Phân cục phân cục trưởng

Hồi tôi còn bé, nghe người ta nói trong hệ thống bộ ngành có cấp cục, dưới cấp này có cấp phân cục. Đứng đầu cục là cục trưởng, phân cục là phân cục trưởng. Bọn trẻ con thường đùa với nhau đứa này đứa kia là phân cục trưởng, hoặc phân cục phân cục trưởng.

Theo báo Tiền Phong hôm 13.11, tại hội nghị về di sản, "Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Lê Thị Thu Hiền chia sẻ liên quan đến dự án lấp vùng đệm vịnh Hạ Long làm biệt thự, nhà liền kề gây xôn xao dư luận gần đây.

Bà Lê Thị Thu Hiền nói rằng khu vực thực hiện dự án ở vùng đất đồi núi, đầm lầy, khu nuôi thả vịt, không có người dân, không có di sản, di tích, không có quy hoạch du lịch. Đây cũng là khu vực cuối vịnh Bái Tử Long đổ ra biển. Tuy nhiên việc triển khai vẫn phải đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật".
Như thế là quá rõ, bà cục trưởng cho rằng việc lấp biển quây đảo ở vịnh Bái Tử Long không phạm vào di sản, danh lam thắng cảnh gì, được pháp luật hiện hành cho phép.

Không hiểu bà này đã tới tận nơi có dự án xâm lấn đó, hoặc ít nhất cũng coi mấy tấm ảnh chụp khu biển với những hòn đảo nhấp nhô san sát (phải cả triệu năm mới hình thành) chưa, mà dám bảo đây chỉ là khu đầm lầy, chỗ nuôi thả vịt, đất hoang hóa. Ông hàng xóm nhà tôi đọc xong bảo "bà mẹ nó, chỗ này nuôi được vịt thì có mà vịt giời".

Di sản thế giới hay ao làng? (kỳ 3)

Không chỉ ông trời lấn biển mở đất mà chính người cũng liên tục ăn biển. Cách nay cũng chưa xa, gần nửa thế kỷ chứ bao nhiêu, những năm 80 trở về trước, người ta ít quan tâm tới đất ven biển. Từ Móng Cái Quảng Ninh lần theo bờ biển qua Hải Phòng, Nam Hà, Ninh Bình, Thanh Hóa vào tít tận Vĩnh Linh, rồi sau 1975 kéo tới tận Cà Mau, Rạch Giá, đất ven biển rất hoang sơ, chả mấy ai để ý, không bị những khu du lịch, rì sọt, khách sạn chia năm xẻ bảy, xâm chiếm như sau này. Ông bạn tôi bảo, đến ngay cả Hoàng Sa, Trường Sa còn không được vào bản đồ, vào sách giáo khoa thì mấy vùng rừng ngập mặn, nước lợ, cửa sông, bãi bồi ai mà thèm để ý. Nhắc vậy để thấy rằng con cháu rất có lỗi với tiền nhân, tổ tiên, những người khai sơn phá thạch lấn biển mở mang và bảo vệ bờ cõi, như cụ Nguyễn Công Trứ chẳng hạn.

Năm 1974 đám sinh viên chúng tôi đi thực tế ở Thái Bình, tôi và anh Nguyễn Ngọc Xuân người Ninh Bình cán bộ đi học được phó về Tiền Hải huyện biển, trụ ngay xã Đông Minh sát biển. Hơn tháng trời, hai anh em lặn lội khắp vùng, cả ruộng lúa lẫn đồng cói. Tối về ở nhà ông cụ Tại đã 90 tuổi, da đỏ đắn, tiếng oang oang, nhà ven đê trông ngay ra bãi biển.

Di sản thế giới hay ao làng? (kỳ 2)

Dù vùng bảo vệ 1 hay bảo vệ 2 thì cũng phải bảo vệ nghiêm ngặt, đúng như khái niệm, tên gọi “bảo vệ”. Theo quy định của chính phủ, vịnh Hạ Long là vùng cốt lõi, bảo vệ 1; còn những chỗ bên ngoài, nhất là khu vực tiếp giáp, gọi là vùng đệm, bảo vệ 2. Chỗ biển đảo lô nhô thuộc phường Quang Hanh, TP.Cẩm Phả bị đổ đất đá làm cho nham nhở biến dạng chính là vùng đệm, bảo vệ 2. Muốn thay đổi nó phải có ý kiến từ chính phủ, được duyệt từ cấp trung ương, chứ chính quyền tỉnh Quảng Ninh không có quyền. Nếu đám Quảng Ninh tự ý cho phép, là xé rào, làm bậy, cần bị xử lý nghiêm khắc, thậm chí khởi tố, truy tố. Khi bị lôi ra trước công luận lại còn đòi sửa "luật", sửa nghị định của chính phủ để cái sai được tồn tại bất hợp pháp. Nếu trung ương cho phép, chỉ đạo, bật đèn xanh, đồng ý vụ này, thì trung ương cũng có tội, còn khởi tố hay không thì tùy “lò”.

Di sản đặc biệt "biển đảo quê hương", khu vực di tích danh thắng quốc gia mà từ trên xuống dưới coi như cái vũng trâu đằm, chỗ con rồng lộn chứ hạ long hạ liếc chi. Đừng có cãi. Nó phá sờ sờ ra đó hơn cả năm rồi chứ có phải dấm dúi trong buồng đâu mà không thấy. Phạt 125 triệu đồng có khác gì gãi ngứa một con thú hung dữ đang say ăn đất, có khác chi bật đèn xanh mở đường cho nó rằng chúng mày cứ làm đi, không sao đâu.

Di sản thế giới hay ao làng?

Những ồn ào về việc lấp biển ở tỉnh Quảng Ninh những ngày qua cần được minh định cho rõ ràng, tránh những mắng mỏ sai lệch hoặc ỡm ờ bao che. Cách nào kiểu nào cũng không tốt.

Trước hết, cần thừa nhận nơi bị lấp không nằm hẳn trong vịnh Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới, thậm chí được công nhận, “cấp bằng” những 2 lần. Cũng cần nói thêm, thứ danh hiệu do UNESCO cấp này cũng không đến mức hãnh diện lắm đâu. “Nó” ban phát tràn lan, dĩ nhiên phải nộp tiền kẹp vào hồ sơ, cũng như Đại học Đông Đô bán bằng vậy. Liên Hợp Quốc xôi thịt còn chả ăn ai, huống hồ đám trực thuộc như U nét, WHO, ủy ban nhân quyền… Họp xài tiền đóng góp là chính, chứ nên cơm cháo gì.

Di sản hay không là do mình, chứ chẳng phụ thuộc vào u nét u niếc. Sản là tài sản (vật chất hoặc tinh thần), di là truyền lại, để lại. Di sản là thứ do cha ông, tiền nhân để lại cho con cháu. Vịnh Hạ Long cũng như cả cõi đất Việt này là di sản truyền đời, ai cũng có trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ. Nghiêm cấm việc dâng hiến cho ngoại bang, bán, cắt bỏ, tàn phá. Vua Lê Thánh Tông thế kỷ 15 dạy rằng “một thước núi, một tấc sông của nước ta lẽ nào tự tiện bỏ đi được”. Vịnh Hạ Long là thứ di sản đặc biệt do thiên nhiên ban tặng cho đất nước, nó chỉ có ở Quảng Ninh nhưng bất cứ người Việt nào, từ ông to bà nhớn triều đình trung ương tới đứa dân thường đều có trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ. Không phải chỉ Hạ Long, cả Bái Tử Long và vịnh Cát Bà đều cần được đối xử như thế, bởi đều là di sản cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Danh hão

Cuối cùng thì người ta, những kẻ xài tiền thuế do dân đóng góp, vẫn nhất quyết tổ chức cái gọi là lễ đón nhận danh hiệu cho vịnh Hạ Long. Đất nước còn nghèo, dân còn đói khổ, vật giá lên cao, bữa cơm người lao động ngày càng teo tóp còm cõi…, ôi dào chẳng hề gì, bởi với họ, có phải móc tiền túi đâu mà lo; bởi với họ, cái danh hão mới là quan trọng. Đó là chưa nói, với không ít kẻ, có đứng ra tổ chức, làm cái này cái kia thì mới dễ tạo cơ kiếm chác, phết phảy, chấm mút triệu này tỉ nọ.

Trong lịch sử nước nam ta, chưa bao giờ kẻ có quyền háo danh như thời này. Vụ vịnh Hạ Long chứng tỏ sự háo danh đã lên mức đỉnh điểm, bất luận ngu si, không cần đoái hoài đến sự phê phán, góp ý của đông đảo nhân dân. Đáng thương và đáng giận. Thật bi kịch khi những kẻ ấy lại được dung túng từ những cấp cao hơn, cao hơn…, mặc sức tác oai tác quái. Lễ đón danh hão sẽ được tổ chức thật hoành tráng vào ngày 27.4 tại Hà Nội và 1.5 tại Quảng Ninh. Tiền tỉ tiếp tục trôi ra biển, đau xót biết chừng nào. Sao họ không nhớ lời cụ Hồ dạy "lãng phí là một tội ác", chả hiểu họ học tập và làm theo tấm gương của cụ kiểu gì nữa.

Không có từ nào chính xác hơn từ “danh hão” để chỉ cho vụ Hạ Long này. Hạ Long đã từng được tổ chức Văn hóa-Giáo dục-Khoa học Liên Hiệp Quốc (UNESCO) 2 lần công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, danh thật, chất lượng cao tưởng như thế là hết mức rồi. Nhưng người ta vẫn tham, vẫn chạy theo của giời ơi. Bỏ mặc ngoài tai khuyến cáo của UNESCO về tư cách của nhóm cá nhân New Open World, chính quyền VN mấy năm nay cố tình dung dưỡng cho thói háo danh, tốn vào đó biết bao tiền của. Một nhóm tư nhân mở trang web vẫn có thể lừa dễ dàng một nhà nước, thật không thể hiểu nổi. Nếu vài chục cá nhân khác nó cũng mở web, cũng ngoa ngôn tổ chức bình chọn nọ kia để kiếm tiền, liệu các ông bà có theo nổi không. Làm ra chiếc huy chương mo cau mà thu tiền tươi thóc thật, lừa được từ trung ương xuống địa phương, phải công nhận nhóm của tay bác sĩ Bernard Weber quả thật cao thủ. Nhưng xin nói ngay, nó chỉ giở trò được ở những xứ mông muội thôi, qua các nước văn minh phương Tây chẳng hạn là biết nhau ngay.

Danh hão đâu chỉ ở khía cạnh tấm mo cau mà còn ở trò tự mình lừa mình. Tổ chức quảng bá rùm beng, bình chọn bằng tin nhắn, thu được 24 triệu lượt nhắn tin. Xin hỏi những người có trách nhiệm ở bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch, trong số 24 triệu tin nhắn đó, có bao nhiêu tin của người nước ngoài, bao nhiêu tin của người bản xứ? Các ông chả dại gì công bố ra điều này, phải không. Các ông đang mắc bệnh tự sướng. Thực tế cho thấy hầu hết tin nhắn bình chọn là do ta vận động ta bấm bấm chọn chọn. Rất nhiều người chưa hề biết Hạ Long thế nào, mặt mũi nó ra sao, cũng bầu cũng nhắn. Tiên sinh AQ con cụ Lỗ Tấn nếu sống lại cũng phải chắp tay vái dài tôn các ngài làm đại ca, thánh thượng.

Đừng lý sự cùn bảo rằng bất cần biết New7Wonders là đứa nào, miễn có dịp quảng bá Hạ Long ra thế giới là được, là thành công. Thái độ bất chấp ấy chỉ có ở những kẻ vô học. Tiêu đồng tiền cũng phải biết cách tiêu cho xứng đáng. Trước kia chính nhà nước này từng chi tiền cho BBC hoặc những tờ báo lớn, đài lớn ở Mỹ quảng bá cho VN, du lịch VN, đều nhận được sự đồng tình của dân chúng, dư luận. Vấn đề là chúng ta đang cần quảng bá ta ra thế giới, mà thế giới nghe đến BBC, CNN hoặc Fox News thì người ta biết ngay, còn New7Wonders họ chẳng thèm quan tâm. Thế mà vẫn cố đấm ăn xôi.

Tôi nói thật, dân chúng ham vui, các ông tổ chức vui chơi lễ này lễ nọ thì họ đến thôi chứ cũng chả phải do vui mừng phấn khởi gì đâu. Nhưng trong hai buổi lễ sắp tới, tôi thành thật khuyên các ông to bà nhớn đừng có nghe chúng nó nỉ non mà tham dự làm long trọng viên, ngồi ngây ra đó xem chúng diễn kịch. Một vở hài kịch bậc nhất xứ này suốt bao năm nay. Xấu hổ lắm.

Còn các ông bà vẫn cứ tham dự thì tôi cũng chả can nữa. Tôi chỉ bảo rằng: dại lắm, dại ơi là dại!

25.4.2012

Nguyễn Thông

Bọ Lập than "nước đổ đầu vịt"

Mình đang viết một bài về chuyện bọn New7Wonders đến Hà Nội trao chứng chỉ Hạ Long, chưa xong thì đụng ngay bài của bọ Lập. Ông bọ đã có nhời là hết nhẽ rồi, mình còn tung tẩy gì nữa, có nói thêm cũng chỉ ú ớ mà thôi, đành võng điều khênh bài của bọ về nhà cho đỡ trống vắng chiều nay vậy.

Nước đổ đầu vịt
NGUYỄN QUANG LẬP

Hôm nay ( 3/4/2012), báo Tiền Phong đưa tin: ông Hà Quang Long , Giám đốc Sở TT-VH-DL Quảng Ninh cho biết : “Sau khi Tổ chức New7Wonder trao giấy chứng nhận, ngày 27-4, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch sẽ tổ chức đón bằng công nhận kỳ quan thế giới Hạ Long với quy mô lớn tại sân vận động Mỹ Đình.” Thế là bao nhiêu nổ lực của giới truyền thông cảnh báo về sự thật của cái gọi là “kết quả bình chọn 7 kỳ quan thế giới” đều như nước đổ đầu vịt.

Không thể tin nổi khi Vịnh Hạ Long được công nhận một trong 7 kỳ quan thế giới nhờ vào 24 triệu tin nhắn của chính những công dân Việt Nam bình chọn, một sự công nhận kiểu “ mèo khen mèo dài đuôi”, lại có thể làm “nức lòng” một số quan chức Bộ TT-VH-DL và Sở TT-VH-DL tỉnh Quảng Ninh. Cũng không thể tin nổi người ta có thể vinh dự tự hào khi cái giấy chứng nhận kỳ quan thế giới Hạ Long chỉ là của  New7Wonders, một công ty tư nhân do nhà leo núi người Thụy Sĩ Bernard Weber điều hành, không hề liên quan gì đến UNESCO- Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc.

New7Wonders không hề có uy tín nào trong việc định giá các di sản văn hóa của thế giới, tầm ảnh hưởng của nó còn bé hơn cả một số trang web nổi tiếng ở Việt Nam. Tìm hiểu thông tin về N7W qua Alexa, một trang mạng cho hay: “new7wonders.com xếp hạng 22,607 trên thế giới và hạng 31,656 tại Mỹ. Trong khi đó, cùng thời điểm, trang vnexpress được xếp hạng 386 trên thế giới và hạng 1,167 tại Mỹ.” Chỉ chừng đó thôi cũng đủ biết uy tín của New7Wonders!

Ông Nguyễn Xuân Thắng – Chủ tịch Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, người đại diện cho UNESCO , ngay từ  2007 đã nhiều lần cảnh báo về cái gọi bình chọn 7 kì quan của New7Wonder, rằng “Với một cuộc chơi dễ dãi kiểu NOWC, nguy cơ một thói quen tranh giành, ganh đua dễ dãi để được tôn vinh sẽ hình thành trong tiềm thức của thế hệ trẻ”, rằng “Đó là một “phần thưởng” không bao hàm các giá trị công pháp quốc tế, không mang tính ràng buộc, trách nhiệm và nghĩa vụ.”

Ngay chính UNESCO cũng đã tuyên bố: “Mặc dù nhiều lần được mời ủng hộ N7W, nhưng UNESCO quyết định không hợp tác với ông Weber… Cần xác định các tiêu chuẩn khoa học, xác định giá trị của các ứng viên.” Theo đó Unesco đã khẳng định kết quả bầu chọn của N7W là không chính xác và không có khoa học. Chẳng cần đến  tuyên bố của UNESCO người ta cũng thừa hiểu việc bình chọn không cần bất kì một tiêu chí nào, chỉ căn cứ vào số lượng tin nhắn không hạn chế cho mỗi mobile là cuộc bình chọn dành cho những kẻ thích tự sướng, một kiểu thủ dâm văn hóa rất nguy hiểm. Nói như nhà báo Al-Sayed người Ai Cập, “cuộc chơi” do NOWC chủ trì không những “đã tấn công vào các nền văn minh” mà còn thúc đẩy một cuộc chạy đua khích lệ ý thức dân tộc hẹp hòi trong một bộ phận công chúng ở các quốc gia.”

Đến đây đủ biết tấm bằng của New7Wonders chẳng những vô giá trị mà còn phản văn hóa, không thể nói khác hơn. Điều này Bộ TT-VH-DL không thể không biết.  Vậy thì hà cớ gì lại tổ chức đón nó rầm rộ với “qui mô lớn”?  Rõ là hài hước.

Than ôi văn hóa nước nhà suy đồi đến thế này chăng!

N.Q.L

(Theo blog quechoa)