Con người cũ và con người mới

Chuyện này không có gì mới với nhiều người (nhất là những ai đã đi ta bà tam tinh khắp thế giới), nhưng cũng không phải là chuyện cũ. Nó liên quan tới thể chế, tới con người.

Tôi vừa có dịp trò chuyện với hai bác vừa đi chơi thăm con ở Úc về. Các cụ bảo lúc đang còn khỏe, dành dụm được tí tiền, cái chân còn tương đối vững, sức khỏe cho phép, thì thu xếp qua chơi với con cháu. Mai ngày yếu rồi, có trúng xổ số Việt lốt, ngồi trên núi tiền cũng đành chịu.

Cụ ông thủ thỉ kể đi rồi, về rất khỏe, nhất là tinh thần. Không chỉ gặp con cháu mà vui, mà còn chứng kiến cái vui, cái hay cái đẹp của thiên hạ. Cụ kể một hôm con đưa đi thăm trang trại, bên đó gọi là pham (farm). Phong cảnh nông thôn Úc rất đẹp, đường sá thì tuyệt vời, còn con người thì trên cả tuyệt vời. Thích lắm. Tôi thưa, tuyệt vời làm sao hở bác.

Đến một farm, ông bà chủ trại người Úc chào mời vui vẻ, mời các bác các cháu cứ vào thăm tự nhiên, nhưng các cháu đừng tự tiện hái quả nhé. Cả đám vào sâu bên trong trại rộng mênh mông, vườn mãng cầu trĩu trịt, nhiều trái chín còn tươi nguyên rụng đầy dưới gốc. Tụi nhỏ thu nhặt đã đời, khi đem ra bảo chủ trại, ông bà ơi, đây là trái rụng, chúng cháu tiếc nên nhặt chứ không phải hái đâu ạ. Ông bà bán bao nhiêu thì chúng cháu trả tiền. Ông chủ cười, nụ cười đôn hậu, xua tay, tiền nong gì, xin ông bà và các cháu cứ tự nhiên, lấy được bao nhiêu thì lấy, ai lại bán thứ này bao giờ. Vợ chồng tôi già rồi, con cái cứ thích đi làm xa nên chúng chẳng chịu ở nhà thu hoạch giúp, chưa mướn được người làm nên trái chín tự rụng, chứ ngon lắm. Hồi nãy tôi nhắc các cháu đừng tự hái bởi sợ chúng leo trèo dễ bị ngã, vả lại trẻ con không biết sẽ hái cả trái chưa chín, bỏ thì phí uổng.

Chỉ lo gieo gì sẽ gặt nấy

Con trâu con lợn nuôi để giết thịt, làm thực phẩm, thậm chí cả con chó con mèo nữa (có người vẫn ăn dù chúng gần gũi thân thiết, chỉ không ăn chính chó mèo mình nuôi thôi). Nhưng muốn giết thì lôi vào lò mổ mà giết. Treo cổ nó giữa bàn dân thiên hạ, chém phập đứt đôi ngang thân nó tóe máu ra trước mắt trẻ con, từ đó đến việc treo cổ người mà vẫn bình thản cũng ngắn thôi. 

Từ ác với con vật đến ác với con người ranh giới rất mong manh. Tôi không cổ súy cho hành vi tàn ác công khai ấy.

Tôi lẩn thẩn nghĩ rằng có mối liên hệ giữa việc say sưa thích thú ngắm con trâu bị treo cổ giãy dụa, con lợn bị chém đứt thân giữa sân với hàng loạt vụ hành hung, giết người mấy ngày tết, thậm chí cả chuyện cô giáo bình thản cầm dép quật vào đầu cháu bé mầm non 2-4 tuổi do đái dầm.

Chỉ có ngành giáo dục là không trăn trở chuyện này, còn mải lo thi cử và những điều tào lao.

Nguyễn Thông

Chuyện cậu bán hàng rong

Dư luận đang eo sèo về vụ một anh chàng bán hàng rong ở khu Chợ Lớn, Sài Gòn bị công an tẩn, suýt mất mạng. Rồi chuyện cũng qua đi, chỉ mong cho anh ta mau lành, có sức khỏe mà tiếp tục đi bán, nuôi vợ nuôi con.

Chuyện tôi kể ở đây là về một anh hàng rong khác, mắt thấy tai nghe lòng cảm. Đã lâu lắm tôi không gặp nó, chả biết nó về quê hay lưu lạc đâu rồi. Biết đâu cũng đã có vợ có con, rồi tiếp tục bán hàng rong để nuôi vợ nuôi con. Nghề như cái anh bị tẩn kia, nhưng không bị tẩn.

Nhà tôi ở khu dân cư Bình Hưng, huyện Bình Chánh, Sài Gòn. Từ nhà ra chợ xã Bình Hưng hoặc ra chợ Nhị Thiên Đường bên quận 8 cũng chả xa lắm, nhưng cái thói người thời nay, lười, ít chịu vận động. Muốn món ngon thì phóng xe máy đi siêu thị, còn không thì cứ dựa vào đám hàng rong. Đủ cả bách hóa. Lão Maddox hàng xóm nhà tôi bảo: mình sống thì cũng phải cho người ta sống với chứ. Ai cũng như mấy ông bà thượng lưu thì người nghèo chết hết. Nghĩ cũng phải.

Hồi mấy năm trước, ngày nào cũng có cậu trai tầm mười tám đôi mươi đạp chiếc xe ba gác lần mò hết mọi con đường khu nhà tôi. Hôm thì bán chuối, hôm bí đao, hôm khoai, hôm cả trái cây lẫn củ quả. Mà giá cả cũng phải chăng. Lúc đầu tôi chả quan tâm, có hôm còn mua bí đao ở siêu thị, đắt hơn cả bí của nó. Bà xã tôi bảo những thứ ấy thì mua của nó, đừng mua siêu thị nữa. Thế là nhà tôi và một số nhà nữa thành khách hàng quen của cu cậu. Hỏi quê ở đâu? Nhà cháu ở Trà Vinh. Sao không ở nhà làm mà mò lên thành phố để vất vả dãi nắng dầm mưa thế này? Làm ăn khó quá, trồng lúa chả nuôi nổi người nên mấy anh em cháu lên thành phố mưu sinh, dành dụm tiền gửi về nuôi ba má, chú ạ. Sao không kiếm việc gì khác, làm thợ chẳng hạn? Chúng cháu đã mỏi miệng xin việc khắp nơi rồi, chả đâu nhận, đành thuê trọ và đi bán rong.