, cực kỳ quan trọng, là năm 2015 tự rút tên ra khỏi Hội nhà văn quốc doanh, đồng thời là thành viên chủ chốt của Ban vận động thành lập Văn đoàn độc lập Việt Nam.

Đời ông đầy những sóng gió: chiến tranh, sự kèn cựa của kẻ xấu, bị cấp trên ôm đảng nịnh chế độ trù dập, bị an ninh mật vụ theo dõi... nhưng ở ông vẫn sáng ngời tài năng, nhân cách, trí tuệ, bản lĩnh tiên phong, ý chí cương cường, thái độ không chịu chấp nhận cường quyền.

Bài trả lời phỏng vấn sau đây là một minh chứng cho những nhận xét trên. Tít đầu bài và tít trong bài đều do tôi đặt.

Nguyên Ngọc:
Chúng tôi tuyên bố từ bỏ một hội đã suy thoái không phương cứu chữa, không xin phép ai đâu!
LIÊU THÁI (thực hiện) 

-Thưa nhà văn, là một người thuộc vào hàng “công thần khai quốc” của Hội Nhà Văn Việt Nam, đồng thời cũng là chủ khảo của nhiều giải văn học của Hội Nhà Văn Việt Nam (HNVVN), có thể nói là bề dày cống hiến của ông với HNVVN rất dày. Nhưng ông vừa có quyết định từ bỏ HNVVN, ông vui lòng cho biết nguyên nhân và lý do dẫn đến quyết định này? Và HNVVN đã có phản ứng gì với quyết định cùa ông?
-Tôi có dự đại hội thành lập HNVVN năm 1957. Tất cả những người dự đại hội đó đều được coi đương nhiên là “hội viên sáng lập”. Tôi là một kiểu “công thần khai quốc” như thế đấy thôi! Hồi đó tôi còn rất trẻ, từ tỉnh lẻ xa xôi mới ngơ ngác về Hà Nội và vừa có tác phẩm đầu tay. Được vào Hội là thích lắm rồi. Về sau mới dần dần hiểu ra và nghĩ khác.

Nhà văn Nguyên Ngọc

Năm 1979, tôi có lần nói với ông Lê Đức Thọ, bấy giờ là người có vị trí rất cao trong Đảng Cộng sản Việt Nam: Theo tôi quy luật tự nhiên của đời sống văn học là những người cầm bút chơi với nhau, tập họp nhau thành từng nhóm, hoặc vì cùng khuynh hướng nghệ thuật, hoặc vì nhu cầu giúp đỡ nhau thế nào đó, hoặc cũng có thể đơn giản vì thích tính nhau, gần gũi nhau sao đó… Trong từng nhóm như vậy, họ trao đổi với

Ghi được trên đại lộ Đông - Tây

Đại lộ Đông - Tây là tên cũ, bây giờ người ta gọi nó bằng tên ông cố thủ tướng, Võ Văn Kiệt. Trong 2 ngày, trên con đường này, hằng ngày tôi đi làm nên qua lại, chứng kiến nhiều điều, nhưng ghi biên lại 2 chuyện:

Ngày 26.5
Báo với chả chí
Sáng nay, lúc hơn 8 giờ, khi dừng chờ hết đèn đỏ, tôi tận mắt chứng kiến vụ tai nạn giao thông tại ngã ba Võ Văn Kiệt (đại lộ Đông Tây) - Trần Đình Xu, P.Cầu Kho, Q,1, SG. Lúc dòng xe trên đường Võ Văn Kiệt đang băng băng, càng những giây cuối càng cố vượt nhanh, còn khoảng 5 giây nữa thì một gã chạy xe máy từ Trần Đình Xu cố tình băng ngang vượt ẩu. Một chiếc xe tải tuy giảm tốc độ vẫn không tránh được, tông luôn, hất văng gã xe máy ra xa nhưng rất may là y không sao, ngồi dậy được ngay, chiếc xe máy bị cán bẹp. Tội nhất là xe tải đâm ngay vào trụ cột các biển báo, nát hết cabin, tài xế và phụ xế kẹt cứng bên trong, thể nào cũng bị thương. Những người chứng kiến ai cũng chửi gã chạy xe máy.

Vậy mà lúc hơn 1 giờ chiều, HTV1 phát tin về vụ này, tường thuật cứ như có mặt chứng kiến tại chỗ, rằng chiếc xe tải đến đó bị mất lái, đâm vào người chạy xe máy khiến anh ta bị thương rất nặng.

Tôi coi đến đó, bật chửi, đèo mẹ, báo với chả chí, tinh nói láo. Nó nói thế thì khác gì quy kết lỗi của xe tải trong khi người ta đã cố xủ lý, người ta đã chịu thiệt hại hỏng cái ô tô hàng trăm triệu đồng, lại còn bênh cái thằng chạy ẩu là nguyên nhân gây ra tai nạn. Bố láo bố toét. Xưa nay các cụ nói cấm sai.

Ngày 27.5
Người Sài Gòn dễ thương
Trưa nay mình chạy xe máy trên đường Võ Văn Kiệt, thấy chiếc xe ba gác máy trên có 3 cậu thanh niên đen nhẻm, rất gấu, chở mấy cây sắt dài, rỉ sét, đuôi cây sắt sắc nhọn kéo dài về phía sau, ngang tầm mặt người chạy xe máy. Ai không để ý là bị thủng mặt như chơi. Mình cũng suýt bị. Cáu quá, vọt lên, nhưng kịp trấn tĩnh nói nhẹ nhàng: các em ơi, nhớ treo thứ gì vào phía sau để cảnh giới, kẻo gây tai nạn.

Chúng vừa chạy vừa cảm ơn, cháu xin lỗi chú, để chúng cháu sửa. 3 đứa tấp vào đường, kiếm được chiếc vỏ bao xi măng bọc lại, thêm một mảnh to nữa cột vào như lá cờ vẫy vẫy cho người khác biết.

Mình thấy chúng làm ngay, hiểu đó là những người tốt. Rất đáng yêu.

Nguyễn Thông

Nắng trưa với hai gia đình Gạc Ma ở Quảng Bình

HUY ĐỨC (nhà báo)

Rất tiếc là thời gian ở Quảng Bình ngắn, nên tôi chỉ có thể thay mặt Nhịp Cầu Hoàng Sa đến thăm gia đình hai liệt sĩ hy sinh ngày 14-3-1988 tại Gạc Ma: trung úy Nguyễn Mậu Phong và chiến sỹ Hoàng Văn Túy. Trung úy Nguyễn Mậu Phong là sĩ quan có cấp bậc cao nhất trực tiếp xuống đảo chỉ huy, hy sinh ngay trong loạt đạn đầu và xương cốt hãy còn nằm lại ở Gạc Ma cùng với 51 đồng đội khác (3 người được đồng đội tìm thấy xác ngay cuộc thảm sát Gạc Ma; 10 bộ hài cốt được tìm thấy trong những nỗ lực của Bộ Tư lệnh Hải quân vào tháng 7 & 8-2008).

Theo Lê Hữu Thảo, người sống sót trong ngày 14-3: "Trung úy Phong là người trực tiếp ra các mệnh lệnh trong thời khắc lịch sử ấy và đã hy sinh như một anh hùng".

Cha mẹ của trung úy Phong, ông Nguyễn Mậu Bảo (sinh năm 1930) và bà Nguyễn Thị Lênh (sinh 1932), cư ngụ tại thôn Hiển Lộc, xã Duy Ninh, huyện Quảng Ninh. Ông Bảo nói: "Nhà cửa vậy cũng tạm ổn (đã xây tường nhưng chưa đủ tiền đóng cửa), trợ cấp bố mẹ liệt sĩ được 1,3 triệu/người cũng tạm đủ sống. Chỉ buồn về đường con cái.

Con trai cả của ông, trung úy Phong, hy sinh năm 29 tuổi; người con thứ hai, cũng đột ngột mất khi đang làm phó chủ tịch một huyện ở Tây Nguyên; người con trai thứ Tư sinh ra hai đứa con, cả hai được xác định là chịu ảnh hưởng của chất độc da cam, bị mù và mất trí nhớ.

Với cụ Nguyễn Mậu Bảo, 85 tuổi, thân phụ trung úy Nguyễn Mậu Phong.

 
Cách đó không xa là nhà chị Trần Thị Liễu, vợ trung úy Nguyễn Mậu Phong. Mất chồng năm 28 tuổi, khi đang mang thai người con trai thứ hai, chị Liễu - một thôn nữ xinh đẹp, từng phục vụ 5 năm trong quân đội - hiện ở một mình với cháu nội. Hai con trai của chị và anh Phong sau đó đều xung phong nhập ngũ.