Thần thiêng nhờ bộ hạ

Hôm cuối tuần cần được nghỉ ngơi, nhưng tôi khuyên ông Bảy Phúc nên bớt chút thời gian làm ngay việc này (việc cần làm ngay, ký tên: NVT, chứ không phải NVL, hì hì), bởi để lần lữa sẽ nguội:

Rà soát ngay lập tức đám trợ lý, thư ký, cố vấn, quan hầu cận, đặc biệt là bọn viết diễn văn, báo cáo cho thủ tướng. Chưa đời thủ tướng nào mà đám quần thần trợ lý lại ngu dốt, làm cho ông quê kệch, mất điểm nhiều như đời cầm trịch của ông, ông Bảy ợ.

Vẫn hiểu rằng không phải thứ gì nhà lãnh đạo cũng biết, cũng tỏ tường. Nếu thế, họa có là thánh. Nhưng "thần thiêng nhờ bộ hạ", những đứa mà các ông chọn dứt khoát phải là đứa giỏi, cực giỏi, thông thạo từng lĩnh vực. Khi ông cần lập ngôn ở lĩnh vực nào thì đứa chuyên về lĩnh vực ấy phải chịu trách nhiệm. Mày làm tốt thì tao dùng, mày làm dở thì tao thải, tao đá đít. Có như thế mới tránh được những vụ kiểu cờ lờ mờ vờ (CLMV), vụ "bức tử" nhà văn Nguyên Ngọc, vụ đi đâu cũng phán đầu tầu, hàng đầu, đại bàng, gái đẹp...

Trong vụ "giết", phong liệt sĩ ảo cho rất nhiều nhà văn vừa rồi, lỗi không ở ông Phúc bởi ổng không biết. Tôi cam đoan cả ông Phúc lẫn ông Võ Văn Thưởng đều không biết nhà văn "liệt sĩ" Trần Hiếu Minh là ai, cứ nói cho sướng miệng thôi. Cái thằng trợ lý cho ông Phúc, nó học vẹt trong nhà trường, nó đọc đoạn trích "Cửu Long cuộn sóng", nó biết Trần Hiếu Minh, chứ Thưởng, Phúc có học hành gì mấy thứ này mà biết.

Cũng là dạng dốt hay nói chữ

Hôm trước tôi đọc trên rất nhiều tờ báo cái tít chình ình chữ to tướng ở trang nhất (báo in) hoặc phần tiêu điểm (báo mạng), họ rút nhời của cụ nhớn rằng “Lợi ích nhóm, tham nhũng là giặc nội xâm vô cùng nguy hiểm”. Có nhẽ đây chính là nhời cụ bởi nó được đặt trong ngoặc kép, vả lại có dử kẹo họ (báo chí) cũng chả dám bịa.

Tất nhiên, với những lập ngôn đao to búa lớn từ miệng cụ nhớn, người ta hoan hô rần rần. Còn tôi thấy chả có gì hoan hô, mà chỉ chê. Cái nào đáng khen thì khen, cái nào đáng chê thì chê, tính tôi vậy.

Thế thì chê cái gì? Chê cái thói dốt hay nói chữ, chê thói a dua a tòng.

Chữ ở đây là chữ “nội xâm”. Lâu nay thiên hạ có vẻ quen với chữ mới này, không biết do ông ba vạ lãnh đạo nào phát ra trước. Mồm kẻ sang có gang có thép, đám đông nghe vậy không cần biết đúng sai, cứ thế trầm trồ, kiểu như hay nhỉ, khí phách nhỉ, đúng nhỉ. Đúng đúng cái con khỉ.

Từ ghép ất ơ ấy (nội xâm) từng thành tố có gốc Hán Việt, nội và xâm. Ai cũng biết “nội” là bên trong, phía trong, đối lập với “ngoại” là bên ngoài. Nội trú (trú là ở) tức ở bên trong, còn ở bên ngoài là ngoại trú. Đứa nào đi học không về nhà với thày bu mà ở ngay ký túc xá của trường thì gọi là nội trú. Nội hôn là lấy nhau (hôn nhân) trong cùng dòng họ, nhà Trần ngày xưa áp dụng kiểu này để không cho người ngoài họ vào tranh quyền cai trị. Quan nội giám tức là những viên hoạn quan (bị thiến 2 quả lựu đạn để không thể gây… nổ) ở trong cung (nội) chuyên làm việc giám sát (giám) các bà cung phi xinh đẹp nhưng thèm tình ái, ngăn các bà không được tòm tem với ai khác ngoài vua. Nội trợ để chỉ người trong nhà chuyên đỡ đần (trợ) việc nhà…

Dốt hay nói chữ

Chả biết có dốt thật không nhưng giở ra trang 13, chuyên mục Khoa học-Giáo dục của báo in Đại đoàn kết, đọc cái tít bài ở mục Sổ tay, mình cứ ôm bụng cười. Chết cười. Các vị ấy xài thành ngữ Hán Việt, viết là "Trúng khẩu đồng từ". Mình tặc lưỡi, có khi nó chỉ sai ở cái tít, nhưng đọc xuống phía dưới vẫn là "trúng khẩu đồng từ". Kiểm tra kỹ trên bản online vưỡn thế. Than ôi, đội ngũ làm báo nước nhà đã đến hồi tệ vậy chăng.

Đây là cái thành ngữ hầu như ai có chút ít kiến thức Hán Nôm cũng biết, viết ra chữ Việt là "Chúng khẩu đồng từ". Theo Hán Việt từ điển của cụ Đào Duy Anh thì "chúng khẩu đồng từ" có nghĩa "nhiều người mà cùng một lời", còn sáng tạo như báo Đại đoàn kết thành "trúng khẩu" thì có nhẽ người đọc cấm khẩu, á khẩu, trúng gió, mắc cái họng luôn. Thiệt hết biết.

Đây là nguyên xi đoạn đầu bài báo trên bản điện tử daidoanket online mà mình copy lại, ngày mai mình sẽ chụp toàn bộ bài báo in đưa lên cho bà con cùng chiêm ngưỡng, kẻo bảo mình nói xấu báo Đại đoàn kết.

Khoa học

Trúng khẩu đồng từ… (20/11/2012) Cuối tuần trước Bộ Tài Chính và Ủy ban Tài chính-Ngân sách của Quốc hội Hội thảo về đổi mới cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học (ĐH). 43 trường ĐH công lập cho biết đã huy động 2.760 tỷ đồng từ các nguồn thu sự nghiệp khác ngoài ngân sách Nhà nước. Song nhiều trường trúng khẩu đồng từ cho rằng cơ chế tự chủ tài chính vẫn "đóng” nên các trường chưa phát huy được tính chủ động, sáng tạo.  20.11.2012 Nguyễn Thông