Nhớ gì ghi nấy: Một lần lên Yên Tử

Hồi những năm 60-70, làng Trà Phương (xã Thụy Hương, H.Kiến Thụy, Hải Phòng) quê tôi dân cư còn thưa thớt lắm. Ngoài xóm Trong và xóm Ngoài quần tụ hầu hết các hộ thì lẻ tẻ vài chục gia đình tách hẳn ra như xóm Núi dưới chân núi Chè, xóm Trợ ở khu thành phủ cũ. Cũng có đôi ba nhà nằm lọt thỏm ngoài cánh đồng như nhà ông Thướng, ông Số, ông Đúng, nơi mỗi lần đi làm đồng tôi hay ghé vào xin nước uống hoặc nghỉ tạm đỡ mỏi vai gánh lúa.

Hầu hết nhà tường đất nện mái rạ nên thấp lè tè, cao nhất chỉ là đám tre pheo, bạch đàn, vì vậy không gian thật thoáng đãng. Những hôm trời quang, bầu trời trong xanh, từ gốc nhãn đình nhìn về phía bắc thấy rõ mồn một dãy Yên Tử xanh sẫm cao vút trập trùng. Yên Tử mãi tận Đông Triều, Quảng Ninh nhưng theo đường chim bay có cảm giác thật gần, một phần có lẽ bởi Yên Tử hùng vĩ quá. Cao nhất trên dãy hoành sơn đồ sộ ấy là hai mỏm núi liền kề trông như cái yên ngựa. Thày (bố) tôi bảo núi đó thiêng lắm, không như núi Chè, núi Đối bé tí quê mình đâu, ở đó ngày xưa đức vua Trần, ngài Trần Nhân Tông tu tập tạo nên thiền phái Trúc Lâm trong đạo Phật nước mình. Chả bao giờ tôi và cả thày tôi nữa nghĩ rằng có ngày nào đó được đến thăm Yên Tử, viếng chùa mà nhà vua đã xây dựng và tu. Nông dân bám mặt vào việc đồng áng quanh năm, thậm chí ngày tết vẫn phải tranh thủ dỡ khoai tây, tát nước lúa, đâu dám ước ao đi thăm thú, du lịch nơi này nơi nọ.

Núi Trà Phương bị đục rỗng như thế nào?

Lần nhớ trước, khi biên ghi lại ký ức về cánh đồng làng, bỗng dưng chập chờn một hình ảnh khó quên thời thơ ấu.

Đó là dãy Yên Tử hùng vĩ. Không phải ở nơi quê tôi bởi quê tôi chỉ có núi Trà Phương, tục gọi là núi Chè. Núi Chè và núi Đối trên huyện lỵ Kiến Thụy (Hải Phòng) là một cặp, cách nhau thôi đường ngắn chừng hơn cây số. Hồi tôi còn bé nghe bu tôi kể rằng bà chúa Chè gánh đất đá lấp biển nhưng đến đây thì gãy đòn gánh nên bỏ lại hai hòn núi này. Núi Chè cao chừng 50 mét, dài gần cây số, đầu núi có hang bà chúa Chè, hồi nhỏ tôi lên giếng núi gánh nước vẫn tranh thủ trèo vào hang, mát rượi. Có hôm đi sớm, giấu thùng và đòn gánh vào bụi dứa rồi trèo hẳn lên đỉnh núi. Nhìn về biển Đồ Sơn, Bàng La, Cổ Tiểu… thấy gần ơi là gần, tưởng chỉ vươn tay là sờ được những cánh buồm nâu ngoài ấy. Vậy mà suốt hơn 2 chục năm từ lúc sinh ra không hề đặt chân đến Đồ Sơn, bởi phải đi học và tranh thủ phụ giúp thầy bu làm ruộng, rồi chiến tranh bom đạn, máy bay Mỹ ầm ì suốt ngày, xe cộ không có, lội bộ thì ngại, nhưng cơ bản là không có tiền. Nghe người ta bảo Đồ Sơn cảnh đẹp lắm, con gái Đồ Sơn rất đẹp, tắm biển thích hơn tắm sông Đa Độ nhiều, chỉ ao ước thôi, thèm quá thì lại lên đỉnh núi nhìn và tưởng tượng.

Ơi, quê tôi

Lẩn mẩn giở lại mấy tấm ảnh chụp hồi năm ngoái, đã gần tròn 1 năm rồi (mình ra dịp rằm tháng giêng Tân Mão) bỗng nhớ quê quá đỗi.

Lúc ấy đang vẩn vơ ngoài ngõ, se se lạnh, bất chợt có đám rước dâu qua. Một chiếc xe Daewoo, vài con xe máy chạy về phía huyện. Chả biết cô dâu người đâu, xã nào.

Đường quê khô ráo, mấy bác cưỡi ngựa sắt ăn mặc phong phanh thế liệu có lạnh không (khi ấy mình thầm hỏi thế).

Sau khi chính quyền giải tỏa lấy mất của nhà mình mấy chục mét vuông đất để mở rông đường, suốt bao năm trời đường chả làm, đất bỏ hoang. Bọn Thành Hảo cháu mình tức quá lại đem cây ra trồng, thả vài thứ rau, gơ mấy đám khoai lang. Chị Khoắn (trong ảnh) những ngày ở nhà với bà tranh thủ ra "vườn" dọn dẹp, trồng thêm cây này cây khác. Người nông dân quý đất như vàng, chả để phí đất bao giờ.

Mình lại sắp được về thăm quê, thăm mẹ rồi.

Nhà mình đây, ở làng Trà, xã Thụy Hương, Kiến Thụy, Hải Phòng

Con đường tuổi thơ tôi

25.12.2011
Nguyễn Thông