Chuyện đầu tuần

Thứ hai 23.3.26. Hết tuần này là kết thúc tháng 3. Lại sắp tháng 4, rồi tháng 5 tháng 6... Ông hàng xóm cười bảo cuộc đời trôi nhanh như chó chạy.

Có những điều phải chép ra, như một dạng biên nhật sử, biên nguyệt sử, “bức tranh vân cẩu con người tang thương” (Nguyễn Gia Thiều) cho người đời biết.

- Nhân vụ anh tài xế công nghệ bị “nhạc sĩ” chửi, dọa đánh, bị chủ hãng bẻ cần câu cơm, nhà cháu viết câu đối:

Bao năm mày mò âm (nhạc), chả mấy ai nghe tiếng biết danh
Vài phút sờ lần dương (thế), biết bao người cạch mặt khinh tâm

Liên quan tới câu đối này, nhà cháu nói thêm: Hồi xưa, bọn trẻ con thường chế nhạo nhau rằng “Nhận vơ là vợ thằng nhân/Nó cho bát bún sờ lần cả đêm”. Từ “sờ lần” có nghĩa là vậy.

Bác nào chỉ ra chỗ chưa chuẩn của câu đối, nhà cháu xin đãi chầu cà phê. Nói khí không phải, nhớ chuyện Lã Bất Vi viết “Lã thị xuân thu”, treo ở cổng thành, bảo ai sửa được một chữ sẽ trả nghìn lượng vàng. Chả ai dám sửa do sợ Lã công, chứ nhà cháu rất mong được sửa bởi đời chẳng có gì hoàn toàn.

Câu đối cụ Vũ Khiêu tặng ông Nguyễn Xuân Phúc

Lời chủ trang:
Hôm qua, tôi có được đọc trên báo chí chính thống đôi câu đối cụ Vũ Khiêu tặng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khi ông Phúc tới thăm chúc sức khỏe cụ (cùng đợt Thủ tướng đi thăm 2 vị khác nữa là cụ GS Hoàng Tụy và cụ GS Phan Đình Diệu). Nội dung là: "Tể tướng giáng trần, chí tráng tâm hùng Xuân mãi mãi/
Anh hùng nhập thế, dân an quốc thái Phúc vô biên".

Xưa nay cụ Khiêu hay làm và tặng câu đối. Tuy nhiên, đọc câu đối cụ tặng ông Phúc, tôi giật cả mình. Mới nghe qua nhìn qua thì cũng hay phết, nhưng coi kỹ thì không ổn. Ngoài chuyện đầy những từ "có vấn đề" chẳng hạn gọi thủ tướng bằng tể tướng rất phong kiến; lại còn giáng trần nữa, cứ như người cõi tiên, thượng giới chứ không phải người thực, giống như chuyện Tiêu Sử - Lộng Ngọc bên Tàu, chuyện Từ Thức bên ta ngày xưa; rồi nhập thế, chả khác gì người chết sống lại, hồn ma hiện hình; rồi mãi mãi đối với vô biên không ổn tí nào về luật đối, ví dụ theo luật thì phải đối với biên biên, v.v...

Tôi định viết một góp ý nho nhỏ của kẻ hậu sinh để dâng lên cụ, nay đọc bài này trên Facebook của Le Vinhhuy (chả biết tên thật là Huy hay Vinh) nhưng rõ ràng tác giả bàn kỹ, ý sâu, kiến thức Hán văn rất vững, nên xin được đem về đây cho mọi người cùng thưởng thức.

*****

Theo VTV, ngày 05/8, "Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới thăm các nhà khoa học hàng đầu là Giáo sư Hoàng Tụy, Giáo sư Phan Đình Diệu và Giáo sư kiêm Anh hùng Lao động Vũ Khiêu". Nhân dịp này, Khiêu lại mần câu đối tặng Phúc:

"Tể tướng giáng trần, chí tráng tâm hùng Xuân mãi mãi;
Anh hùng nhập thế, dân an quốc thái Phúc vô biên"

TỂ TƯỚNG GIÁNG TRẦN - ANH HÙNG NHẬP THẾ

"Tể tướng" đây là ý ông Khiêu suy tôn ngôi vị ông Phúc. Đã đành chức tể tướng xưa tương đương với thủ tướng nay: cùng là người đứng đầu nội các. Hiềm nỗi tể tướng tuy trên muôn người nhưng luôn phải ở dưới và phụng mệnh một người, tức ông vua, thiên tử chí tôn. Có thể biện bác "thiên tử" đây là pháp luật, là nhân dân; song cũng có thể hiểu "thiên tử" tức là... đảng. Nên khi người ta tôn xưng thủ tướng thành "tể tướng" thường hàm ý châm biếm. Thủ tướng tiền nhiệm dẫu nhận mình công bộc của dân nhưng cũng bị đá đểu thành "tể tướng" là lẽ đó.

Tuy vậy, "huôn" của câu đối này không phải ở từ "tể tướng" mà ở chữ "giáng". Tân thủ tướng vừa tuyên thệ nhậm chức vốn Phó thủ tướng ngoi lên, là THĂNG, nhưng bị ông giáo sư hay chữ lỏng phán thành GIÁNG. Câu đối thù tạc không cần hay ho, chỉ cần nịnh khéo, nhưng có chỗ khó là nhiều kiêng kỵ tinh tế phải tránh lắm nha.

Open Nhâm Thìn

Tặng bạn đọc blog này:

-LÚC CHỜ XUÂN ĐẾN, XIN XẮN MỘT TAY KÉO MÙA XUÂN LẠI

-KHI ĐÓN TẾT VỀ, HÃY XOẠC HAI CHÂN NGÁNG GIÓ ĐÔNG TRÀN.


Tặng tất cả mọi người:

 -Xuân tươi năm mới đầy hạnh phúc
-Lòng vui đời đẹp đẫy hoan ca.



Mùng 1 tết Nhâm Thìn
Nguyễn Thông

Câu đối viếng cụ Hoàng Ngọc Hiến

Thi pháp Maia, lẫy lừng chốn trường văn trận bút
Hiện thực phải đạo, kinh hoàng đám thi tặc văn nô.
27.1.2011