Tồi tệ

Thiên hạ đang xao nhãng chuyện đại hội đảng mà tập trung vào vụ "bô vàng", trận bóng đá VN thua TQ (thua là phải, yếu hơn thì thua, không đáng bàn) và vụ thi sĩ Lâu Văn Mua đạo thơ.

Nói luôn, tôi chưa đọc thơ anh này bao giờ (bởi xứ ta nhà thơ nhiều hơn lợn con, làm sao biết hết được) nên cũng không rành vụ đạo thơ (gọi là "đạo" cho đẹp mồm, chứ nếu có thật thì phải nói thẳng là ăn cắp), cũng chả biết thơ anh ta có hay hay không.

 
Chưa đọc, không biết thì không dám chê, dù chỉ nửa chữ, chứ không như ai đó chưa đọc "Nỗi buồn chiến tranh" (chính ông ta tự thừa nhận) nhưng lên mạng xưng xưng xỉa xỉa thôi rồi.

Nhưng điều này cần nói. Tập thơ của Lâu Văn Mua đã được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng, giờ nghe dư luận bóc trần vụ ăn cắp thơ liền vội họp trực tuyến và rút lại giải. Trăm vụ đổ một trận cười như không. Hài vãi.

Tôi vẫn không quan tâm tới điều đó, mà điều này: Tên tập thơ là "Nhặt xác em chất chồng bảo tàng". Phải nói kinh khủng. Nhặt xác đã kinh, lại còn nhặt xác em, lại còn chồng chất (vậy thì bao nhiêu em?). Như chốn pháp trường đầy thi thể. Ông hàng xóm nhà tôi bảo thơ con mẹ gì, đọc cái tên đã thấy khùng, cả người viết lẫn người duyệt. Thời mạt pháp, điên khùng mới sinh ra thứ ấy.

Một cái tên vừa man rợ, mất tính người, vừa vớ vẩn, vô nghĩa. Thậm chí chả biết có phải ảnh chụp lại bìa sách nhòe hay không (tôi dò tìm rất kỹ nhưng chẳng có bìa nào rõ hơn) còn bị đọc thành "Nhặt xác em chất chóng bảo tàng".

Hội Nhà văn VN cần nói rõ: Tại sao một tên gọi tác phẩm như vậy mà được duyệt, được thông qua, được trao giải? Hay nó có ý nghĩa triết học cao siêu, là lý luận của siêu nhân mà người thường không với được?

Không thể hiểu nổi.

21.1.2026

Nguyễn Thông

Đèn cù

Báo chí đăng tin thủ đô Hà Nội và một số thành phố, đô thị đang rầm rộ tổ chức cuộc ra quân (xứ này vốn quen với chiến tranh nên thứ gì cũng cứ phải ra quân, chiến dịch, thậm chí xây nhà cho người dân bị đổ nhà ở vùng bị lũ lụt cũng cứ phải chiến dịch) dẹp cho bằng được tình trạng lấn chiếm lòng đường, lề đường, vỉa hè, quyết lập lại trật tự văn minh đô thị.

Thấy bảo các quan chức tuyên bố dứt khoát, mặc cho ai đó phân tích về đặc trưng của nền kinh tế đất nước, về sự cần thiết của kinh tế vỉa hè, về thời quá độ (ối giời, quá độ kéo dài mấy đời người), cứ quyết dẹp, dẹp, dẹp. Nghe rất quyết liệt. Bước vào kỷ nguyên mới có khác.

Nói toẹt ra, tình trạng vi phạm pháp luật, lấn chiếm lòng lề đường kéo dài mấy chục năm rồi, thậm chí nửa thế kỷ, hơn nửa thế kỷ từ khi có chính quyền mới - là chính quyền hiện tại.

Hết ra quân vào quân, bao nhiêu phong trào, chiến dịch, đợt này đợt nọ, lần nào cũng cương quyết “tiến lên hàng đầu” nhưng cuối cùng là đánh trống bỏ dùi, ném đá ao bèo, bắt cóc bỏ đĩa, đâu lại vào đấy, mèo lại hoàn mèo, đổi mới như cũ. Ai còn lạ gì các phong trào kiểu vậy.

Lẩn mẩn tuổi già

Mới sáng sớm (16.12.25), điện thoại kêu “teng” một tiếng. Bác Duy - thi sĩ xứ Thanh, Nguyễn Duy gửi cho bài thơ về tuổi già, viết nhân sinh nhật bác í.

Tác giả “Tre Việt Nam”, “Nhìn từ xa, tổ quốc”, “Đánh thức tiềm lực”, “Đò Lèn”... vừa tròn 79 tuổi. Bằng tuổi cụ Hồ, nhưng vẫn sống hiên ngang dù không khỏe lắm, vào ra bệnh viện như đi chợ. Nhớ câu thơ của một nhà thơ Liên Xô viết năm 1969, “Bình sinh đầu ngẩng tới trời xanh/Khuất bóng hồn thơm quyện đất lành”. Còn ông Lành nhà ta thì ca ngợi “Bảy mươi chín tuổi xuân trong sáng/Vào cuộc trường sinh nhẹ cánh bay”. Chỉ có điều bác Duy tôi còn lâu mới “vào cuộc trường sinh”. Bằng chứng là hôm 7.12 vừa rồi cụ U80 sát sạt vẫn mò đi Vũng Tàu đàn đúm cụng ly trà cùng với những Trần Tiến, Nguyễn Chí Cư, Lê Huy Mậu... mừng sinh nhật.

Ăn bẩn

Nhà chức việc ngay lúc này cần rà soát, thanh tra lại tất cả các trường, đơn vị, cơ quan, tổ chức có sinh viên, học sinh, cán bộ nhân viên, binh sĩ tham gia 2 cuộc diễu binh vĩ đại A50 và A80.

Trung ương đã khá đầu đuôi, chu đáo, đàng hoàng chi tiền cho từng cá nhân tham gia sự kiện. Đó là sự đánh giá đúng lao động, công sức, ý thức trách nhiệm của mỗi người. Nhưng đừng có giấu diếm số tiền ngân sách khổng lồ chi ra cho hai dự kiện này. Cần công khai cho dân biết, dù có sự lãng phí đi chăng nữa. Những kẻ tham lam đã lợi dụng tình trạng che giấu ấy để vô đạo đức, tham nhũng.

Chính vậy mà có những kẻ cán bộ lãnh đạo cơ quan đơn vị đã táng tận lương tâm, ăn chặn từng giọt mồ hôi của họ, lại còn leo lẻo cãi, chối quanh chối quẩn, coi thiên hạ không ra gì.

Việc công an ngày 15.12.25 khởi tố tay hiệu trưởng và đồng bọn ở trường cao đẳng du lịch Hà Nội là sự nhanh lẹ, cần thiết, nhưng tôi nghĩ chưa đủ. Xin nhớ rằng, hai sự kiện A quốc gia nói trên có hàng trăm hàng nghìn đơn vị; hàng vạn hàng triệu người tham gia.

Sinh viên đã nghèo, chúng còn cố tình móc túi sinh viên nặn từng đồng, quả thật khốn nạn hết mức. Chẳng riêng sinh viên, lính, công nhân viên chức cũng vậy, đều nghèo khó.

Đây không chỉ đơn giản là tham tiền, ăn chặn, mà là tham nhũng, là tội ác.

Cần lôi tất cả những kẻ ăn bẩn, táng tận lương tâm ra để pháp luật trừng trị, nhân dân khinh bỉ.

Nguyễn Thông

Thế lực thù địch?

Ngôn ngữ luôn mang tính thời đại. Từ này sinh ra thì từ kia mất đi, như mọi vật chất, như con người vậy. Chả có gì muôn năm, mãi mãi sau sự tồn tại hữu hình.

Khoảng hai chục năm trở lại đây, trong ngôn ngữ Việt hằng ngày, cụm từ “thế lực thù địch” xuất hiện, ban đầu thưa thớt nhưng sau ngày càng nhiều, dày đặc, len vào mọi nơi, trong lời nói của quan chức, trên báo, trên tivi, đài phát thanh, trang tin điện tử, các cuộc hội họp, đội ngũ dư luận viên (còn có tên bò đỏ).

 
Dĩ nhiên thành ngữ này do chính quyền đẻ ra, sử dụng, được dùng nhiều nhất bởi cơ quan tuyên giáo, tuyên truyền. Nó có tần suất xuất hiện dày đặc nhất thời ông Nguyễn Phú Trọng cầm đầu, bởi hợp với nghề lý luận của ông. Có khi chính ông ấy là tác giả, hoặc là người đã hợp pháp hóa nó.

Trong mắt và suy nghĩ của quan chức, báo đài, bò đỏ, thì những người lên tiếng, phản biện, góp ý về đường lối, chính sách, góp ý về giới lãnh đạo đều là “thế lực thù địch”, phản động, chống đối. Giống như bác sĩ nhìn đâu cũng ra bệnh.

Ối giời, phim quốc doanh

Trước hết, bỉ nhân nhận "tội", những hôm rồi do ban ngày bận bịu bấn bíu việc nhà, mệt, nên tối mở tivi coi thư giãn chút, chứ không phải nghiện tivi như có bác nào đó luận tội, kết án.

Trúng ngay kênh đầu tiên, trúng luôn cái phim quốc doanh "Lằn ranh", mấy lần vậy.

Suốt mấy tập, túm lại là thế này:

Nội dung xoay quanh chuyện ở một tỉnh (cái tên tỉnh cũng bịa ra, ta quen gọi là hư cấu, cũng như bác Bảo Ninh hư cấu, chấp nhận được, dù cảm giác phim cứ giả giả thế nào ấy). Mà chẳng có gì to tát, chỉ xoay quanh việc cấp sổ hồng cho dân ở một chung cư, mà chủ đầu tư khu nhà này có những sai phạm. Sai phạm như vậy, Mường Thanh của ông Thản điếu cày có mà đầy.

Dân đấu tranh đòi sổ đỏ sổ hồng, chủ đầu tư thì né tránh, vậy thôi.

Nói thật, việc như vậy, chỉ cần cơ quan chức năng, cơ quan quản lý cấp quận huyện (hồi trước) vào cuộc, xắn tay giải quyết, xong cái rụp.

Đời không đẹp như mơ

- Dân xứ này rất quan tâm đến chính trị nhưng họ không hiểu rằng chính trị chỉ dành cho một nhóm rất ít người nắm quyền cai trị (được gọi là lãnh đạo) họ.

- Dân ta thích làm công tác tổ chức cán bộ; họ tiên đoán, sắp xếp ông nọ bà kia vào ghế này ghế khác, nhưng không hiểu rằng họ không có cái quyền ấy, có bàn cũng chỉ bàn tào lao cho vui thôi.

Nhiều người tặc lưỡi, thôi thì “so bó đũa chọn cột cờ” mà chẳng chịu nghĩ nếu chọn được cột cờ thì cột ấy cũng vẫn chỉ là đũa, thậm chí đũa dùng một lần rồi vứt.

- Một nước trải qua mấy cuộc chiến tranh liên tiếp trong vòng vài chục năm thì đội ngũ cựu chiến binh đương nhiên đông, nhiều. Đó là chưa kể cựu chiến binh của bên thua cuộc.

Cựu binh cuộc chiến đấu chống quân xâm lược Trung Quốc và chính cuộc chiến anh hùng này lại ít được quan tâm, thậm chí bị quên. Ai muốn biết cụ thể, xin đọc cuốn “Tiếng vọng đèo Khau Chỉa” của cựu chiến binh Nguyễn Thái Long, cực kỳ chân thực và cảm động. Đây mới chính là cuốn sách giá trị nhất giai đoạn 1975 - 2025 nhưng cái giải thưởng văn nghệ 50 năm vừa rồi đã cố tình loại nó.