Hungary

Lứa chúng tôi sinh giữa thập niên 1950 ở miền Bắc khi độ tuổi nhi đồng tinh quẩn quanh làng xã, nếu hiểu biết mở mang tí chút cũng chỉ phạm vi huyện, tới tỉnh/thành quê mình là hết mức. Ếch ngồi đáy giếng. Bầu trời chỉ to bằng miệng giếng. Bé tí, biết nhiều cũng chả để làm gì, lấy ai chăn trâu cắt cỏ.

Rồi học lên tới cấp 2, ngoài chuyện hai miền Bắc - Nam đánh nhau ngày nào cũng được nghe trên đài truyền thanh (kênh thông tin duy nhất, bởi báo giấy chỉ dành cho cán bộ ủy ban), biết thêm thế giới có hai phe. Phe tư bản thực dân đế quốc do Mỹ, Pháp, Anh cầm đầu, được tóm lại ở mấy từ: bóc lột, xâm lược, chiến tranh, giãy chết, phi nghĩa. Tố Hữu viết “Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng/Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người”, rất kinh.

Phe xã hội chủ nghĩa được tán là tương lai nhân loại, niềm hy vọng của loài người, là chính nghĩa, tự do, dân chủ, hạnh phúc... Đại loại trên đời có gì hay ho tốt đẹp thì chủ nghĩa xã hội gom nhận tất tật.

Phe xã hội chủ nghĩa 13 nước, thực ra lúc đầu là 14 gồm cả Nam Tư. Nhưng ông Tito tỉnh táo rút ra sớm nên bị quy là bọn xét lại, nước này bị khai trừ. Vậy nên hồi thập niên 1990 phe xã hội chủ nghĩa tan rã mà không có Nam Tư dính chấu.

Ngồi xó bếp nói chuyện thế giới

Lão em tôi, vừa gọi điện thoại vừa cười hi hi, nói sao ông không có gì về cuộc gặp của hai tay bợm ở Alaska. Tôi bảo xó bếp thì biết gì mà nói, vả lại họ chưa gặp nhau thì đã rõ kết quả rồi, nói trước nói sau hoặc không nói cũng thế thôi.

 
Thế giới này thực ra là cái sân khấu đại, cho các kịch sĩ cai trị quốc gia diễn. Mà đã diễn thì chẳng phải thật. Người xứ ta nhẹ dạ cả tin, tin điều nọ điều kia, thậm chí tin ma quỷ, nên ai không tin như họ thì bị mắng mỏ. Chả dại.

Tôi không quan tâm bởi hiểu rằng nó chỉ là trò hình thức chỉ nhằm đánh bóng, diễn là chính, không có ý nghĩa thực tế gì. Đó là chưa kể bàn về chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine mà không có đại diện Ukraine. Nực cười. Thời này là thời nào mà đòi đem đất của một quốc gia có chủ quyền làm hàng trao đổi.

Nếu cố nhặt ra khía cạnh tích cực khả dĩ chấp nhận được từ cuộc chơi thượng đỉnh ấy, thì đó là sự đơn giản: Phòng họp, nơi họp báo, kể cả ở sân bay, không có cờ hoa phấp phới, màu mè, rực rỡ, lòe loẹt, không có trẻ con ra vẫy vẫy, không bắn đại bác đại biếc, lại càng không khẩu hiệu. Chỉ ngắn gọn chữ "Pursuing Peace". Được.

Còn chuyện lôi mấy chiếc máy bay tam giác ra dọa, hoặc mặc áo CCCP cũng chỉ là trò trẻ con.

Nguyễn Thông

Thời sự ngoài xóm

- Tổng thư ký tổ chức vô hại có tên Liên Hợp Quốc, ông Guterres phân trần rằng người ta đã xuyên tạc lời ông ấy khi nói ông ấy có ý bào chữa, bênh bọn kh.ủng bố Hamas. Thôi, ông ạ, lời nói dù gió bay thật đấy nhưng nói trước đám đông cả trăm người nghe tận lỗ nhĩ chứ có phải thì thầm với bà nhà trong bếp đâu mà bảo người ta xuyên tạc. Làm phỗng sành thì tốt nhất đừng phát ngôn gì may ra còn được hưởng chút hương khói.

- Có thứ ì xèo vui, liên quan tới thằng Pu, tên độc tài, xâm lược, ph.át xít, uống m.áu người không tanh. Cũng chả biết thế nào, nhưng dù tin vịt vẫn rất đáng mừng. Thằng này chết, cả làng vũ đại ăn mừng, tổ chức làng tang vui vẻ, “vui ơi là vui”. Lời mời rơi hôm kia hôm kìa có khi nhờ vậy mà rũ một cách an toàn.

- Hôm qua, coi tivi xong, thấy Pu lẻo mép khi bàn về cuộc chiến tranh ở dải Gaza rằng "nhiệm vụ của chúng ta hiện nay là ngăn chặn đổ máu và bạo lực", ông hàng xóm nhà tôi cười bảo đúng là mồm con đĩ.

- Từ khi Ukraine bị xâm lược, báo chí mậu dịch An Nam không tuyên bố công khai nhưng mở cuộc chê bai U và phò nịnh Nga toàn diện cho tới nay. Có nhẽ người U cờ ren vốn hiền lành nên họ không chấp, cứ kệ. Nhưng với Israel thì sẽ không thế đâu. Người Do Thái thông minh, quyết đoán, rõ ràng, sòng phẳng, ai tốt với họ thì họ tốt lại, họ không ưa thói thò lò hai mặt, uốn éo, lập lờ nọ kia. Họ tính sổ bọn khủng bố Hamas xong, đảm bảo sẽ rà soát lại những cây tre cây vầu, chứ không dĩ hòa vi quý như kiểu U cờ ren. Rồi lại chả phân trần phân nhộng tôi đâu có thế, tại bọn tuyên giáo chứ.

Nguyễn Thông

Chờ tin vui từ... kẻ độc tài

Thiên hạ đang mải bận bịu chống dịch COVID-19 nhưng vẫn không bỏ được thói tò mò (bởi tò mò là bản tính khám phá tốt đẹp của con người), quan tâm đến thằng bé làm vua xứ Triều Tiên. Từ ngày nó chễm chệ lên ngai vàng, ngồi một ghế, giữ một chức - chức vua, nó đã để lại quá nhiều điều tiếng.

Các cụ nhà ta xưa bảo “tiếng lành đồn xa, tiếng dữ đồn xa”. Lành của nó, cu Ủn, tức Kim Jong-un, ở đâu thì chưa biết, nhưng dữ người ta được nghe được chứng kiến hằng ngày. Trông cái mặt phì phị, tưởng cũng chỉ ngố sế hiền lành, ai ngờ giết người như ngóe. Cứ ngứa tay, buồn buồn, lại lôi tên lửa đạn đạo mang được đầu đạn hạt nhân ra thử, báo chí xứ An Nam ta gọi là “phóng vật thể lạ” ra biển, hướng về phía Hàn Quốc, Nhật Bản, thậm chí cả Mỹ. Ra cái điều chúng mày đừng đùa với ông.

Người thì bảo nó tay chơi, dám thách cả Mỹ, Nhật, Tàu. Người thì mạnh mồm nói thằng này điên, sớm muộn cũng ăn bài học. Người thì kết luận làm vua thì nó phải thế, vừa tay chơi vừa điên. Vua nào chả điên.

Chưa thấy ai cho nó bài học gì thì mấy hôm nay đã nghe phong thanh trời có mắt, trời trị thằng gian. Thấy bảo nó sắp chết. Khổ nỗi, đừng vội tin, bọn phong kiến Triều Tiên này cũng lắm mưu mẹo tiểu nhân, vậy mà không phải vậy. Biết đâu đồn nó bệnh nó chết nhưng cu em lại đang sống nhăn ôm thị nữ hát karaoke trong cung Kumsusan gì đó thì sao, mai nó lại vác ống nhòm ra thị sát phóng tên lửa thì sao, xung quanh nó lại vẫn mấy chục thằng sổ sách bút biếc ghi ghi chép chép thì sao.

Ngồi xó bếp nói chuyện thế giới

Tập Cận Bình có giỏi không? Giỏi. Không giỏi mà lại cầm đầu được quốc gia cả tỉ rưỡi dân, trong số ấy có hằng hà cơ man bọn anh hùng cái thế cỡ Tào Tháo, Trần Bình, Trương Lương, Quản Trọng, Tư Mã Ý...

Nhưng không may cho y, giá như nước Mỹ vẫn còn dạng lãnh tụ kiểu Obama thì tới thời điểm này y có lẽ đã ngoi lên ngôi bá chủ thiên hạ. Chính Obama đã tạo cho Tàu cơ hội có một không hai là khoảng thời gian gần chục năm quý hơn vàng để đè Mỹ, ra oai với thế giới. Tội của Obama và đảng dân chủ còn lâu dân Mỹ mới tha cho, mới rửa được.

Trời đã sinh Tập, sao còn sinh Trump. Nếu bắn nhau đùng đoàng, chưa biết bên nào thiệt hơn bên nào, nhưng đây lại là chiến tranh thương mại. Dẫu quỷ kế như Tập và đám quân sư Tàu thì vẫn không thể nào chịu nổi, đương nổi kẻ cầm đầu chiến tranh thương mại của phe đối phương lại là một người mà gien buôn bán ngấm vào từng tế bào như Trump. Coi cái cách Trump chỉ đạo, điều hành, phát ngôn về vụ này, thấy rõ đây không phải là chiến tranh mà là cuộc buôn bán. Mà buôn bán thì ông ta thắng.

Trung Quốc lâu nay sống và phát triển được là nhờ đánh hàng ra ngoài, dù thị trường nội địa có dân số bằng gần 1/4 toàn thế giới. Mỹ là thị trường tiêu thụ lớn nhất. Nay Mỹ không mua nữa, chỉ có chết. Còn Mỹ sẽ không chết, bởi ối anh đang năn nỉ cầu cạnh thị trường Mỹ, trong đó có VN.

Tới lúc này mà con khư khư theo Tàu, còn kiên định xây dựng chủ nghĩa xã hội ở VN theo kiểu... đặc sắc Trung Quốc thì chỉ có từ chết tới bị thương. Nhân cơ hội này, đổi ngay (chứ không phải là tuyên bố chưa đặt vấn đề đổi), dù đã quá muộn, nhưng may ra còn kịp.

Nguyễn Thông

Vẫn ngồi xó bếp nhìn ra ngoài

Thời nay thế giới cũng na ná như thời Tam quốc bên Tàu ngày xưa. Thiên hạ đại loạn. Đám quân phiệt nổi lên xâu xé tranh giành. Thế chân vạc Mỹ - Trung Quốc - Nga đang nắm quyền quyết định, nhưng Nga cũng chẳng khác gì bọn Lưu Bị suy yếu dần, chỉ còn Tào Tháo Mỹ và Tôn Quyền Trung Quốc nhăm nhe chia đôi thiên hạ.

Trung Quốc ngày càng mạnh và táo tợn, cũng chả khác Đông Ngô xưa dựa vào địa lý hiểm trở để thủ thế và bành trướng. Mỹ chỉ còn ngại một mình nó. Đừng mong gì chuyện Mỹ đối đầu với Trung Quốc lúc này. Mỹ xem việc hòa với Trung Quốc là chiến lược lâu dài, căn bản. Cứ phải nhân nhượng nhau chia đôi thiên hạ đã rồi sau hãy tính. Trung Quốc biết thóp ấy nên cũng chả dại chiến tranh với Mỹ, chỉ yêu cầu Mỹ không can thiệp vào chiến lược của mình. 

Tôi cam đoan, dù ngày mai 12.7 tòa quốc tế có phán quyết gì về biển Đông thì Trung Quốc nó cũng chả thèm quan tâm, việc nó nó cứ làm. Cũng như Việt Nam, Nam Phi, Israel, Triều Tiên từng ngổ ngáo coi những phán quyết của tòa quốc tế không bằng cái đinh rỉ, làm chi được nhau. Nó sẽ sớm có những động thái quyết liệt xâm chiếm mới ở biển Đông, thậm chí trong năm nay. Nó biết Mỹ sẽ không can thiệp bởi Mỹ cũng ngầm có quyền lợi trong hành động của nó. Chuyện đi lại trên biển Đông chỉ là chuyện vặt với cả hai nước, thỏa thuận với nhau rồi thì không đứa nào mất gì. Đưa tàu này tàu nọ đến đó chỉ để diễn thôi.

Nguyễn Thông

Lại cóc ngồi đáy giếng bàn chuyện thế giới

1. Một việc cực kỳ hệ trọng (nếu không nói không có gì quan trọng hơn) là rút ra hay cứ để nguyên trong... EU mà nhà nước Anh vẫn giao cho dân quyết thì chứng tỏ dân xứ ấy được làm chủ thực sự. Dân quyết xong, căn cứ vào kết quả, thủ tướng đương nhiệm David Cameron từ chức ngay sau hơn tiếng đồng hồ, chứng tỏ thủ tướng là người rất... tử tế.
Giá như... Lào cũng thử trưng cầu dân ý việc có tiếp tục đi theo con đường CNXH hay không, tôi đảm bảo tỷ lệ đòi bỏ quách mẹ nó đi phải đạt tới 97% chứ không phải chỉ quá bán như nước Anh hoặc 68,32% gì đó. Giữ nghèo đói lại làm đéo gì.

2. EU mà còn có nguy cơ tan rã thì ASEAN tồn tại thêm được mấy hồi. Nhiều năm trở lại đây, ASEAN chỉ còn là một khối mâu thuẫn, lục đục lẫn nhau, lợi dụng nhau, bằng mặt nhưng không bằng lòng, vỡ là điều không tránh khỏi.

3. Trong khi VN và những nước chống Trung Quốc hy vọng vào phán quyết có lợi của Tòa trọng tài thường trực quốc tế - PCA xử vụ Philippines kiện Trung Quốc thực hiện đường lưỡi bò thì Thủ tướng Campuchia Hun Sen ra mặt chống lại, tuyên bố bác bỏ bất kỳ phán quyết nào, bày tỏ sẽ ủng hộ Trung Quốc. Đó cũng là điều bình thường bởi mỗi nước có quyền chọn lối đi cho mình.
Dở là ở chỗ này: Nhiều tờ báo của VN vội vàng lên tiếng phân tích rằng Hun Sen nó nói gì kệ nó bởi Campuchia là nước không có liên quan, mày có ủng hộ hay không cũng chả nghĩa lý gì. Ô hay, lúc trước thì nịnh nọt chèo kéo cho bằng được, nay thấy nó thế vội giở giọng ngay, khác nào đuổi tiếp "những nước không liên quan" khác, rằng tao đéo cần chúng mày, tao chỉ lừa chúng mày thôi.
Lại còn điều nữa, nhiều ông bà, báo chí ra sức tán dương, nịnh nọt PCA, bảo rằng đó là tòa quốc tế, rất khách quan, công minh, đúng đắn, phán quyết của PCA sẽ đúng với thực tế... Thế nhỡ ra nó phán quyết ngược lại, nó ủng hộ Trung Quốc thì có chết không, nó khách quan đúng đắn mà chả nhẽ chống lại nó, không công nhận phán quyết của nó.
Chưa thấy quan tài chưa đổ lệ, các bố nhà ta tinh cầm đèn chạy trước ô tô.

Nguyễn Thông