Một cuộc đi xa

Chiều 6.9, chỗ nhà tôi mưa rả rích. Sài Gòn cũng như Huế vậy thôi, chiều mưa buồn lắm. Mới hơn 2 giờ, chuông reo, tiếng chuông sao có vẻ buồn. Chú em Như Thảo, phóng viên báo Thanh Niên sốt sắng báo, anh ơi, anh Đoàn Xuân Hải mất rồi, cách nay nửa tiếng. Rồi liên tục, hết người này người khác, tinh dững bạn bè, đồng nghiệp cũ nhắn tin, gọi điện, chỉ cái nội dung buồn ấy.

Lặng người. Cách nay vài tháng, ba anh em còn ngồi với nhau ở khu “ẩm thực đặc biệt”, một con hẻm đường Cống Quỳnh, trước trụ sở cũ báo Thanh Niên. Anh Nguyễn Khắc Nhượng bậc đàn anh cười bảo bữa nay ba ta đàn đúm chúc mừng Đoàn Xuân Hải từ cõi chết thắng lợi trở về. Ba anh em cụng ly cười he he. Vậy mà lúc này Hải đã mau mắn chọn một chiều mưa Sài Gòn ra đi cho mát.

Suốt gần tháng qua, tôi bận tối mắt tối mũi với cái bàn phím lạch tạch. Chả là nhận biên tập cho cuốn sách vài trăm trang, mà người nhờ vả, tin cậy đâu có phải ai xa lạ, là Lê Anh Đủ, bạn của cả tôi và Hải. Hồi mấy anh em còn cùng tòng sự chung ở báo Thanh Niên (mình và Hải lính cũ, Đủ từ Tuổi Trẻ sang, làm chung với Hữu Phú), trên 2 căn phòng bé tí tuốt lầu 5, í ới sang chơi với nhau, trà lá lúc thư nhàn, Hải gọi Đủ là đu đủ, Đủ kêu Hải là anh đường dây nóng. Mỗi ngày với những niềm vui nho nhỏ làm nhẹ bớt bao bận bịu lo âu trong cuộc mưu sinh vất vả. Đêm qua, sách đã xong, meo (mail) trả Đủ, mới có thì giờ biên mấy dòng về Hải.

Diệp Đức Minh người hiền

Trận dịch Vũ Hán tai ác lần này đã cướp đi của chúng ta biết bao người thân thiết. Có thể mới hôm qua hôm kia, tuần này tuần trước còn nói chuyện với nhau qua điện thoại, dòm nhau qua viber, zalo, thậm chí còn cười khi khí, chúc nhau an lành, cứng cỏi chống chọi vượt qua thằng dịch khốn khiếp, nhưng chỉ sau đó đã là hung tin, kẻ còn người mất. Tôi nhận thứ tin dữ kiểu vậy khi sáng nay các bạn cơ quan cũ báo Diệp Đức Minh vừa mất, sớm nay 1.9.

Có thể nhiều người không biết Diệp Đức Minh là ai. Cũng phải thôi, ngay cả bây giờ bất chợt túm chặt tay ai nào đó hỏi tên chủ tịch nước là gì, đảm bảo nhiều công dân ú ớ. Họ rành rẽ giống lúa, con tôm con cá, trái ổi trái xoài, chứ ai làm chủ tịch, làm tổng bí thư cũng thế thôi, biết chả để làm gì. Huống hồ Minh chỉ là người bình thường.

Tuy nhiên, giới làm báo, và nhất là những tay thợ ảnh, chụp ảnh, nhiếp ảnh, nhà báo ảnh, gọi nôm na dễ thương bằng phó nháy, thì Minh là cái tên, hình ảnh quen thuộc, nổi tiếng đằng khác. Với đám làm báo làm ảnh vài chục năm qua, tên tuổi Diệp Đức Minh không xa lạ gì.

Thời cơ không muốn

Báo Thanh Niên (nơi tôi từng tòng sự 20 năm) sáng nay 22.8 ra thông báo sẽ tự đình bản báo in 3 tuần, tới sau ngày 15.9 mới xem xét khả năng quay trở lại.

Các bạn tôi ở đó đã cố hết sức rồi, cực chẳng đã mới phải chọn cách ấy. Nghĩ rất thương. In ra không được đem đi bán (phát hành), không có người mua, dẫu tiền núi cũng cạn. Tự chủ tài chính, tự hạch toán để nuôi mình, đã đứng vững được khá lâu, nay gặp cơn đại dịch mới ra nông nỗi này.

Đó là tin buồn cho bản báo, nhưng cũng nói lên thực trạng của báo chí trong đại dịch. Đây cũng là kết quả tất yếu của báo chí quốc doanh bao năm nay vừa phải ép mình thông tin theo định hướng, vừa không cạnh tranh nổi mạng xã hội, giờ thêm dịch như nhát búa đóng cái đinh cuối vào hòm sự nghiệp để tiễn đưa. Tôi nói báo chí nói chung chứ không phải riêng Thanh Niên.

Có lẽ dịch (kéo dài không biết bao giờ mới chấm dứt, cuộc sống mới quay lại "bình thường mới") là điều kiện bắt buộc và cơ hội để nhà cai trị nhìn nhận, xử lý lại nhiều vấn đề cho phù hợp với đời sống luôn thay đổi.

Nỗi buồn của Thịnh

Thịnh là Nguyễn Thế Thịnh, bạn tôi, cùng nhiều năm gắn bó ở báo Thanh Niên.

Tờ báo mang tên tre trẻ này là bản báo duy nhất trong hàng mấy trăm tờ báo có 2 tòa soạn, một tại đầu não thủ đô Hà Nội, một tại Sài Gòn. Báo Thanh Niên cũng là tờ báo “cơ quan trung ương” duy nhất đặt tòa soạn chính ở Sài Gòn. Ngoài ra, khu vực nào quan trọng trên cả nước cũng được bắt chặt án ngữ ở đó một văn phòng đại diện, đố tin tức nào thoát khỏi sự kiểm soát chặt chẽ của nó. Trong các tư lệnh vùng (văn phòng đại diện), tôi quý và phục nhất Nguyễn Thế Thịnh.

Hơn nhau tí ti tuổi, tôi đậm hơn Thịnh 2 năm, chỉ là lính bền vững, Thịnh hơn tôi chức quyền và tài năng, nhưng chúng tôi bình đẳng, trọng nhau, thân thiết. Mỗi lần họp cuối năm, hoặc trong năm y vào họp thường kỳ, có khi chỉ gặp chớp nhoáng, nói với nhau dăm ba điều, thế là thỏa, không cần phải nhậu nhẹt, nâng ly chén chú chén anh. Lão Nguyễn Việt Chiến mỗi lần từ Hà Nội du nam cũng thế, hai thằng ngồi một buổi ở hành lang buôn mỏi miệng rồi bắt tay nhau chia tay mà tình vẫn đậm đà.

Thịnh giỏi, tài hoa. Tôi từng nhiều lần bảo với các bạn cùng cơ quan, ở báo mình, ngòi bút phóng sự - ký sự của Thế Thịnh là số 1, nếu y số 2 thì những người khác số 3, 4… Bằng chứng, y có rất nhiều giải báo chí, văn học, cả giải trung ương (hội nhà báo, hội nhà văn) cỡ toàn quốc, lẫn giải tỉnh, giải ngành, giải cơ quan... Nếu mỗi giải được xác nhận bằng một chiếc huân chương, y đeo sẽ giống như tướng lĩnh bên Triều Tiên, có khi còn hơn, phải gắn tận gấu quần. Bài nào đọc cũng hay, cũng thích.

Nhớ "những người muôn năm cũ" ở báo Thanh Niên

    Hôm nay 3.1.2016, Báo Thanh Niên tròn tuổi 30.

    30 năm tuổi, với một tờ báo cũng chưa phải là nhiều, nhưng với một đời làm báo thì là khoảng thời gian đáng kể, thậm chí gói ghém trong đó cả cuộc đời người này người khác. 30 năm biết mấy vui buồn, kỷ niệm, gắn bó với nhau.

    Tôi bỏ nghề dạy học thâm niên gần 20 năm và đầu quân về Báo Thanh Niên năm 1996. Về báo như một sự tình cờ và từ cái khởi điểm ấy thấm thoắt đã 20 năm gắn bó với thương hiệu nức tiếng này. Và điều để lại trong tôi nhiều lắm, nhất là những gương mặt, những con người, đầy chất Thanh Niên.

    Trong những ngày này, báo tràn ngập niềm vui, tôi vẫn bâng khuâng nhớ những bạn bè, anh chị đã cùng mình đi trên con đường sôi động ấy. Người còn sống, người đã khuất. Có những người rời báo, rời ta làm cuộc đi xa mãi mãi nhưng dường như còn quanh quất đâu đây. Tôi “ăn cơm mới, nói chuyện cũ” nhắc đến một số trong những con người đó, chả phải là ôn nghèo kể khổ gì, đơn giản chỉ bởi là kỷ niệm khó quên.

    Như đã nói, tôi lính mới tò te về báo khi tờ báo đã hơn 10 tuổi. Thập niên đầu vất vả gian nan thế nào, tôi không được chứng kiến, chỉ nghe kể lại. Nghĩ mình thật may. Nhà 248 Cống Quỳnh bấy giờ xập xệ cũ kỹ lắm, chỉ nửa căn biệt thự chật chội. Cả tòa soạn chỉ hơn 3 chục người. Vài người khá giả có xe máy, còn lại diện xe đạp tuốt. Vài vị ăn ngủ ngay tòa soạn, “tối đâu là nhà, ngã đâu là giường”, cơm bụi vỉa hè Cống Quỳnh, đánh vật với sự nghiệp chữ nghĩa, thông tin. Ban đầu, tôi hơi thất vọng, tưởng làm báo oai như thế nào, nhưng “ra đi là sự đã liều, mưa mai chẳng quản nắng chiều cũng cam”, thầm nhủ ráng thêm chút nữa xem sao.

Những chuyện ít người biết về Nguyễn Công Khế (phần 3)

Huỳnh Tấn Mẫm, Nguyễn Công Khế và Tuần tin Thanh Niên

HOÀNG HẢI VÂN (nhà báo)

Những kẻ giấu mặt tung lên mạng những “bằng chứng” vu cho anh Khế “đuổi Huỳnh Tấn Mẫm ra khỏi nghề báo, cướp ghế Tổng Biên tập Báo Thanh Niên”. Việc bẻ cong sự thật khiến cho nhiều người kính trọng anh Huỳnh Tấn Mẫm nhưng không hiểu chuyện đặt vấn đề về tư cách Nguyễn Công Khế.

Câu chuyện về mối quan hệ giữa hai người sáng lập ra Tuần tin Thanh Niên trong những ngày tháng sơ sinh của tờ báo đã ngót nghét 30 năm rồi, nay không còn mấy người biết thực hư. Hầu hết những người làm báo Thanh Niên bây giờ cũng không hiểu thực chất câu chuyện. Nhưng tôi thì biết và còn nhớ rõ.

Hồi đó tôi chưa về báo Thanh Niên, nhưng tôi là Ủy viên Ủy ban Trung Ương Hội liên hiệp Thanh Niên Việt Nam, tất cả các cuộc họp của Trung Ương Hội bàn về Tuần tin Thanh Niên tôi đều tham dự. Tôi biết những chuyện công khai chính thức và cả những chuyện nhạy cảm bên lề.

Cho đến bây giờ, dù điều gì xảy ra thì tôi trước sau đều kính trọng anh Huỳnh Tấn Mẫm. Phải nói anh Mẫm là người có công đầu khai sinh ra tờ báo, không có anh, không có sự quyết tâm đi hết cửa này cửa khác của anh thì Thanh Niên không thể ra đời. Nhưng bảo rằng anh Mẫm lập ra tờ Tuần tin Thanh Niên rồi mới xin anh Khế về làm ở đó là nói không đúng. Anh Khế được chuyển công tác từ báo Phụ Nữ về Ban Mặt trận Thanh Niên Trung Ương Đoàn vào năm 1985, đã cùng với anh Mẫm chuẩn bị cho sự ra đời của tờ báo. Anh Khế chẳng có một mỗi quan hệ quen biết nào ở Trung Ương Đoàn cũng như các cơ quan Trung Ương, còn anh Mẫm thì đã là người nổi tiếng.

Bạn tù nói về Nguyễn Công Khế ở trong nhà tù Việt Nam Cộng hòa như thế nào?

Một công dân lên facebook chỉ nhận xét mặt chủ tịch tỉnh “kênh kiệu” bị phạt 5 triệu đồng, nhưng nhiều trang blog, fb lập ra chỉ để bôi xấu cán bộ lãnh đạo từ hạ tầng cơ sở đến thượng tầng kiến trúc "nhân một dịp gì đó" thì vẫn ngang nhiên tồn tại mà chẳng ai làm gì được.

Đó là bi kịch đang tồn tại trong đời sống chúng ta.

Bài viết sau đây của các đồng đội hoạt động cùng thời và cùng bị chế độ cũ bắt đi tù với Nguyễn Công Khế là Lê Văn Thọ, Lê Thị Ngọc Lan, Phạm Thị Tuyết Nhung, Nguyễn Duy Việt, Nguyễn Thị Ngọc Trinh, Nguyễn Thị Thọ, Huỳnh Thị Kim Kha. Tôn Nữ Thị Nga, Lê Thị Quỳnh Dung, Huỳnh Tấn Thọ, Nguyễn Cam, Đinh Công Hảo, Châu Chí Bảo, Đặng Văn Cự ... Tôi ở miền Bắc, đi bộ đội tháng 6 năm 1974 nên không biết, nhưng họ là những người trong cuộc nên có thể mang lại cho mọi người một nguồn thông tin để có cái nhìn khách quan hơn.
(Lời giới thiệu của nhà báo Nguyễn Thế Thịnh)

*

        Hiện nay, trên trang mạng xã hội xuất hiện hàng loạt bài viết về Nguyễn Công Khế, nguyên Tổng biên tập Báo Thanh Niên-Tổng Giám đốc Công ty Truyền thông Thanh Niên, khiến dư luận chú ý. Nếu đây là vấn đề minh bạch, chính đáng thì sao không nêu danh tính, địa chỉ cụ thể mà phải núp bóng, giả danh người này người nọ để bôi đen quá trình hoạt động và công tác của Nguyễn Công Khế.

          Để làm sáng tỏ những vấn đề khuất tất mà trang mạng đã nêu nhắm vào Nguyễn Công Khế thì đã có các bài viết của những người trong cuộc như anh Nguyễn Quốc Phong, nguyên Phó Tổng Biên tập báo Thanh Niên; anh Hoàng Hải Vân, nguyên Tổng Thư ký tòa soạn báo Thanh Niên; anh Nguyễn Thông, nguyên biên tập viên báo Thanh Niên; anh Hồ Văn Đắc, Phó Giám đốc Công ty Truyền thông Thanh Niên, tất cả đều khẳng định anh Nguyễn Công Khế có công đầu và là người quyết định sự hình thành và vươn lên mạnh mẽ của báo Thanh Niên, đồng thời là một thủ trưởng có bản lĩnh, đáng tin cậy của tập thể cán bộ, công nhân viên, phóng viên (cbcnv, pv) báo Thanh Niên.

Những chuyện ít người biết về Nguyễn Công Khế (1)

Lời chủ trang: Nhà báo Hoàng Hải Vân (Huỳnh Kim Sánh) là một tay lão luyện, có những đóng góp đặc biệt cho báo Thanh Niên, nhất là hồi tờ báo này cực thịnh. Anh giữ cương vị Tổng thư ký tòa soạn nhiều năm, cũng là người rất gắn bó với ông Nguyễn Công Khế, cựu Tổng biên tập báo Thanh Niên, hiểu biết sâu và kỹ về ông. Anh Sánh vừa có bài viết về thủ trưởng cũ của mình, trên địa chỉ hoanghaivan.com, tôi kéo về đây để chia sẻ với bạn bè.

Những chuyện ít người biết về Nguyễn Công Khế (phần 1)
HOÀNG HẢI VÂN

Mấy năm nay tôi không viết gì trên cái blog này, cũng không quan tâm mấy đến những câu chuyện được lưu truyền trên các trang mạng, đơn giản là tôi muốn tránh xa những thị phi của người đời. Nhưng mấy hôm nay thiên hạ luận bàn quá nhiều về chuyện anh Nguyễn Công Khế nhân có một số bài viết nặc danh đăng trên một trang blog mạo danh anh để bôi xấu anh. Tôi viết những dòng này không phải để đôi co với những kẻ ném đá giấu tay, mà để chia sẻ với những người tử tế quan tâm đến tư cách của anh Khế.

 

Báo Thanh Niên là tờ báo chống tiêu cực “khét tiếng” trong làng báo Việt Nam, hơn hai mươi năm làm Tổng Biên tập, Nguyễn Công Khế không có kẻ thù mới là chuyện lạ. Nhưng xin mọi người lưu ý, Thanh Niên được lập ra không nhằm mục đích chống tiêu cực, không nhằm mục đích đánh đấm để “câu view” như từ ngữ bây giờ người ta thường nói. Nó được lập ra để đề cao những chuyện tốt lành, để bảo vệ những người yếu thế. Chống tiêu cực là để đề cao những chuyện tốt lành, chống tiêu cực là để bảo vệ những người yếu thế. Tôi không phải nói theo lý thuyết. Đó là thực tế ở Báo Thanh Niên. Làm tòa soạn nhiều năm tôi biết rõ, anh Khế chưa bao giờ chỉ đạo “đánh” người này “đánh” người kia, càng không bao giờ bảo phóng viên vạch lá tìm sâu từ bé xé ra to đối với các vụ tiêu cực. Sau khi kết thúc vụ án Năm Cam, anh Khế thường nhắc chúng tôi không động đến các nhân vật trong vụ án đó nữa. Anh bảo người ta đã thi hành án, nhiều người đã trở thành những công dân lương thiện, hãy để cho họ và người thân của họ được sống yên lành.

Nhà báo Nguyễn Công Khế, như tôi đã biết

    Hôm trước, có người hỏi mà cũng như trách tôi rằng sao với trường hợp phóng viên Nguyễn Hoài Nam bị báo Thanh Niên sa thải, tôi không có lấy một lời. Đúng là tôi từng làm ở báo Thanh Niên, từng biết Nguyễn Hoài Nam là phóng viên rất giỏi của báo, nhưng thực ra với vụ việc lùm xùm ấy, tôi lại không tường tận, nhất là chính tôi đã nghỉ việc ở đó gần cả năm nay rồi. Cùng cơ quan với nhau nhưng mỗi người mỗi phận, ở bộ phận khác nhau, ít có cơ hội tìm hiểu về nhau, chỉ ráng làm sao đối xử với nhau tốt cũng là mừng lắm. Tôi có nghe chuyện Nam bị trù dập, rất thương anh ấy, nhưng bảo rằng tôi phải lên tiếng thì hơi khó, bởi mình có nắm được mô tê thực chất gì đâu mà bày tỏ này nọ. Nếu Nam đọc được những điều này, tôi nghĩ Nam hiểu tôi nói thực.

    Vào báo Thanh Niên năm 1996, ra khỏi báo đầu năm 2015, tôi có gần 20 năm gắn bó với tờ báo này. Với khả năng, trình độ có hạn, lại cộng thêm bản tính “hung hăng chẳng chừa ai”, tôi suốt đời chỉ làm lính. Phận làm thuê cho nhà nước (báo Thanh Niên là tờ báo của nhà nước), làm được thì làm, không làm được thì nghỉ, ai đối xử thế nào mặc họ, tôi chả lăn tăn. Có lẽ cũng chính vì thế mà dù suốt 20 năm ấy tôi biết ơn báo Thanh Niên đã cho tôi công ăn việc làm, tay làm hàm nhai, có chút thu nhập nuôi sống gia đình, nhưng may mắn là không phải chịu ơn bất cứ cá nhân nào. Nếu được nâng đỡ thế này thế khác như người ta, bây giờ lại khó ăn khó nói. Thiên hạ vẫn nhắc nhở “chả ai cho không ai cái gì”.

    Tháng 5.1996, sau khi trúng tuyển vào báo, tôi được nhận về Ban Văn nghệ, anh Phan Bá Chức làm trưởng ban. Giữa năm 1997, có lẽ ai đó nhận ra sự cẩn thận, chỉn chu của mình, tôi được về Ban Thư ký tòa soạn, do anh Nguyễn Khắc Nhượng đóng chức trưởng ban, anh Nguyễn Quang Thông làm Phó ban. Kể từ đó, tôi miệt mài như anh thợ cạo giấy, làm biên tập viên tới khi đủ tuổi và nhận quyết định nghỉ việc. Gần hai thập niên làm lính, qua hai trào Tổng biên tập là anh Nguyễn Công Khế và anh Nguyễn Quang Thông, chưa kể có một thời gian ngắn “không có vua” chỉ do anh Đặng Thanh Tịnh “Phó tổng biên tập phụ trách”, tôi là kẻ có cũng được mà không có cũng chẳng sao.

Nguyễn Công Khế, sao đời anh lại gian truân đến vậy?

QUỐC PHONG (nguyên Phó tổng biên tập báo Thanh Niên)

Gần một tuần nay, không rõ vì cơn cớ gì, ân oán gì mà sao anh Nguyễn Công Khế , Chủ tịch HĐQT Cty CP Tập đoàn truyền thông Thanh niên, nguyên Tổng biên tập báo Thanh niên bị ai đó dựng chuyện rồi tung lên mạng, họ tự nhân danh là Nguyễn Công Khế " để bôi nhọ anh.
Tôi hiểu rõ, họ thật táng tận lương tâm khi làm chuyện này. Không lẽ anh Khế lại "tự lấy đá ghè chân mình" là sao ? Họ khá tinh vi khi đưa ra những văn bản , chứng từ làm ăn của Công ty anh làm việc , thậm chí có cả dấu đỏ chót khiến người đọc không khỏi hoang mang và đọc nó. Cái nguy hiểm và thâm độc ở chỗ, tất cả những gì họ đưa ra, có văn bản minh hoạ hẳn hoi. Nhưng lại chỉ là" một nửa sự thật". Mà chỉ một nửa sự thật thì không thể là sự thật !

Kỳ 1:THUƠNG VÀ CƯU MANG BẠN BÈ VÀ CẤP DƯỚI HẾT MÌNH MÀ SAO VẪN BỊ NGƯỜI "ĐÂM SAU LƯNG"?

Những ai biết kỹ về Nguyễn Công Khế thì khỏi nói, chúng tôi không bao giờ tin. Còn với những ai lâu nay chỉ biết sơ qua về con người , nhân cách, chí khí của nhà báo Nguyễn Công Khế với 23 năm từng ở cương vị lãnh đạo báo Thanh niên thì cũng có phần hoài nghi. Không lẽ một người mạnh mẽ, quyết liệt và có uy tín trong làng báo Việt Nam, nay lại như thế sao ? Họ làm vậy liệu có phải là để hạ bệ những con người không khoan nhượng với cái ác, cái xấu và bảo vệ lẽ phải trong xã hội hôm nay? Họ làm vậy là để " đánh " vào tâm trí mỗi bạn đọc khát khao vì lẽ công bằng, bác ái hiểu rằng ở xã hội ngày nay, "đừng ảo tưởng rằng còn có người tốt, cương trực và chấp nhận đấu tranh chống lại cái ác ? Hãy quên đi, không có điều đó đâu !". Tâm địa của những người có bài viết như vậy thì quả là đáng suy nghĩ.

Tôi về báo Thanh Niên nhận công tác khi tờ báo đã ra đời trên 4 năm. Tôi được nghe kể lại cái thuở ban đầu của báo thì được biết, anh Huỳnh Tấn Mẫm , khi đó là Phó Trưởng ban Mặt trận Trung ương Đoàn TNCS HCM đã rủ anh Nguyễn Công Khế , anh Đặng Thanh Tịnh về xây dựng tờ tuần tin Thanh niên. Họ đều là những sinh viên, học sinh hoạt động trong phong trào sinh viên nội thành của miền Nam đấu tranh chống Mỹ. Họ đều bị địch bắt và đưa đi tù đày ở nhiều nhà giam khác nhau trước ngày giải phóng 30/4/1975. Khí phách kiên cường ở các anh , đã từ lâu khiến tôi luôn luôn cảm phục và quý trọng.

Hoan hô báo Thanh Niên

BÁ TÂN

Báo chí có chức năng nhiệm vụ phản ánh sự thật, nhất là sự thật điển hình và có lợi cho sự tiến bộ của xã hội.

Làm nghề báo ai mà chẳng biết giáo huấn sơ đẳng và cơ bản ấy.

Nhưng biết và làm có khi xa vời vợi, thậm chí quay lưng với nhau. Khổ tâm nhất là biết nhưng không được làm, không dám làm.

Ngày 7.11, báo Thanh Niên biết làm và dám làm một việc rất rất đáng hoan hô.

Vừa ra khỏi Việt Nam, đặt chân đến Singapore, ông Tập Cận Bình ngay lập tức phun ra dòng máu đại hán bành trướng đang cuồn cuộn chảy trong ông ta. Tập Cận Bình thêm một lần lu loa điệp khúc: các đảo ở biển Đông do tổ tiên người Trung Quốc để lại.

Hãy là lần hứa cuối cùng

Con cá cũng như con người, phải thở mới sống được. Người cần không khí trong lành, cá cần nước sạch. Người dân nuôi cá bè trên sông càng hiểu rõ điều ấy. Người không nuôi cá cũng biết nguyên tắc sơ đẳng ấy. Vậy mà dân buộc lòng phải đem mấy trăm ký cá trong số hàng chục tấn cá chết đến cổng trụ sở UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu để bắt đền, thì đó là việc chẳng đặng đừng.

Bà con nào đâu muốn vậy. Bằng chứng là họ đã nhiều lần, rất nhiều lần, thậm chí đã khá lâu rồi đệ đơn kêu lên các cấp chính quyền và cơ quan chức năng về việc môi trường bị ô nhiễm, đe dọa công cuộc làm ăn của họ. Dòng sông Chà Và (Bà Rịa-Vũng Tàu) bao đời nay là nguồn sống, thế nhưng cứ bị triệt dần khiến người sản xuất lao đao. Làm gì cũng vất vả, trăm ngàn khó khăn. Người nuôi cá bè cũng vậy. Nào con giống, thức ăn, thuốc men cho cá, đầu vào đầu ra, giá cả thất thường, và nguy nhất là nguồn nước, môi trường. Có khi chỉ qua một đêm là trắng tay do nước ô nhiễm, mà điều này thì họ không thể chủ động được.

Nói đâu xa, chỉ trên một tờ báo, Báo Thanh Niên, từ năm 2012 đến nay đã có cả chục bài báo về tình trạng ô nhiễm ngày càng nặng trên sông Chà Và. Nội dung những bài báo đều xoay quanh bức xúc của người dân, mức độ ô nhiễm, nguyên nhân, lời hứa của chính quyền và cơ quan có trách nhiệm. Nhưng rồi đâu vẫn vào đó, nước đổ lá khoai, dân bức xúc, chính quyền cứ đủng đỉnh, thờ ơ. Lời hứa nhẹ hơn cả khói, bay đâu mất sạch. Để rồi dân phải cõng cá mồ hôi nước mắt đem đổ “ăn vạ” trước cơ quan công quyền.

Lần này thì đích thân ông chủ tịch tỉnh đứng ra giải quyết, nhận trách nhiệm, hứa với bà con. Hứa rằng sẽ rốt ráo tìm ra nguyên nhân (nhà máy xí nghiệp nào là thủ phạm gây ô nhiễm), trong vòng 20 ngày, sẽ bắt thủ phạm đền bù thiệt hại thỏa đáng..., bà con cứ yên tâm. Mong sao lần hứa này là lần cuối cùng cho “vụ việc sông Chà Và” chứ không phải giải pháp tình thế, tạm yên lòng dân rồi tính sau. Chỉ cần một lần này nữa thôi, nếu không làm đến nơi đến chốn, sự khủng hoảng lòng tin chắc không phải giảm dần như trước nữa mà có thể về số không. Lúc ấy thì chính quyền có nói với dân điều gì cũng khó.

Từ chuyện Đỗ Hùng, nhớ về hai bạn nghề xuất sắc

Trong cuộc mưu sinh của mình, tôi đủ thứ thứ nghề, thượng vàng hạ cám đủ cả, nào dạy học (có học trò sau này là ủy viên trung ương), làm thuê cho công ty nước ngoài, coi kho, tổ chức nhân sự, làm báo... Nghề nào cũng có bạn nghề, mà người ta quen gọi là đồng nghiệp. Có những đồng nghiệp rất giỏi, mình so với họ chả là cái đinh gì.

Nói thế bởi có lý do. Hồi tôi bỏ dạy học bởi đồng lương giảng viên đại học không đủ sống, tôi xin nghỉ một cục rồi đi coi kho, chức thủ kho, cho một công ty của Hồng Kông. Thủ kho nhưng rất trong sạch, không tơ hào cái kim sợi chỉ (đúng nghĩa đen bởi kho của công ty may mặc) nhưng được cái lương do ông chủ Hồng Kông trả cao gấp 3 lần lương giảng viên. Đừng tưởng giữ kho mà nhàn, mà đơn giản. Phải cực kỳ minh mẫn, tháo vát mới gánh được. Phải phân biệt hàng ngàn loại hàng hóa, có khi trong danh mục chỉ khác nhau cái dấu ký hiệu nhỏ xíu, sắp xếp phải thật khoa học, hô xuất một tiếng là có ngay. Trong đám nhân viên của tôi có những tay rất giỏi, thạo cả tiếng Việt lẫn tiếng Hoa, thậm chí cả tiếng Anh, nghiệp vụ thì khỏi chê, sổ sách đâu ra đó. Những năm đầu thập niên 90 máy vi tính chưa phổ biến, họ đã xài thông thạo. Tôi học được rất nhiều ở họ.

Hồi dạy học cũng thế, bạn nghề rất nhiều người giỏi. Trường dự bị đại học TP.HCM sau giải phóng 1975 có rất nhiều giáo viên tại chỗ, gọi là cơ hữu. Nhiều thầy giỏi mà tôi có may mắn làm đồng nghiệp như thầy Cung Bỉnh Duyệt, Võ Thanh Long (dạy vật lý), Chu Đức Khánh, Trần Mạnh Hảo (toán), Nguyễn Văn Vy (văn), Dương Công Minh (hóa)... Trường dự bị một thời danh nổi như cồn là nhờ những giáo viên xuất sắc này, tôi rất phục.

Chả biết ông trời dun dủi thế nào, cuối cùng tôi về nghề báo, làm từ năm 1996 đến khi nghỉ được 19 năm. Lại một cục. Vợ tôi đùa, tưởng chồng làm ông to bà lớn gì, cả đời chỉ phân cục phân cục trưởng. Nghề báo đem lại cho tôi nhiều niềm vui lẫn nỗi buồn. Ai đó bảo nghề nào chả thế, nhưng không phải, đi dạy học buồn ít vui nhiều; làm báo buồn nhiều vui ít. Buồn nỗi buồn thế sự. Càng biết nhiều nên buồn càng đậm.

Bù lại, trong nghề, tôi được gặp những người cực giỏi, đáng làm thầy mình, sư phụ mình, dù có những người ít tuổi hơn. Gần 20 năm làm phu chữ ở báo Thanh Niên, nếu không kể đến anh Nguyễn Công Khế, sếp của tôi, một nhà báo chuyên nghiệp cực kỳ giỏi về nhiều mặt, tôi luôn kính trọng, khâm phục, kể từ hồi đó cho đến bây giờ khi anh ấy không làm báo nữa, thì có 2 người với tôi, họ là những tay lão luyện, nói vui là tay bợm trong nghề. Theo tôi, đấy là hai bạn nghề giỏi nhất trong báo Thanh Niên.

Uy tín của tờ báo

BÁ TÂN 
Là nhà báo chuyên nghiệp, thường ngày tôi đọc nhiều báo, dĩ nhiên có Báo Thanh Niên.

Có ai đó sẽ bảo rằng vì thường xuyên đọc tờ báo nào đó, nên dễ coi tờ báo ấy là có uy tín nhất. Nói như thế có thể gây tranh cãi, thậm chí không ai chịu ai.

Người thường xuyên được cấp (không phải mua) báo Nhân dân, họ sẽ cho rằng không tờ báo nào bằng báo Nhân dân.

Một người, như tôi chẳng hạn, hằng ngày đọc Thanh Niên, bởi trong thâm tâm đã mặc định đó là tờ báo mình ưa thích và có uy tín hàng đầu.

Tôi khẳng định với các bạn như vậy không phải theo cảm tính, mà “nói có sách, mách có chứng”, bằng chứng hùng hồn, khó ai bác bỏ.

GS-TS Trần Văn Khê là nhà văn hóa lớn đương đại của nước ta, nhất là trong lĩnh vực âm nhạc, đặc biệt ở những nghiên cứu sâu rộng và sự truyền bá âm nhạc dân tộc ra thế giới. Tài sản văn hóa ông để lại cho thế hệ sau cực kỳ đồ sộ, giá trị sâu sắc. Không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới đều biết danh tiếng GS-TS Trần Văn Khê.

Đừng để nông dân khát

Chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn được thực hiện theo sự chỉ đạo của Chính phủ tính đến nay đã gần chục năm. Phải nói một cách khách quan, sau chừng ấy năm nhiều vùng nông thôn đã có nước sạch, cùng với việc có điện, cuộc sống sinh hoạt của nông dân đã thay đổi căn bản. Đó là những giá trị thỏa mãn mơ ước ngàn đời của nông dân.

Mỗi lần vào mùa khô, mùa hè, sự thiếu nước tất nhiên căng thẳng hơn so với những thời điểm khác trong năm. Tại khu vực thành thị, dẫu thiếu nước nhưng người dân vẫn có nước sạch nhờ sự cố gắng tối đa từ nhà cung cấp. Giá nước tăng cao, tuy nhiên vẫn có để dùng. Nông thôn thì khác. Những cơn khát dai dẳng kéo dài năm này qua năm khác, bất kể mùa khô mùa mưa. Và thật éo le, nhiều nơi bà con mình khát ngay trên đồng nước.

Nói có sách mách có chứng. Cách đây chưa lâu, báo chí phản ánh hiện thực không tin nổi: thiếu nước sạch sinh hoạt trầm trọng, nông dân nhiều xã ở Cà Mau phải chấp nhận nhịn đủ mọi thứ để dồn tiền vào mua nước ngọt. Bà con có nơi vào lúc cao điểm khát phải trả đến 100.000 đồng cho lu nước 100 lít. Nhiều vật nuôi chết vì thiếu nước uống; cây trồng cháy lá, chết khô do không nước tưới. Giữa mênh mông đồng nước mà người và vật vẫn khát cháy bởi nước nhiễm phèn nhiễm mặn nặng, chưa kể nguồn nước ngọt ao hồ kênh rạch còn lại bị ô nhiễm đến mức tưới cây cây cũng chết, nói chi để bà con sinh hoạt hằng ngày.

Thấy gì qua vụ bài báo Rửa vàng bằng cơ chế? bị “bóc”?

VÕ VĂN TẠO 
Sáng 24-4, Báo Thanh Niên đăng bài “đinh” về đề tài kinh tế: Rửa vàng bằng cơ chế? Theo bài báo, cơ chế quản lý vàng tù mù, rối rắm, bất minh của Ngân hàng nhà nước đẻ ra tình trạng chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế cao bất thường trong mấy năm qua, tạo kẽ hở để ai đó trục lợi hàng trăm triệu USD, gây mất ổn định nền kinh tế - tài chính – tiền tệ quốc gia.

Với những dữ liệu cụ thể về từng chủng loại, số lượng, giá trị nhập vàng của Việt Nam trong 2 năm 2011 và 2012, lấy từ Hiệp hội Vàng thế giới và bối cảnh thị trường vàng Việt Nam, lập luận của bài báo là có căn cứ và khá thuyết phục.

Thiết tưởng, một bài báo kinh tế, chỉ ra những bất cập trong công tác quản lý, sẽ được giới chức hữu trách nghiêm túc nghiên cứu, để điều chỉnh chính sách sao cho đúng đắn, góp phần tháo gỡ khó khăn đang trầm trọng của nền kinh tế, nào ngờ…

Bài báo của Thanh Niên chỉ sai về mặt kỹ thuật, về bản chất không có gì sai cả

NGUYỄN VẠN PHÚ

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phản ứng mạnh bài‘Rửa’ vàng bằng cơ chế đăng trên báo Thanh Niên ngày 24-4 đến nỗi báo này phải rút bài xuống, hôm sau thì đăng đính chính trên báo in.

Vấn đề được NHNN đẩy đến chỗ hình sự hóa khi mời Bộ Công an (Tổng cục An ninh II) “cùng xử lý thông tin rửa vàng”, tạo một tiền lệ chưa từng có.

Bình tĩnh đọc lại bài báo trên báo Thanh Niên thì thấy căn cứ để tác giả nêu ra các con số nhập lậu vàng vào Việt Nam trong các năm qua là một báo cáo của Hội đồng Vàng thế giới. Theo đó, bài báo cho rằng ViệtNam đã nhập khẩu 87,8 tấn vàng thỏi trị giá 4,561 tỷ đô-la vào năm 2011; 75,2 tấn vàng thỏi trị giá trên 4 tỷ đô-la vào năm 2012. Với vàng nữ trang thì ít hơn, năm 2011 nhập năm 2011 là 13 tấn, năm 2012 thêm 12,5 tấn nữa.

Cái sai về mặt kỹ thuật ở đây là báo cáo của Hội đồng Vàng thế giới dùng khái niệm “gold demand”, tức nhu cầu vàng, được họ định nghĩa là “tổng lượng vàng nữ trang và vàng miếng tiêu thụ trong cả nước”. Nhu cầu

Một số ý kiến của bạn đọc sau khi đọc bài "Không thể không lo" trên báo Thanh Niên

Báo Thanh Niên ra ngày chủ nhật 24.3.2013 trong mục Lăng kính cuối tuần (trang 1) đã đăng bài Không thể không lo. Bài này trên blog nhà có tít Đó mới chính là sự suy thoái, thưa ông Tổng bí thư. Hàng trăm bạn đọc báo Thanh Niên đã gửi ý kiến bày tỏ sự lo lắng, bức xúc trước những vấn đề mà bài báo nêu. Xin nhặt ra đây một số ý kiến của bạn đọc.

NHỮNG SUY NGHĨ TỪ BẠN ĐỌC

Lương Tri

Trong thời kỳ "bao cấp", chúng ta tuy đói kém thiếu thốn một chút nhưng mọi người đều trọng chữ "danh", mỗi con người khi làm bất cứ việc gì cũng phải nghĩ đến uy tín gia đình và bản thân, từ cấp trên đến cấp dưới không ai có quyền được hưởng lợi lộc hơn ai. Tôi không đề cao thời bao cấp nhưng chính thời đó nó đã để lại trong chúng ta, những người sống trong giai đoạn ấy biết trọng danh dự của bản thân và gia đình mình, người lính khi ra chiến trường luôn nung nấu trong lòng một ý chí sắt đá “chết xanh cỏ, sống đỏ ngực”, không bao giờ đầu hàng, khuất phục trước những khó khăn, gian khổ. Người ở hậu phương sẵn lòng nhịn ăn, nhịn mặc để đóng góp của cải cho tiền tuyến với lòng tin sắt đá vì một ngày mai chiến thắng, không ai nghĩ rằng minh phải đút lót cho ai để mưu cầu tiến thân, ai làm gì sai sót một chút đều bị dư luận lên án, bản thân người sai sót cảm thấy mình lạc lõng và tự xấu hổ để rồi sửa đổi cho mình tốt hơn.

Còn bây giờ, do đâu mà có nhiều chuyện tiêu cực trong xã hội như bài báo nêu lên? Tôi nghĩ rằng, chính sự vô cảm của xã hội ngày nay đã đẩy nhiều con người sa vào vòng tội lỗi, chính chúng ta đã vô cảm với mọi tiêu cực nảy sinh. Chúng ta chỉ nhăm nhăm vào những vấn đề phát triển kinh tế mà bỏ qua việc giáo dục nhân cách làm người cho lớp trẻ, chính quyền thờ ơ trong quản lý xã hội, giáo dục không quan tâm đến dạy cho lớp trẻ cách làm người, tôi vô cùng đau lòng khi chứng kiến một đứa trẻ lên 7 tuổi đã biết nói với mẹ rằng "mẹ ơi hãy cho quà cho cô giáo nhân ngày 20.11 để cô giáo đừng ghét con”, vậy thì chúng ta tin cậy vào ai, tin cậy vào cái gì đây để rồi hòng mong được một xã hội tốt hơn nếu chúng ta chỉ nhăm nhăm nhìn vào những con số, những bản báo cáo rỗng tuếch hàng năm đưa ra ở mỗi địa phương, ban ngành?".

Trần Văn Quang

Câu chuyện "cơm, áo, gạo, tiền, tình yêu và hạnh phúc" tạo nên sự đau lòng này. Mọi người đừng hành động khi nóng tính, vì mọi hành động lúc nóng tính đều là sai. Đàn ông có trách nhiệm hơn và đàn bà đừng nói nhiều nữa. Chắc chắn sẽ không có những chuyện đau lòng này.

Tin vào những điều mà giới lãnh đạo cấp cao ở Bắc Kinh nói không khác gì chuyện “gửi trứng cho ác”!

Bài dưới đây được đăng trên báo Thanh Niên (xem nguyên xi) với cái tít "Tại sao Trung Quốc đánh chiếm các đảo của Việt Nam vào tháng 3.1988?". Tít trên blog này do Nguyễn Thông đặt, được trích nguyên văn 1 câu trong bài.

Tại sao Trung Quốc đánh chiếm các đảo của Việt Nam vào tháng 3.1988?

(TNO) Từ đầu năm 1988, Trung Quốc đã sử dụng một lực lượng lớn hải quân gồm nhiều tàu chiến chiếm đóng một loạt đá ngầm thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Cao trào của hành động xâm lược này diễn ra vào ngày 14.3.1988 khi biên đội gồm 6 tàu chiến, trong đó có 3 tàu hộ vệ có trang bị tên lửa và pháo 100 mm, của Trung Quốc đã bắn chìm và cháy 3 tàu vận tải của Việt Nam tại bãi đá ngầm Gạc Ma trong cụm đảo Sinh Tồn của Việt Nam.
Trong vụ thảm sát này, 64 binh sĩ Việt Nam đã anh dũng hy sinh. Sau đó Trung Quốc còn ngăn chặn không cho tàu mang cờ chữ thập đỏ ra cứu những người bị thương, bị nạn.
Điều phải lưu ý là đây là lần đầu tiên người Trung Quốc (lục địa) đặt chân đến Trường Sa. Trước đó, với tư cách quan phương, Trung Quốc chưa bao giờ có mặt ở vùng biển này.

Bài cực hay trên báo Thanh Niên: Nhìn lại chiến tranh biên giới 1979

Nhìn lại chiến tranh biên giới 1979

17/02/2013 2:30

Đúng vào ngày này 34 năm trước (17.2.1979), Trung Quốc bất ngờ tung hơn 60 vạn quân nổ súng xâm lược Việt Nam trên toàn tuyến biên giới phía bắc, nhưng đã phải rút quân sau hơn một tháng gặp sự kháng cự mãnh liệt của quân và dân ta, chịu nhiều tổn thất nặng nề.

Tuy vậy cuộc chiến tranh xâm lược này cũng mở màn cho cuộc xung đột vũ trang tại biên giới giữa VN và Trung Quốc (TQ) kéo dài suốt 10 năm sau đó. Theo thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược - Bộ Công an, với độ lùi về thời gian, việc nhìn nhận lại cuộc chiến tranh này là hoàn toàn cần thiết.

Thiếu tướng Lê Văn Cương

Kể từ sau khi VN và TQ bình thường hóa quan hệ (1991), hai bên dường như đều không muốn nhắc lại cuộc chiến này. Từ hơn 30 năm qua, cuộc chiến chống quân xâm lược Trung Quốc gần như không được nhắc tới. Theo ông tại sao cuộc chiến lại bị rơi vào lãng quên như vậy?

Để trả lời câu hỏi này có lẽ cần cả một hội thảo khoa học. Tôi chỉ xin lưu ý như sau, vào những năm kỷ niệm chẵn 10, 15... hay gần đây nhất là 30 năm sau cuộc chiến tranh chống TQ xâm lược (2009), báo chí, truyền hình của VN gần như không đưa tin gì về sự kiện này. Đây là một sự thiếu sót lớn trên góc độ Nhà nước. Hơn thế nữa, đó là một sự xúc phạm đến linh hồn của những đồng bào, chiến sĩ đã bỏ mình để bảo vệ Tổ quốc trong cuộc chiến tháng 2.1979 và gần mười năm sau đó. Họ nằm dưới mộ có yên không? Gia đình vợ con bạn bè và những người thân thích của họ sẽ nghĩ gì về chuyện này?  Đã có ý kiến cho rằng nhắc đến những chuyện này cũng có nghĩa là kích động chủ nghĩa dân tộc. Tôi có thể khẳng định rằng nói như vậy là ngụy biện.