Khen vuốt ve nhau để làm gì

Hôm qua 4.9, Bộ Chính trị làm việc với dàn lãnh đạo TP.HCM. Cứ như truyền thông báo chí quốc doanh thì khen nhau dữ lắm. Có nhẽ họ bàn nhiều chuyện nhưng không thấy báo chí nói gì đến việc giải quyết dứt điểm vụ Thủ Thiêm, miếng gân gà khó nuốt. Cũng chả nghe họ có đề cập gì tới mức Sài Gòn phải đóng góp ngân sách theo tỷ lệ bao nhiêu... Đó là những điều mà đông đảo người Sài Gòn muốn được bạch hóa.

Tôi lại quan tâm tới chuyện khác. Bộ mặt của thành phố mà chính cụ chủ tịch nước hôm qua cũng nhắc lại rằng nó từng là "hòn ngọc của Viễn Đông", nhưng giờ đây dưới sự cai quản của những vị vừa được khen, quả thật ngọc đâu chả thấy, chỉ thấy nhếch nhác, gớm ghiếc vô cùng. Đừng có dòm lên những khối nhà cao tầng để bảo rằng đã có đô thị hiện đại, văn minh, đáng sống. Khoan hẵng đề cập tới những thứ này nọ, chỉ món vệ sinh môi trường và lòng lề đường lộn xộn, bẩn thỉu, bị chiếm dụng tùm lum thôi cũng đủ biết cái “tài” của mấy đương sự cai trị. Không ai bảo được ai, từ cấp thành phố tới cấp phường. Anh nào cũng nói hay nói tốt nhưng thực tế tệ hại sờ sờ trước mắt, ngay trong phạm vi quản lý của mình thì “có mắt như mù”, rất vô trách nhiệm.

Chống chế

Sau khi tổ chức phật giáo có sự tiếp tay của chính quyền thực hiện thả 30.000 cái đèn nhựa và mảnh mút xốp trên biển Cát Bà, sát di sản thế giới Hạ Long, dư luận phản đối rất dữ, coi đó là hành vi gây ô nhiễm môi trường trầm trọng.

Thả đèn hôm 10.8, mãi tới tối 11.8 xác đèn vẫn trôi nổi khắp nơi, dạt vào nhiều bờ bãi như những đống rác lớn. Đó là chưa kể có những chiếc bị sóng gió đánh tơi tả, rơi ra khỏi phao mút xốp chìm xuống biển, lẫn trong nước.

Làm một việc cứ tạm coi là thành tâm đi (cúng lễ Vu lan, thu hút khách du lịch) nhưng phương cách thì hoàn toàn ngốc dở, xì xằng. Đáng tiếc là rất nhiều quan chức từ trung ương tới cấp huyện đã tham gia vào sự phản cảm này. Hình như họ không hề nghĩ tới tác hại của việc họ tham gia, chỉ cần được làm long trọng viên cũng đủ hỉ hả sung sướng rồi.

Bị dư luận chê trách gắt gao, một sư ông yếu nhân của hội Phật giáo lại còn chống chế thế nọ thế chai, rằng sau đó đã đi nhặt nhạnh hết rác, thu gom về rồi, tới cuối ngày 11.8 là gần sạch rồi...

Bạch thầy, dư luận mà không lên tiếng, chắc các thầy bỏ mặc cho nó chìm xuống biển luôn, chứ ở đó mà nhặt nhạnh thu gom.

Đi tu, lấy cái sự chân thật làm đầu, chứ ai lại quanh co chống chế như thế. Chùa chả ra chùa, sư chả ra sư. Đúng ra thầy phải xin lỗi, chẳng hạn chúng tôi sơ ý, chúng tôi xử lý chậm chạp, sẽ rút kinh nghiệm, đằng này các thầy cứ nhố nhăng như chính quyền, chả thấy tu chút nào. lại còn quanh co chống chế.

Mà theo tôi, nhà Phật nên dẹp bớt mấy trò hình thức lòe loẹt này đi, khó coi lắm. Một tiếng chuông chiều vang giữa thinh không giúp cởi bỏ những vướng víu trong lòng còn có giá trị hơn vạn lần đèn hoa mút xốp, xe cộ diễu hành, các thầy ạ.

Nguyễn Thông

Điện và rác cùng số phận bi kịch của người dân

Đang có những tranh cãi xung quanh việc thủy điện xả lũ gây ngập lụt, chết người. Nghe chừng phía nào cũng cho mình có lý (thì xưa nay mấy ai chịu nhận mình sai khi bộc lộ quan điểm cá nhân), người ngoài lắng nghe và chứng kiến cứ bị quay như chong chóng. Đúng, sai, sai, đúng… chả biết đâu mà lần. Có những vị, đồng thời với việc khẳng định “chân lý” thì dọa, kiểu các ông mà không nghe tôi là tôi chửi đấy.

Phía bênh thủy điện bảo cứ chửi thủy điện cho lắm vào, không có điện thì ngồi trong bóng tối bốc cứt mà ăn (tôi dẫn nguyên ý của một cao nhân), không có điện thì xài được máy lạnh, mở được laptop để chém gió chắc, không xả lũ thì đại họa quốc gia chứ đùa à, v.v..

Nói tóm lại, phải có điện. Để có điện thì dù chúng ta phải hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất điện, nhất định không chịu làm nô lệ trong bóng tối.

Phía bênh dân chẳng lý luận gì nhiều (người chết như ngả rạ thế thì lý luận làm gì), chỉ bảo các ông cứ tăng trưởng, phát triển trên sinh mạng dân như thế, thà rằng không có điện. Phá hết cả rừng (một cái hồ chứa nước đã hủy biết bao nhiêu rừng), nước mưa chả còn chỗ thấm để ngậm giữ nước, mùa khô thì trữ nước dùng cho phát điện khiến hạ du cạn kiệt, mùa mưa lũ thì xả khiến nơi nơi ngập lụt, người và vật chết trôi, thân thể vùi lấp khắp nơi, chứ đâu phải hồ chứa làm nhiệm vụ điều tiết điều tiếc gì. Điện bán ra, nhà nước và doanh nghiệp thu tiền chứ có cho không dân chúng ki lô oát nào bao giờ, nhưng lũ lụt, chết chóc, thiệt hại thì dân được miễn phí.

Xảo thuật ngôn từ

Chiều 14.7, Bộ Tài nguyên - Môi trường (TN-MT) họp tổng kết 6 tháng đầu năm 2017. Đây là sự kiện bình thường bởi chả riêng bộ này mà nhiều bộ ban ngành khác cũng vào mùa sơ kết ấy. Tuy nhiên đã xảy ra chuyện không bình thường là lãnh đạo Bộ dứt khoát không cho giới báo chí truyền thông vào dự. Dư luận xì xào hay là có tật giật mình, đẹp tốt phô ra xấu xa đậy lại chứ có nhẽ đâu thế.

Cái lý để cấm cửa báo chí có thể một phần do những lùm xùm xung quanh vụ Bộ TN-MT cho phép Công ty TNHH Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 được phép “nhận chìm xuống biển gần 1 triệu mét khối vật chất” (từ “nhận chìm” và “vật, chất” là nguyên từ trong giấy phép cấp ngày 23.6.2017 của Bộ TN-MT do Thứ trưởng Nguyễn Linh Ngọc thay mặt Bộ trưởng ký). Dư luận xã hội phản đối dữ quá, báo chí săm soi ghê quá nên dường như họ ngại bị vặn vẹo, khó trả lời.

Nói không quá, vấn đề môi trường đang là chuyện hằng ngày nóng hổi nhất trong đời sống cũng như trên mặt báo. Nỗi lo môi trường bị hủy hoại thành mối quan tâm của mọi người, từ vị lãnh đạo cao nhất quốc gia đến người dân vô danh tiểu tốt. Cách đây ít ngày, trên ngay chính tờ báo điện tử Một Thế Giới này, trong mục này đã có bài (Xả thải và tự sát của tác giả Đoàn Đạt) phân tích sâu sắc nguy cơ nói trên, cho thấy môi trường biển đang đứng trước sự tận diệt vô cùng kinh khiếp bởi con người. Chính vì vậy, tôi không nhấn sâu vào điều đó nữa mà quành sang chuyện khác có liên quan.

Không biết sợ là gì

Khó mà kìm cơn giận trước hành vi ngạo ngược của Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn khi họ cố tình xả thải hơn 42.000m3 nước có hóa chất độc hại ra biển. Nếu không bị phát hiện và ngăn chặn kịp thời thì hàng chục ngàn mét khối nước thải độc nữa sẽ tiếp tục được họ lén hòa vào biển. Thật đáng sợ.

Giả dụ có cuộc bình chọn nhà vô địch liều hủy hoại môi trường năm nay, có lẽ Formosa sẽ đứng bục cao nhất, nhưng đó là về quy mô, chứ nếu ở góc độ coi trời bằng vung, nhắm mắt làm liều thì Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn dễ giật ngôi số 1. Vì sao?

Suốt gần 1 năm nay, môi trường là vấn đề nóng nhất ở nước ta, trên mọi diễn đàn xã hội. Từ nghị trường quốc hội tới vỉa hè đều bàn về môi trường, sự ô nhiễm môi trường, những nguy cơ hủy hoại môi trường - hủy hoại cuộc sống. Từ những nhà lãnh đạo cấp cao nhất tới người dân thường đều giác ngộ rằng bảo vệ môi trường là mệnh lệnh sống còn, liên quan đến an nguy của quốc gia, của dân tộc, của cộng đồng. Hủy hoại môi trường là hành vi tự sát. Đã qua rồi cái thời tự hào về những ống khói nhà máy cao vút ngút trời khói tỏa bởi phát triển kiểu như thế thì lợi một trước mắt nhưng hại vô vàn về sau. Giờ đây chỉ có con đường duy nhất: phát triển phải đi với bền vững, an toàn cho mai sau.

Có kiêng có lành

BÁ TÂN (nhà báo)          

          Cha ông ta luôn căn dặn con cháu: Có thờ có thiêng, có kiêng có lành.

          Niềm tin chế độ và sự thờ cúng thường là tỷ lệ nghịch với nhau.

          Thờ cúng thời này trở thành phổ cập hóa. Nhà nhà thờ cúng. Người người thờ cúng. Không chỉ cung kính đều đặn hương khói gia tiên, dòng tộc, người ta còn tìm đến thờ cúng khắp mọi nơi:  chùa, đền, khu tưởng niệm…

           Dân cầu an.

           Quan  cầu đủ thứ.

           Cứ nghiệm mà xem, cha ông ta nói đâu có sai. Có kiêng có lành.

           Không phải cuồng tín mê muội. Mà là có căn nguyên, rất khoa học.

           Quan hệ kiêng với lành thực chất là quan hệ nhân – quả. Kiêng là nguyên nhân, lành là kết quả. Kiêng những cái cần kiêng sẽ cho kết quả tốt, và ngược lại.

           Đạo lý làm người. Sinh hoạt ăn uống thường ngày. Cách kiếm tiền v.v và v.v. Tất cả diễn ra theo đúng quy luật: có kiêng có lành.

           Sau thảm họa Formosa, người dân đang làm theo lời căn dặn chí lý của cha ông. Dân chúng không ăn cá có xuất xứ từ các tỉnh miền Trung. Kiêng ăn cá là tự bảo vệ sức khỏe, ngăn ngừa trọng bệnh.

Đừng để nông dân bơ vơ trong cơn bấn loạn

Vẫn biết những người nông dân mấy xã ven sông Bưởi ở huyện Thạch Thành (tỉnh Thanh Hóa) đều có sự chuẩn bị, phòng ngừa những rủi ro trong làm ăn, sản xuất, chăn nuôi nhưng rõ ràng vụ cá chết đột ngột đã chả khác gì quả chùy giáng xuống quá mạnh, đột ngột khiến họ không kịp trở tay khi hữu sự. Chỉ trong một đêm, mất trắng hàng trăm triệu đồng, có tài thánh cũng không xoay trở kịp. Cứ như báo chí phản ánh thì họ chỉ còn biết mếu máo, bất lực, ôm cá mà khóc trong cơn bấn loạn. Thì còn biết làm gì hơn khi bao nhiêu tài sản, dự định, kế hoạch làm ăn sắp tới, hy vọng… đổ hết cả xuống dòng nước thối.

Mà không chỉ bà con mấy xã huyện Thạch Thành xứ Thanh, đó đây mấy ngày qua cũng xảy ra tình trạng tương tự. Dân nuôi cá ở Bà Rịa-Vũng Tàu, ở Khánh Hòa, ở Đồng Nai… cũng đang điêu đứng do cá chết bởi nguồn nước bị ô nhiễm. Cá ngoài biển, dù bị chết, những đó là sự đầu tư của ông trời, của tự nhiên, chỉ gây hại phần nào đối với ngư dân, với người làm nghề đánh bắt, với xã hội nói chung; nhưng cá nuôi của nông dân bị chết, tất cả mọi thiệt hại dồn lên nhà đầu tư là bà con nông dân.

Hãy nghe chị Nguyễn Thị Báu ở thôn Bãi Cháy, xã Thạch Vinh, huyện Thạch Thành kể lại với báo điện tử VNN: Đêm 5.5, nghe người ta báo nước phía thượng nguồn bị ô nhiễm, tôi bủn rủn cả tay chân. Nửa đêm ngửi thấy mùi nước sông Bưởi bốc lên hôi thối nồng nặc, nước đen, đặc quánh lại. Cả 4 lồng cá nhà tôi nhảy loạn xạ, rồi chúng ngửa bụng ra chết. Đến sáng sớm 4 lồng cá không còn con nào sống sót. Những bè cá này tôi bắt đầu nuôi từ đã lâu nhưng chưa thu hoạch. Trong lồng còn hơn 400 con cá trắm trọng lượng 3-8kg/con, ước tính tổng trị giá 300 triệu đồng. Nay thì mất trắng, chỉ sau một đêm.