Còn những điểm nghẽn

Một trong những việc có ý nghĩa tích cực nhất của tân Thủ tướng Lê Minh Hưng là ký quyết định giải thể, giải tán, chấm dứt hoạt động của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia (đương nhiên kể cả các ban cấp dưới của ủy ban này ở địa phương).

Trong bao nhiêu năm, nó đã tồn tại nhưng an toàn giao thông rất tệ, thậm chí tai nạn giao thông rất nhiều, rất nghiêm trọng.

 
Những nhiệm kỳ chính phủ và thủ tướng trước đều thấy cả biết cả nhưng lờ đi, không có động thái nào xử lý tích cực.

Chưa biết thời gian tới ông Hưng sẽ chứng tỏ mình thế nào nhưng điều ông vừa làm rất đáng ghi nhận, thể hiện sự cương quyết, dũng cảm, đột phá thực sự.

Chuyện nhỏ mà không nhỏ

Cải cách gì thì cải cách, đột phá gì thì đột phá, tiến vào kỷ nguyên mới hay tiến đi đâu chăng nữa, định làm việc lớn mấy chăng nữa, kết quả thế nào chưa biết được bởi còn chờ thời gian chứng minh.

Nhưng cứ làm ngay được mấy điều nhỏ mà không nhỏ này thì tôi tin:

- Dẹp bệnh hình thức, trước mắt là bớt/giảm tối đa tình trạng băng rôn, cờ quạt, khẩu hiệu, hoa hoét.

- Chấm dứt hẳn chuyện trồng cây to, trồng cây biểu diễn.

- Ngưng xây trụ sở mới của bất cứ cấp nào, ngành nào. Tận dụng và khai thác tối đa những trụ sở cũ sau cuộc sáp nhập các đơn vị hành chính và cơ quan, giao ngay cho 2 ngành y tế và giáo dục đang rất thiếu, chứ đừng ôm tiếp cho đơn vị mình (vài mống cũng chiếm nguyên trụ sở to đùng, rất lãng phí).

- Họp hành vừa thôi, cấp phó ít thôi. Sáp nhập xong, đừng lấy cớ quy mô lớn, bộ máy to rồi cấp phó gấp đôi gấp ba so với bộ máy cũ, nếu vậy mèo lại hoàn mèo, đánh bùn sang ao, chả thay đổi gì, thậm chí tệ hơn. Bộ máy tinh giản và hiệu quả mới là đích của cải cách, đột phá.

Nếu chưa có kinh nghiệm hãy nhìn ra những nước tiên tiến văn minh mà học, chứ cứ rụt rè thứ nghiệm, không mạnh dạn thay đổi thì vẫn chỉ quanh quẩn ao làng thôi, đừng mơ ra biển lớn. Tôi bảo thật.
Thông cào

Tự sướng mà không biết ngượng mồm ư

Khen - chê là lẽ bình thường trong đời. Những cái hay, tốt, đẹp, giá trị... thì khen. Những cái dở, xấu, tồi, hỏng... thì chê. Xưa nay thế rồi. Ở đâu, thời nào cũng phải thế.

Chỉ có ở xứ này, cứ lộn tùng phèo, chẳng biết đâu mà lần. Người ta gọi là thế sự đảo điên. 

Cả một bộ máy cai trị từ trên xuống dưới dính tham nhũng. To tham kiểu to, nhỏ tham kiểu nhỏ, chính những người cầm đầu bộ máy cũng từng than thở đó là quốc nạn. Xứ này không chỉ có quốc hồn quốc túy, quốc kỳ quốc ca, quốc huy quốc thiều, còn có cả đặc sản quốc nạn. Bỏ hết cả công ăn việc làm, bỏ cả lo phận dân phận nước, chỉ để loay hoay chống tham nhũng. Tự chống nhau, tiêu diệt nhau, được họ gọi bằng cái tên mỹ miều "làm trong sạch đội ngũ". Lôi được đứa này đứa kia ra tòa, rồi hét toáng lên rằng công cuộc chống tham nhũng đã đạt được thành công này nọ, tự khen đã giành nhiều thắng lợi, đẩy lùi thế ấy thế kia, v.v.. 

Chính đội ngũ mình hư hỏng, giấu diếm mãi không được đành lôi ra gột rửa, khiến phơi bày đủ mọi nhớp nhúa, thối tha, đáng nhẽ phải cảm thấy nhục, thấy xấu hổ bởi đã để nó tệ hại như thế, đằng này vẫn tâng bốc, khen nhau, tự sướng, đúng là chỉ có thể thấy ở bộ máy cai trị xứ này. Tôi đề nghị nhà cầm quyền từ nay chấm dứt ngay việc khen ngợi đề cao "công cuộc" chống tham nhũng. Làm được thì làm, không làm được thì đổ, chả có gì phải khen.

Lại nữa, nắm quyền cai trị, cứ nay nhập mai tách, đẻ ra cái này, bớt đi cái kia, lấy lý do để phù hợp nhiệm vụ từng thời kỳ giai đoạn. Các vị ấy vừa nức nở tung hô, khen Bộ Công an cắt bỏ được 6 tổng cục, giảm được hàng chục cục, bớt được bao nhiêu cán bộ lãnh đạo. Theo tôi, chẳng có gì phải khen, đẻ ra sinh ra cho lắm vào, tốn kém, cồng kềnh, ngứa mắt, giờ lại dẹp lại giảm, bớt đi bởi không thể để thế được, không chê là may, lại còn giở giói ra khen. Vụ này, lão Maddox hàng xóm nhà tôi buông một câu "khen là khen thế đéo nào, vớ vẩn".

Hồi mấy chục năm trước cũng vậy, cả bộ máy cai trị kìm kẹp xã hội, kìm kẹp dân chúng, trói buộc sản xuất, ngăn sông cấm chợ... tới không ngóc đầu lên được, chế độ có nguy cơ sụp đổ tan tành. Theo phản ứng sinh tồn, vội tỉnh ra, làm ngược lại để mà tồn tại, vậy nhưng tự khen là "đổi mới". Lão Maddox bảo sao không chết hết đi để sinh mới hoàn toàn, đổi điếc làm gì cho nay dở ông dở thằng thế này. Tự mình tệ hại, lội xuống bùn, đến khi sợ quá rút chân lên, vội ca vống thành "đổi mới", khen chân tôi trắng quá. 

Hài không chịu được. Sân khấu hài xứ này chả biết bao giờ mới hết làm trò cười như vậy.

Nguyễn Thông

Lỗ hổng

Trong tiếng Việt có từ "thể chế". Đó là từ Hán - Việt, thể nghĩa gốc là cái cơ thể con người, còn có nghĩa là cách thức. Thể chế để chỉ những điều cốt yếu tạo dựng nên một bộ máy nào đó, có thể là chế độ, là kinh tế, là chính trị...

Ở nước ta, những người mạnh mồm nhất cũng chỉ dám bàn đến thể chế kinh tế, tuy nhiên cũng chả dám đụng vào cái gọi là định hướng xã hội chủ nghĩa; tuyệt nhiên không mấy ai dám đặt vấn đề thắc mắc về thể chế chính trị, bởi chưa kịp mở miệng đã toi thì ai dám nói. 

Tôi thì tôi nói, ở xứ này bao nhiêu năm nay, nguyên do của sự nghèo đói, tụt hậu, thua kém nước khác chính là thể chế chính trị, là cái bộ máy chính trị lỗi thời, cực kỳ vô lý mà những người cai trị đã áp đặt, đã cố duy trì. Đấy mới là thứ cần cải cách.

Vụ quán cà phê ở Bình Chánh, xét dưới góc độ nào đó, đúng như thiếu tướng công an Minh nói, là nhỏ xíu, nhưng lại phát lộ cái lỗ hổng cực kỳ lớn. Đó là nhà cầm quyền bấy lâu duy trì, dung túng một bộ máy công quyền địa phương rất hư hỏng, để nó mặc sức tác oai tác quái, muốn hành dân thế nào cũng được. Một chế độ cai trị được dựa trên nền tảng như vậy, không chóng thì chầy sẽ nhận được sự phản kháng của nhân dân.

Vấn đề với nhà cầm quyền là không phải nhận thấy cấp dưới sai thì nhận lỗi và xử lý cấp dưới mà phải tìm ra căn nguyên của sự lăng loàn ấy và triệt tiêu nó đi, thay bằng cái khác tốt hơn. Nếu nhà cầm quyền cố tình không chịu làm thì lúc ấy người dân sẽ làm. Một cuộc cải cách, thực sự đổi mới dẫu sao cũng tốt hơn là bắt buộc phải tiến hành một cuộc cách mạng.

Nguyễn Thông