Số phận một ngôi trường

Thiên hạ, dư luận, báo chí, mạng xã hội đang xôn xao việc người ta định chuyển một ngôi trường lớn danh tiếng khỏi nội đô.

Tôi thỉnh thoảng có việc đi ngang Trường đại học Bách khoa TP.HCM. Một khu đại học rộng mênh mông, gần 15 hecta (150.000 mét vuông), khuôn viên đẹp, cây cối cổ thụ xanh um như công viên, nhà cửa chắc chắn đẹp đẽ, hiện đại.

 
Trước năm 1975 nó là Trường đại học Kỹ thuật, còn được quen gọi bằng cái tên trường kỹ thuật Phú Thọ (vì nó nằm trên đất tổng Phú Thọ Hòa xưa, quận Tân Bình). Chính quyền Sài Gòn đã xây dựng nơi đây làm trung tâm giáo dục đại học chuyên về kỹ thuật, công nghệ. Nhiều tài liệu biên chép xếp nó vào hàng bậc nhất vùng Đông Nam Á.

Năm 1976, chiếm được miền Nam, chính quyền mới biến nó thành Trường đại học Bách khoa.

Giữa năm 1977 tôi đã tới nơi này. Khu trường thật đẹp, rộng rãi, thông thoáng, hàng rào thưa cho phép ngắm nhìn khuôn viên trường rợp cây xanh. Nhìn đã thích, chưa cần nói được vào học.

Vụ tiền quà Tết độc lập

Nhân kỷ niệm 80 năm cách mạng tháng 8 và quốc khánh 2.9, nhà nước tặng quà cho mỗi công dân Việt Nam 100.000 đồng. Ai cũng có, không phân biệt đối xử. Số tiền ấy không nhiều nhưng cộng cả nước lên tới gần 11.000 tỉ đồng lại thành lớn, quá lớn. Điều đáng nói, lần đầu tiên trong chế độ này, tất cả dân chúng đều được tặng quà, bằng nhau. Tôi sống trong chế độ đã hơn 70 năm, nói như Xuân Diệu "Tôi lớn trong lòng chế độ ta", chứng kiến hết cả, đảm bảo chắc chắn về nhận xét ấy.

Tin vui bùng ra hôm trước, vài ba ngày sau lại xôn xao chuyện không nhận được tiền, khó truy cập VNeID, chẳng biết phải làm sao để có quà trước ngày lễ 2.9. Thủ tướng cũng phải lên tiếng chỉ đạo.

Rốt cuộc, đúng là có tiền, 100 nghìn cho mỗi người, chứ không phải tin đồn. Nhiều ít không thành vấn đề, bao nhiêu cũng quý, nhất là với dân nghèo, mà dân ta đa số còn nghèo. Đây là điểm son cho chính phủ.

Một quyết định đúng đắn nhưng lại rất trục trặc. Nhẽ ra khi thông tin bị xì trên mạng, nhà chức việc ngay lập tức phải lên tiếng, thừa nhận luôn. Làm vậy vừa được dân hoan hô, ca ngợi, vừa dẹp được những đồn đoán, nghi ngờ, thậm chí chê bai, lời ra tiếng vào. Đến khổ, làm điều tốt mà cũng rụt rè, run sợ. Báo điện tử của VOV còn khẳng định đó là tin đồn thất thiệt, do các thế lực thù địch tung ra gây mất an ninh trật tự. Đến khổ, sáng lên giọng, chiều lại phải đính chính.

Vụ tiền tết

Tết, tức Tết độc lập 2.9, còn gọi là Quốc khánh.

Chả là năm nay 2025, tròn 80 năm quốc khánh nước Việt Nam độc lập. Hàng trăm nghìn tỉ đồng được chi ra cho những hoạt động rầm rộ kỷ niệm. Ước chừng thế thôi, chứ không thể biết được bao nhiêu, có khi lên tới hàng nghìn nghìn tỉ, triệu tỉ chả biết chừng. Ngân sách xứ này, việc thu chi luôn là điều bí mật, tối mật.

Hôm 28.8, cả nước xôn xao về tin đồn năm nay chính phủ sẽ cho tiền dân, mỗi người 100 nghìn đồng, văn bản bị lộ ra còn ghi rõ "tương đương 1kg thịt lợn". Sáng đồn; trưa báo chí quốc doanh cải chính bảo đồn bậy, không có, cần cảnh giác thế lực thù địch chống phá; cuối chiều chính phủ chính thức lên tiếng rằng có. Đến buồn cười.

- Rốt cuộc, đúng là có tiền, 100 nghìn cho mỗi người, chứ không phải tin đồn. Nhiều ít không thành vấn đề, bao nhiêu cũng quý, nhất là với dân nghèo, mà dân ta đa số còn nghèo. Đây là điểm son cho chính phủ. Tôi sống 70 niên cuộc đời, lần đầu tiên được nhà nước cho tiền

Con nợ 'tình xưa nghĩa cũ'

Cùm trói cả một dân tộc, một đất nước vào ý thức hệ lạc hậu không tưởng, để nghèo đói triền miên cả nửa thế kỷ, cứ vục đầu vào cái máng lý luận dở hơi chứ không chịu đổi mới tìm lối ra, chỉ suốt ngày đổ tại bị cấm vận... thì đáng trách, đáng giận hơn là đáng thương.

Nếu có thương, chỉ là thương những người dân bị tước đoạt quyền sống. Còn nếu chính họ hài lòng với cuộc sống ấy thì đó là quyền của họ, không phải thương hại họ.

Cũng đừng đặt vấn đề ơn nghĩa, tình xưa nghĩa cũ, bởi chính họ mới phải chịu ơn, máu của người Việt đã đổ mười mấy năm để cho họ được tồn tại yên ổn. Không có chuyện vô ơn.

Không bị chiến tranh mà cứ để dân nghèo đói, sống dựa vào sự giúp đỡ của người khác, đấy cũng là tội ác.

Đó là tôi nói tới Cuba. Cả về lý trí và đạo đức, hãy tỉnh táo nhìn nhận sự thật.

Nguyễn Thông (chỉ nói ra sự thật)

Chủ trương, ngoài đúng còn phải công bằng

Việc thủ tướng chỉ đạo cấm dần xe máy chạy xăng ở đô thị Hà Nội (rồi TP.HCM cũng nhanh nhảu bắt chước, cầm đèn chạy trước xe xăng), thú thực bản thân tôi chưa biết sẽ hay dở, tốt xấu, lợi hại thế nào.

Có những điều những việc liên quan tới hàng chục triệu người, mình không nghĩ được, mình có phải thủ tướng quái đâu.

Nhưng lạ nhất, có những ông bà cán bộ, trí thức, nhà báo vội lên tiếng trấn an (thường chỉ có những việc không bình thường mới phải trấn an) rằng xứ ta giờ mới tính bỏ xe xăng là khí muộn, chứ bên Trung Quốc nhiều thành phố đã bỏ lâu rồi.

Với họ, hễ ở ta có điều gì là lôi Tàu ra làm mẫu, làm gương, bài học kinh nghiệm. Cứ theo Tàu là ổn thôi.
Vậy tôi hỏi các ông bà ấy, Tàu bỏ đốt pháo, ta cũng bắt chước dẹp pháo; Tàu cho đốt lại, vậy ta đã cho đốt lại chưa?

Thời sự: Sáp nhập tỉnh

Hôm nay 30.3.25 trên báo Tuổi Trẻ có bài về chuyện này, “Vì sao giữ nguyên 11 tỉnh thành khi sáp nhập?”. Cứ như lời một ông “nguyên” (giờ có còn làm gì nữa không thì chả rõ, bởi những từ “nguyên”, “cựu”, “đương” lâu nay bị nhập nhèm) là Bùi Tất Thắng - nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch - Đầu tư) thì:

TP.Huế không cần sáp nhập với tỉnh nào bởi nó mới được (trung ương và quốc hội) công nhận là thành phố trực thuộc trung ương. Giời ạ, lý do lý trấu, rất vớ vẩn. Nếu đó là lý do để không sáp nhập Huế với tỉnh khác thì chẳng qua nhằm chữa cái thẹn về tầm nhìn thiển cận, biết sắp có đợt sáp nhập mà vẫn cứ làm liều. Vả lại dù có là thành phố trực thuộc trung ương đi chăng nữa thì đâu có nghĩa được đặc cách, hãy coi Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ kia kìa.

Ông Thắng cũng giải thích các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa và một số tỉnh khác không cần sáp nhập bởi lý do quốc phòng, an ninh. Cũng vớ vẩn nốt. Đó là thứ lý do rất chung chung, cũng như nhà nước muốn thu hồi đất của ai cứ trưng lý do quốc phòng an ninh, cấm cãi. Cả nước này chỗ nào mà chẳng quốc phòng an ninh.

Bàn trà chủ nhật

- Hôm qua, thứ bảy 15.3, các cơ quan truyền thông nhà nước đều thông tin Tiểu ban văn kiện của đại hội 14 họp. Đứng đầu tiểu ban này tất nhiên ông Tô Lâm, bởi đây là bộ phận quan trọng nhất chuẩn bị đại hội. Ông Trọng các nhiệm kỳ trước đều vậy, giành đứng đầu. Nó (tiểu ban văn kiện) quan trọng bởi đưa ra đường lối chính sách, vạch hướng đi. Mà nó đã đưa ra rồi, thì đại hội cứ thế biểu quyết, bàn bạc chỉ cho có. Đại hội (tức trung ương) đã biểu quyết rồi thì từ trên xuống dưới, nhà nước, chính phủ, quốc hội tới tận thôn ấp cứ thế làm. 5 năm sau mới có thể điều chỉnh khi chuẩn bị đại hội kế tiếp. Dài lắm, chứ không phải như người ta nói “5 năm, mới bấy nhiêu ngày” tự sướng.

Kể từ ông Trọng - nhà lý luận suông vĩ đại, trở về trước, điều quan trọng nhất trong những điều quan trọng của văn kiện đại hội đảng là vấn đề đường lối, vẫn một mực trung thành, “kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội”, bởi người cộng sản có niềm tin rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội mới thực sự đem lại cuộc sống ấm no, công bằng, hạnh phúc cho con người. Suốt hơn 2/3 thế kỷ họ đã tin như thế, một niềm tin mù quáng trong khi lý luận và thực tiễn đối lập nhau một trời một vực. Chừng ấy thời gian, nếu chủ nghĩa xã hội thực sự như họ nghĩ thì nước này thành thiên đường từ lâu rồi, đám G7, Qatar, Thụy Sĩ chỉ có xách dép lẽo đẽo theo, còn bọn Sing, Hàn, Thái đứng đó mà mơ.

Điều may mắn cho nhân loại, cho rất nhiều nước trên địa cầu đã một thời u mê hoặc bị ép buộc, là chủ nghĩa xã hội với thứ học thuyết trên mây của nó đã sụp đổ, tan tành. Nó bị các nạn quốc ném vào sọt rác, để rảnh chân rảnh tay làm ăn bước trên con đường mới, xây dựng hạnh phúc thực sự, chứ không phải thứ hạnh phúc giấy chỉ dành cho một đám người.

Bến mê

Tôi nói thật, cái xứ này có được áp đặt một đội ngũ lãnh đạo cả triệu người đi chăng nữa mà những con người ấy vẫn một lòng "kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội" thì cũng chả đi đến đâu, được trò gì.

Mọi cuộc lên đường đều phải có đích cụ thể, chứ đi mãi với cái đích mơ hồ như vậy thì chỉ uổng công, mỏi chân, mất thời gian.

Hơn 2/3 thế kỷ cả nước này, dân tộc này phải trả giá đắt còn chưa đủ hay sao.

Nhân loại, địa cầu, nhất là khối xã hội chủ nghĩa đã thức tỉnh, mạnh dạn vứt bỏ nó vào sọt rác, là một thực tế hùng hồn không cần giải thích, chưa đủ để sáng mắt hay sao.

Đừng mãi "bọt trong bể khổ, bèo đầu bến mê" nữa. Hãy tỉnh lại sau "đêm trường dạ tối tăm trời đất". Dẹp hết lú lẫn đi, rồi cầm chắc ngọn cờ lãnh đạo mà bước tới, bước nào ra bước ấy, xứng đáng là người cầm cờ.

Đổi

Thực ra, rụt rè nâng cấp quan hệ, nâng tầm nọ kia dù có mục đích tốt đẹp đến mấy cũng chỉ là kiểu anh mù khua khoắng gậy đi lòng vòng, mất thời gian.

Nếu đã đặt "dân giàu nước mạnh" lên tối thượng thì cứ bỏ ngay thứ mặc cảm của kẻ chọn sai đường, nói thẳng với "bạn" rằng chúng tôi đã mất quá nhiều thời gian trên con đường nghèo đói, hãy chỉ cho chúng tôi cách đạt được dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh (thực chất) như các ngài.
Độc lập, tự chủ, kiên định đường lối cũ mà làm gì khi dân mãi chịu cảnh đói nghèo.

Đời con người ta chỉ sống có một lần, không ai có thể sống hết kiếp này sang kiếp khác để hưởng thành quả của hướng đi vô định, không biết nó ra sao.

Sĩ diện quốc gia bộc lộ ở tình trạng đói nghèo bất công chứ không phải việc chân thành học hỏi từ người hơn mình. Nếu người ta tới mình, hoặc mình tốn tiền đi tới người ta, những Mỹ, Nhật, Hàn, Israel, Sing..., cứ cầm cuốn sổ cây bút nhờ người ta chỉ dạy. Ông ơi, bác ơi, làm thế nào giàu có, hạnh phúc, hãy chỉ cho tôi với. Sĩ diện quái gì khi dân khổ nước nghèo.

Ăn miếng bánh vẽ lý luận mãi rồi, đã đến lúc người dân cần miếng bánh thực. Có thực mới vực được đạo, ngay cả thứ đạo xã hội chủ nghĩa. Nó chỉ hợp với một số người chứ không phải toàn dân.

Hì hục thí nghiệm mãi một đường lối, dù biết mười mươi một trăm năm nữa chưa biết có thành công hay không, thì đó không chỉ là làm chính trị, mà còn là tội ác với dân chúng.

Nguyễn Thông

Cuộc thử nghiệm tai ách (kỳ 2)

Phàm bất cứ việc gì, nếu có bước làm thử, gọi là thử nghiệm, thì sau đó sẽ tốt hơn, bởi ít nhất cũng tránh được sự dở, thậm chí bỏ luôn để tìm cách khác. Việc nhỏ đã vậy, việc lớn càng phải vậy. Biết dở sai mà vẫn cố kéo dài, chống chế; đi từ thất bại này tới thất bại khác nhưng vẫn “kiên định”, không tỉnh để thoát ra, chỉ có thể gọi là lú lẫn u mê. Một đất nước, một dân tộc vướng phải sự ấy, là đại bi kịch. Xứ này cũng như một số “anh em” của nó đang đắm chìm trong tấn đại bi kịch.

Có lẽ cần nhắc tới trước hết là Cuba. Đảo quốc nhỏ bé nằm sát nước Mỹ, theo cách nói bây giờ, có vị trí địa chính trị đặc biệt. Một thời gian khá dài, nó được phong tiền đồn phe xã hội chủ nghĩa, ngọn cờ đầu chống chủ nghĩa tư bản bóc lột, chống đế quốc. Anh em nhà Fidel sau khi nắm quyền (tháng 1.1959) đã thiết lập chế độ độc tài gia đình trị còn tệ hơn cả chính quyền Batista mà họ gán cho chữ “độc tài”, được trang trí màu mè bằng “cộng hòa, dân chủ”. Họ thay nhau anh truyền em nối, già cốc đế đại vương vẫn cố giữ ghế cai trị, chẳng chịu nhường ai, xem người cả nước không ra gì. Họ bắt toàn dân phải cùng với họ tôn thờ cộng sản, thờ Liên Xô, kiên định theo chủ nghĩa xã hội, bất kể phải chịu phận chư hầu dễ bảo, phụ thuộc, đói nghèo. Họ vênh vang với thứ danh hão tiên phong chống đế quốc, bảo vệ thành trì chủ nghĩa xã hội.

Cuộc thử nghiệm tai ách

Cho tới lúc này, trên thế giới gồm hơn 200 quốc gia chỉ còn lèo tèo vài nước tôn thờ chủ nghĩa cộng sản, cắm cúi nhắm mắt, bước thấp bước cao kiên định “tiến lên” trên con đường chủ nghĩa xã hội, mặc dù không biết nó ở đâu, khi nào mới tới nơi. Vô cùng mờ mịt, ảo tưởng.

Còn những “ai”? Đếm trên đầu ngón tay: Trung Quốc, Việt Nam, Cuba, Triều Tiên, Lào, Venezuela, Nicaragua, Eritrea. Bọn Tàu khôn lỏi, chúng cứ bô bô danh nghĩa cộng sản và chủ nghĩa xã hội nhưng thực ra đã lẻn theo đường khác, mà chúng láu cá gọi bằng cái tên “chủ nghĩa xã hội màu sắc Trung Quốc”. Tại sao phải giữ danh nghĩa ấy? Không phải để vì chúng mà là giữ cái vòng kim cô thít lên đầu những thằng ngu dại khác.

Trong danh sách trên, trừ thằng Tàu đạt được điều này điều nọ, thì bói không ra, đốt đuốc giữa ban ngày cũng chẳng tìm được nước giàu, quốc gia giàu có văn minh dân chủ. Chỉ rặt thấy nghèo bền vững, cầm cờ chạy sau trong hành trình nhân loại. Giỏi ảo tưởng, nói phét, và rất hung hăng.

Tôi nhớ hồi còn bé, thập niên 60 có đọc đâu đó truyện cổ tích với cái tên “Đi tới nơi vô tăm tích, đem về một vật vô tri”. Giờ nghiệm lại, thấy đúng y chang cuộc hành trình tiến lên chủ nghĩa xã hội ở xứ này và mấy nước kia. Cứ mải miết đi mãi, không biết đi tới đâu, chẳng đem về được thứ gì ngoài lạc hậu, nghèo đói, chậm phát triển, phí thời gian, nhưng cứ đi. Như dân gian cười cợt “hàng đầu không biết đi đâu/đi đâu không biết, hàng đầu cứ đi”.

Những kẻ mù dẫn đường (phần 4)

Lại nói, trong bài viết “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” được công bố hồi tháng 5 năm nay, ông tổng bí thư khẳng định/cảnh báo/nhắc nhở rằng xây dựng chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp vĩ đại, khó khăn, không thể nóng vội.

Sực nhớ ông anh họ tôi, một thầy giáo làng nhưng kiến thức thì không phải dạng vừa, hồi còn sống có lần bảo mấy ông cộng sản chỉ thích làm những thứ vĩ đại, làm đếch gì cũng gắn mác vĩ đại, đem bao nhiêu sức lực, của cải, thời gian ném vào đó, không cần biết nó sẽ đem lại gì cho dân chúng, đất nước. Ngẫm nhời của ông anh, thấy đúng thật. Thứ chủ nghĩa xã hội bánh vẽ vĩ đại mà các ông bà ấy theo đuổi tới nay đã hai phần ba thế kỷ rốt cục chỉ đem lại nghèo đói, lạc hậu, nội chiến, chiến tranh, xâu xé đất đai, tan rã rường mối xã hội, dân chúng bất hạnh, kìm hãm đất nước chậm tiến hàng chục năm, thậm chí cả trăm năm so với cả rất nhiều quốc gia khác… Nếu nó (chủ nghĩa xã hội) có đem lại chút gì “tích cực” thì chính ở chỗ đã tạo được cuộc sống đế vương cho tầng lớp lãnh đạo, mà trường hợp xơi thịt bò dát vàng là ví dụ rõ nhất.

Ăn bánh vẽ thì làm sao no mà bảo không thể nóng vội. Các ông bà “cửa son rượu thịt để ôi” thì mới đủng đỉnh, chứ dân chúng nóng vội sốt ruột lắm rồi. Nếu ai cũng như các ông nhà cao cửa rộng, biệt thự xa hoa, xe công miễn phí cả tài xế lẫn xăng, mua bán thì những Tôn Đản Nhà Thờ, bệnh tật nằm phòng riêng thì những Việt Xô 108, chết chôn nghĩa địa riêng, con cái được tập ấm cha truyền con nối để giữ “hồng phúc của dân tộc”… vậy sốt ruột làm gì cho nặng đầu khổ tâm. Ông giỏi lý luận, ông phải nói ra được cái điều liên quan tới vận mệnh của dân chúng cần lao, của cả dân tộc, của trăm triệu người, chứ không thể chỉ loanh quanh liên quan tới đám vua chúa quần thần. Đừng như kẻ làm vua xưa, khi được nghe tâu dân ngay cả cháo cũng không có mà ăn lại phán rằng sao họ không ăn thịt.

Những kẻ mù dẫn đường (phần 3)

Suốt nhiều thập niên ở miền Bắc, cũng như ở miền Nam sau “giải phóng”, đám học sinh sinh viên “dưới mái trường xã hội chủ nghĩa” luôn được quán triệt rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đem lại hạnh phúc cho con người, chủ nghĩa cộng sản là mùa xuân của nhân loại. Cùng với đó, tất nhiên ngược chiều, chủ nghĩa tư bản cực kỳ ghê tởm, đáng ghét, chỉ bóc lột, xấu xa, làm giàu trên xương máu, mồ hôi nước mắt, công sức của người lao động. Xã hội tư bản, dù có phát triển mấy đi chăng nữa cũng chỉ phồn vinh giả tạo, về cơ bản vẫn là xã hội bóc lột, cần phải bị tiêu diệt. Công nhân, người lao động trong xã hội đó không có quyền làm chủ tập thể, không khác gì cái máy. Vì thế phải tiến hành đấu tranh giai cấp trên phạm vi toàn thế giới, phải chôn vùi tư bản, để xây dựng thế giới đại đồng. “Bao giờ thế giới đại đồng/Chúng ta sẽ thoát khỏi vòng gian truân”. Thậm chí họ còn vẽ ra tương lai “làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”, “Nước Nga có chuyện lạ đời/đem người nô lệ thành người tự do/sung sướng thay thợ thuyền Nga/những ngày nghỉ việc đều là ăn lương”, v.v..

 
Tất cả những điều tôi biên ra đây đều có trong lý luận về chủ nghĩa xã hội, không đứa sinh viên nào hồi thập niên 70 - 90 không biết, không thuộc. Ai không tin, cứ vào thư viện, tìm đọc cuốn “Dưới lá cờ vẻ vang của đảng, vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội” của ông Lê Duẩn, in lần đầu năm 1976, sau đó tái bản mấy chục lần, hàng chục vạn cuốn, không khác gì Mao tuyển, trước tác của Mao bên Tàu. Sinh viên thời ấy, không thuộc cuốn này, cầm chắc rớt môn chính trị-kinh tế học.

Những kẻ mù dẫn đường (phần 2)

Trong phần 1, tôi có nhắc tới nước Đức và bức tường Berlin, nó sụp đổ ngày 9.11.1989 cách nay 32 năm. Nước Đức thống nhất đoàn tụ một cách vĩ đại xét dưới góc độ nhân văn chứ không phải góc nhìn chiến tranh. Đem xương máu dân tộc, nhân dân nướng vào cuộc chiến tranh ý thức hệ tàn bạo, dưới danh nghĩa giải phóng, không có gì là vĩ đại cả, không có gì đáng ca ngợi cả (chuyện này sẽ nói sau trong một bài khác).

Lứa chúng tôi sinh ra giữa thập niên 50, khi miền Bắc chính thức xây dựng chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa xã hội, về lý thuyết rất đẹp, đẹp tốt hơn bất kỳ thể chế nào. Và nó cũng đẹp trong văn nghệ, thơ ca. Nó đẹp từ mồm những người lãnh đạo, từ báo chí, đài phát thanh. Nó chỉ không đẹp, thậm chí chứa đầy xấu xa tệ hại, xấu hơn tệ hơn so với xã hội trước nó, là ở thực tế. Giữa lý luận và hiện thực là vực sâu thăm thẳm. Những người sống ở miền Bắc từ thập niên 50 tới 80 biết rõ điều này.

Phe xã hội chủ nghĩa/cộng sản khi tồn tại gồm 13 nước. Bất kỳ đứa học trò nào trải qua trường phổ thông ở miền Bắc đều nhớ nằm lòng những con số, chi tiết như vậy. 13 nước ấy gồm Liên Xô, Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên, Mông Cổ, Cuba, Ba Lan, Tiệp Khắc, Hungary, Bulgaria, Romania, Albania, Đức. Nam Tư đã sớm rời bỏ, còn Lào mãi sau này mới bị xúi gia nhập, nên không tính. Con số 13 cực xấu, bản thân nó đã chứa đầy nguy cơ tan vỡ, chiến tranh, nội chiến, đói nghèo, lạc hậu, lại cộng thêm bản chất chủ nghĩa xã hội với những độc tài, giả dối, phản dân chủ… nữa, nên nó tồn tại được trong gần nửa thế kỷ là đã quá nhiều. Nhẽ ra nó phải bị diệt vong sớm hơn.

Những kẻ mù dẫn đường

Cũng không hẳn là mù mắt, nhưng mù đầu mù óc, mù tư duy suy nghĩ thì quá rõ. Như các cụ xưa bảo, đường quang chẳng đi lại đâm quàng bụi rậm. Quờ quạng cây gậy lý luận khua khoắng dò đường, chỉ đâm vào ngõ cụt.

Ấy là tôi nói đến đám đang lãnh đạo xứ này, những kẻ mù nhận trọng trách dẫn đường.

Điều dễ nhận ra, với hệ thống báo chí truyền thông độc quyền, cứ vài ba bữa họ lại nức nở ca ngợi chủ nghĩa xã hội, đề cao con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, nhất là gần đây tán dương bài viết của ông tổng bí thư, xem nó như thứ ánh sáng chỉ lối soi đường, đuốc thời đại rọi tới tương lai. Rồi ông nọ bà kia, từ ông trẻ Thưởng, tới những bác già giáo sư tiến sĩ lập thân nuôi xác bằng chủ nghĩa Mác-Lênin, cả đám nhãi ranh Đối diện nữa, kéo nhau lên tivi, lên báo chí để lập ngôn, dạy dỗ, trấn an, đe nẹt, nhưng tất cả đều chỉ là thứ lý luận suông, giả dối, xiên xẹo, lập lờ, lảng tránh sự thật. Họ biết cả đấy, nhưng họ phải lờ đi bởi nếu nói đúng sự thật thì chả khác gì tự xé toạc mặt nạ, bóc trần bản chất tệ hại của mình.

Hôm qua, tôi coi đoạn phóng sự người Đức nhắc lại ngày 9.11.1989 đập bỏ bức tường ô nhục Berlin, vừa buồn vừa rùng mình, nhớ chuyện cũ.

Chỉ giỏi phá

Mới đầu buổi sáng, nhưng cứ nói toẹt ra: cái lệnh cấm đem "đào rừng" về xuôi bán dịp tết, muốn chở đào đi phải được chính quyền xác minh là đào do nhà trồng, có dán tem chứng nhận... là thứ quy định dưới luật tào lao, vớ vẩn, nhố nhăng nhất đầu năm 2021.

Tay nào đề xuất sự nhố nhăng này cần bị xem lại, chắc đầu óc có vấn đề.

Lão Maddox hàng xóm nhà tôi làu bàu, đèo mẹ, đào mà cũng dán tem thì chẳng còn giời đất thiên địa gì nữa, chỉ tổ béo mấy thằng làm tem và đi dán.

Nghe lão nói, sực nhớ xứ này nhà cai trị đang duy trì lệnh đánh thuế xe ô tô nhập khẩu tới 150%, thằng còng lưng sản xuất xe chỉ ăn 1 thì thằng đếch làm gì toàn rung đùi vắt chân chữ ngũ nằm khểnh ăn gấp 3.

Phạt

Nói ra thì dễ bị mang tiếng, rằng chống chủ trương chính sách của chính phủ. Nhưng không nói thì ấm ức... đéo chịu được.

Tự dưng các bố ban quy định cho phép công an được dừng và kiểm tra bất cứ người chạy xe nào dù không hề vi phạm. Có ông cán bộ còn tuyên bố đâu phải chỉ ta mới làm thế, Mỹ nó cũng làm, ra cái điều ta giờ mới thực hiện là đã nhân tình lắm, chậm lắm rồi.

Tôi nỏ cần biết bọn Mỹ giãy chết nó thế nào, chỉ biết đang chả mắc lỗi gì mà bị chặn xét hạch hỏi thì chỉ muốn chửi cho bõ tức.

Hay là các bố nhìn ai cũng nghi là thế lực thù địch, 100 thằng dân tử tế thì có 99 thằng đáng nghi nên cứ chặn xét cho chắc ăn.

Chém cha cái sổ hộ khẩu, bàn tới bàn lui làm gì

Mấy hôm nay, xứ An Nam với vai trò đầu têu của quốc hội lại um xùm quanh chuyện hộ khẩu. Cuốn sổ hộ khẩu bé bằng 2 bàn tay lần này lại được nâng lên đặt xuống. Cần phải nói thẳng ra rằng nó không phải chỉ là cuốn sổ biên trong đó những thông tin về con người, gia đình, mà thực chất là cái cùm cái gông cái xích cái vòng kim cô… cùm trói, đè nặng lên số phận công dân nước này. Khi đã là cùm thì nó thành thứ công cụ cai trị, kẻ cầm quyền chỉ muốn giữ chứ mấy khi bỏ. Kéo dài đã ¾ thế kỷ trói buộc bằng sổ hộ khẩu kể cũng đã quá lâu, giờ mới bàn tới chuyện bỏ là khí muộn. Chẳng trách gì cái sổ hộ khẩu bởi nó chỉ là thứ vật chất vô tình, đáng trách là ở những kẻ có quyền bấy lâu này dung túng nó chỉ cốt bảo vệ thứ quyền lợi băng nhóm xấu xa ích kỷ.

Đã có những tín hiệu khả quan cho sự kết liễu sổ hộ khẩu. Đích thân ông đại tướng Tô Lâm đăng đàn trình trước các vị nghị viên về việc xóa cùm. Trước đó bà chủ tịch quốc hội Kim Ngân cũng có lần ề à than phiền hộ khẩu gây tai ách cho bà thế nào, “tôi cũng làm mất sổ hộ khẩu, phải đi khai báo lại 2 - 3 lần” (theo báo VNN ngày 23.4.2020), ra cái điều ta đây cũng bức xúc lắm, từng là nạn nhân chớ bộ. Xa tí nữa, năm 2017, chỉ 1 năm sau khi ngồi ghế thủ tướng, ông Nguyễn Xuân Phúc đặt thẳng vấn đề bỏ sổ hộ khẩu, cũng than rằng “thì là mà” nó tai ách lắm. Dân tình sướng ran, tưởng phen này chính phủ liêm chính kiến tạo sẽ cởi cùm trói cho mình, ai dè cứ lặng đi luôn, ném đá ao bèo, chìm dần, mất hút. Có nhẽ ông thủ tướng đã phải chờn trước đám lợi ích có súng đang sống bằng việc bu vào cuốn sổ mỏng mảnh tai quái đó.

Chờ câu trả lời

Trong bộ máy cầm quyền, cai trị nước này, đảng là độc quyền, đứng đầu, ôm trùm, nói theo ngôn ngữ của đảng thì "đảng lãnh đạo toàn diện", mọi chuyện lớn nhỏ, xa gần, hiện tại tương lai, vi mô vĩ mô, vật chất tinh thần, đói khổ sung sướng, giàu nghèo, hay dở..., tuốt tuột đều do đảng.

Đã độc quyền thì phải nhận tất mọi thứ, chứ không thể theo cái kiểu sàng lọc, đẹp nhận về, xấu xua tay, "đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác" mà chẳng thấy thất bại bao giờ.

Phải thừa nhận một điều, đảng có bộ máy và hệ thống rất rộng khắp, ăn sâu, chặt chẽ, chỗ nào cũng mò vào. Riêng mảng lý luận, không ai bằng đảng. Có ban chấp hành trung ương, có bộ chính trị, có ban bí thư, có ban tuyên giáo, có hệ thống tuyên truyền độc quyền, có hội đồng lý luận trung ương, có học viện chính trị quốc gia, có... vô thiên khênh. Tất cả chỉ để phục vụ cho đảng nhưng xài ngân khố quốc gia, nhà cao cửa rộng, xe cộ bạt ngàn đều từ tài sản quốc gia. Chừng ấy vẫn chưa đủ, mỗi lần chuẩn bị đại hội, đảng còn lập hẳn ra ban soạn thảo văn kiện, do người cầm đầu làm trưởng, đưa những cây lý luận có sừng có mỏ vào để "vạch đường chỉ lối" cho dân tộc, mà cái anh vừa bị kỷ luật Hoàng Trung Hải mới được bổ làm phó trưởng tiểu ban là ví dụ cụ thể nhất.

Góp ý với chính phủ

Chả ai như tôi. Liều. Vuốt râu hùm. Có thể góp ý với học trò, với vợ (đừng dại góp ý gì với người yêu bởi người yêu bao giờ cũng đúng), với đồng nghiệp, với hàng xóm… đều được, nhưng chớ với chính phủ. Chả bao giờ họ nhận sai, trừ khi đã sai lè lè. Chính phủ cũng giống như tình nhân, giống thủ trưởng cơ quan, chỉ có từ đúng giở lên. Hồi xưa còn đi làm, mỗi lần cuối năm nhận bản bình xét thi đua, phần góp cho thủ trưởng, tôi chỉ dám nhận xét thủ trưởng có mỗn khuyết điểm nóng tính, làm việc quá sức không biết giữ gìn sức khỏe. Đụng vào chỗ khác, chết.

Cách nay 3 hôm, chính phủ ban lệnh “cách ly xã hội”. Tưởng rằng cứ thế mà thực hiện, ai ngờ ông chằng bà chuộc, mỗi người mỗi nơi một phách, rất lằng nhằng. Nhiều nơi còn cấm không cho đi lại, nội bất xuất ngoại bất nhập. Có nơi kiểm soát rất gắt gao, quá thời bao cấp ngăn sông cấm chợ. Hải Phòng không cho xe nơi khác vào đất mình. Sài Gòn cũng vậy. Có nơi như ở thành phố Hạ Long vùng Quảng Ninh còn dựng chiến lũy, đào chiến hào, chăng dây thép gai, con ruồi bay qua không lọt, chỉ thiếu điều đứa nào vượt lũy là bắn. Ghê hơn cả hồi chiến tranh đánh du kích. Nói túm lại, do cách hiểu bị vênh, trình độ hiểu biết của cán bộ địa phương có hạn, nhưng không thể bỏ qua nguyên nhân: văn bản, lệnh của chính phủ lửng lơ, không rõ ràng, ỡm ờ, kiểu như muốn hiểu sao thì hiểu.