Về mặt ngữ pháp, cụm từ “đồng
chí tù binh” chẳng có gì sai. Nhìn nhận về ý nghĩa xã hội, nhất là soi về ý
thức chính trị, từ ghép đó không thể có trong văn phạm chính thống của Việt Nam. Nhưng sự
đời có cách biến hóa của nó, tưởng trái hóa ra phải, tưởng đi lên nhưng lại
chúi mũi lao sâu xuống dưới. Vậy thì “đồng chí tù binh” không những được đời sống
chấp nhận mà rất hay là đằng khác.
Khi nói đến tù binh, người ta thường gọi
bọn tù binh, kẻ tù binh, thằng tù binh. Một vị tướng (thậm chí là tướng tài)
cũng như một người lính quèn, chẳng may bị bắt hoặc cùng đường buộc phải đầu
hàng, có chung tên gọi tù binh.
Trong mọi cuộc chiến, từ cổ chí kim, ta
cũng như tây, chưa có và sẽ không bao giờ có chuyện gọi tù binh bằng đồng chí.