Nhân chuyện máy bay Tàu

Dân ta thời nay đã quen với việc đi lại bằng máy bay. Đủ kiểu bay, giá đắt giá rẻ đều có, nhiều tiền cưỡi hãng xịn, ít tiền xài hãng bụi. Có lần tôi tham rẻ (mà thực ra không rẻ) mua vé của hãng giá rẻ (ai cũng biết, nên không nói ra đâu), bị đủ sự bực mình, lẩm bẩm ông chỉ dại lần này thôi, về sau thì chừa.

 
Chuyến ấy khoang bay ồn ào như chợ vỡ, có cả gọi điện thoại cãi nhau chửi thề với người ở nhà (lúc chưa cất cánh). Một bác lôi hẳn chiếc điếu cày ra định bắn thuốc lào nhưng may tiếp viên phát hiện kịp (giờ vẫn không hiểu bác ấy tha khẩu bazoka lên bằng cách nào). Lại thằng cu 4 - 5 tuổi gì đó cứ nhảy cỡn sang ghế tôi, đạp vào bụng tôi, uống hộp sữa xong vứt toẹt vỏ sang, mẹ nó thì mải chơi game tỉnh bơ. Còn kiểu ngồi gác chân lên ghế trước thì nhiều vô thiên khênh...

Thời gian đầu có mấy hãng giá rẻ, dân sướng lắm. Thật ra có rẻ hơn so với hãng độc quyền nhà nước VNA (bà con đọc là việt nam e lai) nên giới bình dân xúm vào giá rẻ. Cứ rẻ là khoái, nhất là với người ít tiền. Ít tiền nhưng vẫn thích đi máy bay. VNA giá vé cao, chủ yếu cho mấy ông bà lãnh đạo, cán bộ đi công tác, được nhà nước, cơ quan đơn vị chi tiền vé, dẫu đắt mấy cũng phẩy tay chuyện nhỏ. Lạ ở chỗ vé thì đắt, bay luôn đầy khoang nhưng hãng này bai bải than lỗ, có năm quốc hội còn phải dành cả tiếng đồng hồ để bàn cách giải lỗ cho nó, chết cười.

Nguyễn Văn Thể và BOT trấn lột Cai Lậy

Hôm 13.11, báo chí nhà nước đồng loạt thông tin việc Ủy ban Kiểm tra T.Ư đề nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư kỷ luật Nguyễn Văn Thể.

Đương sự Thể nguyên là Bộ trưởng GTVT, đương chức Ủy viên Trung ương, Bí thư Đảng ủy khối các cơ quan trung ương. Thể là người thế nào, đã tai tiếng ra sao, dân biết rất rõ. Họ mỉa mai gọi Thể là "Thả cá trê, Thể cá tra", tức ăn rất khiếp, rất bẩn. Vậy mà chả hiểu sao, Thể lại được ông Nguyễn Phú Trọng "thuyên chuyển cán bộ", cất nhắc sang cầm đầu đảng ủy khối trung ương, bất chấp dư luận. Nay thì ông Tô Lâm ra tay, con người Thể mới bị phơi bày một cách chính thống chứ không phải chỉ những bàn ra tán vào nơi thông tấn xã vỉa hè.

Nhân vụ Thể sắp tới bị xử lý kỷ luật, tôi sực nhớ năm nảo năm nao, hồi tháng 9.2017 từng có ít dòng về Thể. Nó là thế này:

Đường cao tốc

Tôi muốn nói về tuyến đường sắt bắc nam mà chính quyền đang tính. Họ đã quyết rồi, có cản cũng chả được. Nhiều khi những điều họ làm, đúng hoặc sai phải vài chục năm sau mới được xác nhận, chứ lúc làm thì luôn luôn đúng.

 
Cải cách ruộng đất, chống nhân văn giai phẩm, xét lại chống đảng, cơ chế bao cấp, hợp tác xã, ngăn sông cấm chợ, diệt tư sản..., nhiều lắm, là những ví dụ. Khi họ thực hiện, ai cãi, ai phản đối sẽ bị đi tù, nhẹ thì mất chức, sa thải.

Tôi xa quê đã gần nửa thế kỷ, cách quê gần 2 nghìn cây số, nên hằng mong sự đi lại xuyên Việt dễ dàng, thông thoáng, vừa túi tiền người nghèo, bình dân. Mong đợi suốt mấy chục năm cái ước mơ nhỏ nhoi bình dị ấy thành hiện thực nhưng tới nay vẫn chỉ là mơ, bởi họ quyết không làm. Nhớ những lần chen nhau trong mớ dây thép gai bùng nhùng ở cảng Chùa Vẽ, trong dòng người ngơ ngác vô tận, tuyệt vọng, lo âu tại ga Hà Nội, ở bến xe ô tô, những toa tàu chật cứng, hoặc cảnh lê la trên boong tàu thủy Thống Nhất giữa biển khơi nhưng nóng chảy mỡ... mà rùng mình. Sao làm dân một nước độc lập thống nhất mà khổ thế không biết.

Xóa bài chơi lại

Ngành đăng kiểm phương tiện giao thông (xe cộ, tàu thuyền) lúc này đang thế nào, hầu như ai cũng biết. Giờ nó mới "vô tình" bị lộ thôi, chứ thực ra "tổ con tò vò" nát bét lâu rồi, cũng như vụ tiếp viên hàng không xách ma túy vừa bị bắt vậy.

Xứ này, không cái gì không hỏng, kể cả nguyên thủ quốc gia. Vấn đề là hỏng vào lúc nào, che giấu được bao lâu.

Thấy người ta đang loay hoay chữa cháy, chắp tạm bợ, vá víu cái áo đăng kiểm mục nát, rách rưới, lão hàng xóm nhà tôi vốn rất thẳng tính và tục tĩu, cười bảo có vá được cái con đầu buồi.

Tôi hỏi vậy thì làm sao, lão chém tay dứt khoát, xóa đi, làm lại. Là sao? Là, cách duy nhất là giải tán toàn bộ hệ thống bộ máy đăng kiểm từ trên xuống dưới, phế bỏ tất cả bọn cũ, nhất là bọn cán bộ đảng viên ủy iếc, bởi cầm chắc chúng hỏng tất, dính tất, to ăn to, nhỏ ăn nhỏ. Làm mới lại hoàn toàn. Đồng thời với việc ấy, là bắt toàn bộ bọn lãnh đạo đăng kiểm, bắt ói tiền làm luật, bóc lột của dân ra.

Lão chốt lại, mà xứ này đâu chỉ bọn đăng kiểm cần bị giải tán. Thế mới chán.

Nguyễn Thông

Mồm nói hay bằng giời cũng không giá trị bằng một mẩu thực tế

Tôi phải xé rào đặt đặt cái tít dài thòng như trên để chuyển lên ông thủ tướng thứ mà ông ấy chưa biết, hoặc cố tình không biết.

Theo báo chí rào trước đón sau, thăm dò phản ứng dư luận, thì từ ngày mai 25.9, đám lợi ích nhóm, nói thẳng ra là bọn tham nhũng móc túi dân có bảo kê, lại tiếp tục chắn đường thu tiền mãi lộ tại trạm BOT Cai Lậy. Chúng nói rằng điều này đã được Bộ GTVT thông qua, được đích thân thủ tướng chấp nhận, duyệt, đồng ý.

BOT Cai Lậy vô lý, tai tiếng thế nào từ năm 2017 đến nay, xét thấy không cần nhắc nữa. Nếu cứ đúng như Bộ GTVT cãi chày cãi cối, ngụy biện bao biện, thì nhẽ ra nó phải được tổ chức thu phí trở lại từ lâu rồi, chứ đâu chịu cảnh "ngọn cờ ngơ ngác trống canh trễ tràng", án binh bất động hơn 5 năm qua. Bọn tham tiền, thích móc túi dân đời nào lại chê tiền, họa có mà chạch đẻ ngọn đa.

Dẹp BOT đểu

Đó là cách duy nhất để bảo vệ quyền lợi và đem lại sự công bằng cho người dân đang hằng ngày nộp tiền vào ngân sách.

Đó cũng là biện pháp tử tế duy nhất để nhà nước chứng minh những lời họ nói ‘vì dân” là thực lòng chứ không phải nói một đằng làm một nẻo.

Hôm 6.6 vừa rồi (cách nay 3 ngày), ông Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể đăng đàn trước quốc hội để báo cáo về những hoạt động của ngành, tình trạng giao thông vận tải trên cả nước. Tất nhiên, như mọi lần, mọi nơi, mọi người trong những vụ việc tương tự ở xứ ta, ông ta vẫn áp dụng công thức báo cáo “đã đạt thế này, đã đạt thế kia, tuy nhiên…”, nghe mãi phát nhàm. Chả biết quốc hội có thích nghe tự khen tự sướng không, chứ dân ngán hơn cơm nếp nát. Tôi để ý thấy, qua coi tivi và đọc báo, ông ta vẫn muốn bảo vệ những cái BOT trấn lột đầy tai tiếng, chẳng hạn gợi ý nhà nước bỏ tiền mua lại đám của nợ đó. Thưa ông thượng thư lục lộ, tiền do dân đóng thuế chứ không phải vỏ hến nhé. Cứ đùa.

Bảo vệ BOT trấn lột, rõ ràng bộ lục lộ vẫn tìm cách móc túi dân, mà đầu têu đầu trò là ông Nguyễn Văn Thể. Hôm nay 9.6 ông ta phải trả lời chất vấn trước quốc hội, liệu có ông bà nghị nào dám chất vấn điều sau đây.

Đường sắt và bộ giao thông

Ở xứ ta lúc nào cũng có chuyện nóng sốt để buôn. Ngay cả khi dịch chưa dứt hẳn, người chết mỗi ngày còn lên tới cả trăm, chuyện dịch trở thành câu cửa miệng, thì đã lòi ra chuyện khác. Chuyện ngành đường sắt “ngoại giao hàng thải” của Nhật. Chính phủ ngoại giao vắc xin được thì nhà hỏa xa cũng có quyền ngoại giao rác, thực chất đều là đi xin chứ ngoại giao ngoại giếc quái gì. Các bố cứ thích nói chữ cho văn vẻ màu mè che giấu thực chất.

Thoạt tiên phải công nhận hàng Nhật cực tốt. Nếu nước nào trên thế giới cũng làm ăn, phát triển được như nước Nhật thì quả đất này thành thiên đường lâu rồi. Họ cũng đi qua cuộc chiến tranh tàn khốc, bị tàn phá khủng khiếp, là nước duy nhất bị bom nguyên tử, nhưng chỉ thời gian ngắn hơn 2 chục năm họ vươn lên nhóm hàng đầu thế giới. Nhân loại phải ngả mũ cúi đầu kính phục người Nhật. Hàng Nhật, từ chiếc tàu thủy khổng lồ hiện đại cho tới gói mì ăn liền đều được xem như thứ tiêu chuẩn siêu hạng trên thế giới. Người ta có thể nghi ngờ chất lượng đồ của nước này nước khác chứ với đồ Nhật không có giây phút để lăn tăn.

Đường sắt cho ĐBSCL

Thời Pháp cai trị, người Pháp đã có công mở đường sắt xuyên Việt. Dù người cộng sản bảo rằng nó (Pháp) chả tốt đẹp gì, chỉ cốt để vận chuyển tài nguyên khai thác thuộc địa và vũ khí đàn áp phong trào cách mạng) nhưng rõ ràng lợi ích xã hội dân sinh cực kỳ to lớn. Đường sắt ấy đã kéo dài đến Đà Lạt (cao nguyên), vào tận Mỹ Tho (Nam Bộ) và còn có thể dài hơn nữa nếu...

Sau năm 1955, bởi lý do chiến tranh và sự cạnh tranh của xe đò, chính quyền Sài Gòn đã dẹp, ngưng sử dụng 2 tuyến đường sắt đó, thật đáng tiếc. Tuy nhiên, họ vẫn có ý thức để lại đường ray chứ không bóc đi. Năm 1977, tôi vẫn đi dọc đường ray chạy từ ga Sài Gòn tới ngang chợ An Đông quận 5 (chỗ tôi ở), thầm nghĩ nếu chính quyền mới mà tái sử dụng tuyến hỏa xa này thì thật tuyệt vời.

Cả một vùng Nam Bộ mênh mông trù phú, đòn bẩy kinh tế như thế mà không mở đường sắt nối đến để phục vụ giao thương, đi lại, thuận tiện cho đời sống hằng ngày, quả thật tôi không hiểu nổi chính quyền này suốt mấy chục năm họ làm cái gì. Bạn cứ tưởng tượng nếu có tuyến đường sắt nối đến thủ phủ ĐBSCL là Cần Thơ (đi qua TP.Tân An - Long An, TP.Mỹ Tho - Tiền Giang, TP.Vĩnh Long - tỉnh Vĩnh Long), từ đó dùng ô tô, tàu thủy, ghe xuồng đi tiếp tới những tỉnh khác thì giá cả chi phí vận chuyển, đi lại sẽ rẻ biết bao nhiêu, thuận tiện biết bao nhiêu, nhanh hơn hẳn ô tô, tiết kiệm rất nhiều thời gian, dân sẽ vui sướng như thế nào.

Có một chữ G

Ông thủ tướng Phúc hay nói chữ, thôi thì cũng được đi, nhất là đang có trào lưu sính chữ trong giới cầm quyền. Nói theo cách của bọn trẻ bây giờ là "đu trend".

Hôm 13.3 ổng về miền Tây Nam Bộ, khu vực ĐBSCL, khuyên nơi đây phải chú trọng đổ tiền (lâu nay bà con ta cứ quen nói "đầu tư" mà ít ai hiểu đầu tư nghĩ là gì. Đầu là bỏ vào, ném vào, tư là tiền bạc, của cải vật chất; đầu tư là đổ tiền vào việc gì đó) vào 8G của vùng này.

Cũng là cách chơi chữ, nhưng ông Phúc đã không thấu đáo. Ông nói tới những G giao thông, giáo dục... cứ cho là phù hợp đi (chứ thực ra nơi đâu mà chẳng cần mấy G ấy), nhưng G giang (sông rạch) thì quá gượng ép, còn G già (dân số già) thì quá vớ vẩn. Không biết cái đứa thư ký, trợ lý đầu đất nào lại mách cho ổng thứ tào lao như thế. Nếu tự ổng nghĩ ra thì cần phải coi lại cái đầu.

Nhưng có một G mà ông Phúc đã không nhắc tới, đã sai lầm nghiêm trọng, bởi nó là giá trị quyết định của ĐBSCL. Tôi nói một cách nghiêm túc chứ không phải như lão bạn tôi đùa rằng thiếu 1 G là gái. Mấy chục năm nay, ĐBSCL bị bỏ rơi, một vùng đất giàu có trù phú trở nên hoang tàn, dân chúng tha hương, những cô gái nông dân tỏa đi khắp nước, ra cả nước ngoài để "mưu sinh". Đành là thực tế có G ấy, tuy nhiên chưa phải lúc bàn tới, mà thứ G cần nhắc ngay, bổ khuyết ngay, là Gạo.

Vén hỏa mù, tìm thủ phạm

Bây giờ thấy quan chức, báo chí lẫn dư luận xã hội cứ bàn qua bàn lại, đổ tới đổ lui trách nhiệm và cái sai của các đối tượng: nhà nước, chủ xe công nghệ Grab, người chạy xe Grab. Sư nói sư phải, vãi nói vãi hay, chẳng biết đường nào mà lần.

Nhưng có điều rõ nhất, dễ thấy nhất thì không ai bàn: người dân sử dụng dịch vụ vận chuyển bị thiệt, bị móc túi; phải trả thêm tiền cho cùng chuyến xe, cùng chặng đường so với trước. Nói túm lại, chỉ có người tiêu dùng - dân chúng, là thiệt. Cách gì cũng thiệt quyền lợi khi dính với nhà nước. Thế mà quan phụ mẫu luôn kêu gào 4.0, ưu tiên phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, hạ giá thành, vì dân cho dân...

Thay thảm đỏ bằng bàn chông

Mấy quan lớn làm chính sách cho nhà nước, kể cả mấy ông bà chuyên về thuế, nên nhớ rằng giữa công ty taxi truyền thống và các doanh nghiệp chuyên kinh doanh dịch vụ vận tải, với xe công nghệ 4.0 khác nhau nhiều lắm. Đừng lấy lý do công bằng để cào bằng, để áp thuế như nhau, trong đó có thuế giá trị gia tăng (còn có tên tây là VAT) và thuế thu nhập.

Xe công nghệ dù được tổ chức và quản lý bởi các nhà đầu tư (nước ngoài) nhưng thực chất là sự tham gia theo kiểu "nhà nước và nhân dân cùng làm", huy động được các nguồn lực kinh tế-xã hội chưa được khai thác, góp phần làm giảm sự căng thẳng về vận tải, và quan trọng nhất là tạo công ăn việc làm, đem lại thu nhập cho người nghèo, người thất nghiệp, người thu nhập thấp, các sinh viên học sinh đang đi học muốn tự kiếm tiền trang trải chi phí, gánh đỡ một phần vất vả cho cha mẹ. Grab hay các hãng xe công nghệ khác mấy năm nay đã làm được cái việc mà nhà nước làm quá kém, đã tạo công ăn việc làm và thu nhập cho những người bị nhà nước bỏ rơi.

Hãng xe công nghệ, nhất là những người lao động của nó, chính là thứ đối tượng chính sách cần được ưu tiên, cần có sự phân biệt chứ đừng cào bằng. Nếu họ đã có công ăn việc làm ổn định như tài xế xe khách, xe đò, taxi của những công ty lớn thì họ chả chạy xe công nghệ làm gì cho sinh kế phập phù. Cứ lấy ngay ví dụ cụ thể, đánh vào túi, móc túi những đứa sinh viên tranh thủ chạy xe ôm công nghệ để có tiền trả học phí thì quả thật chính phủ ác lắm, ác vô cùng.

Sự nghiệp móc túi dân liệu có đời đời bền vững?

Từ hôm qua, 5.12 tây, các hãng xe công nghệ mà thời gian vừa rồi dân chúng rất ủng hộ và ưa thích (chỉ có chính phủ là không ưa thôi) đã buộc phải tăng giá, tức tiền phí sử dụng dịch vụ của họ. Đối tượng được nhắm đến là dân chúng, là người nghèo và cận nghèo (bởi nếu nhà khá giả thì đã có xe riêng, cán bộ thì đã có xe công của nhà nước), hay nói theo cách ngày xưa thì đó là bần nông và trung nông lớp dưới. Tức là móc túi dân, trấn lột người nghèo.

 
Đừng vội trút sự phẫn nộ lên các hãng xe công nghệ. Họ hoàn toàn không hề muốn làm vậy. Thậm chí họ còn có ý ngược lại, định ngày càng giảm giá tới mức có thể chấp nhận để 3 bên cùng có lợi: nhà đầu tư có lời, nhà nước thu được thuế, và quan trọng nhất là người dân được giảm chi phí dịch vụ khi đời sống còn nhiều khó khăn, đồng tiền kiếm ra ngày càng khó. Xã hội hạnh phúc không phải là thứ gì xa vời, lý luận suông chung chung, mà là đời sống dân chúng được dễ thở.

Thế thì sao lại tăng giá, lại công khai móc túi dân? Hãng công nghệ buộc phải làm thế bởi nhà nước, chính quyền bắt họ phải tăng. Nghị định 126/2020 của chính phủ ấn định tới ngày 5.12 phải móc túi dân, đố hãng nào dám chống. Làm ăn ở xứ này, không ngoan ngoãn trước nhà cai trị, chỉ còn nước bán xới đi ăn mày.

Thèm một con đường

Tôi chưa lãng mạn tới mức ẩn dụ như người ta “đường cách mạng”, “đường lên hạnh phúc rộng thênh thênh”, “đường hạnh phúc gian nan lắm khúc”, “nào bên nhau cầm tay, ta lên đường hạnh phúc”… Cũng chả phải đường theo kiểu đường lối chính trị chính em. Tôi chỉ nói về đường đi trên mặt đất, cho vùng đồng bằng Nam Bộ.

Báo chí dư luận đang eo sèo về dự án đường sắt trị giá 100.000 tỉ đồng nối từ Lào Cai xuống Hà Nội và bò ra tận biển Hải Phòng. Từ Lào Cai ngược về phía bắc, nối tới đâu thì ai cũng biết. Có người bảo đó là nhánh rễ của “Vành đai và Con đường” dù xứ này mặt thì tuyên bố không ủng hộ nhưng lòng ngấm ngầm thực thi. Tôi kệ, chỉ biết đổ vào đó một trăm nghìn tỉ thì quá khiếp. Cũng chả khác gì từng đổ biết bao nhiêu nghìn tỉ vào cái con rắn bê tông loằng ngoằng Cát Linh - Hà Đông mà chưa biết sẽ thu lại được gì.

Nói tới hai con đường trên, sực nhớ một anh em với nó là tuyến đường sắt chạy tuốt từ Yên Viên (Hà Nội) tới thành phố Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh). Ném vào đây cả núi tiền. Đường xe lửa này được mở cách nay 17 năm, mỗi ngày chạy 1 chuyến khứ hồi, chuyến nào đông nhất được chục khách, còn bình thường chỉ có một vài khách, chủ yếu là hai bà buôn rau từ Bắc Ninh về Hạ Long. Duy trì cho nó hoạt động cũng cả núi tiền nữa. Đủ cả nhà ga, lái tàu, người bán vé, người phục vụ, kiểm tu, gác cửa, bảo dưỡng, xăng dầu… hằng ngày chỉ phục vụ hai bà bán rau. Ai cũng thấy, dân thấy, chính phủ thấy nhưng cứ kệ, cùng lắm thì bảo để phục vụ mục đích an ninh quốc phòng là xong. Như cái sân gôn Tân Sơn Nhất phục vụ an ninh quốc phòng, thế là tắt đài, kể cả đài Nguyễn Thiện Nhân.

Hàng mã chính hiệu

Nói thật, nhìn cái công trình thế kỷ đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông ở thủ đô, thấy nó chả khác gì thứ đồ chơi làm kiểu thủ công vụng về, đồ hàng mã. Từ con đường cong queo, nhấp nhô như núi đồi và thảo nguyên của Aimatov, tới toa tàu xộc xệch ọp ẹp, tới nhà ga nhếch nhác xấu xí... sao mà nản thế.

Bọn Tàu làm đường sắt rất tốt, nhưng chỉ tốt cho nó, chứ ở đây là làm cho kẻ thù trước mắt và lâu dài, chả tội gì nó làm tử tế.

Rồi sẽ còn nhiều thứ cần phải khui ra ở đại công trình này, nào thời gian kéo dài, nào đội vốn, nào nhà thầu, nào bao che nhau, nào đụng phong thủy, yểm huyệt, nào tiêu chuẩn an toàn, v.v..

Chỉ có những kẻ chán đời, không muốn tốn thời gian chạy ra cầu Nhật Tân hoặc cầu Bãi Cháy thì mới leo lên thứ hàng mã này. Đảm bảo tử bất cập ngáp, không cần cấp cứu.

Quốc hội cứ ngồi đó mà bàn, mà nghe cu Thể nói láo, rồi cả 500 ông bà mở to mắt xem liệu có ai dám đi lại, sử dụng cái thứ hàng mã này khi nó chính thức đi vào hoạt động (mà chắc cũng còn lâu).

Chú nhà báo nào tò mò, tôi mách cứ tìm hiểu chuyện bọn Tàu cộng với lý do thi công đường sắt này đã đóng cọc trấn yểm, bịt huyệt đạo quốc gia ở Thăng Long cũng ối chuyện hay đới.

Nguyễn Thông

BOT thực dân

Hồi nhỏ tôi được nghe câu chuyện này, người nhớn nói với nhau. Chuyện rằng Toàn quyền Pháp Paul Doumer cho xây cầu bắc qua sông Cái (tức sông Hồng, sông Thao), đoạn chảy qua Hà Nội, nối Hà thành với các tỉnh phía đông (Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng). Cầu xây xong năm 1902, cũng là lúc ngài Paul hết nhiệm kỳ trở về Pháp. Chính quyền bảo hộ lấy tên ông đặt cho cây cầu, gọi là cầu Paul Doumer. Dân gian thì gọi là cầu sông Cái, còn sau này chính quyền mới đổi là cầu Long Biên.

Đây được coi là công trình trọng điểm bậc nhất lúc bấy giờ. Hồi những năm 60, tôi còn nhớ trong sách tập đọc có bài thơ về nó, rằng "Hà Nội có cầu Long Biên/Vừa dài vừa rộng bắc qua sông Hồng/Tàu xe đi lại thong dong/Bộ hành tấp nập gánh gồng ngược xuôi". Nói gì thì nói, công trình của thực dân nhưng phục vụ quốc kế dân sinh, cho người dân chứ không phải chỉ để "phục vụ cho bọn thực dân khai thác thuộc địa" như sử của nhà nước lâu nay quy kết.

A, nói dở chuyện ông toàn quyền. Thấy bảo rằng, cầu xây xong, có nhiều quan chức cả tây lẫn ta khuyên ông Paul lập 2 cái trạm ở đầu cầu để thu tiền qua lại, bù đắp số tiền đã bỏ ra, ông Paul liền bảo, các thầy chỉ nghĩ chuyện bóp nặn dân. Cầu xây bằng ngân sách thuộc địa, do chính dân xứ này đóng góp, giờ lại đòi người ta nộp nữa, sao các thầy bất nhân thế.

Từ bấy giờ đi, không ai nhắc tới việc lập trạm "thu giá" cầu sông Cái nữa.

Những người kể cho tôi nghe chuyện này giờ đã khuất núi cả rồi.

Nguyễn Thông

Lại nói về BOT

Để giải quyết dứt điểm sự lằng nhằng về BOT giao thông, chỉ cần:

-Nhà nước phải dứt khoát định vị: Làm đường nào thì thu trên đường đó. Tuyệt đối không ỡm ờ nhập nhèm chuyện cho nhà đầu tư bỏ vài đồng tiền "sửa chữa, nâng cấp" đường cũ rồi đặt trạm trên đường cũ thu cho cả hai nơi, cũ và mới (thực ra đây là thứ mưu mẹo, mưu ma chước quỷ, cố tình lừa dân, lừa dư luận).

-Nhà đầu tư khi bỏ tiền ra phải hỏi kỹ sẽ được thu ở đâu. Đừng cố ý tham lam, đặt sai vị trí trạm, sau này bị dân phản đối, thất thu, đóng cửa (như trạm BOT trấn lột Cai Lậy hiện thời) có kêu la cũng chẳng ai thương. Biết sai từ đầu vẫn nhắm mắt lao vào, tự chuốc họa vào thân, kêu rêu nỗi gì.

-Dân chúng cần xác định, đã chấp nhận đi trên đường mới mở do nhà đầu tư ngoài quốc doanh bỏ tiền làm, để được nhanh hơn, tiện hơn... thì phí cao bao nhiêu cũng phải chịu. Đó là kinh tế thị trường. Nhưng với những trạm BOT đặt sai, kiên quyết không trả một xu, không chấp nhận cái sai, không dung túng sự bóc lột.

-Năm 2019 mà chính phủ không giải quyết được vụ BOT cho tử tế thì đừng hy vọng nguyệt quế nguyệt kiếc, lòng tin lòng tiếc gì.

Nguyễn Thông

BOT giả và nợ thật

Các vị lãnh đạo và báo chí của xứ ta luôn nhắc nhở dân chúng rằng BOT là một chủ trương đúng đắn của đảng và nhà nước nhằm tận dụng, thu hút mọi nguồn lực tham gia vào phát triển kinh tế đất nước.

Đúng, chứ có ai bảo sai đâu. Nói đến BOT là nói tới những nhà đầu tư ngoài quốc doanh, họ bỏ vốn liếng, tiền bạc của họ ra làm các dự án hạ tầng, nhất là giao thông, để nhà nước có thể dùng ngân sách công vào việc khác, nên họ được quyền thu phí đối với người sử dụng. 

Nhưng ngân sách (tiền thuế do dân đóng góp, do doanh nghiệp nộp, tiền bán tài nguyên, vốn vay ODA sau này sẽ do dân trả...) mà dùng để thực hiện những dự án hạ tầng (đường sá, cầu cống, bến cảng) thì đó là vấn đề nhà nước đem tiền của dân phục vụ nhân dân, kiến thiết đất nước, phát triển kinh tế-xã hội. Không phải là BOT, thì không được thu phí, dù có là làm hẳn con đường mới tinh.

Ít ai lưu ý rằng, con đường cao tốc đầu tiên ở miền Nam, cao tốc Sài Gòn - Trung Lương được thực hiện từ vốn vay ODA, trị giá gần 10.000 tỉ đồng, sau này dân phải trả, các thế hệ con cháu dân phải trả. Bộ GTVT là chủ đầu tư dự án này, và họ đã biến nó thành BOT, thu phí bằng cách bán quyền thu phí cho công ty tư nhân.

Người dân sử dụng cao tốc Sài Gòn - Trung Lương ngoài phải chịu nộp phí thì còn phải gánh món nợ ODA và trả cho tới khi xong thì thôi.

Cái gì cũng đổ vào đầu dân, thế mới tài.

Nguyễn Thông

Xứ này làm kinh tế

Tôi vừa đọc cái tin, rằng xe buýt ở Sài Gòn bị lỗ nặng. Mỗi năm lỗ hàng trăm tỉ đồng. Chủ các tuyến xe buýt kêu như vạc dù đã được bù lỗ phần nào. 

Tôi không nắm rõ ở Hà Nội thì thế nào, nghe nói có khá hơn, đông người đi hơn, chứ ở Sài Gòn thì chính mắt tôi nhìn thấy hằng ngày, nhất là các tuyến xe buýt 45, 91 chạy về bến xe quận 8. Tạo hóa gây chi cuộc hí trường, ngó những chuyến xe buýt lèo tèo vài khách, thậm chí cứ nhong nhong chạy không, thật cám cảnh.

Nhu cầu đi lại của người dân rất lớn, nhưng phần lớn không đi xe buýt. Có nhiều lý do, sẽ phân tích sau trong một bài khác.

Mỗi chiếc xe buýt kềnh càng chạy trống không hoặc ít khách, không chỉ tốn công tốn sức con người, tốn xăng dầu, mà còn chiếm rất nhiều diện tích đường. Những nhà quản lý kinh tế xứ này cóc cần biết điều đó, với họ, cứ có xe buýt chạy trên đường là hoàn thành nhiệm vụ rồi. Thậm chí có hồi các nhà sản xuất muốn được quảng cáo trên xe buýt, nhưng chính quyền vẫn nhất quyết không cho, bảo rằng xe là xe, đó không phải chỗ để quảng cáo. Thật hết biết.

Đường sá xứ ta chật chội, nhu cầu dân chúng đi lại rất linh hoạt, rất cao, cần có loại hình phương tiện chuyên chở phù hợp. Tôi cho rằng không thứ xe vận chuyển công cộng nào hợp hơn loại xe chục chỗ trở lại. Như xe lam Lambretta, xe khách nhỏ Daihatsu của miền Nam hồi trước năm 1975, hoặc như xe tuk tuk bên Thái Lan. Chạy như mắc cửi. Nhanh, thuận tiện, tới đâu xuống cũng được, không phải chờ đợi lâu. Vé rẻ, hợp túi tiền bình dân. Không chiếm đường. Phù hợp đô thị. V.v..

Nhưng các nhà cai trị cứ muốn tiến lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, phải to như xe buýt, thế mới xứng đáng. Họ thẳng tay dẹp bỏ xe lam bởi đó là tàn dư của "ngụy". Họ làm kinh tế theo kiểu thích thì làm, còn hay dở thế nào mặc kệ. Sống chết mặc bay, tiền thày bỏ túi.

Xe buýt lỗ chỏng gọng. Vậy thì tại sao không rà soát lại, tuyến nào vẫn đông khách, đáp ứng được nhu cầu đi lại của đông đảo người dân thì duy trì; tuyến nào thưa thớt, lèo tèo, vắng khách, xe chạy không thì cần tổ chức lại. Hoặc bỏ, hoặc thay thế bằng xe phù hợp. Thế mà là tư duy kinh tế.

Cho những cái đầu ỷ lại vạch đường đi lên chủ nghĩa cộng sản, chắc đích cũng sắp tới nơi rồi, chỉ có điều đó là cộng sản nguyên thủy mà thôi.

Sao mà thương nhớ cái xe lam tôi từng đi trên đường phố Sài Gòn đầu năm 1977 đến thế.

Nguyễn Thông

Kiện

Sáng 24.9.2018, tòa án ở Sài Gòn xử vụ taxi Vinasun kiện "taxi" Grab. Lý do: Grab gây thiệt hại cho Vinasun và các đồng bọn cùng sử dụng phương thức dao lam.

Giữa tuần vừa rồi, tôi có việc ra sân bay Tân Sơn Nhất. Hồi chưa có Grab, từ nhà ở H.Bình Chánh nếu diện taxi phải mất cỡ 250.000 đồng chạy loằng ngoằng, xe ôm cũng đòi tới 120.000 đồng. Giờ, gọi Grab, nếu xe ôm chỉ hết 56.000, xe ô tô 4 chỗ cũng thông báo chỉ hết 87.000, cho thêm bao nhiêu là tùy mình. 

Lâu nay taxi truyền thống một mình một chợ, muốn chém bao nhiêu thì chém, khách ngửa cổ ra chịu. Bọn taxi hiệp thương với nhau thỉnh thoảng tăng giá, ra cái vẻ tuân theo quy luật kinh tế thị trường. Thói độc quyền đã móc thủng túi dân.

Cứ tưởng vững như bàn thạch, lại được nhà nước "bảo kê" thì sẽ lột hết từng xu của dân, ai ngờ thời thế đổi thay, Grab, Uber vào, quân bóc lột hết thời, người dân thực sự thoát khỏi lưỡi lam cứa cổ. 

Đã không biết phục thiện, đổi thay phương thức làm ăn, kìm giảm thói tham lam, nay lại còn giở thói ăn vạ la làng, hở các quân bóc lột kia. Còn đợi người dân lôi tuột ném xuống hố chôn cho vĩnh viễn chừa lòng tham vô độ hay sao.

Tôi cứ nghe mấy ông chính phủ kêu gào cách mạng 4 chấm 0, mà tôi chắc rằng các bố ấy phần lớn chả hiểu nó là thứ mô tê gì, thì xin đưa ngay ví dụ đây: thứ công nghệ hiện đại nào phục vụ cho dân, thuận tiện, chi phí rẻ, làm hài lòng dân nhất, thì đó là 4 chấm 0 đấy.

Taxi truyền thống cần dẹp cái trò kiện cáo nhố nhăng đi, đừng đợi đến lúc khách hàng xóa tên trong bộ nhớ của họ.

Tòa nhà nước mà xử thua cho Grab thì đừng bao giờ nói "vì dân" và 4 chấm 0 nữa.

(Tái phím: Đi Grab, chưa đi đã biết ngay hết bao nhiêu tiền, các chú muốn chạy loằng ngoằng thế nào mặc lòng; có quên món đồ cũng không cần phải hỏi tổng đài tổng điếc chờ xác minh, nói chung rất sướng củ tỉ).

Nguyễn Thông

Mất chủ quyền 1 ngày đâu có ăn nhằm gì?

Đảng và nhà nước (lần đầu tôi đòi hỏi 2 "vị" này) phải xử nghiêm khắc đám từ nhỏ tới lớn: Ban quản lý dự án đường sắt trên cao, Tổng công ty Đường sắt, Bộ Giao thông vận tải, và tay bộ trưởng Thể, về tội để cho Trung Quốc lộng hành, coi chủ quyền đất nước không ra gì.

Bọn nhà thầu Trung Quốc (đừng có ai nói với tôi là cần phải biết ơn nó, đừng bảo rằng nó đã sang làm vất vả cho ta mà lại còn vô ơn chửi nó, xin nhớ: nó đã cố tình dây dưa kéo dài, đã gây đội vốn từ hơn 500 triệu USD thành gần 1 tỉ đô, vả lại nó không làm không công, tiền trả cho nó cả núi chứ giúp giếc gì) đã không thèm giấu diếm, công bố trước 2 ngày chuyện sẽ tự cho người lên đi thử, mạng xã hội cũng phê phán rất ồn ào từ trước đó sự tự tung tự tác của nhà thầu, tuy nhiên cuối cùng chúng vẫn thực hiện trót lọt, vẫn cười vào mũi chính quyền xứ này, vậy nếu không phải sự làm ngơ, vô trách nhiệm, hoặc "tiếp tay cho giặc" của phía VN thì là cái gì?

Nay Bộ GTVT lại còn nỏ mồm chống chế, giải thích loằng ngoằng, nào là nhà thầu họp công đoàn, tiện thể cho người nhà đi thử, nào là vé chỉ có giá trị trong 1 ngày, nào là đã yêu cầu chấm dứt ngay vi phạm, không để thế lọ thế chai... 

Đèo mẹ chúng nó chứ, "vé chỉ có giá trị trong 1 ngày", mất chủ quyền 1 ngày đâu có ăn nhằm gì với chúng nó. Chúng muốn mất luôn cơ.

Hãy cách chức ngay tay Thể và đám tàn hại đất nước, không thì đảng và nhà nước cũng tự xử luôn đi.

Đúng là xứ này lắm chuyện cười ra nước mắt.

Nguyễn Thông