Các ông bà cho tôi hỏi

-Báo chí bữa ni nói thủ tướng không phê chuẩn ông Lê Khắc Nam, có báo lại bảo không có chuyện ấy. Vậy thủ tướng có phê chuẩn ông Lê Khắc Nam làm Phó chủ tịch Hải Phòng không? Ông Mai Tiến Dũng chánh VP Chính phủ vội khẳng định không có chuyện không phê chuẩn, mà còn... đang trong quy trình phê duyệt chứ không phải không phê chuẩn. Lạ. Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã công bố ông Nam và một số ông khác ở HP sai phạm nghiêm trọng gây dư luận xấu, khiến dân mất niềm tin với đảng và nhà nước, thế mà còn lừ khừ chuyện phê chuẩn thì kể cũng lạ. Theo tôi, đã thế cứ để cho ông ấy làm, thậm chí vài nhiệm kỳ nữa kẻo dở dang "sự nghiệp gây mất niềm tin".

-Ông Cục trưởng Cục tần số Đoàn Quang Hoan bác bỏ chuyện Trung Quốc chèn sóng phát thanh, bảo dứt khoát không có. Ông ấy giải thích lòng vòng, khó lọt lỗ tai; thậm chí cho rằng đó chỉ là nhiễu sóng, chuyện thường thôi, cũng như ở sát biên giới người ta vẫn xem tivi của Lào hoặc Campuchia được ấy mà. Nói thế chó nó nghe, bởi 2 chuyện hoàn toàn khác nhau. Lại còn khuyên dân chúng đừng gắn đó vào vấn đề chính trị. Kiểu nói như ông Hoan, người ta có thể hiểu rằng Trung Quốc nó đàng hoàng, nó tốt lắm, chả làm chuyện bậy bạ thế đâu. Chắc phải đợi thần Kim Quy hiện lên bảo "giặc ngồi sau lưng nhà vua kìa", ông nhỉ.

-Tay tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan, thú thực tôi chả có cảm tình tí nào, chả biết các bác ra sao. Ông ta dọa sẽ trả thù khủng khiếp không thương tiếc đối với những người đảo chính. Tôi dám cam đoan, ông này ba bảy hai mốt ngày nữa sẽ bị quân đội hoặc dân chúng ăn thịt. Kẻ ác và độc tài như thế (ở xứ người) không tồn tại lâu đâu.

Nguyễn Thông

Lại cóc ngồi đáy giếng bàn chuyện thế giới

1. Một việc cực kỳ hệ trọng (nếu không nói không có gì quan trọng hơn) là rút ra hay cứ để nguyên trong... EU mà nhà nước Anh vẫn giao cho dân quyết thì chứng tỏ dân xứ ấy được làm chủ thực sự. Dân quyết xong, căn cứ vào kết quả, thủ tướng đương nhiệm David Cameron từ chức ngay sau hơn tiếng đồng hồ, chứng tỏ thủ tướng là người rất... tử tế.
Giá như... Lào cũng thử trưng cầu dân ý việc có tiếp tục đi theo con đường CNXH hay không, tôi đảm bảo tỷ lệ đòi bỏ quách mẹ nó đi phải đạt tới 97% chứ không phải chỉ quá bán như nước Anh hoặc 68,32% gì đó. Giữ nghèo đói lại làm đéo gì.

2. EU mà còn có nguy cơ tan rã thì ASEAN tồn tại thêm được mấy hồi. Nhiều năm trở lại đây, ASEAN chỉ còn là một khối mâu thuẫn, lục đục lẫn nhau, lợi dụng nhau, bằng mặt nhưng không bằng lòng, vỡ là điều không tránh khỏi.

3. Trong khi VN và những nước chống Trung Quốc hy vọng vào phán quyết có lợi của Tòa trọng tài thường trực quốc tế - PCA xử vụ Philippines kiện Trung Quốc thực hiện đường lưỡi bò thì Thủ tướng Campuchia Hun Sen ra mặt chống lại, tuyên bố bác bỏ bất kỳ phán quyết nào, bày tỏ sẽ ủng hộ Trung Quốc. Đó cũng là điều bình thường bởi mỗi nước có quyền chọn lối đi cho mình.
Dở là ở chỗ này: Nhiều tờ báo của VN vội vàng lên tiếng phân tích rằng Hun Sen nó nói gì kệ nó bởi Campuchia là nước không có liên quan, mày có ủng hộ hay không cũng chả nghĩa lý gì. Ô hay, lúc trước thì nịnh nọt chèo kéo cho bằng được, nay thấy nó thế vội giở giọng ngay, khác nào đuổi tiếp "những nước không liên quan" khác, rằng tao đéo cần chúng mày, tao chỉ lừa chúng mày thôi.
Lại còn điều nữa, nhiều ông bà, báo chí ra sức tán dương, nịnh nọt PCA, bảo rằng đó là tòa quốc tế, rất khách quan, công minh, đúng đắn, phán quyết của PCA sẽ đúng với thực tế... Thế nhỡ ra nó phán quyết ngược lại, nó ủng hộ Trung Quốc thì có chết không, nó khách quan đúng đắn mà chả nhẽ chống lại nó, không công nhận phán quyết của nó.
Chưa thấy quan tài chưa đổ lệ, các bố nhà ta tinh cầm đèn chạy trước ô tô.

Nguyễn Thông

Đau lưng chả làm ta thôi nghĩ

Tối qua mình đang ngồi gõ bàn phím lạch tạch, khát nước ra thùng nước lọc lấy một ly, vừa cúi xuống thì lưng nhói một phát. Xong phim, tuổi già chả tha ai, dù ương bướng ngang ngược như mình nó cũng đếch sợ. Mình tư duy theo kiểu của đảng, hay là bọn thế lực thù địch việt tân nó lén gài dao vào lưng mình, lâu lâu lại dúi cho một nhát.
Sáng nay đến nhà thương để khám, đầu tuần, chỗ BHYT đông quá, lại mò về.
Cứ kiểu lâu lâu nó lại dúi nhói thế, phây búc phây biếc cũng đành phải ngơi đây, cả nhà ạ.
Lưng đau nhưng đầu cứ hoạt động. Biên vội ra đây mấy ý nghĩ kẻo mai lỡ đâu đau quá không gõ được.

1 Người ta đã rất sai lầm khi làm nhà ga chính tàu điện ngầm ở trung tâm quận 1 Sài Gòn. Muốn đi tàu điện ngầm ở ga trước nhà hát thành phố thì phải chạy xe tới, vậy gửi xe ở đâu. Đừng bảo rằng đi xe buýt hoặc taxi tới đó, hệ thống xe buýt thì ai cũng rõ nó bất cập thế nào rồi, còn diện taxi thì nhà nghèo, công nhân viên xin vái bởi không đủ tiền. Nếu người ở các quận khác đi xe máy hoặc ô tô đến ga trung tâm rồi lên tàu điện ngầm để đi làm ở quận 9 chẳng hạn thì bó tay. Ai cũng biết khu trung tâm là đất vàng, hết chỗ làm bãi đậu xe rồi, còn chả nhẽ gửi xe ở quân 3 rồi đi bộ sang quận 1, hay lại phải bắt xe ôm sang quận 1. Có người bảo tàu điện ngầm chỉ dành cho người đi bộ, đương nhiên rồi, nhưng trước khi đi bộ thì người ta chạy xe đến. Chả nhẽ nó chỉ phục vụ dân phường Bến Thành, Bến Nghé?

2. Hà Nội chặt cây để lại nhiều tai tiếng. Nay Sài Gòn cũng định theo vết xe đổ chặt hàng xà xừ rợp bóng mát gần trăm tuổi trên đường Tôn Đức Thắng. Có được cái cây trăm tuổi đương nhiên phải mất cả trăm năm, nhưng chặt một cái cây trăm tuổi thì chỉ cần vài phút. Xin các nhà cai trị hãy nhớ cho điều ấy.

Nghĩ vụn lúc ban trưa

Trưa. Trời nóng, mệt, không chợp mắt được. Đầu cứ hoạt động, bèn ghi biên ra đây những điều vụn vặt.

1. Hôm qua, ông Nguyễn Thế Kỷ phó ban Tuyên giáo trung ương đăng đàn, ông ấy khẳng định rằng ở hội nghị 14 vừa qua, Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư rất đoàn kết nhất trí, những dư luận bên lề chỉ là xuyên tạc, vu cáo, bố láo bố toét.
Tôi nghĩ rằng ở vào địa vị ông ấy thì ông ấy phải nói thế. Nhưng người khôn thì không bao giờ dại vậy. Lỡ vài hôm nữa xảy ra chuyện này nọ thì chả khác gì ông ấy tự vả vào mồm mình, rồi có nói chi nữa cũng chả ai nghe, tự mình làm mất giá trị lời nói của mình. Nhưng thôi, tuyên giáo mà, có bao giờ khôn.

2. Trong bài về đại gia tổ chức sinh nhật cho vợ ở Thái Bình, có chi tiết rằng buổi lễ "có sự góp mặt của 50 nghệ sĩ gồm danh hài, diễn viên, ca sĩ, người mẫu từ trong nước đến hải ngoại như NSƯT Quang Tèo, NSND Trần Nhượng, Lệ Rơi, ca sĩ Quang Hà...". Mừng cho Lệ Rơi, nhưng cũng hơi lăn tăn cho các NSND, NSƯT. Quá chán. Sau thì tặc lưỡi, dào, cũng phải kiếm tiền mà sống, sĩ hão làm gì. Thời này nó bình đẳng thế, Lệ Rơi có thể chung chiếu với NSND là chuyện thường.

3. Phải nói thẳng, nhiều người phê sự trang trí lòe loẹt của đường phố Hà Nội là chưa được công bằng cho lắm. Sài Gòn-TP.HCM cũng vậy thôi, chỉ có điều trông thẩm mỹ hơn, khéo hơn. Nhưng người ta không chê Sài Gòn, thậm chí còn khen, trong khi cứ chê thủ đô, có lẽ một phần do họ ghét cái chính quyền Hà Nội đã làm nhiều việc bạo ngược, nhố nhăng (chặt cây xanh chẳng hạn). Nhà cai trị đã mất lòng dân thì có đổ màu lên mặt cũng chả ai muốn coi.

4. Một bác sống đã khá lâu ở Mỹ cam đoan với tôi giải xổ số Powerball bên ấy nó đàng hoàng, đâu ra đó, không có chuyện gian dối với người mua vé số. Ai may thì trúng. Tôi lại sực nhớ những vụ dối trá tạo ra kết quả xổ số ở không ít công ty xổ số xứ ta (Long An chẳng hạn). Ở Mỹ mua có thể trúng, còn ở ta mua cầm chắc trật. Tôi nghĩ đó mới chính là sự khác biệt cơ bản chứ không phải là chuyện tiền bán vé số được sử dụng làm gì.

Nguyễn Thông

Sau bữa cơm tối, nghĩ những 3 điều

1.Quốc ca là thiêng liêng, là tài sản của dân tộc, quốc gia. Chính vì thế, muốn sửa một chữ, một âm, một lời cũng phải được đưa ra quốc hội bàn bạc, trao đổi (vì chính quốc hội thông qua quốc ca) và công khai cho toàn dân biết. Với quốc ca không thể tùy tiện xem như tác phẩm âm nhạc bình thường. Vậy mà tôi vừa coi cái cảnh lễ sơ duyệt mít tinh, diễu binh mừng quốc khánh có cả phó thủ tướng Vũ Đức Đam tham dự, ở tiết mục hát quốc ca, người ta tự động hát câu cuối thành "nước non Việt Nam ta tiến lên" trong khi nguyên văn là "nước non Việt Nam ta vững bền". Hết sức tùy tiện. Tôi đề nghị ông bà nào là cán bộ chức việc nhà nước, nhất là các anh A87 hay chiếu cố FB, blog của tôi phản ảnh ngay lên cấp có trách nhiệm vấn đề này. Đừng coi những vấn đề tầm quốc gia như chuyện làng xã, muốn nhí nhố thế nào cũng được.

2. Ngày 1.9 tới, dân chúng lại được ăn thêm món kênh truyền hình Nhân Dân của báo Nhân Dân, phát 24/24 mỗi ngày. Tất nhiên là ngân sách bao cấp hoàn toàn.
Lại sực nhớ hồi tháng 3, dư luận um lên về bản quy hoạch báo chí đã được thủ tướng phê duyệt, rằng sẽ tinh gọn hệ thống báo chí truyền thông, cho về vườn những tờ báo lá cải, tốn tiền thuế của dân, thấy bảo là sẽ rốt ráo thực hiện trong tháng 5. Giờ đã sắp sang tháng 9, mất hút con mẹ hàng lươn, chả thấy động tĩnh gì, chỉ thấy thêm râu ria này nọ. Đúng là không tin được, dù đó là chủ trương đúng, dù ở cấp nhà nước. Thế thì còn biết tin cái gì bây giờ.

3.  Nếu cái cậu Lê Trương Hải Hiếu 34 tuổi ấy không phải con ông đương kim bí thư thành phố Lê Thanh Hải thì chắc chả ai tò mò ý kiến ý cò. Theo tôi, nếu đương sự giỏi giang, đạo đức thì chả cứ chủ tịch quận, cho làm chủ tịch nước cũng được. Hồi xưa thời phong kiến, mới vài ba tuổi, bắt mũi chưa sạch, các cháu còn làm vua được cơ mà, mà thời này khác gì thời phong kiến, con ông cháu cha tập ấm công khai, vậy nên bà con dành thời gian lo việc... quốc tế đi, đừng lo quốc sự nữa.

26.8.2015
Nguyễn Thông

Nghĩ vụn, góp với đảng cầm quyền

Cụ Hồ trong Di chúc có bảo "trước hết nói về đảng", nên tôi góp ý cho đảng, mặc dù tôi chả phải đảng viên đảng viếc gì. Hồi cuối năm 2014, ông tổng bí thư và ông thủ tướng từng đăng đàn kêu gọi mọi người hãy chân thành góp ý cho đảng, rằng đảng phải biết lắng nghe, dù lời nói trái chiều. Vậy thì tôi thẳng thắn:

1.Chả có nước nào chứa đầy mâu thuẫn như nước ta, mà điều dễ thấy nhất ở chỗ đảng độc quyền lãnh đạo nhưng lại luôn tán dương ca ngợi xã hội này là xã hội dân chủ. Hai thứ đó không thể đi với nhau, có cái này thì không có cái kia, như nước với lửa, bóng tối và ánh sáng vậy. Tôi không phản đối độc đảng, bởi biết không thể vác nạng chống trời, nhưng nếu vậy thì đừng đặt vấn đề dân chủ ra nữa, dễ gây thắc mắc, hoài nghi.

2.Bộ máy tuyên truyền của đảng muốn áp đặt lên dân chúng điều gì thì cũng nên kheo khéo, đừng nói lấy được. Chẳng hạn hồi xưa, để tự khen đảng mình là tốt đẹp đúng đắn nhất, họ lấy ví dụ ông Trần Huy Liệu đã

Gớm, cứ nghĩ lẩn thẩn

Mưa, không nghĩ thì đầu để làm gì. Ừ thì nghĩ.

1. Thiên hạ xôn xao luận bàn về sự giống nhau i xì của hai chiếc cà vạt. Người cho là sự tình cờ ngẫu nhiên, kẻ bảo chắc có chủ ý. Lần này còn đỡ, chứ đợt trước hình chiếu như đúc của toàn bộ trang phục cơ. Kể ra phép ngoại giao cũng rắc rối, lắm chuyện. Ông bạn đồng nghiệp của tôi, một người thường có những ý kiến, nhận xét khá sắc sảo về nhiều vấn đề lại đưa ra góc nhìn lạ: nhiều người cứ bảo vị nhà ta bắt chước bạn, nhưng có khi không phải thế, mà hoàn toàn ngược lại. Chính nó (bạn Tàu) dò la, tìm hiểu trước, rồi sắm một cái giống y của bác nhà ta. Khi gặp nhau, thấy hai bên giống nhau, theo thói đời thường tình, đám đông sẽ nghĩ là bác ta xu nịnh nó, lấy lòng nó bằng cách bắt chước nó. Sao không nghĩ nó cố tình làm như thế để dân ta xầm xì, eo sèo, nói ra nói vào, dè bỉu chê bai, gây mâu thuẫn, dùng ta triệt ta luôn, từ chuyện nhỏ nhất. Nghe ông bạn bảo vậy, mình nghĩ cũng có thể lắm chứ. Tàu nó ranh ma lắm, cái gì mà nó chả làm, ngay cả cái không ngờ nhất. Vậy thì sau này có bác nào công du xứ Tàu, hoặc đón nó qua ta, nhớ coi chuyện sắm sửa trang phục như bí mật quốc gia nhé. Thật kín mới được, thậm chí chiếc quần đùi sọc hay trơn cũng phải bí mật, sang đó nếu có tắm rửa thay ra thì gói kỹ lại mang về nhà giặt, chứ giặt phơi tênh hênh ở nhà khách, nó thấy liền sắm ngay một chiếc y chang và la toáng lên là quần đùi cũng giống thì còn gì bản sắc nữa.

Nghĩ vụn những điều không vụn

1. Cái hồi mình còn vào được facebook, mỗi lần còm măng với bạn Đỗ Thu Hà (nhà báo Thu Hà, báo Tuổi Trẻ) mình lại tiếp thụ ối điều hay. Y thị là tay phóng viên văn nghệ có phong cách riêng mình phục nhất xưa nay. Lần ấy vào "nhà" bác Lâm Mỹ Dzung (khảo cổ, chị cả của Lâm Hiếu Dũng đồng nghiệp cơ quan mình), đọc ngay những lời còm thật sắc sảo của Hà, nhất là nghe thị trích mấy đoạn thơ bài Vườn trong phố của Lưu Quang Vũ ra, mình xúc động thật sự. Chỉ những kẻ nào từng có "vườn trong phố" mới thấm thía hết cái hay từ bài thơ này. Mình còm bảo Hà, nếu thủ đô cần dựng tượng văn nghệ sĩ thì người đầu tiên trong danh sách phải là Lưu Quang Vũ. Hà đồng ý liền, thậm chí còn tả bức tượng đó phải là người đàn ông cao khoảng 1,66m, nụ cười hiền lành, dáng đi hơi khòm khòm...
Anh Vũ mất tháng 8.1988 năm 40 tuổi, nay đã gần tròn 24 năm. Người Hà Nội cứ than như vạc không gian văn hóa thủ đô đơn điệu, thiếu tượng đài, thiếu những dấu ấn lưu lại sâu đâm trong lòng du khách. Vậy thì tại sao chả nghĩ đến dựng tượng danh nhân văn hóa nhỉ. Hay còn đợi chờ nhiều cửa xét duyệt? Mà này, nếu được duyệt, tượng ai thì mình chả quan tâm, còn với tượng Lưu Quang Vũ, xin các nhà điêu khắc cứ theo phương pháp cổ điển tả chân, đừng gồ ghề góc cạnh, đừng ước lệ tượng trưng gì nhé, đừng như nhan nhản tượng khắp nước hiện nay, cứng quèo quèo, khó coi lắm.

2. Kiến thức về âm nhạc của mình chắc chỉ bằng đứa mới học i tờ nhưng không vì thế mà mình không thích nhạc Trịnh Công Sơn. Mình vẫn luôn coi ông Sơn là ông hoàng ca khúc Việt Nam, bất kể về tình yêu, chiến tranh, cách mạng... đều dạng đỉnh. Trước 1975, bọn mình ở miền Bắc hầu như không biết gì về Trịnh Công Sơn, bởi nghe đài địch là một trọng tội, có thể bị đi tù chứ chẳng đùa. Những bài hát của ông quá hay, đến nỗi những năm đầu tiên sau giải phóng gần như có cả hội chứng mê Trịnh Công Sơn. Mê đến mức chỉ nghe Trịnh Công Sơn-Khánh Ly chứ không còn thèm biết đến ai khác. Một anh lớn tuổi đồng khóa với mình, anh Bùi Văn Trọng Cường là tay mê nhạc cự phách, cứ mỗi lần vào Sài Gòn, chỉ kịp quăng chiếc ba lô vào nhà mình là tót ra ngay mấy cái ki ốt trên đường Nguyễn Huệ hoặc dãy sạp đường Huỳnh Thúc Kháng để tăm tia Trịnh Công Sơn-Khánh Ly. Mình đi Hà Nội, anh giao nhiệm vụ phải mua cho bằng được băng cát sét Sơn Ca 7 gửi ra. Mình bị lây bệnh mê Trịnh Công Sơn cũng một phần do anh Cường.
Đành rằng ông Sơn là nhạc sĩ miền Nam nhưng điều đáng quý ở chỗ sau 75 nhiều người bỏ nước ra đi (mình chả trách gì những người này) nhưng ông Sơn ở lại. Ông vẫn viết, vẫn hay, dù không hay bằng trước. Ông phục vụ đất nước và nhân dân theo phong cách của ông. Những bài Huyền thoại mẹ, Em ở nông trường em ra biên giới, Em là hoa hồng nhỏ, Nhớ mùa thu Hà Nội, Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui, Quỳnh hương, Thành phố mùa xuân, Chiều trên quê hương tôi, Mẹ đi vắng... một thời vang trên các làn sóng phát thanh, truyền hình, sân khấu ca nhạc càng làm công chúng thêm yêu mến nhạc sĩ tài hoa.
Trong rất nhiều đợt xét tặng giải thưởng Nhà nước và giải thưởng Hồ Chí Minh, gần như chả ai quan tâm đến Trịnh Công Sơn. Đương nhiên một người như Trịnh thì không có chuyện làm đơn xin xỏ. Hay là người ta cạch cái lý lịch nhạc sĩ chế độ cũ để gác ông ra rìa? Như một đứa con ghẻ. Không có bất cứ giải thưởng nào ghi nhận những cống hiến xuất sắc của ông cho đất nước này, chế độ này. Một người bạn tôi còn bảo hình như ông cũng chả được huân huy chương gì. Vừa rồi thấy Bạch Tuyết, Ngọc Giàu, Kim Cương, Lý Huỳnh được tặng NSND mình lại nhớ đến ông. Tội nghiệp Trịnh Công Sơn. Lại có ý kiến khác rằng nhạc Trịnh, con người Trịnh vốn đã cao hơn những thứ đó, vậy thì ông cần làm chi nữa; đó là điều may mắn. Nghe vậy thì biết vậy, chả dám bàn luận gì.

3. Trong đợt trao giải thưởng Hồ Chí Minh vừa rồi, nhà thơ quá cố Phạm Tiến Duật có tên trong danh sách. Chả biết dưới chốn tuyền đài ông có vui mừng ngậm cười không nhỉ. Chỉ biết là quá muộn.
Kể từ năm 1951 đến giờ, nhà nước Việt Nam có lệ phong tặng danh hiệu anh hùng cho những tập thể và cá nhân lập thành tích xuất sắc trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc, lao động xây dựng cuộc sống. Hàng ngàn người đã được phong tặng, truy tặng. Rất nhiều trường hợp sau cả nửa thế kỷ mới được nhận danh hiệu anh hùng, phần lớn là truy tặng. Người đã chết, nếu nói theo chủ nghĩa duy vật, vô thần, thì có phong hay không cũng thế thôi. Tuy nhiên đây là sự vinh danh, ghi nhận để người thân còn sống, để cháu con hãnh diện về tiền nhân, để các thế hệ sau biết ơn người đi trước, để lịch sử công bằng. Đối với trường hợp nhà thơ Phạm Tiến Duật, có thể khẳng định ngay rằng ông rất xứng đáng với danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang, dù ông chẳng bắn chết thằng Mỹ nào. Thử hỏi trong đội ngũ văn nghệ sĩ bao nhiêu năm bám với Trường Sơn, ai có thể hơn ông Duật. Cả một Trường Sơn hùng tráng như thế suốt thời đánh Mỹ, ông Duật là ngôi sao sáng chói. Nếu chưa tin điều này, xin cứ hỏi trung tướng Đồng Sĩ Nguyên cựu tư lệnh Trường Sơn, hỏi hàng vạn bộ đội, TNXP, lái xe... từng gắn với Trường Sơn, nay còn sống, như nhân chứng xác thực nhất, để xem có đúng hay không.
Thật buồn là những vị lãnh đạo Hội nhà văn VN, nơi có trách nhiệm với nhà thơ Phạm Tiến Duật lại chẳng hề quan tâm đến những quyền lợi của hội viên, cứ thờ ơ, bỏ mặc. Ông Hữu Thỉnh nên làm điều này trước khi quá muộn.

17.6.2012
Nguyễn Thông