Bài hát tặng bạn chủ nhật: Tình khúc chiều mưa

Hôm qua thứ bảy, hôm nay chủ nhật, trúng vào ngày giỗ tổ của dân Việt, nhà nước cho mọi người nghỉ bù nên ăn chơi thoải mái, vấn đề là có tiền để tung tẩy hay không thôi.

Bác nào ở nhà, chả đi đâu, nghe bài này cho mau hết vòng nhật nguyệt.

“Tình khúc chiều mưa”, theo tôi, là một trong những ca khúc hay nhất của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9. Thú thực lúc đầu tôi cũng chả biết mấy về ông. Đám Bắc kỳ di cư sau 75 chúng tôi không có vốn liếng bao nhiêu về văn nghệ miền Nam trước đó bởi có ai cho nghe đâu mà biết. Vào Sài Gòn, mới dần dà tìm hiểu Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Hoàng Thi Thơ, Phạm Đình Chương, Thái Thanh, Khánh Ly, Thanh Thúy, Lệ Thu, Duy Khánh, Miên Đức Thắng… và hiểu rằng có cả một nền văn nghệ, âm nhạc đầy bản sắc mà suốt bao năm, do chiến tranh, mình như kẻ điếc, đui mù.

Năm 1982, dành dụm tích cóp mãi đồng lương còm dạy học, tôi đánh liều mua chiếc máy cassette Sharp 2 băng stereo trên phố điện tử Hùng Vương (Q.5), quy ra vàng khoảng 6 chỉ, mà nhà đất hồi ấy chỉ cần vài cây là có chỗ chui ra chui vào. Ông anh cọc chèo khai trương đồ trân bảo ấy bằng việc tặng cho cuộn băng cassette thu giọng hát Kim Anh, trong đó có bài “Tình khúc chiều mưa” của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9. Tôi cứ thắc mắc, sao không phải Nguyễn Ánh mà lại còn đèo thêm 9 vào làm chi. Thắc mắc vậy thôi chứ cũng phải gần 2 chục năm sau mới có dịp tỏ tường, bởi chả cần hỏi ai, chỉ cần tra khảo ông Gu gồ là có câu giả nhời chính xác.

Từ bấy mê Nguyễn Ánh 9. Cái ấn tượng đầu tiên kỳ lạ lắm. Tự dưng có cảm giác không ai hát bài này hay bằng ca sĩ Kim Anh, dù là Khánh Ly, Lệ Thu, Elvis Phương… đi chăng nữa. Cũng như ta từng bồi hồi với ánh mắt đầu tiên mà người con gái thuở đó trao cho ta lúc đầu đời biết yêu, cứ theo mãi, theo mãi chả thể nào tắt được.

Giờ thì nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 đã xa cây đàn, bỏ lại 76 năm theo dấu chân loài người, nhưng ông còn nằm ngủ đó, ngày mai 18.4 mới chính thức lên đường. Cầu cho ông nhẹ bẫng bước chân xa cái cõi tạm này, và đâu đó ta lại vẳng nghe “Tình khúc chiều mưa” như một lời chia tay người hiền ấy.

Sài Gòn mấy hôm nay thật nóng. Nóng dữ dội. Cả thời tiết và lòng người. Tự dưng tôi thầm mong có những cơn mưa chiều để làm dịu lại. Và để mát mẻ tiễn Nguyễn Ánh 9 lên đường.

Nguyễn Thông

Bài hát tặng bạn chủ nhật: TIẾN VỀ HÀ NỘI

Nhạc sĩ Văn Cao viết bài này năm 1949, tức là cuộc kháng chiến chống Pháp mới diễn ra được 3 năm. Ai mà biết nó sẽ kéo dài thêm bao nhiêu tháng, bao nhiêu năm nữa, nhưng Văn Cao cũng như nhiều người vẫn tin rằng sẽ có ngày ca khúc khải hoàn. Lại được về Hà Nội, đi trên những con đường xưa cũ, gặp lại người thương. Cho nên, đừng vội khen rằng nhạc sĩ có cái nhìn sáng suốt, lãng mạn cách mạng, thấy được tương lai tươi sáng trong những ngày gian nan vất vả chết chóc. Lâu nay, các nhà lý luận văn nghệ của chế độ này thích phán xét, đánh giá theo công thức ấy. Còn theo tôi, chỉ đơn giản là, đi kháng chiến thì mong có ngày chiến thắng. Xa Hà Nội thì mong có ngày về.

Đây là một trong khá nhiều bài hát về Hà Nội thời ấy, tuy nhiên số phận chúng khác nhau. Khi nhà cai trị thích tác giả nào thì bài của những người đó được phổ biến, lưu hành bằng đủ mọi cách, ví dụ: Người Hà Nội của Nguyễn Đình Thi, Du kích sông Thao của Đỗ Nhuận, Sẽ về thủ đô của Huy Du... Nhưng những anh "có vấn đề", như Văn Cao (tham gia Nhân văn Giai phẩm), Lương Ngọc Trác (quá lãng mạn, không chịu phục vụ chính trị)... thì ca khúc của họ, dù hay đến mấy cũng bị xếp xó. Thế hệ chúng tôi trưởng thành những năm 60-70 hầu như không được hát những bài của Văn Cao thời kháng chiến 9 năm chứ nói gì những bài như Thiên thai, Buồn tàn thu hồi trước 1945; ngay cả những bài như Làng tôi, Ngày mùa cũng chả ai phổ biến, họa chăng chỉ biết mỗi bài Tiến quân ca (quốc ca).

Nói vậy để thấy rằng, một khi văn nghệ bị chính trị đè đầu cưỡi cổ thì nó hoặc trở thành thứ công cụ thô thiển, hoặc phải biến đi khỏi đời sống. Suốt bao nhiêu năm, một nền văn nghệ bị chính trị hóa đã đối xử bất công với bao nhiêu văn nghệ sĩ chân chính và giá trị nghệ thuật.

Nguyễn Thông

Bài hát tặng bạn chủ nhật: Em yêu đất mỏ quê em

    Tôi nghe bài hát này lúc mới hơn chục tuổi. Giờ thì nó già đến nỗi nhiều người không nhớ nữa, thậm chí cả những đứa trẻ ở vùng than mà tôi có dịp hỏi, chúng cũng bảo cháu không biết. Chả sao, mỗi tác phẩm văn nghệ sau khi hoàn thành nhiệm vụ, sẽ chết trong lòng bạn đọc, người nghe, người xem. Giờ có mấy ai nhắc đến kịch Lưu Quang Vũ đâu, ngoại trừ những khi người ta kỷ niệm tròn năm ngày mất của anh ấy. Bài hát cũng vậy.

    Bài hát “Em yêu đất mỏ quê em” được nhạc sĩ Bùi Đức Huyên viết năm 1963. Phải nói ngay rằng thời những năm 1960 ở miền Bắc, vùng mỏ than Quảng Ninh (hồi ấy gọi tắt là Hồng Quảng bởi gồm Hồng Gai, Quảng Yên, Cẩm Phả, Uông Bí…; lúc bấy giờ tên gọi Hạ Long chỉ dùng để nói về cái vịnh chứ không phải vùng đất) được người ta nhắc đến nhiều lắm. Bộ máy tuyên truyền đề cao ngành than, gọi than là vàng đen, thợ mỏ là những đứa con yêu của tổ quốc. Hầu như cả nền kinh tế trông chờ vào than, sản phẩm xuất khẩu chủ lực. Cái gì cũng phải nhập khẩu, từ nhúm bột mì, cái kim sợi chỉ, lâu lâu mới xuất được vài buồng chuối, mấy con lợn sữa, dăm quả cà chua sang Hồng Kông, Cuba, Liên Xô, Tiệp Khắc… Còn lại là nhờ than, cũng như bây giờ nhờ cậy vào dầu mỏ. Cộng sản đỏ sống nhờ vào than đen là vậy.

Bài hát tặng bạn vào chủ nhật: Cô Tú

Nghe bài hát, tôi bồi hồi nhớ những ngày xa ngái. Cái ngày xưa ấy, tôi còn bé tí, thày tôi bế ru cô con út, là em gái tôi bằng bài này. Khi ấy tôi chưa đi học nhưng nghe mãi nó ngấm vào đầu, còn nhớ đến giờ. Thấm thoắt đã hơn nửa thế kỷ, người thì về cát bụi, người thì già đi, chỉ có bài hát còn mãi đến giờ.

Những năm cuối thập niên 50 đầu 60 ấy, nơi nơi có phong trào bình dân học vụ nên bài hát Cô Tú (có từ hồi năm 1945) lại càng phổ biến. Không chỉ hát nó, người ta còn chế thêm lời cho cả ca khúc Hò kéo pháo của cụ nhạc sĩ Hoàng Vân rằng "Tờ i ti này, đến lớp ta học đi nào. Tờ i ti này, đến lớp ta học ta viết. Mắt kém, tay run, nhưng lời Bác khuyên thì ta cương quyết. Nhà neo, con mọn, học là xây dựng nước non nhà...". 

Buổi tối, khi công việc đồng áng đã vãn, cơm nước xong (thực ra thì ăn cơm từ chiều rồi, tối có gì ăn nấy cho xong, củ khoai lang, bát cơm nguội, cái bắp ngô chẳng hạn), thày tôi ở nhà bế con cho bu tôi theo các dì các bác ra nhà ủy ban học bình dân học vụ. Tôi hơn 5 tuổi, xách cái đèn chai lon ton lẽo đẽo theo bu ra lớp học, ngồi một chỗ coi các cụ học bài, có bà mím môi mím lợi mới viết xong một chữ. Hai thầy giáo dạy vỡ lòng là cụ Bạt và cụ Mông thật kiên nhẫn, tỉ mẩn chịu khó nhét từng chữ vào đầu đám học trò nông dân chỉ vốn quen với cày cuốc, ruộng đồng kia mà chả la mắng, khó chịu với ai bao giờ. Giờ nghĩ lại, nhớ lại thấy thương người xưa lắm.

Dù rất thuộc bài hát này, như một kỷ niệm khó quên thời thơ ấu, nhưng mãi về sau tôi mới biết nhạc sĩ sáng tác nó tên là Nguyễn Long Châu, và cũng chả biết ông có viết thêm bài nào nữa không. Người hát là ca sĩ nổi tiếng một thời, ca sĩ Ngọc Bảo, còn được dân gian phong tặng là tài tử Ngọc Bảo. Ông gần như là thế hệ đầu tiên của ca sĩ hát tân nhạc Việt Nam.

Chúc cả nhà ngày nghỉ, chủ nhật vui vẻ, an lành.

Nguyễn Thông 

 https://www.youtube.com/watch?v=hgCh7EX86-c&list=UUbp1FaSpDIdnmgG73ycDrPQ&index=8

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: NHỮNG NGÀY XƯA THÂN ÁI

Những năm 60 đầu 70 ở miền Bắc, nhạc vàng bị cấm tiệt. Nghe hoặc hát nhạc vàng phải lén lút, nếu bị phát hiện, nhẹ thì chịu phê bình, kiểm điểm, nặng thì có thể bị tịch thu “phương tiện nghe nhìn” truyền bá văn hóa đồi trụy. Các cán bộ, nhất là cán bộ đoàn nói với chúng tôi rằng nó làm mất sức chiến đấu của con người, là thứ văn hóa độc hại, độc hơn cả thuốc phiện, chớ có dính vào. Nghe vậy thì biết vậy.

Theo cách định nghĩa của nhà chức trách, nhạc vàng là thứ nhạc não nề, ủy mị, thương vay khóc mướn, sướt mướt buồn đau. Nhạc cách mạng, những bản anh hùng ca thời đại đang đầy ra kia, sao không nghe hằng ngày để bồi dưỡng tư tưởng, lập trường và tình cảm cách mạng, lại đi nghe mấy thứ nhạc vàng làm gì. Mà thực ra muốn nghe nhạc vàng cũng khó bởi hầu như hệ thống phát thanh truyền thanh của nhà nước chỉ phát những bài hát cách mạng, như Giải phóng Điện Biên, Qua miền Tây Bắc, Cùng anh tiến quân trên đường dài, Cô gái vót chông… chứ còn có gì nữa đâu mà nghe.

Cứ hiểu nôm na như các cán bộ giải thích thì nhạc vàng là những bài “yếu đuối” ra đời thời kháng chiến chống Pháp như Thiên thai, Suối mơ (Văn Cao), Cô láng giềng (Hoàng Quý), Dư âm (Nguyễn Văn Tý), Ngày trở về, Mời anh đến thăm quê tôi (Phạm Duy)… và nhừng bài hát ở miền Nam lúc hai miền còn chia cắt của các nhạc sĩ Phạm Đình Chương, Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Phạm Thế Mỹ…

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Hồi tưởng

Tôi tặng các bạn bài hát này, có ai đó sẽ nghĩ lão Thông chắc là mật vụ cho nhà nước hay sao ấy, hoặc ít ra lão cũng có chân trong tuyên giáo, là đồ hai mang, sọc dưa, phải cảnh giác. Mặn mà với công việc tuyên truyền cho cộng sản thế này, đích thị là dư luận viên có hạng rồi.

Quan điểm của tôi rằng, có những sản phẩm văn học nghệ thuật sinh ra trong một thời kỳ nhất định dù chịu ảnh hưởng của bộ máy cầm quyền, của thể chế chính trị xã hội đương thời nhưng nó vượt qua những ngăn trở, cách biệt về tư tưởng, thái độ chính trị, thời gian, lòng người... và sống mãnh liệt. Khi ấy, nó tồn tại như một giá trị nghệ thuật, giá trị cảm xúc chứ không phải tính này tính nọ (tính đảng, tính dân tộc...) mà chế độ quen áp đặt.

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: HÒ THẢ TRÂU

Người xưa có câu "Quân tử không nhắc lại chuyện cũ", thì vẫn biết vậy, bởi có ối chuyện cũ nếu nhắc lại chỉ tổ cãi nhau.

Nhưng mình không phải quân tử, vả lại có những chuyện cũ như thứ kỷ niệm về một thời đã qua, mỗi lần nhớ lại cứ cảm giác thế nào ấy, khó quên.

Lứa tuổi thiếu nhi những năm 60-70 ở miền Bắc hầu như đứa nào cũng nghe, cũng thuộc bài hát này, bài Hò thả trâu của nhạc sĩ Hoàng Vân. Ông viết những bài cho người lớn thì không cần nói nữa bởi quá tuyệt rồi, nhưng bài hát cho thiếu nhi cũng rất "khiếp", bài nào cũng khiến bọn trẻ con thuộc làu, chẳng hạn bài "Học giỏi chăm làm cháu ngoan bác Hồ" có đứa thuộc lúc chưa biết chữ, thế mới ghê.

Tên bài hát, Hò thả trâu, nhắc lại đây có thể nhiều người chưa nhớ ngay, nhưng nếu tôi trích dẫn ra câu "Ơ, ta nhất định sẽ thắng, quân thù nhất định thua" thì nhiều người sẽ à lên ngay.

Nhà thiếu nhi Hà Nội thời ấy có đội ca thiếu nhi rất tuyệt vời, nổi bật là những giọng ca như Kim Lan (lĩnh xướng bài Tiến lên đoàn viên, Nguyễn Bá Ngọc người thiếu niên dũng cảm...), Lương Long (lĩnh xướng bài này), bây giờ các em ấy đã thành bà thành ông cả rồi nhưng giọng ca thì như trẻ mãi.

Những ai sống ở nông thôn miền Bắc thập niên 60-70 nghe lại bài hát của mình nhé.

Chúc các anh chị, bạn bè ngày chủ nhật yên bình.
Nguyễn Thông 

http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/ho-tha-trau-4528.html?from=search

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Áo mùa đông

Hôm qua đọc bản tin thời tiết, thấy bảo đợt gió lạnh đầu mùa đã về các tỉnh Bắc Bộ, tự dưng gai gai người, dù mình đang... cởi trần bởi cái nóng Sài Gòn. Thế mới biết, nỗi nhớ mùa đông đã lặn vào tiềm thức suốt gần 4 chục năm rồi, khó mà dứt được.

Bài hát này của nhạc sĩ Đỗ Nhuận, vị Tổng thư ký đầu tiên của Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Ông Đỗ Nhuận viết Áo mùa đông năm 1948, chặng đường đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Bộ đội khi ấy rất thiếu thốn, rách rưới, mà mùa đông miền Bắc thì rét mướt, cơ hàn. Những người phụ nữ ở hậu phương đã đan áo gửi ra cho chồng cho con, cho anh, em, người yêu đang chiến đấu ngoài mặt trận. Mỗi tấm áo là cả tấm lòng thương yêu, chan chứa nỗi lòng. Nghe bài hát này, tôi chợt nhớ đến truyện Mùa hoa dẻ của nhà văn Văn Linh rất nổi tiếng những năm đầu thập niên 1960, có cô gái đan áo cho người yêu, đọc xúc động lắm.

Những bài hát thời chống Pháp thường có giai điệu tình cảm, nhẹ nhàng mà sâu lắng, rất dễ nghe.

Hai giọng hát bản này là Thương Huyền và Trần Thụ, những nghệ sĩ nổi tiếng một thời, cái thời mà ca sĩ chỉ để lại danh tiếng bằng giọng hát chứ không phải bằng bất cứ thứ gì khác.

Nhớ hồi tôi còn bé, khoảng hơn 10 tuổi, mấy bà chị họ tôi ở nội thành về quê sơ tán, chị Hải, chị Bê, bác Chi, chị Hòa... lúc rảnh rỗi lại lẩm nhẩm hát mấy bài xưa cũ, trong đó có bài này. Thế hệ của các chị ấy lãng mạn và thật đẹp.

Chúc cả nhà ngày chủ nhật tốt lành.
Nguyễn Thông
http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/ao-mua-dong-4636.html 

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: TÌNH EM BIỂN RỘNG SÔNG DÀI

Thú thực rằng, những bài hát ở miền Nam trước năm 1975 tôi ít biết. Phần lớn chút ít kiến thức có được tập trung vào Trịnh Công Sơn và Khánh Ly, còn lại thì rất lơ mơ. Nhưng nhạc miền Nam trước 75 đâu phải chỉ có vậy mà còn biết bao nhạc sĩ, ca sĩ đã chiếm chỗ trong lòng hàng chục triệu người, càng về sau tôi càng thấy mình ếch ngồi đáy giếng.

Bài hát "Tình em biển rộng sông dài" của nhạc sĩ Thông Đạt tôi rất thích bởi nó là khát vọng hòa bình cất lên từ trong bom đạn, máu lửa, mất mát đau thương. Nhiều lúc cứ lăn tăn tự hỏi, những giai điệu ngọt ngào ấm áp như thế này mà phải thua nhịp hào hùng "giải phóng miền Nam, chúng ta cùng quyết tiến bước; diệt đế quốc Mỹ, phá tan bè lũ bán nước" thì kể cũng đau lòng. Giá đừng có chuyện thua nhau. Điều rõ ràng là quốc gia đã thua cộng sản ở sự tuyên truyền. Bài kiểu này mà ở phe cộng sản là bị cấm tiệt bởi làm nhụt nhuệ khí ba quân.

Tôi chỉ thực sự nghe giọng hát Tuấn Vũ trong một lần về quê nghỉ hè. Năm 1986, ông em rể tôi Núi Trà Phương ở cùng bố mẹ vợ có cái cassette, kiếm đâu được băng Tuấn Vũ, nghe suốt ngày, thế rồi thấm dần. Hồi năm ngoái, nghe đâu Tuấn Vũ về Hà Nội hát, có những phụ nữ Hà thành chắc đã nghe Tuấn Vũ nhiều gấp mấy nghìn lần tôi nên lập thành hội mê Tuấn Vũ, bao cho ca sĩ ăn uống, chiều chuộng đi đây đi đó, chỉ cốt được nghe anh hát, âu cũng là thứ phần thưởng dành cho người có giọng hát ngọt ngào. Ai bảo Tuấn Vũ sến chứ tôi chả thấy sến tí nào.

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: HÀ TÂY QUÊ LỤA

Đã 7 năm tròn, xứ Đoài Hà Tây (Hà Đông-Sơn Tây) bị thủ đô nuốt mất, kể từ ngày 1.8.2008. Chả biết có ai còn nhớ những hình bóng cũ. 

Năm 1974, mình đi tập bắn trên Sài Sơn, Sơn Tây, cả bọn hành quân kéo nhau lội bộ từ Hà Nội lên chùa Thầy. Vừa qua cuộc chiến tranh phá hoại, hố bom còn rải rác đây đó, những ngôi nhà đổ, cuộc sống vất vả, nhưng phải nói phong cảnh quê hương xứ Đoài thật đẹp, nên thơ, chả trách nhà thơ Quang Dũng say đắm biết bao nhiêu. Ở nhà dân, nhận thấy người dân xứ Đoài hồn hậu, nói ngọng như quê Hải Phòng mình, chất phác đậm ân tình. Tất cả đã xa rồi.

Hồi bé, mình nghe các anh chị nói với nhau, nếu xếp giọng ca nam của miền Bắc lúc ấy thì Quốc Hương là nhất, là số 1, không ai địch nổi. Dường như thế, về sau mình nghĩ, có lẽ chỉ ca sĩ Trần Khánh là có thể tranh chấp ngôi thứ hàng đầu với ông. Hai người này, mình luôn ngưỡng mộ. Nghe giọng Quốc Hương ngọt ngào ấm áp trong bài hát này, hiểu rằng anh chị mình và mình đã không sai.

Nhạc sĩ Nhật Lai không phải người Hà Tây, ông dân bộ đội tập kết, quê gốc Phú Yên, nhưng với Hà Tây quê lụa, ông đã mặc nhiên trở thành đứa con xứ Đoài. Bài hát ra đời năm 1965, năm thành lập tỉnh Hà Tây. Nay chúng ta nghe lại sau đúng 50 năm, khi Hà Tây không còn nữa.

Chúc bạn bè ngày cuối tuần sinh sắc hơn những ngày thường.
Nguyễn Thông

https://www.youtube.com/watch?v=hJG27BxIe4k 

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: NGƯỜI CON GÁI SÔNG LA

Mọi người nghe hát hay không thì tùy, nhưng nên đọc những thông tin sau đây cho biết.

Hôm qua 8.8, tại Nghệ An khánh thành di tích Truông Bồn, một túi bom thời chiến tranh chống Mỹ. Tại đây, trên một diện tích cái xóm nhỏ chỉ 20 ha đã có hơn 1.200 bộ đội, TNXP hy sinh. Tôi sực nhớ xứ mình những đất thiêng như vậy nhiều lắm, mà ngã ba Đồng Lộc ở Hà Tĩnh là một điển hình. Không chỉ 11 cô gái TNXP mà cả ngàn bộ đội đã hy sinh nơi này, trong đó có người anh họ tôi là Ngô Duy Điệng con bà bá tôi (bà Điện) khi anh đang trên đường hành quân vào nam, qua đây, nay chưa tìm thấy mộ. Rất nhiều người lính đã hy sinh khi chưa tới chiến trường.

Nhạc sĩ đại tá Doãn Nho, một nhạc sĩ quân đội kỳ cựu, chính ông là tác giả bài quân ca Tiến bước dưới quân kỳ và nhiều ca khúc nổi tiếng khác, trong đó có bài Chiếc khăn piêu mà anh chàng Tùng Dương nhờ đó mà đoạt giải Bài hát yêu thích.

Lời bài hát Người con gái sông La được phổ theo bài thơ của nhà thơ Phương Thúy. Ít người biết chị là nhân vật khá đặc biệt, một nghệ sĩ đàn tam thập lục nổi tiếng, là con gái cưng của nhà phê bình Hoài Chân Nguyễn Đức Phiên (người viết Thi nhân VN chung với anh ruột là Hoài Thanh), vợ của nhà báo nhà văn Tuân Nguyễn. Tuân Nguyễn bị nhà nước vu cho xét lại chống đảng, đi tù năm 1968, chị đằng đẵng chờ chồng, chấp nhận cực khổ. Sau 1975, anh được thả, hai anh chị vào Sài Gòn sinh sống, anh đi bán báo dạo kiếm sống, bị xe máy tông và chết. Chị về Bắc, bị tâm thần, phải vào trại tâm thần - dưỡng lão Bắc Ninh sống nốt những năm cuối đời, gần như quên hết cả những vui buồn khổ đau đã chịu đựng trong kiếp trầm luân này.

Ca sĩ Tường Vy là giọng hát nổi tiếng những năm 60-80, được phong NSND. Tôi nhớ hồi còn bé nghe người lớn kể viên đại tá Coong Le (người đời quen gọi là tướng Coong Le) thuộc phái hữu bên Lào sang thăm VN, chính quyền Hà Nội tìm cách lôi kéo y vào phe Pathet Lào của Suphanuvong. Y được nghe Tường Vy hát, mê quá, đề nghị cụ Hồ làm mối cho y, cụ bảo tùy cô ấy. Tường Vy không chịu, bộ đội ta thiếu gì người tài giỏi, có ế đâu mà phải lấy gã Lào. Cong Le không lấy được người đẹp, y về bèn dẫn quân giã cho đám Suphanuvong những đòn chí tử. Ấy là tôi nghe kể vậy. Giờ chị Tường Vy còn sống, giá có thời gian hỏi han kỹ càng, chắc có bài báo hay.

Bài hát này, cũng như những chủ nhật trước, ai thích thì nghe. Còn những thông tin trên, tôi biếu không cho các vị thư giãn ngày cuối tuần. Xin chào, hẹn gặp lại (cứ y như đài truyền hình).

Nguyễn Thông

https://www.youtube.com/watch?v=KMYqE7RRVkQ 

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Em là con gái má Út Tịch

Với rất nhiều người, kể cả những người từng sống những năm 60-70 chứ không nói gì lớp trẻ bây giờ, có thể không biết bài hát này.

Nhạc sĩ Phan Nhân viết ca khúc "Em là con gái má Út Tịch" năm 1966, tức là khoảng sau đại hội anh hùng và chiến sĩ thi đua toàn miền Nam năm 1965, sau khi tác phầm truyện ký Người mẹ cầm súng của nhà văn Nguyễn Thi viết về chị Nguyễn Thị Út ra đời và gây tiếng vang (làm thành bộ ba tác phẩm: Người mẹ cầm súng, Sống như anh, Bất khuất) của văn học chiến tranh cách mạng. Chỉ những thứ này được tôn vinh thôi, chứ "yếu đuối" như thơ Quang Dũng, Hữu Loan, Việt Phương..., văn như của Phù Thăng, Hà Minh Tuân, Vũ Bão... là dẹp, dẹp hết. Thôi thì thời ấy nó thế, cũng chả nên trách làm gì. Thời đại sinh ra văn chương, nghệ thuật chứ không phải ngược lại, nhất là khi súng đẻ ra chính quyền.

Vì nó lạ, nên tôi muốn giới thiệu, muốn mọi người biết thêm chút về thứ văn nghệ của một thời. Trẻ con thời ấy tí tuổi đã là chiến sĩ, chứ không phải như mấy cậu ấm cô chiêu đi "Học kỳ quân đội" chơi là chính, ra vẻ lăn lộn từng trải bây giờ đâu. Hát là phải hát những bài dạng này, học theo gương là phải như những em bé trong bài này. Không thì cũng phải hằng ngày véo von "Trên đất nước anh hùng ngày ngày thêm những chiến công. Gương anh Nguyễn Bá Ngọc sáng soi rực rỡ núi sông", hoặc "Anh Kim Đồng ơi, tuy anh qua đời, gương anh sáng ngời, đội tôi cố noi"... Cứ hát xong, đủ 17 tuổi là đi thẳng ra trận, rất kinh.

Chả mấy ai nhớ nhạc sĩ Phan Nhân có bài hát đây. Ông vừa mất, tôi nhắc lại nó, như một nén hương để tưởng nhớ ông, một nhạc sĩ tài hoa.

Ca sĩ - cô bé hát cũng rất lạ, hầu như không mấy ai biết nữ diễn viên điện ảnh Như Quỳnh, từng nổi tiếng với vai cô Nết trong phim Đến hẹn lại lên, sau này được phong Nghệ sĩ nhân dân, lại từng hát trong đội Sơn ca và có giọng trong trẻo dễ thương đến vậy.

Thôi, nói thế đủ rồi, để thời gian cho bác nào thích thì nghe.
Chúc cả nhà ngày chủ nhật nhàn nhã, yên bình.
Xin cảm ơn nhà sưu tầm Daniel De Hanoi.
Nguyễn Thông
https://www.youtube.com/watch?v=U0vc3X-O-1c

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Học giỏi chăm làm cháu ngoan Bác Hồ

(Mục này của tôi, bạn nào không nghe clip nhạc thì cũng nên đọc qua, ở phần nội dung tôi muốn truyền tải một số kiến thức về giai đoạn lịch sử - xã hội liên quan đến bài hát. Đọc để biết có những thời gian chúng tôi đã sống như thế nào). Bài hát này, tôi xin phép dành cho những ai từng là thiếu niên những năm 60-70 ở miền Bắc. Hồi ấy, tuổi thơ gắn liền với những ngày vất vả buổi đầu dựng xây hòa bình ở miền Bắc, tiếp đó là những ngày chiến tranh ác liệt.

Mỗi đứa trẻ con như chúng tôi hầu hết như những tâm hồn thơ trẻ chứa trong cơ thể già nua khắc khổ gầy gò. Đời sống tinh thần chả có bao nhiêu ngoài tình gia đình, thầy trò, bè bạn. Sách vở hiếm, phim ảnh năm thì mười họa, rốt cục vui chơi vẫn chỉ dựa vào đội thiếu niên. Và sinh hoạt đội thời ấy, về bản chất, giống như đảng viên sinh hoạt chi bộ bây giờ, nội dung là yêu nước, căm thù giặc, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu kính bác Hồ. Chả thấy nhắc đến yêu thương bố mẹ, anh chị em ruột bao giờ, hình như người ta đã mặc nhiên đứa trẻ con nào cũng phải ngấm vào ống xương mạch máu tình yêu ấy nên không cần đưa vào nội dung sinh hoạt. May mà hồi đó không có vấn đề biển Đông, Hoàng Sa-Trường Sa, chứ nếu không lại suốt ngày suốt đêm trống dong cờ mở đi hô khẩu hiệu khắp đường làng ngõ xóm, bị biến thành cụ non hết chứ chả chơi.

Đây là một bài hát phổ biến những năm đó, của nhạc sĩ Hoàng Vân (trong clip người sưu tầm ghi nhầm là Phạm Tuyên), do đội Sơn Ca (Nhà thiếu nhi Hà Nội) trình bày. Bây giờ nghe có cảm giác kỳ kỳ nhưng những năm tuổi thơ xa lắc ấy, nó là một trong số ca khúc thiếu nhi phổ biến nhất.

Tôi vốn nặng lòng với quá khứ, thậm chí yếu đuối mỗi lần hồi tưởng chuyện xa xưa, nên khó dứt ra những kỷ niệm thế này. Ai nghe được thì cùng nghe, còn các bạn trẻ đừng trách người hoài cổ.

Chúc người thân, bạn bè ngày chủ nhật vui.
Nguyễn Thông 
https://www.youtube.com/watch?v=5Fs9dsWcHqU 

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Hai con chim xinh

Tuổi thơ dù khổ dù nghèo dù vất vả nhưng luôn là điều đáng nhớ. Đầy kỷ niệm dễ thương. Tuổi thơ tôi, và các bạn cùng lứa, đều như thế.

Bài hát này theo suốt tuổi thơ tôi, chị Ga phụ trách đội thiếu nhi thôn Trà Phương dạy cho chúng tôi, chỉ vài lần là thuộc. Sau chị lấy anh Cư anh họ tôi, hai anh chị chỉ kịp sống với nhau vài tháng thì anh lên đường vào Nam chiến đấu, chưa kịp có con. Anh hy sinh năm 70-71 gì đó, tôi xa quê lâu cũng chả biết chị có đi bước nữa không.

Nhạc sĩ Hoài Giang chuyên viết cho thiếu nhi, hồi những năm 60 do điều kiện phương tiện nghe ít ỏi, chủ yếu nhờ cái loa phát thanh nho nhỏ gắn trên tường nên tôi không biết ông còn có bài nào khác nữa. Nhưng đời người làm văn nghệ, chỉ cần một tác phẩm vậy thôi cũng đủ góp mặt với đời.

Đội Sơn Ca của Đài tiếng nói Việt Nam mà hát thì khỏi chê. Giọng lĩnh xướng là chị Kim Oanh, người sau này hát rất nhiều bài thành công, ví dụ Quảng Bình quê ta ơi, Đường chúng ta đi. Hồi trước tôi có viết một bài trên blog, kể hồi bé chỉ thích nghe Kim Oanh hát, bảo lớn lên thế nào cũng yêu chị Kim Oanh (lớn tuổi hơn tôi). Một người đọc được, mách với chị, chị (đã thành bà lão ngoài 70, sống ở phố Hàng Trống, Hà Nội) cười "hóa ra có những người thích mình thế cơ à". Người bạn kể lại với tôi như vậy. Cứ mong có dịp ghé phố Hàng Trống thăm giọng ca lừng lẫy một thời, mãi chưa thu xếp được.

Bản ghi âm này cực tốt, lại có những hình ảnh kèm theo cực kỳ xúc động, của nhà sưu tầm Zanhanoi (Nguyễn Văn Dân). Xin cảm ơn anh Dân.

Chúc cả nhà cuối tuần vui vẻ. Và nghe hai con chim hát vang cuối trời.
Nguyễn Thông

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Chế độ ta tươi đẹp

Lúc này, mọi người cần nghe bài hát ấy để ráng giữ niềm tin tươi sáng.
Sáng tác: Xuân Oanh
Trình bày: Tốp ca nữ đài Tiếng nói Việt Nam, lĩnh xướng: Kim Oanh.

Chúc bà con vui vẻ.

Xin cám ơn nhà sưu tầm Zanhanoi.

16.6.2013
Nguyễn Thông

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Bài ca bên cánh võng

Những năm đầu 70, các bài hát về Trường Sơn, về đường ra trận là giọng chủ đạo của âm nhạc cách mạng, với nhiều bài hay, hào hùng, xúc động. Bài ca bên cánh võng của nhạc sĩ Nguyên Nhung nằm trong số đó, nhưng tôi cảm thấy dường như nó có sự lắng sâu hơn.

Còn nhớ năm 1974 trường Đại học Tổng hợp Hà Nội tổ chức thi văn nghệ tại hội trường Mễ Trì, khoa Văn có tham gia một số tiết mục như tốp ca nữ Cô giáo bản Giàng (sáng tác của anh Đỗ Minh Tuấn- khóa 16, sau là nhà thơ, đạo diễn điện ảnh), đơn ca của anh Trịnh Hòa Bình (khóa 18, nay là PGS xã hội học) hát bài gì hay lắm (tôi quên mất), và đặc biệt anh Đăng Khoa (khóa 19) rất thành công với ca khúc Bài ca bên cánh võng. Phải nói dạo đó khoa Văn rất mạnh về văn nghệ, còn khoa Sử thì thể thao (bóng chuyền, bóng đá, bóng bàn). Hồi ấy, dân văn hay nhắc đến những biểu tượng khoa mình như Đỗ Minh Tuấn, Trần Nho Thìn, Hà Nam Tiến, Triệu Xuân Điến..., còn bên sử tôi nhớ có anh Nguyễn Quốc Trị còn gọi là Trị đen, một tay lắm tài, nhất là đá bóng. Với Đăng Khoa, còn nhớ y đẹp trai lắm, hát hay, công tác đoàn cực sôi nổi, hình như là lớp phó Văn K19, một tay trợ thủ đắc lực của anh Nguyễn Xuân Liễu bí thư đoàn khoa, người viết chữ đẹp nhất Hà Nội.

Hồi ông anh ruột tôi từ chiến trường về, món quà quý nhất mà tôi được nhận có lẽ là chiếc võng dù màu xanh đậm. Cái võng ấy đã theo anh Uy (anh tôi) khắp trong nam ngoài bắc, cả sang Lào. Cái võng đó, tôi dùng mãi đến đầu những năm 80 mới rách, bỏ đi cứ tiếc mãi. Bài hát này cũng xin tặng cho bác Uy để bác nhớ về những năm tháng Trường Sơn.

Bản nhạc mà các bạn nghe sau đây do ca sĩ Trần Chất, một giọng nam nổi tiếng trong số nhiều ca sĩ họ Trần thời bấy giờ, thể hiện.

Chúc mọi người vui vẻ, chủ nhật ắp niềm vui.

Xin cám ơn nhà sưu tầm Zanhanoi.

9.6.2013
Nguyễn Thông

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Ra ngõ mà trông (Ra ngó vào trông)

Những bài dân ca quan họ Bắc Ninh nhẽ ra phải được nghe từ những liền anh liền chị thì mới cảm hết sự độc đáo của làn điệu, ca từ dân dã; tình cảm, tâm sự ẩn kín trong những âm thanh. Nhưng cách thể hiện của những nghệ sĩ chuyên nghiệp cũng có nét hay nét đẹp riêng, đem chút bác học vào dân gian, vừa giản dị vừa sâu lắng. Dạo những năm 70 - 80, rất nhiều người yêu nhạc đã say mê nhiều làn điệu quan họ qua những giọng hát Thanh Huyền, Kiều Hưng, Thu Hiền...

Bài Ra ngõ mà trông (nếu theo bản gốc quan họ thì tên là Ra ngó vào trông (văn học dân gian thường có dị bản) dưới đây do nghệ sĩ ưu tú Kiều Hưng trình bày.

Xin cám ơn nhà sưu tầm Zanhanoi.

Chúc các bạn tìm thấy niềm vui ngày chủ nhật.

2.6.2013
Nguyễn Thông

Bản gốc quan họ:

Ra ngó ấy mấy trông ra ngó vào trông. Ố mấy ngày í i i ngày i. Ra ngó ấy mấy trông ra ngó vào trông. Bạn i thời tình chung ì không thấy i bạn í i ì song í ì i. Tình không ô tình là không thấy tình. Ù này sang, ù này sang sang ù a lưu sàng xê lưu cộng tình không. Ô ố tình là không thấy tình…
Xe rễ ấy mấy cây xe rễ một cây. Ấy mấy vào í i i rừng, xe rễ ấy mấy cây xe rễ một cây i. Muốn í cho tình chung ì đây với đấy í i ì song í ì i. Cùng nhau ô vầy cùng nhau sum vầy. Ù này sang, ù này sang sang ù a xê phàn xê lưu cộng tình thương. Ô ố vầy cùng nhau sum vầy…
Mắc phải ấy mấy tơ song con nhện vương. Ố mấy chuồn í i i chuồn, mắc phải ấy mấy tơ song con nhện vương. Đã í trót tình chung ì dan díu í i ì song í ì i. Thời thương ô cùng là thương nhau cùng. Ù này sang, ù này sang sang ù a xê phàn xê lưu cộng tình thương. Ô ố cùng thời thương nhau cùng….
Ra ngó ấy mấy trông ra ngó vào trông. Ố mấy ngày í i i ngày i, ra ngó ấy mấy trông ra ngó vào trông. Bạn i thời tình chung ì không thấy i bạn í i ì song í ì i. Tình không ô tình là không thấy tình. Ù này sang, ù này sang sang ù a xê phàn xê lưu cộng tình không. Ô… ố…tình… là… không… thấy… tình…

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Tiếng hát giữa rừng Pắc Bó

Hôm nay chủ nhật 19.5, trùng ngày sinh của cụ Hồ, xin tặng bạn bè và những người yêu mến nhạc cách mạng bài hát Tiếng hát giữa rừng Pắc Bó.

Ca khúc này được nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ viết năm 1959, nhịp vừa phải, mang điệu hát then của đồng bào dân tộc Tày. Ngay khi ra đời, bài hát đã được coi như một trong những tác phẩm hay nhất về chủ tịch Hồ Chí Minh, được nhiều thế hệ thời chống Mỹ ở miền Bắc lưu truyền, phổ biến. Lứa chúng tôi học sinh phổ thông những năm ấy hầu như đứa nào cũng thích cũng thuộc Tiếng hát giữa rừng Pắc Bó mặc dù lời khá dài, giai điệu khá kén giọng. Trên sóng phát thanh, theo tôi nhớ, từ khi bài hát ra đời có nhiều ca sĩ thể hiện thành công như Quốc Hương, Anh Đào, Thanh Vinh, Thanh Huyền, tốp ca đài Tiếng nói Việt Nam... Xin các bạn nghe lại bản do ca sĩ Thanh Huyền hát.

Chúc mọi người chủ nhật vui lành.

19.5.2013
Nguyễn Thông

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Tình ca Tây Nguyên

Mình bận quá, không đủ thời gian giới thiệu kỹ, mong được cảm thông.
Bài hát Tình ca Tây Nguyên của nhạc sĩ Hoàng Vân, do ca sĩ NSƯT Tiến Thành và tốp ca nữ đài Tiếng nói Việt Nam trình bày.
Xin cám ơn nhà sưu tầm Quốc Việt - QV75.

Chúc các bạn chủ nhật thoải mái, yêu đời.

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: Ngồi tựa mạn thuyền

Khi nghe nói người ta đã làm hồ sơ đề nghị UNESCO xét xếp hạng di sản văn hóa phi vật thể cho Dân ca quan họ, tôi thấy chẳng vui cũng chẳng buồn. Bởi lẽ ở cái xứ mình, người ta hơi bị quáng mắt với đủ thứ hoa hòe hoa sói, thích màu mè lòe loẹt quá rồi, bệnh hình thức thành căn mạn tính khó chữa rồi. Nhưng dửng dưng thế thì cũng không công bằng cho Quan họ. Trải biết bao đời, quan họ là một phần của đời sống người dân vùng Kinh bắc, vùng đồng bằng Bắc Bộ. Từ lâu tôi đã bỏ lòng cho quan họ, thầm thương trộm nhớ nó, từ hồi còn bé, lâu lâu lại được nghe vài bài phát qua làn sóng đài Tiếng nói Việt Nam, qua cái loa đơn sơ nho nhỏ như hộp mứt màu xanh treo trên tường. Cả nhà quý chiếc "đài" ấy lắm, nó là cổng thông tin mở ra cuộc sống ngoài lũy tre làng. Quan họ ngấm từ dạo đó. Thế mà hồi sơ tán ở chính vùng quan họ lại chẳng được nghe bao nhiêu, suốt ngày chỉ bom đạn ì ầm, nghe tiếng thở dài lo lắng buồn bã của người dân ven sông Cầu mong chiến tranh chấm dứt, chồng con được trở về.

Nhưng thôi, gác lại chuyện cũ, kể cả những kỷ niệm buồn, để nghe lại Ngồi tựa mạn thuyền, một trong những làn điệu, mà theo mình, hay nhất của quan họ Bắc Ninh.