Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: TÌNH EM BIỂN RỘNG SÔNG DÀI

Thú thực rằng, những bài hát ở miền Nam trước năm 1975 tôi ít biết. Phần lớn chút ít kiến thức có được tập trung vào Trịnh Công Sơn và Khánh Ly, còn lại thì rất lơ mơ. Nhưng nhạc miền Nam trước 75 đâu phải chỉ có vậy mà còn biết bao nhạc sĩ, ca sĩ đã chiếm chỗ trong lòng hàng chục triệu người, càng về sau tôi càng thấy mình ếch ngồi đáy giếng.

Bài hát "Tình em biển rộng sông dài" của nhạc sĩ Thông Đạt tôi rất thích bởi nó là khát vọng hòa bình cất lên từ trong bom đạn, máu lửa, mất mát đau thương. Nhiều lúc cứ lăn tăn tự hỏi, những giai điệu ngọt ngào ấm áp như thế này mà phải thua nhịp hào hùng "giải phóng miền Nam, chúng ta cùng quyết tiến bước; diệt đế quốc Mỹ, phá tan bè lũ bán nước" thì kể cũng đau lòng. Giá đừng có chuyện thua nhau. Điều rõ ràng là quốc gia đã thua cộng sản ở sự tuyên truyền. Bài kiểu này mà ở phe cộng sản là bị cấm tiệt bởi làm nhụt nhuệ khí ba quân.

Tôi chỉ thực sự nghe giọng hát Tuấn Vũ trong một lần về quê nghỉ hè. Năm 1986, ông em rể tôi Núi Trà Phương ở cùng bố mẹ vợ có cái cassette, kiếm đâu được băng Tuấn Vũ, nghe suốt ngày, thế rồi thấm dần. Hồi năm ngoái, nghe đâu Tuấn Vũ về Hà Nội hát, có những phụ nữ Hà thành chắc đã nghe Tuấn Vũ nhiều gấp mấy nghìn lần tôi nên lập thành hội mê Tuấn Vũ, bao cho ca sĩ ăn uống, chiều chuộng đi đây đi đó, chỉ cốt được nghe anh hát, âu cũng là thứ phần thưởng dành cho người có giọng hát ngọt ngào. Ai bảo Tuấn Vũ sến chứ tôi chả thấy sến tí nào.

Ngày rằm Vu lan, nhớ thày tôi

Mùa Vu lan, người ta thường nhớ thường nhắc đến mẹ, có lẽ theo cái tích xưa bên Ấn Độ, ông  Mục Kiền Liên báo hiếu để giải thoát cho mẹ khỏi sự đọa đày. Nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ dựa vào bài văn của thiền sư Thích Nhất Hạnh đã viết bài hát rất hay Bông hồng cài áo nói về cái tình của con đối với mẹ, thường được cất lên vào dịp này.

 

Tôi rất yêu kính mẹ tôi, cả đời mẹ tần tảo làm ruộng, buôn thúng bán bưng nuôi cả gia đình, nuôi các con khôn lớn. Càng về già, mẹ càng hồn hậu, đầy tình thương yêu. Khi mẹ mất, chúng tôi 4 chị em cảm thấy như sụp đổ bầu trời.

Nhưng hôm nay, rằm tháng 7, mùa Vu lan, tôi lại nhớ nhiều đến thày tôi.

Quê tôi, vùng ven biển đồng bằng Bắc Bộ, đất Hải Phòng, người ta quen gọi bố (cha) là thày. Thày với thầy đều là một, nhưng có lẽ để phân biệt với thầy giáo (gọi tắt là thầy) nên người dân quê tôi kêu bố bằng thày.

Thày tôi nếu giờ còn sống đã tròn 105 tuổi. Cụ thuộc thế hệ nho học nửa chừng. Đọc thông viết thạo cả chữ Hán và chữ Pháp nhưng chỉ làm ruộng. Biết rất nhiều, chỉ để truyền đạt cho các con. Làm ruộng trồng trọt rất giỏi, luôn là người đầu tiên khai mở cái mới ở vùng làng xã mình. Và là người cuối cùng chịu vào hợp tác xã bởi ngay từ đầu những năm 1960 thày tôi đã nhìn thấy những vô lý của mô hình nông nghiệp này. Những năm 60-70 hoàn cảnh gia đình rất khó khăn nhưng thày tôi bắt các con phải học cho bằng được, không phải để làm ông nọ bà kia, quan chức gì, mà chỉ vì thày bảo “nhân bất học, bất tri lý; ấu bất học, lão hà vi” (người mà không học thì không hiểu lẽ đời; còn nhỏ mà không học thì về già biết làm cái gì).

Sau bữa cơm tối, nghĩ những 3 điều

1.Quốc ca là thiêng liêng, là tài sản của dân tộc, quốc gia. Chính vì thế, muốn sửa một chữ, một âm, một lời cũng phải được đưa ra quốc hội bàn bạc, trao đổi (vì chính quốc hội thông qua quốc ca) và công khai cho toàn dân biết. Với quốc ca không thể tùy tiện xem như tác phẩm âm nhạc bình thường. Vậy mà tôi vừa coi cái cảnh lễ sơ duyệt mít tinh, diễu binh mừng quốc khánh có cả phó thủ tướng Vũ Đức Đam tham dự, ở tiết mục hát quốc ca, người ta tự động hát câu cuối thành "nước non Việt Nam ta tiến lên" trong khi nguyên văn là "nước non Việt Nam ta vững bền". Hết sức tùy tiện. Tôi đề nghị ông bà nào là cán bộ chức việc nhà nước, nhất là các anh A87 hay chiếu cố FB, blog của tôi phản ảnh ngay lên cấp có trách nhiệm vấn đề này. Đừng coi những vấn đề tầm quốc gia như chuyện làng xã, muốn nhí nhố thế nào cũng được.

2. Ngày 1.9 tới, dân chúng lại được ăn thêm món kênh truyền hình Nhân Dân của báo Nhân Dân, phát 24/24 mỗi ngày. Tất nhiên là ngân sách bao cấp hoàn toàn.
Lại sực nhớ hồi tháng 3, dư luận um lên về bản quy hoạch báo chí đã được thủ tướng phê duyệt, rằng sẽ tinh gọn hệ thống báo chí truyền thông, cho về vườn những tờ báo lá cải, tốn tiền thuế của dân, thấy bảo là sẽ rốt ráo thực hiện trong tháng 5. Giờ đã sắp sang tháng 9, mất hút con mẹ hàng lươn, chả thấy động tĩnh gì, chỉ thấy thêm râu ria này nọ. Đúng là không tin được, dù đó là chủ trương đúng, dù ở cấp nhà nước. Thế thì còn biết tin cái gì bây giờ.

3.  Nếu cái cậu Lê Trương Hải Hiếu 34 tuổi ấy không phải con ông đương kim bí thư thành phố Lê Thanh Hải thì chắc chả ai tò mò ý kiến ý cò. Theo tôi, nếu đương sự giỏi giang, đạo đức thì chả cứ chủ tịch quận, cho làm chủ tịch nước cũng được. Hồi xưa thời phong kiến, mới vài ba tuổi, bắt mũi chưa sạch, các cháu còn làm vua được cơ mà, mà thời này khác gì thời phong kiến, con ông cháu cha tập ấm công khai, vậy nên bà con dành thời gian lo việc... quốc tế đi, đừng lo quốc sự nữa.

26.8.2015
Nguyễn Thông

Ai bắn đại bác vào lịch sử dân tộc ?

Tôi không thể hiểu nổi, một người có học vị tiến sĩ, lại công tác ở Ban Tuyên giáo trung ương mà viết hồ đồ như thế này: "Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã đập tan xiềng xích nô lệ của thực dân Pháp trong gần một thế kỷ, lật nhào chế độ quân chủ hàng mấy nghìn năm và ách thống trị của phát xít Nhật, lập nên Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa – Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam châu Á" (TS Văn Thị Thanh Mai - Ban Tuyên giáo Trung ương). Đoạn trích này là câu mở đầu bài viết của tiến sĩ Mai đăng trên Vietnamnet hôm nay 18.8. (xem ở đây).

Trong lập luận cùn mòn như vậy, chúng ta có thể thấy đôi điều:

- Trước hết, đây là giọng cũ đã lặp đi lặp lại 2/3 thế kỷ, đầy dẫy trong sách báo tuyên truyền của chế độ này. Ví dụ xưa nay các vị ấy cứ nói cách mạng tháng Tám mở ra phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới, khởi đầu cuộc cách mạng chấm dứt chế độ thuộc địa, là nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á... Chả biết những điều đó có đúng không, nhưng so với các nước thuộc địa khác sau đó cũng được độc lập bằng phương pháp hòa bình thì cái giá máu xương mà xứ này phải trả quá nhiều.

-Một "chế độ quân chủ hàng mấy nghìn năm", xin hỏi trong đó có những triều đại từng đóng góp rất nhiều cho đất nước như Lý, Trần, Lê, Nguyễn (Tây Sơn) mà chính các ông bà ấy ca ngợi, có tội gì mà bà TS lôi ra đây "lật nhào". Tội cứu nước, giải phóng dân tộc, mở mang bờ cõi, khẳng định độc lập chủ quyền chăng? Lẽ ra trong trường hợp này, bà TS viết "lật nhào triều đại phong kiến đã phản dân hại nước" thì may ra còn chấp nhận được.

-Họ (tuyên giáo), ngay cả cả trung ương như bà TS này, chỉ là những con vẹt không hơn không kém. Khổ nỗi, bây giờ họ lại có quyền răn dạy, giáo dục dân.

Nguyễn Thông

Mấy cái mồm ?

Cứ theo sử chính thống và bộ máy tuyên truyền của chế độ này thì những cuộc khởi nghĩa của người nông dân vùng lên chống lại nhà nước phong kiến (như Nguyễn Hữu Cầu, Lía, Hoàng Công Chất, Lê Duy Mật...) đều được coi là phong trào phản kháng tích cực, thể hiện nguyện vọng chính đáng của nhân dân, góp phần làm lung lay chế độ cai trị tàn bạo, đáng được sử sách ca ngợi.

Nhưng cũng chính bộ máy tuyên truyền ấy lại coi những cuộc đấu tranh của nông dân thời bây giờ đòi ruộng đất, chống cướp đất, chống bọn cường hào mới ức hiếp là chống chế độ, là xấu xa, vi phạm pháp luật. Thậm chí có những người như cựu binh đặc công Trịnh Khải ở huyện Kim Bảng, Hà Nam đứng lên chống lại cường quyền còn bị bắt giam, tử hình, còn bị mấy ông nhà văn kiểu Nguyễn Quang Thiều viết truyện (chuyện làng Nhô), làm phim miệt thị, bóp méo. Ông Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng (Hải Phòng) con giun xéo lắm cũng quằn đứng lên bảo vệ ruộng đất và quyền lợi chính đáng thì bị chính quyền đàn áp, kết án, tù tội, bị cả bộ máy tuyên truyền xúm vào cả vú lấp miệng em.

Về bản chất, sự vùng dậy, dù thời nào cũng là vi phạm pháp luật đương thời, thế sao người thì được ca ngợi, kẻ bị lên án và lôi ra đoạn đầu đài. Cùng một cái mồm sao mà lươn lẹo thế.

Và mấy ông nhà văn nhà báo nữa, liệu có khi nào xấu hổ về những việc mình làm?

Nguyễn Thông

Thay Lênin bằng chim sẻ

NGUYỄN BÁ TÂN 

Lênin sinh ra ở nước Nga. Và nước Nga, chứ không phải nơi khác, đã quyết định thay (tên gọi ) Lênin bằng chim sẻ.

Chả là tại Moskva có trường đại học tổng hợp mang tên nhà khoa học lừng danh Lomonosov. Đây là một trong bảy tòa nhà có kiến trúc đỉnh tháp nhọn đặc trung của Moskva, trở thành công trình văn hóa rạng danh nước Nga. Công trình vĩ đại này xây dựng trong hơn 3 năm, khởi công năm 1949, khánh thành cuối quý 3/1953.

Khuôn viên trường đại học tổng hợp Lomonosov rộng 167 ha. Từ khi khánh thành, thời kỳ Liên Xô trị vì, ngôi trường danh giá này tọa lạc trên ngọn đồi mang tên Lênin. Đến khi Liên Xô sụp đổ, thay vào đó là nước Nga hiện thời, ngọn đồi Lênin được chính quyền kế tiếp đổi tên thành đồi Chim sẻ.

Ngọn đồi ấy, nơi tọa lạc của trường đại học Lomonosov lừng danh, đã có từ hàng ngàn năm trước khi Lênin chào đời. Chính thể Liên Xô, sản phẩm của học thuyết Mác - Lênin, gán ghép ngọn đồi ấy mang tên Lênin. Tuy nhiên, ngọn đồi chẳng bao giờ mất, chỉ có tên gọi Lênin chỉ tồn tại mấy chục năm, tương ứng với thời gian cầm cự của đảng cộng sản và CNXH tại nơi sinh ra Lênin.

Bài hát tặng bạn ngày chủ nhật: HÀ TÂY QUÊ LỤA

Đã 7 năm tròn, xứ Đoài Hà Tây (Hà Đông-Sơn Tây) bị thủ đô nuốt mất, kể từ ngày 1.8.2008. Chả biết có ai còn nhớ những hình bóng cũ. 

Năm 1974, mình đi tập bắn trên Sài Sơn, Sơn Tây, cả bọn hành quân kéo nhau lội bộ từ Hà Nội lên chùa Thầy. Vừa qua cuộc chiến tranh phá hoại, hố bom còn rải rác đây đó, những ngôi nhà đổ, cuộc sống vất vả, nhưng phải nói phong cảnh quê hương xứ Đoài thật đẹp, nên thơ, chả trách nhà thơ Quang Dũng say đắm biết bao nhiêu. Ở nhà dân, nhận thấy người dân xứ Đoài hồn hậu, nói ngọng như quê Hải Phòng mình, chất phác đậm ân tình. Tất cả đã xa rồi.

Hồi bé, mình nghe các anh chị nói với nhau, nếu xếp giọng ca nam của miền Bắc lúc ấy thì Quốc Hương là nhất, là số 1, không ai địch nổi. Dường như thế, về sau mình nghĩ, có lẽ chỉ ca sĩ Trần Khánh là có thể tranh chấp ngôi thứ hàng đầu với ông. Hai người này, mình luôn ngưỡng mộ. Nghe giọng Quốc Hương ngọt ngào ấm áp trong bài hát này, hiểu rằng anh chị mình và mình đã không sai.

Nhạc sĩ Nhật Lai không phải người Hà Tây, ông dân bộ đội tập kết, quê gốc Phú Yên, nhưng với Hà Tây quê lụa, ông đã mặc nhiên trở thành đứa con xứ Đoài. Bài hát ra đời năm 1965, năm thành lập tỉnh Hà Tây. Nay chúng ta nghe lại sau đúng 50 năm, khi Hà Tây không còn nữa.

Chúc bạn bè ngày cuối tuần sinh sắc hơn những ngày thường.
Nguyễn Thông

https://www.youtube.com/watch?v=hJG27BxIe4k