Vụ nghệ sĩ nhân dân (NSND) Lan Hương không tiếp tục cuộc hành
trình đi Trường Sa (hay có thể nói là bỏ về dở chừng) đang dậy sóng dư luận,
theo tôi, cần phải hết sức bình tĩnh suy nghĩ và phán xét. Đừng quá vội vàng, nếu sự việc đúng như người chứng kiến kể lại thì có ích trong việc phân loại tư cách, nếu sai
có thể giết chết một con người về nhiều mặt.
Trước hết, nói về NSND Lan Hương. Chị nói với báo chí rằng
chị rất muốn đi Trường Sa, đã tích cực chuẩn bị cho chuyến đi dù mấy tháng nay
không được khỏe, nhiều bệnh này bệnh nọ. Chị đã sai lầm. Chị cần nhớ rằng để tổ
chức một chuyến đi như vậy, cơ quan có trách nhiệm đã phải chuẩn bị nhiều tháng
trời, chọn người rất kỹ, trong đó có tiêu chuẩn sức khỏe. Dù rằng niềm yêu biển
đảo có sâu nặng mấy đi nữa, yêu mến người chiến sĩ Trường Sa đậm đà mấy đi nữa,
nhưng không thể lấy cái tinh thần đó thay cho sức khỏe. Đáng lẽ thấy mình không
đáp ứng được, phải từ chối, hoặc xin được đi chuyến khác nếu sức khỏe cho phép,
thì chị đã không làm vậy. Trong phút 89, người ta không thể thay người, không
thể điều chỉnh nhân sự cho chuyến đi, chị đã khiến mọi sự dở dang. Rất đáng
trách. Dư luận nói này nói nọ, chĩa mũi phê phán vào chị, chị cần nghĩ “tiên
trách kỷ, hậu trách nhân”, một phần tại mình.
Nhưng các vị ạ, chúng ta đừng vội thay tòa án lương tâm để kết
án một con người, bất kể người đó là ai. Nhiều khi ngay cả người trong cuộc vẫn
chưa hiểu hết. NSND Lan Hương nói rằng khi lên tàu, chị không chịu được “mùi
tàu”, chóng mặt, khó chịu, buồn nôn muốn ói, không chịu nổi. Tôi tin chị ấy nói
thật, chứ không phải như ai đó bảo rằng chị ấy chê tiện nghi kém rồi bỏ dở cuộc
hành trình. Chẳng người nào có tư cách, nhất là một NSND, chỉ vì thiếu tiện
nghi mà làm điều dại dột vậy. Một người đàn bà tuổi ấy, sức khỏe ấy, thay đổi
môi trường đột ngột, rất dễ bị suy sụp sức khỏe. Ai đó đừng lấy sức khỏe của
mình để áp cho người phụ nữ này. Những năm 70-80 thế kỷ trước, tôi thường ra Bắc
vào Nam bằng đường biển, khi tàu hàng, khi tàu khách Thống Nhất, tôi thường chứng
kiến những người, kể cả đàn ông, đàn bà, cứ lên tàu, chịu tròng trành rung lắc,
chao đảo một tí là mật xanh mật vàng. Chính tôi cũng từng phải bỏ dở chuyến đi
trên tàu Sông Đáy ông anh họ cho đi nhờ vào Sài Gòn bởi vừa xuống tàu là mặt
tái ngắt, mà kỳ ấy lại biển động, ông anh tôi bảo, thôi, chú về, để thu xếp đi
chuyến sau hoặc đi tàu hỏa.
